Αλαλούμ με τα όρια δόμησης στη Χώρα της Αστυπάλαιας

Μια ιστο­ρία «ελ­λη­νι­κού πα­ρα­λό­γου», που επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε εκα­το­ντά­δες οι­κι­σμούς νη­σιών –και όχι μόνο– απο­κα­λύ­πτει πό­ρι­σμα του Συ­νη­γό­ρου του Πο­λί­τη για την Αστυ­πά­λαια. Η Χώρα του νη­σιού οριο­θε­τή­θη­κε με… δη­μιουρ­γι­κή ασά­φεια και επανα-οριο­θε­τή­θη­κε για να συ­μπε­ρι­λά­βει αδό­μη­τα κομ­μά­τια, πα­ρό­τι αυτό απα­γο­ρεύ­ε­ται. Πα­ράλ­λη­λα, τους δι­κούς της κα­νό­νες ακο­λού­θη­σε και η αρ­χαιο­λο­γι­κή ζώνη, που έπει­τα από τρεις επα­να­κα­θο­ρι­σμούς ακόμα δεν ταυ­τί­ζε­ται με τα όρια της Χώρας, όπως υπο­τί­θε­ται ότι θα έπρε­πε. Μέσα σε όλα αυτά διά­φο­ροι ιδιο­κτή­τες πιέ­ζουν για να τους επι­τρα­πεί να χτί­σουν –ή για να μη χτί­σουν οι γεί­το­νές τους– και οι υπη­ρε­σια­κοί υπάλ­λη­λοι ανταλ­λάσ­σουν επί χρό­νια έγ­γρα­φα σε μια προ­σπά­θεια να ξε­δια­λύ­νουν το τοπίο.

Αφορ­μή για την έρευ­να του Συ­νη­γό­ρου ήταν ανα­φο­ρά πο­λί­τη, ο οποί­ος ζη­τού­σε το ξε­κα­θά­ρι­σμα των ορίων του οι­κι­σμού της Χώρας στην Αστυ­πά­λαια. Ερευ­νώ­ντας την υπό­θε­ση, οι ει­δι­κοί επι­στή­μο­νες βρέ­θη­καν αντι­μέ­τω­ποι με ένα πραγ­μα­τι­κό –και όπως απο­δει­κνύ­ε­ται, σε με­γά­λο βαθμό εσκεμ­μέ­νο– χάος. Χρειά­στη­κε μά­λι­στα να ζη­τη­θεί η συν­δρο­μή της «Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο», ώστε να απο­δο­θούν με βάση συ­ντε­ταγ­μέ­νες τα όρια και να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αυ­το­ψία ώστε να ξε­τυ­λι­χθεί το κου­βά­ρι. Τι προ­έ­κυ­ψε; Η οριο­θέ­τη­ση του οι­κι­σμού (που είναι προ­ϋ­φι­στά­με­νος του 1923) έγινε το 1985. Οπως προ­κύ­πτει, στα όρια συ­μπε­ρι­λή­φθη­κε όχι μόνο ο συ­νε­κτι­κός οι­κι­σμός αλλά και με­γά­λες αδό­μη­τες εκτά­σεις (με αρ­κε­τή από­στα­ση από τα τε­λευ­ταία σπί­τια) και εκτά­σεις με με­γά­λες κλί­σεις, πα­ρό­τι αυτό απα­γο­ρεύ­ε­ται (προ­φα­νώς για να εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι ιδιο­κτή­τες των συ­γκε­κρι­μέ­νων οι­κο­πέ­δων). Το 1994 μά­λι­στα ο οι­κι­σμός επε­κτά­θη­κε, πα­ρό­τι αυτό δεν αι­τιο­λο­γού­νταν επαρ­κώς (λ.χ. η αύ­ξη­ση του πλη­θυ­σμού από το 1981 στο 1991 ήταν… 24 άτομα), χωρίς να γίνει πο­λε­ο­δο­μι­κή με­λέ­τη και με λάθος δια­δι­κα­σία (με νο­μαρ­χια­κή από­φα­ση αντί για προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα).

