Δικαίωση και αναγνώριση του έργου του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου. Το 2026, χρονιά – ορόσημο για τη διαχείριση των απορριμμάτων στα νησιά της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου

Χρονικό ορόσημο ιστο­ρι­κής σημα­σίας για το Νότιο Αιγαίο, χαρα­κτη­ρί­στηκε η χθεσινή συνε­δρί­αση της Περι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής Νοτίου Αιγαίου, η οποία ομόφωνα ενέ­κρινε τους όρους δημο­πρά­τη­σης του έργου  Μετα­φόρ­τω­σης και Επε­ξερ­γα­σίας (Ανα­κύ­κλω­σης – Ανά­κτη­σης) Απο­βλή­των στα νησιά  Μύκονο, Πάρο και Σύρο, σημα­το­δο­τώ­ντας την αλλαγή σελίδας στο κρί­σι­μης σημα­σίας ζήτημα της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των στα νησιά.

Η δημο­πρά­τηση του έργου αυτού, ενδει­κτι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 194,92 εκτ. ευρώ, το οποίο θα υλο­ποι­η­θεί μέσω ΣΔΙΤ, ολο­κλη­ρώ­νει τον στρα­τη­γικό περι­βαλ­λο­ντικό σχε­δια­σμό του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, όπως αυτός απο­τυ­πώ­νε­ται στον  Περι­φε­ρειακό Σχε­δια­σμό Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των (ΠΕΣΔΑ) Νοτίου Αιγαίου και περι­λαμ­βά­νει υπο­δο­μές κλί­μα­κας, που δια­μορ­φώ­νουν ένα νέο τοπίο στα νησιά Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου, που πλέον γυρί­ζουν ορι­στικά σελίδα όσον αφορά την δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των.

Στη χθεσινή συνε­δρί­αση η οποία πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε δια­δι­κτυακά, υπό την προ­ε­δρία του Περι­φε­ρειάρχη Γιώργου Χατζη­μάρ­κου, συμ­με­τεί­χαν ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των του ΥΠΕΝ Μανώλης Γρα­φά­κος, οι δήμαρ­χοι των τριών νησιών, Μυκόνου, Χρήστος Βερώνης, Πάρου, Κώστας Μπιζάς και Σύρου, Αλέξης Αθα­να­σίου, ο Γενικός Διευ­θυ­ντής του ΦοΔΣΑ Χρήστος Γαμ­βρού­δης και ο Γενικός Διευ­θυ­ντής της Διεύ­θυν­σης Υπο­δο­μών της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, Νίκος Λυμπε­ρό­που­λος.

Με έμφαση, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Μανώλης Γρα­φά­κος, απο­τι­μώ­ντας τη συνερ­γα­σία του με τον Περι­φε­ρειάρχη και Πρόεδρο του ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζη­μάρκο, μίλησε για πλήρη δικαί­ωση της επι­λο­γής της κυβέρ­νη­σης να ανα­θέ­σει στον Φορέα το έργο της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των των νησιών, καθώς  τα έργα που έχουν ήδη δρο­μο­λο­γη­θεί, οι υπο­δο­μές που δημο­πρα­τού­νται και η συνο­λική πρόοδος που έχει επι­τευ­χθεί τα τελευ­ταία χρόνια, απο­δει­κνύ­ουν ότι ο ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως κατα­λύ­της για μια σύγ­χρονη, βιώσιμη και απο­τε­λε­σμα­τική πολι­τική δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των στον νησιω­τικό χώρο. Μάλιστα, η συνερ­γα­σία αυτή πρό­κει­ται να επε­κτα­θεί, απόρ­ροια της εμπι­στο­σύ­νης, της αξιο­πι­στίας και της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας την οποίαν  έχει επι­δεί­ξει  ΦοΔΣΑ Ν. Αιγαίου, συνε­πι­κου­ρού­με­νος από την Διεύ­θυνση Υπο­δο­μών της Περι­φέ­ρειας, που είναι ο μόνος φορέας στο Νότιο Αιγαίο που  δια­θέ­τει την τεχνο­γνω­σία που απαι­τούν τα έργα που υλο­ποιού­νται μέσω ΣΔΙΤ.

