«Παύσατε πυρ»

Της Νεκτα­ρίας Μπίλλη

Στο βιβλίο του «Επτά πόλεμοι, τέσ­σε­ρις εμφύ­λιοι, επτά πτω­χεύ­σεις -1861-2016» ο ιστο­ρι­κός Γ. Δερ­τι­λής, ανα­πτύσ­σει και απο­δί­δει τα σύνθετα ελλη­νικά γεγο­νότα των δύο τελευ­ταίων αιώνων στο­χεύ­ο­ντας στη σύνδεση του παρό­ντος με το παρελ­θόν και στην κατα­νό­ηση του σήμερα μέσω της κατα­νό­η­σης του χθες. Ο ιστο­ρι­κός μέσα από την μελέτη του δια­πι­στώ­νει μια ¨μακά­βρια¨ εμφυ­λιο­πο­λε­μική παρά­δοση της νεο­ελ­λη­νι­κής ιστο­ρίας. Προη­γεί­ται χιλιά­δες χρόνια πριν η αναφορά του Θου­κυ­δίδη στην ιστορία του Πελο­πον­νη­σια­κού Πολέμου 3,82,1 «Οι συμ­φο­ρές που προ­κά­λεσε η εμφύλια διαμάχη {….} ήταν πολλές και τρο­με­ρές όπως έχουν συμβεί και πάντα θα συμ­βαί­νουν, καθώς η ανθρώ­πινη φύση δεν αλλάζει». Ο διχα­σμός ανά την ιστορία κατέ­γραψε τρα­γω­δίες, αντι­θέ­τως όποτε οι Έλληνες ήταν ενω­μέ­νοι μεγα­λούρ­γη­σαν.

Η χώρα μας για ακόμη μια φορά δοκι­μά­ζε­ται. Έπειτα από δέκα χρόνια οικο­νο­μι­κής κρίσης και πριν καλά –καλά προ­λά­βει να συνέλ­θει από τη δυσχέ­ρεια της προη­γού­με­νης περιό­δου, βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με μια διπλή κρίση, η οποία απαιτεί ειδι­κούς και επι­δέ­ξιους χει­ρι­σμούς προ­κει­μέ­νου να δια­φυ­λα­χτεί η ανθρώ­πινη ζωή αλλά να προ­βλε­φθούν και να ελεγ­χθούν οι οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες μιας γενι­κευ­μέ­νης καρα­ντί­νας, οι δια­στά­σεις της οποίας μπορεί να σημά­νουν νέα κρίση χρέους.

Οι πρω­τό­γνω­ρες κατα­στά­σεις που βιώνει αυτή τη στιγμή ο πλα­νή­της απο­δει­κνύ­ουν ότι η πραγ­μα­τική ζωή είναι απρό­βλε­πτη και μπορεί να επι­φυ­λά­ξει εκπλή­ξεις και κατα­στά­σεις έκτα­κτων συν­θη­κών που κανένα οργα­νω­μένο σύστημα δεν είναι έτοιμο να αντι­με­τω­πί­σει. Είναι χαρα­κτη­ρι­στική η δήλωση του πρώην ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Χένρι Κίσιν­γκερ, πολι­τι­κού με ειδικό βάρος, η οποία ανα­φέ­ρει:

«Ο κόσμος δεν θα είναι ποτέ πια ο ίδιος μετά τον κορο­νοϊό. Όταν τελειώ­σει η παν­δη­μία οι θεσμοί πολλών κρατών θα θεω­ρη­θούν απο­τυ­χη­μέ­νοι. Η ιστο­ρική πρό­κληση για τους ηγέτες είναι να δια­χει­ρι­στούν σωστά την κρίση, χτί­ζο­ντας παράλ­ληλα την επόμενη μέρα. Η απο­τυ­χία μπορεί να βάλει φωτιά σε όλο τον κόσμο».

