Η Δύναμη των Νησιών: Τουρισμός και Βιωσιμότητα στο Νότιο Αιγαίο

Με τη χώρα να βρί­σκε­ται, σε πολλές περι­πτώ­σεις τα τελευ­ταία χρόνια, σε αχαρ­το­γρά­φητα νερά και την οικο­νο­μία σε βαθιά δομική κρίση, ο Του­ρι­σμός  έγινε ο ώμος που πάνω του ακού­μπησε μεγάλο κομμάτι της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας, τη δύσκολη στιγμή της.

Τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, που είναι οι μεγάλοι πρω­τα­γω­νι­στές του ελλη­νι­κού καλο­και­ριού, έγιναν οι  κινη­τή­ρες για να δου­λέ­ψουν οι μηχανές της οικο­νο­μίας. Δημιουρ­γή­θη­καν δημόσια έσοδα, θέσεις εργα­σίας, εισο­δή­ματα και κύκλοι εργα­σιών σε συνα­φείς και μη κλάδους. Από τις κατα­σκευές και την πλη­ρο­φο­ρική μέχρι το εμπόριο και την εστίαση. Ο του­ρι­σμός μπήκε στην υπη­ρε­σία της  πρω­το­γε­νούς παρα­γω­γής και έβαλε πλάτη για να κερ­δη­θεί το στοί­χημα της εξω­στρέ­φειας και της τοπο­θέ­τη­σης των ποιο­τι­κών ελλη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων σε  μεγάλες διε­θνείς αγορές.

Ακόμα και σήμερα, μέσα στη διεθνή μη θετική συνθήκη της ακρί­βειας, αυτής της νέας παγκό­σμιας παν­δη­μίας μετά την κρίση του κορω­νοϊού, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις για την Ελλάδα αυξή­θη­καν, παρόλο που η μέση δαπάνη ανά ταξίδι σημεί­ωσε μια μικρή μείωση, υπακούοντας-πώς αλλιώς-στη διεθνή συγκυ­ρία. Η άνοδος των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων οφεί­λε­ται στο ότι περισ­σό­τε­ροι ταξι­διώ­τες προ­τι­μούν και εμπι­στεύ­ο­νται τους προ­ο­ρι­σμούς της.

Το Νότιο Αιγαίο συγκε­κρι­μένα σημειώ­νει αύξηση κίνησης την του­ρι­στική περίοδο μέχρι τις 31 Αυγού­στου της  τάξης του 7% με το νησί της Ρόδου να σπάει όλα τα κοντέρ. Ένα χρόνο μετά τις δασικές πυρ­κα­γιές που έπληξαν το νησί, η Ρόδος βλέπει αύξηση των διεθνών αφίξεων κατά 20% (!).

Έτσι, το καλο­καίρι του 2024 είναι ένα ακόμα καλο­καίρι, στο οποίο τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου στέλ­νουν μήνυμα αισιο­δο­ξίας στην ευρύ­τερη οικο­νο­μία και κοι­νω­νία, υπη­ρε­τώ­ντας, χωρίς υπερ­βολή, μια εθνική απο­στολή και βγάζουν την Ελλάδα ασπρο­πρό­σωπη.

Και ενώ η επι­τυ­χία των νησιών στον του­ρι­σμό υπη­ρε­τεί το ανα­γκαίο σήμερα, η πρόοδος και η πρω­το­πο­ρία τους σε ζητή­ματα βιω­σι­μό­τη­τας δημιουρ­γεί το πολύ­τιμο αύριο.

Τα άλλοτε νησιά «άγονης γραμμής» είναι σήμερα νησιά της «πρώτης γραμμής» για την επί­τευξη παγκό­σμιων στόχων βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης. Τα μικρο­σκο­πικά νησιά Τήλος, Χάλκη, Αστυ­πά­λαια βρί­σκο­νται στο κέντρο του διε­θνούς ενδια­φέ­ρο­ντος χάρη σε και­νο­τό­μες πρα­κτι­κές που αλλά­ζουν τα δεδο­μένα της καθη­με­ρι­νό­τητα για μόνι­μους κατοί­κους και επι­σκέ­πτες: “ e-Astypalaia & Astybus, Τήλος: Just Go Zero, Χάλκη πρώτο GR-eco island της χώρας αλλά και η Ρόδος με το “The Rhodes.Co-Lab. Sustainable Destination”.

«Στα δικά μου μάτια, δεν υπήρξαν ποτέ νησιά «άγονης γραμμής». Μόνο τόπος ευκαι­ριών, τόπος δημιουρ­γίας και έμπνευ­σης» υπο­στη­ρί­ζει ο κος Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου.