Οι Δήμαρ­χοι Μυκόνου, Πάρου και  Σύρου  από την πλευρά τους εξέ­φρα­σαν τις ευχα­ρι­στίες τους προς τον Γενικό Γραμ­μα­τέα, τον Περι­φε­ρειάρχη, τον Γενικό Διευ­θυ­ντή του ΦοΔΣΑ και τον Γενικό Διευ­θυ­ντή Υπο­δο­μών της Περι­φέ­ρειας,  με κοινό τόπο στις τοπο­θε­τή­σεις τους ότι μόνοι τους οι Δήμοι των νησιών δεν θα  μπο­ρού­σαν  να υλο­ποι­ή­σουν έργα αυτού του μεγέ­θους. Επι­πλέον, τόνισαν ότι η συμβολή του ΦοΔΣΑ  και της Περι­φέ­ρειας δεν εξα­ντλεί­ται μόνο στην δρο­μο­λό­γηση αυτού του μεγάλου έργου, αλλά και στην απο­κα­τά­σταση των ΧΥΤΑ που οι ίδιοι παρέ­λα­βαν και στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ήταν ΧΥΤΑ μόνο κατ’ όνομα, αφού είχαν μετα­τρα­πεί σε χωμα­τε­ρές.

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης και Πρό­ε­δρος της Περι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος,  καλω­σο­ρί­ζο­ντας τον Γ.Γ. Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των και τους Δημάρ­χους των τριών νησιών, στάθηκε ιδιαί­τερα στον πολι­τικό «πόλεμο» που δέχθηκε ο ΦοΔΣΑ από την πρώτη στιγμή της συγκρό­τη­σής του, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι παρά τις επι­θέ­σεις, την αμφι­σβή­τηση και τη συστη­μα­τική υπο­νό­μευση, ο φορέας άντεξε φέρ­νο­ντας απτά απο­τε­λέ­σματα:

«Για εμάς, η σημε­ρινή ημέρα είναι εξαι­ρε­τι­κής ιστο­ρι­κής αξίας και σημα­σίας. Γιατί με τη δημο­πρά­τηση αυτού του έργου ολο­κλη­ρώ­νε­ται ο σχε­δια­σμός, η εξα­σφά­λιση της χρη­μα­το­δό­τη­σης και η δημο­πρά­τηση όλων των υπο­δο­μών που έχουν ανάγκη όλα τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου στον τομέα της δια­χεί­ρι­σης των στερεών απο­βλή­των.

Ήταν ένα ταξίδι εξαι­ρε­τικά δύσκολο τα τελευ­ταία τρία με τριά­μισι χρόνια. Μέσα σε τριά­μισι χρόνια έγινε δουλειά τριάντα ετών. Έκλει­σαν όλες οι εκκρε­μό­τη­τες σε όλα τα νησιά, εξα­σφα­λί­στη­καν όλες οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις, σχε­διά­στη­καν οι υπο­δο­μές και σήμερα όλα τα έργα είναι δημο­πρα­τη­μένα. Και σε όλα τα λεγό­μενα – εντός ή εκτός εισα­γω­γι­κών – προ­βλη­μα­τικά νησιά, όπου υπήρχε πολύ μεγάλη αγωνία, υπάρ­χουν πλέον δρο­μο­λο­γη­μέ­νες λύσεις. Και βέβαια, οφείλω να πω ότι αυτή η πορεία ήταν και πολι­τικά εξαι­ρε­τικά δύσκολη. Υπήρξαν πάρα πολλές ανα­τα­ρά­ξεις, πολλή γκρίνια και κατα­συ­κο­φά­ντηση, ακόμη και για την ίδια την ύπαρξη του οργα­νι­σμού που λέγεται ΦοΔΣΑ. Η πραγ­μα­τι­κό­τητα, όμως, δια­ψεύ­δει όλη αυτή τη ρητο­ρική. Η ίδια η ζωή δια­ψεύ­δει αυτή τη ρητο­ρική, γιατί σήμερα τα νησιά μας έχουν λύσεις και αυτό είναι που μετράει στην πολι­τική.

