Αρχιπέλαγος: Θέση για το σάλο περί ΜΚΟ

Tον τελευ­ταίο καιρό, λέγο­νται και γρά­φο­νται για άλλη μία φορά, πολλά περί των Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων. Δυστυ­χώς δεν είναι η πρώτη φορά, δεν είναι η δεύτερη, και φοβό­μα­στε ότι θα υπάρ­ξουν πολλές ακόμα, όποτε οι συν­θή­κες ευνοούν την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση. Μοιάζει να επι­χει­ρεί­ται (σκόπιμα;) η δια­μόρ­φωση μίας άδικης δημό­σιας εικόνας για το σύνολο των φορέων της κοι­νω­νίας των πολιτών, όπου κοντά στα ξερά καί­γο­νται και τα χλωρά.

Κάποια ΜΜΕ δεν έχουν κανέναν ενδοια­σμό να ρίξουν στην πυρά το σύνολο των ΜΚΟ, συμ­με­τέ­χο­ντας στο παι­χνίδι των πολι­τι­κών, προ­κει­μέ­νου να καλύ­ψουν τα ίχνη των πολυά­ριθ­μων οικο­νο­μι­κών σκαν­δά­λων. Έτσι όμως ακυ­ρώ­νουν τις προ­σπά­θειες πολλών εκα­το­ντά­δων πολιτών, οι οποίοι επί δεκα­ε­τίες δίνουν μία ανι­διο­τελή και δύσκολη μάχη για την κάλυψη των αδυ­να­μιών και των ελλεί­ψεων του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού, όπως επίσης και της αδια­φο­ρίας των πολλών.

Το ότι υπήρξε επί δεκα­ε­τίες ένα όργιο κατα­σπα­τά­λη­σης του δημό­σιου χρή­μα­τος είναι γεγονός, όχι μόνο από κάποιες ΜΚΟ (οι οποίες στην πλειο­νό­τητά τους σχε­τί­ζο­νταν με πολι­τι­κούς και θρη­σκευ­τι­κούς παρά­γο­ντες), αλλά και από πολλούς άλλους, συμ­βάλ­λο­ντας τα μέγιστα στην κατά­σταση που βιώ­νουμε όλοι σήμερα. Επο­μέ­νως, απο­τε­λεί πραγ­μα­τική ανάγκη ο έλεγχος της ορθής αξιο­ποί­η­σης των δημό­σιων πόρων που έχουν λάβει και συνε­χί­ζουν να λαμ­βά­νουν όχι μόνο όλες οι ΜΚΟ, αλλά και όλοι οι φορείς που δια­χει­ρί­ζο­νται δημό­σιους πόρους. Στις υπό­λοι­πες ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες, ένας απο­τε­λε­σμα­τι­κός κρα­τι­κός ελεγ­κτι­κός μηχα­νι­σμός είναι αυτο­νό­η­τος. Στην Ελλάδα όμως απο­τε­λεί ένα ακόμα πυρο­τέ­χνημα απο­κά­λυ­ψης σκαν­δά­λου, το οποίο αφού εξυ­πη­ρε­τή­σει την πολι­τική του σκο­πι­μό­τητα, γρήγορα θα ξεχα­στεί μαζί με τα προη­γού­μενα.

Το Ινστι­τούτο Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας «Αρχι­πέ­λα­γος», όσο και πολλοί άλλοι μη-κυβερνητικοί φορείς, συνει­δητά αρνή­θη­καν να εμπλα­κούν στο παι­χνίδι των αδια­φα­νών χρη­μα­το­δο­τή­σεων, παρόλο που θα μπο­ρού­σαν εύκολα να επω­φε­λη­θούν από αυτές. Οι προ­σπά­θειες όμως και ο καθη­με­ρι­νός αγώνας των φορέων της πραγ­μα­τι­κής κοι­νω­νίας των πολιτών, που συνήθως είναι σιω­πη­ρές, δεν προ­βάλ­λο­νται στην πραγ­μα­τική τους έκταση στα ΜΜΕ, παρότι καλύ­πτουν ζωτικές ανάγκες των πολιτών και της κοι­νω­νίας. Το έργο που επι­τε­λούν είναι σημα­ντικό και αγγίζει διάφορα κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα, όπως η σίτιση απόρων, παιδιών, εξαρ­τη­μέ­νων και η περί­θαλψη τραυ­μα­τι­σμέ­νων άγριων ζώων. Φορείς όπως το Αρχι­πέ­λα­γος δίνουν ένα διαρκή αγώνα για τη διάσωση του περι­βάλ­λο­ντος και των φυσικών μας πόρων, στη­ρί­ζο­ντας συγ­χρό­νως και τις κοι­νω­νίες που εξαρ­τώ­νται από αυτό.