Ο περι­φρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζη­μάρ­κος

Η τετράδα υιο­θε­τεί μια σειρά από μέτρα δια­τή­ρη­σης του περι­βάλ­λο­ντος, βιω­σι­μό­τη­τας και και­νο­το­μίας, ορι­σμένα από τα οποία απο­τε­λούν λαμπρά παρα­δείγ­ματα βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών μετα­μορ­φώ­νο­ντας «τη γαλάζια περι­φέ­ρεια της Ελλάδας», όπως τη γνω­ρί­ζουμε όλοι καθώς είναι η Περι­φέ­ρεια με τη μεγα­λύ­τερη νησιω­τική δια­σπορά στην Ευρώπη, στην πράσινη Περι­φέ­ρεια της Ελλάδας.

Η Ρόδος γίνεται ο φάρος αει­φο­ρίας μέσα από ένα ολι­στικό πρό­γραμμα βιώ­σι­μου μετα­σχη­μα­τι­σμού της, το «The Rhodes Co-Lab. Sustainable Destination». Η Περι­φέ­ρεια σε συνερ­γα­σία με τον Όμιλο TUI και το ίδρυμα TUI Care, φορείς και επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα ενώνουν δυνά­μεις προς όφελος όλων. Ήδη μετρά ενεργά μνη­μό­νια συνερ­γα­σίας με δεκάδες φορείς, όπως για παρά­δειγμα με την Ένωση Ξενο­δό­χων Ρόδου και το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου για τη μείωση της χρήσης των πλα­στι­κών.

Η Τήλος με το πρό­γραμμα “Just Go Zero” πιστο­ποι­ή­θηκε ως η πρώτη Zero Waste – Μηδε­νι­κών Απο­βλή­των – κοι­νό­τητα στην Ελλάδα και το πρώτο νησί στην ιστορία της Ευρώπης, με ποσοστό ανα­κύ­κλω­σης που αγγίζει το παγκό­σμιο ρεκόρ του 90% και μηδε­νι­κές ταφές απορ­ριμ­μά­των.

Στην Αστυ­πά­λαια, λει­τουρ­γεί εφαρ­μογή που μπορεί κάτοι­κος και επι­σκέ­πτης να καλέσει με το κινητό του ηλε­κτρικό όχημα για τη μετα­φορά του. Το “e-Astypalea” είναι η πρώτη εφαρ­μογή “e-Mobility on Demand” στη χώρα μας για την επί­τευξη του στόχου της κινη­τι­κό­τη­τας με μηδε­νι­κές εκπο­μπές.

Στη Χάλκη, χάρη στο πρό­γραμμα “GR-eco Islands”, οι κάτοι­κοι του νησιού με το Μηδε­νικό Ανθρα­κικό Απο­τύ­πωμα, είναι οι μόνοι κάτοι­κοι του πλανήτη που βλέπουν μηδε­νι­κούς ή και αρνη­τι­κούς ακόμα λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος (!), παρά την παγκό­σμια ενερ­γειακή κρίση.

Ενώ στη Σύρο, το νέο Κέντρο Και­νο­το­μίας “Aegean Neorion Innovation Center – ANIC” άνοιξε τις πόρτες του στο­χεύ­ο­ντας στην ανθρώ­πινη ανά­πτυξη και τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης και ποιό­τη­τας ζωής.

«Δε μιλάμε απλώς για «αντί­κτυπο» στη ζωή των κατοί­κων. Αλλά για επα­νά­σταση. Μια πράσινη επα­νά­σταση, που δεν θα είχε ξεσπά­σει, όπως συμ­βαί­νει με κάθε επα­νά­σταση, χωρίς την ενεργή συμ­με­τοχή των τοπικών κοι­νω­νιών» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο κος Γιώργος Χατζη­μάρ­κος. «Οι πράξεις μας σήμερα θα δια­μορ­φώ­σουν τον κόσμο του αύριο» συμπλη­ρώ­νει.

Η επαφή με επι­σκέ­πτες από κοντι­νές και μακρι­νές ακτές στο πέρασμα των αιώνων σήμαινε ότι οι κάτοι­κοι των νησιών ήταν πάντα δεκτι­κοί στην αλλαγή, την πρόοδο και την ανά­πτυξη. Αυτό το ανοι­χτό­μυαλο πνεύμα και η προ­θυ­μία για προ­σαρ­μογή δεί­χνουν, ενδε­χο­μέ­νως, ένα πολύ λαμπρό μέλλον για το Νότιο Αιγαίο και την Ελλάδα στο σύνολό της.

Πηγή ot.gr