Δια­πι­στώ­νει λοιπόν κανείς ότι στην παρούσα κατά­σταση όπου οι απειλές είναι ασύμ­με­τρες, δεν υπάρχει χώρος για δογ­μα­τι­σμούς, ιδε­ο­λο­γι­κές ή θεω­ρη­τι­κές αγκυ­λώ­σεις. Οι δυσμε­νείς και εξόχως κρί­σι­μες συν­θή­κες επι­βάλ­λουν συνερ­γα­σίες, συνέρ­γειες, συνα­ντί­ληψη και κοινή δράση. Η χώρα δεν πρέπει να ξανα­βιώ­σει συν­θή­κες διχα­σμού και μίσους που εκφρά­στη­καν με συν­θή­ματα και παράτες από τις γνωστές πλα­τείες την προη­γού­μενη δεκα­ε­τία.

Ο σχε­δια­σμός της επό­με­νης μέρας πρέπει να βρει συλ­λή­βδην τις πολι­τι­κές δυνά­μεις του τόπου ενω­μέ­νες. Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός οφείλει να είναι κοστο­λο­γη­μέ­νος αξιό­πι­στος και σε ρεα­λι­στική βάση. Δεν υπάρχει πρό­σφορο έδαφος πλέον για ουτο­πίες, όπως τις σχε­δί­α­ζαν κάποιες ομάδες που υπό­σχο­νταν δωρεάν πετρέ­λαια από τη Βενε­ζου­έλα, την βοήθεια που θα ερχόταν από την Κίνα τη Ρωσία και το Ιράν, τα IOUS, τα 600δις της περι­βό­η­της Λίστας Λαγκάρντ που θα έλυναν το δημόσιο χρέος.

Η παρούσα κατά­σταση είναι κομβική, εξόχως ανη­συ­χη­τική και δεν επι­δέ­χε­ται αντι­πο­λι­τευ­τι­κές κοκο­ρο­μα­χίες και τσιτάτα. Ο Πρω­θυ­πουρ­γός με σχετικό διάγ­γελμα του αλλά και με τις μέχρι τώρα απο­φά­σεις και ενέρ­γειες του έδειξε τον δρόμο και φαί­νε­ται να βρήκε πρό­σφορα έδαφος από μεγάλο (φωτι­σμένο) μέρος του πολι­τι­κού σώματος, που δεδο­μέ­νης της κατά­στα­σης, αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι υπάρ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις δημιουρ­γίας μια βάσης συνεν­νό­η­σης –έστω και υπο­τυ­πώ­δους προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν οι στρε­βλώ­σεις και τα κενά του παρελ­θό­ντος.

Μέσα σ΄αυτό το γενι­κό­τερο καλό κλίμα, υπάρ­χουν, ωστόσο, μεμο­νω­μέ­νες φωνές, μια σχετική μειο­ψη­φία που έρχο­νται με δηλώ­σεις τους, ή και αναρ­τή­σεις τους να λει­τουρ­γή­σουν υπο­νο­μευ­τικά στη χώρα και στο ηθικό του λαού. Είναι ανε­πί­τρε­πτες φράσεις του τύπου «θα λογα­ρια­στούμε μετά» και δημο­σί­ευση σκίτσων που φέρουν τον Χάρο να υπο­δύ­ε­ται τεστ του ΕΟΔΥ. Δεν δικαιού­νται άνθρω­ποι που διαχειρίστηκαν- και δεν βρήκαν κανένα λάθος κατά τη δια­χεί­ριση τους- κρίσεις οι οποίες κατέ­λη­ξαν σε τρα­γω­δίες, να δια­πι­στώ­νουν εν προ­κει­μένω λάθη και να τείνουν απει­λη­τικά τον δείκτη. Δεν επι­τρέ­πο­νται τέτοιες αναρ­τή­σεις από θεσμικά πρόσωπα σε τόσο κρί­σι­μες ώρες, όπου χώρες δοκι­μά­ζο­νται με εκα­το­ντά­δες νεκρούς ημε­ρη­σίως με τους επαγ­γελ­μα­τίες υγείας να αγω­νί­ζο­νται με αυτα­πάρ­νηση για την υγεία των συναν­θρώ­πων μας..

Βέβαια στις δημο­κρα­τίες όλοι δικαιού­νται να ομιλούν αλλά η γνώμη τους μετρά αντι­σταθ­μι­στικά με το προ­σω­πικό τους βάρος.