Ως Αρχι­πέ­λα­γος έχουμε καταγ­γεί­λει πολ­λά­κις την κατα­σπα­τά­ληση του δημό­σιου χρή­μα­τος. Τα ποσά που ανα­φέ­ρο­νται στα πρό­σφατα δημο­σιεύ­ματα των ΜΜΕ, ωχριούν μπροστά στους εθνι­κούς και ιδίως στους κοι­νο­τι­κούς πόρους που ξοδεύ­τη­καν μάταια στην Ελλάδα τα προη­γού­μενα χρόνια για δήθεν περι­βαλ­λο­ντι­κούς σκοπούς, και μάλιστα σε πολλές περι­πτώ­σεις είχαν μηδα­μινό επί της ουσίας απο­τέ­λε­σμα. Όχι μόνο τα χρήματα δεν επι­τέ­λε­σαν τους σκοπούς τους, αλλά έμμεσα συνέ­βα­λαν στη δια­μόρ­φωση των τερά­στιων προ­βλη­μά­των που αντι­με­τω­πί­ζουμε σήμερα σε πολλούς τομείς του περι­βάλ­λο­ντος. Παράλ­ληλα, η Ε.Ε. είναι ήσυχη ότι έχει επεν­δύ­σει επαρκώς πολλά εκα­τομ­μύ­ρια σε προ­γράμ­ματα για την προ­στα­σία της ελλη­νι­κής φύσης.

Ως Αρχι­πέ­λα­γος, απευ­θυ­νό­μα­στε στους χιλιά­δες Έλληνες που εδώ και πολλά χρόνια παρα­κο­λου­θούν τις προ­σπά­θειές μας και τις στη­ρί­ζουν ηθικά και υλικά. Πρέπει να τονί­σουμε τον ανι­διο­τελή, δύσκολο και μονα­χικό αγώνα που κάνουμε εδώ και 15 και πλέον χρόνια. Το Αρχι­πέ­λα­γος συνει­δητά απέχει από την κακο­δια­χεί­ριση των δημό­σιων πόρων (εθνικών ή κοι­νο­τι­κών), και χαρα­κτη­ρι­στικό είναι μάλιστα ότι εμείς, οι βασικοί συντε­λε­στές του Αρχι­πε­λά­γους, έχουμε εκποι­ή­σει τη ζωή μας, έχουμε υπο­θη­κεύ­σει όλα τα περιου­σιακά μας στοι­χεία και έχουμε εκθέσει την προ­σω­πική μας ζωή. Στην προ­σπά­θειά μας να προ­στα­τεύ­σουμε το περι­βάλ­λον και τη δημόσια υγεία, έχουμε υποστεί προ­σω­πι­κές αγωγές, μηνύ­σεις και απειλές κατά της ζωής μας από πολλούς που έχουν κέρδος από την κατα­στροφή των θαλασ­σών και των φυσικών μας πόρων. Βιώ­νουμε κυριο­λε­κτι­κές και μετα­φο­ρι­κές φουρ­τού­νες που δεν ευχό­μα­στε να υποστεί κανένας συμπο­λί­της μας. Επίσης, έχουμε συνει­δητά αρνηθεί δεκάδες χορη­γίες «εται­ρι­κής κοι­νω­νι­κής ευθύνης» από ρυπο­γό­νες εται­ρείες, οι οποίες στο­χεύ­ουν να χει­ρα­γω­γή­σουν τη δράση μας, ενώ δυστυ­χώς βλέ­πουμε το «περι­βαλ­λο­ντικό λόμπυ των Αθηνών» να χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τις ίδιες εται­ρείες χωρίς κανέναν ενδοια­σμό.

Σε πολλές περι­πτώ­σεις έχουμε απέ­να­ντί μας και ένα παλαιο­κομ­μα­τικό πολι­τικό σύστημα, το οποίο απα­ξιώ­νει και αδια­φο­ρεί για το περι­βάλ­λον, ακο­λου­θώ­ντας την αρχή: «ή είσαι μαζί μας και επω­φε­λεί­σαι ή ενα­ντίον μας και θα σε πολε­μή­σουμε».

Μας προ­κα­λεί μεγάλη απο­γο­ή­τευση ότι μερίδα αυτών που καταγ­γέλ­λουν το σκάν­δαλο των αδια­φα­νών χρη­μα­το­δο­τή­σεων σε κάποιες ΜΚΟ, σύμφωνα με τα λεγό­μενά τους αφήνουν να εννοη­θεί ότι το πρό­βλημα δεν είναι η δια­σπά­θιση του δημό­σιου χρή­μα­τος, αλλά το γεγονός ότι δεν είχαν μία ΜΚΟ ώστε να μπο­ρέ­σουν και οι ίδιοι να επω­φε­λη­θούν.

Έπειτα λοιπόν από έναν τόσο δύσκολο και συνει­δητά ηθικό αγώνα, το Αρχι­πέ­λα­γος διεκ­δι­κεί να δοθεί ένα τέλος στην προ­σπά­θεια δηλη­τη­ρί­α­σης της κοινής γνώμης έναντι των πραγ­μα­τι­κών φορέων της κοι­νω­νίας των πολιτών.

Κλεί­νο­ντας, δεν πρέπει να παρα­βλέ­ψουμε τα βαθιά ριζω­μένα αίτια του προ­βλή­μα­τος: Ακόμα και αν λει­τουρ­γούσε ένας επαρκής ελεγ­κτι­κός μηχα­νι­σμός, σε μία χώρα όπου το ηθικό βαρό­με­τρο είναι πολύ χαμηλό, το πρό­βλημα απλώς θα διαιω­νί­ζε­ται και θα αλλάζει μορφές.

Θοδωρής Τσι­μπί­δης

Ιδρυτής και Διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας Αρχι­πέ­λα­γος