«Οχι» τραπεζών σε πλήρη κατάργηση των capital controls

Ακρως επι­φυ­λα­κτι­κοί ήταν οι Ελληνες τρα­πε­ζί­τες μπροστά στο ενδε­χό­μενο πλήρους άρσης των capital controls, προ­κρί­νο­ντας να δια­τη­ρη­θούν προς το παρόν ως έχουν. Την άποψη αυτή δια­τύ­πω­σαν οι επι­κε­φα­λής των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών κατά τη συνά­ντηση που είχαν με τον διοι­κητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρ­νάρα, στην οποία συζη­τή­θηκε ο οδικός χάρτης για την κατάρ­γηση των περιο­ρι­σμών στην κίνηση κεφα­λαίων.

Οι διευ­θύ­νο­ντες σύμ­βου­λοι των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών συμ­φώ­νη­σαν πως πρέπει να συνε­χι­στεί η στα­διακή άρση των περιο­ρι­σμών, αλλά εξέ­φρα­σαν την ανη­συ­χία τους μπροστά στην προ­ο­πτική μιας άμεσης πλήρους από­συρ­σης των μέτρων και δη του τρίτου πυλώνα, που έχει να κάνει με τη μετα­φορά κεφα­λαίων από την Ελλάδα προς το εξω­τε­ρικό. Αιτία είναι κυρίως η αβε­βαιό­τητα που μπορεί να δημιουρ­γη­θεί λόγω των εκλογών, κρί­νο­ντας ότι οι συν­θή­κες δεν είναι οι κατάλ­λη­λες για μια τέτοια κίνηση. Παρά την αύξηση των κατα­θέ­σεων που κατα­γρά­φηκε το 2018, οι επι­κε­φα­λής των τρα­πε­ζών υπο­γράμ­μι­σαν ότι η τυχόν άρση των περιο­ρι­σμών και η ανακοπή αυτής της τάσης λόγω πολι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας, θα ήταν δύσκολο να ανα­στρα­φεί και τάχθη­καν υπέρ της συνέ­χι­σης του δια­λό­γου για το θέμα. Να σημειω­θεί ότι οι κατα­θέ­σεις ανήλθαν στα τέλη του 2018 στα 134,5 δισ. ευρώ κατα­γρά­φο­ντας ετήσια αύξηση 6,4% ή 8,1 δισ. ευρώ. Το αντί­στοιχο μέγεθος τον Δεκέμ­βριο του 2017 ήταν στα 126,3 δισ. ευρώ, ενι­σχυ­μένο κατά 4,1% ή 5 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμ­βριο του 2016.

Αναφορά στο θέμα της πλήρους άρσης των capital controls, προ­τεί­νο­ντας να μη γίνει άμεσα, είχε κάνει λίγο πριν ο υπο­διοι­κη­τής της ΤτΕ, καθη­γη­τής Ιωάννης Μουρ­μού­ρας. Μιλώ­ντας στο πλαίσιο του ετήσιου συνε­δρίου της IMN για τις επεν­δύ­σεις σε μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια σε Ελλάδα και Κύπρο, ο κ. Μουρ­μού­ρας τάχθηκε ωστόσο υπέρ της έγκαι­ρης γνω­στο­ποί­η­σης συγκε­κρι­μέ­νης ημε­ρο­μη­νίας για την άρση τους εντός του 2019.

Να σημειω­θεί ότι η απα­γό­ρευση εξα­γω­γής κεφα­λαίων στο εξω­τε­ρικό απο­τε­λεί το βασι­κό­τερο οχυρό των capital controls και οποια­δή­ποτε σχετική κίνηση είτε από φυσικό είτε από νομικό πρόσωπο, πέραν των προ­βλε­πό­με­νων, όπως π.χ. για ταξίδια, πληρωμή διδά­κτρων ή νοση­λίων ή λόγω εμπο­ρι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, προ­ϋ­πο­θέ­τει την έγκριση της αρμό­διας επι­τρο­πής που λει­τουρ­γεί στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και η οποία συνε­δριά­ζει δύο φορές την εβδο­μάδα.