Χωρίς συ­ντε­ταγ­μέ­νες

Επι­πλέ­ον, με «μα­γι­κό» τρόπο τα όρια πα­ρέ­μει­ναν ασαφή. Για πα­ρά­δειγ­μα, κα­θο­ρί­ζο­νταν με ανα­φο­ρά… σε κτί­σμα­τα ή μά­ντρες (επι­λέ­γο­ντας κατά το δο­κούν μια γωνία τους) αντί για συ­ντε­ταγ­μέ­νες. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι ότι σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις τα όρια «ανα­φέ­ρο­νται σε κτί­σμα­τα που είτε έχουν κα­τε­δα­φι­στεί και στην ίδια θέση έχουν χτι­στεί νέα, χωρίς να συ­μπί­πτει το πε­ρί­γραμ­μά τους, ή έχουν γίνει επε­κτά­σεις πα­λαιών κτι­σμά­των». Ανα­λό­γως, το 1999 οριο­θε­τή­θη­κε η Α΄ (αδό­μη­τη) ζώνη προ­στα­σί­ας αρ­χαιο­τή­των γύρω από τη Χώρα. «Από το συ­νημ­μέ­νο στην από­φα­ση σχέ­διο είναι προ­φα­νές ότι τα ση­μεία που κα­θο­ρί­ζουν την αρ­χαιο­λο­γι­κή ζώνη δεν ταυ­τί­ζο­νται με τα όρια του οι­κι­σμού», ανα­φέ­ρει το πό­ρι­σμα του Συ­νη­γό­ρου. Ακο­λού­θη­σαν ακόμα δύο οριο­θε­τή­σεις, το 2001 και 2003, που είχαν ως στόχο να λύ­σουν το πρό­βλη­μα… αλλά δεν τα κα­τά­φε­ραν!

Η ασυμ­φω­νία αυτή, όπως ανα­φέ­ρει το πό­ρι­σμα, «σε συν­δυα­σμό με το αί­τη­μα του εν­δια­φε­ρο­μέ­νου προ­κά­λε­σε την επί σειρά ετών εμπλο­κή των υπη­ρε­σιών, χωρίς μέχρι σή­με­ρα να έχει λυθεί το ζή­τη­μα. Κοι­νός τόπος σε υπο­θέ­σεις που εξε­τά­ζει ο Συ­νή­γο­ρος είναι, είτε επει­δή το κό­στος μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης ενέρ­γειας φα­ντά­ζει με­γά­λο, είτε επει­δή η μια υπη­ρε­σία με­τα­θέ­τει το βάρος υλο­ποί­η­σης στην άλλη, να διαιω­νί­ζε­ται μια κα­τά­στα­ση και τε­λι­κά η διοί­κη­ση να πλη­ρώ­νει πολ­λα­πλά­σια το κό­στος, χωρίς να δοθεί ορι­στι­κή λύση», ανα­φέ­ρε­ται.

Η Χώρα της Αστυ­πά­λαιας, πά­ντως, δεν απο­τε­λεί μο­να­δι­κή πε­ρί­πτω­ση. Οπως επι­ση­μαί­νει ο Συ­νή­γο­ρος, η αδυ­να­μία προσ­διο­ρι­σμού των ορίων ενός οι­κι­σμού από τη Διοί­κη­ση με ακρί­βεια, είναι πρό­βλη­μα που πα­ρου­σιά­ζε­ται σε μι­κρό­τε­ρο ή με­γα­λύ­τε­ρο βαθμό σε όλες τις οριο­θε­τή­σεις οι­κι­σμών της Επι­κρά­τειας. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι ότι, με αφορ­μή την υπό­θε­ση των δα­σι­κών χαρ­τών, το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος έχει επα­νει­λημ­μέ­νως ζη­τή­σει από τις πο­λε­ο­δο­μί­ες να πρά­ξουν τα δέ­ο­ντα, ωστό­σο πε­ρί­που οι μισές δεν έχουν ακόμα αντα­πο­κρι­θεί.

Πηγή: Κα­θη­με­ρι­νή