Θέλω να ευχα­ρι­στήσω καταρ­χήν τον κ. Γραφάκο για την εμπι­στο­σύνη όλα αυτά τα χρόνια, γιατί δεν λύγισε ποτέ, ούτε ο ίδιος, από όλες αυτές τις καταγ­γε­λίες και επι­θέ­σεις που δεχθή­καμε ως ΦοΔΣΑ. Αλλά και για όλη τη δουλειά που έγινε. Τον σχε­δια­σμό τον κάναμε μαζί, την εξα­σφά­λιση των χρη­μα­το­δο­τή­σεων που ανήλθαν σε εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, την πετύ­χαμε μαζί. Η αμέ­ρι­στη στήριξη και συμπα­ρά­στασή του έχουν φέρει χει­ρο­πια­στά απο­τε­λέ­σματα στη ζωή των νησιών μας.

Σήμερα έχουμε τη δυνα­τό­τητα όλοι όσοι εργα­στή­καμε πάνω σε αυτά τα θέματα να κοι­τά­ξουμε τους πολίτες στα μάτια και να τους πούμε: κάναμε ό,τι καλύ­τερο μπο­ρού­σαμε. Κάναμε τη δουλειά μας με αφο­σί­ωση, με προ­σή­λωση στο καθήκον και αγνο­ώ­ντας το πολι­τικό κόστος. Δείξαμε ότι η πολι­τική, όταν γίνεται με πάθος, μπορεί να φέρει απο­τε­λέ­σματα.»

Ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των Μανώλης Γρα­φά­κος   έθεσε το ζήτημα της εμπι­στο­σύ­νης προς τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η επιλογή να του ανα­τε­θεί η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των στα νησιά, δικαιώ­θηκε από την πορεία και τα απο­τε­λέ­σματά του:

«Πράγ­ματι, σήμερα είναι μια πολύ σημα­ντική ημέρα. Αγγίζει τα όρια ενός ιστο­ρι­κού σημείου, καθώς το Νότιο Αιγαίο δημο­πρα­τεί το σύνολο των ανα­γκαίων υπο­δο­μών δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των και, μάλιστα, τις δημο­πρα­τεί ως σύγ­χρο­νες μονάδες. Πρό­κει­ται για τρεις σύγ­χρο­νες μονάδες ανα­κύ­κλω­σης.

Οι δημο­πρα­τή­σεις αυτές γίνο­νται με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο, καθώς πρό­κει­ται για έργα ΣΔΙΤ. Αυτό εξα­σφα­λί­ζει ομαλή λει­τουρ­γία και υψηλή ταχύ­τητα τόσο στην κατα­σκευή όσο και στη λει­τουρ­γία τους. Επι­πλέον, το Νότιο Αιγαίο – όπως και το Βόρειο Αιγαίο – έχει πετύχει να χρη­μα­το­δο­τη­θεί από τη δημόσια συμ­με­τοχή με ποσοστό 80% στα ΣΔΙΤ, όταν στην υπό­λοιπη Ελλάδα το αντί­στοιχο ποσοστό είναι 60%.

Σήμερα, λοιπόν, κλεί­νουμε μια σελίδα: τη σελίδα των δημο­πρα­τή­σεων. Θέλω, συνεπώς, να συγχαρώ όλους όσοι έλαβαν αυτές τις κρί­σι­μες απο­φά­σεις. Η κυβέρ­νηση πήρε το 2020 την κρίσιμη απόφαση να προ­χω­ρή­σει στο ΣΔΙΤ Νοτίου Αιγαίου. Δεν θα επα­να­λάβω για άλλη μια φορά τις ευχα­ρι­στίες και τα συγ­χα­ρη­τή­ρια προς τον Περι­φε­ρειάρχη και τους συνερ­γά­τες του, τα μέλη της Περι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής, του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου και του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του ΦΟΔΣΑ. Δεν χρειά­ζε­ται, άλλωστε, να ειπωθεί ότι τα απο­τε­λέ­σματα δικαιώ­νουν από μόνα τους το εγχεί­ρημα. Το ερώτημα είναι πώς ήταν το Νότιο Αιγαίο πριν από τον ΦΟΔΣΑ και πώς είναι σήμερα.»

Ο κ. Γρα­φά­κος μίλησε και για τους στόχους που έχουν τεθεί για το 2026 και που περι­λαμ­βά­νουν την επέ­κταση της συνερ­γα­σίας με τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου:

«Κλεί­νο­ντας αυτό το κεφά­λαιο, ανοί­γουμε ένα νέο. Βάζουμε ένα νέο στοί­χημα για το 2026 σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι να μπο­ρέ­σουμε να συμ­βα­σιο­ποι­ή­σουμε όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρες μονάδες. Εκτιμώ ότι τα περισ­σό­τερα έργα που βρί­σκο­νται σήμερα «στον αέρα» θα έχουν συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί.