Αντι­θέ­τως, χωρίς εμπόδια πραγ­μα­το­ποιεί­ται η δυνα­τό­τητα επα­νε­ξα­γω­γής χρη­μά­των από λογα­ρια­σμό τρά­πε­ζας του εσω­τε­ρι­κού, όταν τα χρήματα αυτά έχουν δια­κι­νη­θεί μέσω λογα­ρια­σμού τρά­πε­ζας του εξω­τε­ρι­κού. Πρό­κει­ται για χρήματα που έχουν απο­κτη­θεί εκτός Ελλάδας και εισή­χθη­σαν στη χώρα για οποιο­δή­ποτε σκοπό και τα οποία μπορούν να βγουν στο εξω­τε­ρικό χωρίς περιο­ρι­σμό, αρκεί η δια­κί­νηση να γίνει μέσω τρά­πε­ζας.

Σε ό,τι αφορά την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, παρά το γεγονός ότι ένα σημα­ντικό μέρος των αιτη­μά­των για εξαγωγή χρη­μά­των για την εισα­γωγή προ­ϊ­ό­ντων ή πρώτων υλών διεκ­πε­ραιώ­νε­ται μέσα από τα τρα­πε­ζικά κατα­στή­ματα ή τις επι­τρο­πές που λει­τουρ­γούν εντός των τρα­πε­ζών, το σύστημα εξα­κο­λου­θεί να «γεννά» γρα­φειο­κρα­τία, επι­βα­ρύ­νο­ντας τις επι­χει­ρή­σεις αλλά και τις τρά­πε­ζες. Σήμερα, τα αιτή­ματα των επι­χει­ρή­σεων που συναλ­λάσ­σο­νται με το εξω­τε­ρικό διεκ­πε­ραιώ­νο­νται από τα τρα­πε­ζικά κατα­στή­ματα εφόσον αυτά δεν ξεπερ­νούν τις 100.000 ευρώ, ενώ αυτά που είναι έως και 1 εκατ. ευρώ διεκ­πε­ραιώ­νο­νται από τις επι­τρο­πές που λει­τουρ­γούν σε κάθε τράπεζα. Από την Ειδική Επι­τροπή του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών εξα­κο­λου­θούν και περνάνε τα αιτή­ματα άνω του 1 εκατ. ευρώ είτε αυτά αφορούν φυσικά πρόσωπα (π.χ. η αγορά ακι­νή­του στο εξω­τε­ρικό) είτε αφορούν νομικά πρόσωπα (π.χ. συναλ­λα­γές με το εξω­τε­ρικό μεγάλης αξίας).

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ένα ουσια­στικό βήμα για την περαι­τέρω άρση των capital controls έγινε το καλο­καίρι του 2018 με την αύξηση του ορίου ανά­λη­ψης μετρη­τών από τα τρα­πε­ζικά κατα­στή­ματα ή τα ATMs στις 5.000 ευρώ τον μήνα, ενώ στις 10.000 ευρώ έχει αυξηθεί το όριο για ταξίδια στο εξω­τε­ρικό. Ουσια­στικό βήμα απο­τέ­λεσε επίσης η δυνα­τό­τητα στα φυσικά πρόσωπα να ανοί­γουν τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς σε τράπεζα του εσω­τε­ρι­κού, δυνα­τό­τητα που επέ­τρεψε στην απο­συμ­φό­ρηση και μεγάλου όγκου εργα­σιών που εξε­τά­ζο­νται από την Ειδική Επι­τροπή που λει­τουρ­γεί στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών. Χωρίς ουσια­στι­κούς περιο­ρι­σμούς, αλλά εφόσον προ­σκο­μι­στούν τα ανα­γκαία δικαιο­λο­γη­τικά, γίνεται επίσης η μετα­φορά χρη­μά­των για την πληρωμή διδά­κτρων στο εξω­τε­ρικό, αλλά και η μετα­φορά χρη­μά­των για την κάλυψη δαπανών νοση­λείας.