Το δεύτερο αφορά μια νέα πρω­το­βου­λία της κυβέρ­νη­σης, με συμπα­ρα­στάτη τον ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου: την ενί­σχυση των μικρών νησιών κάτω των 10.000 κατοί­κων. Ενί­σχυση στο επίπεδο της χωρι­στής συλ­λο­γής των βιο­α­πο­βλή­των και των ανα­κυ­κλώ­σι­μων, ώστε τα νησιά μας το 2027 να έχουν μια εντελώς δια­φο­ρε­τική εικόνα στην ανα­κύ­κλωση και στη χωριστή συλλογή σε σχέση με σήμερα. Πρό­κει­ται για μια τερά­στια πρω­το­βου­λία, την οποία θα έχουμε τη δυνα­τό­τητα να παρου­σιά­σουμε από πλευράς κυβέρ­νη­σης μαζί με τον Περι­φε­ρειάρχη, ενώ ο ίδιος, μέσω του ΦΟΔΣΑ, θα συμ­βά­λει καθο­ρι­στικά στην υλο­ποί­ησή της. Φιλο­δο­ξούμε όλος αυτός ο σχε­δια­σμός – με τις υπο­δο­μές στα μεγάλα νησιά, τη χωριστή συλλογή στα μικρά νησιά και τις υπο­δο­μές συλ­λο­γής στα μεγα­λύ­τερα – να ολο­κλη­ρω­θεί συντε­ταγ­μένα. Από ό,τι γνωρίζω, τις επό­με­νες ημέρες θα κατα­τε­θεί από τον ΦΟΔΣΑ ένα πλήρες σχέδιο χωρι­στής συλ­λο­γής, το οποίο, εκτός απρο­ό­πτου, θα εγκρι­θεί εντός Ιανουα­ρίου.

Όλα αυτά καθι­στούν το 2026 έτος νησιω­τι­κό­τη­τας για τη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των. Θα πρό­κει­ται για αλλαγή σελίδας σε όλα τα νησιά της χώρας και, κυρίως, στο Νότιο Αιγαίο. Σας ευχα­ρι­στώ, λοιπόν, θερμά για αυτή τη συνερ­γα­σία, η οποία πλέον περνά σε άλλη βάση.»

Ο δήμαρ­χος Μυκόνου Χρήστος Βερώνης ανα­φέρ­θηκε με προ­σω­πική εμπει­ρία στη μακρά και δύσκολη πορεία του ΧΥΤΑ του νησιού, τονί­ζο­ντας ότι πρό­κει­ται για μια υποδομή που κατα­σκευά­στηκε με μεγάλη δυσκο­λία, αλλά στη συνέ­χεια απα­ξιώ­θηκε και μετα­τρά­πηκε σε ΧΑΔΑ. Όπως επι­σή­μανε, η ανάληψη της δια­χεί­ρι­σης από τον ΦοΔΣΑ επα­νέ­φερε τον ΧΥΤΑ, παρότι σήμερα είναι / κορε­σμέ­νος. Παράλ­ληλα υπο­γράμ­μισε ότι το νέο έργο απο­τε­λεί ζωτικής σημα­σίας παρέμ­βαση για τη Μύκονο

«Ήταν μεγάλη ανάγκη να ξεκι­νή­σει αυτό το έργο. Δεν το πίστευα, παρόλο που είμαι παλιός δήμαρ­χος, ότι θα φτά­σουμε εδώ. Ευχα­ρι­στώ όλους τους συμ­με­τέ­χο­ντες, αλλά κυρίως τους δύο γενι­κούς γραμ­μα­τείς. Ακόμη δεν το πιστεύω ότι η Μύκονος φτάνει σε αυτό το σημείο. Είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο έργο για τη Μύκονο.  Το μόνο που μπορώ να πω είναι μόνο ευχα­ρι­στίες. Τίποτα άλλο. Όλα τα άλλα είναι περιττά. Μόνο ευχα­ρι­στίες προς όλους», ανέφερε ο Δήμαρ­χος Μυκόνου.

Ο δήμαρ­χος Πάρου Κώστας Μπιζάς στάθηκε και εκείνος στην κατά­σταση που παρέ­λαβε ο Δήμος, με έναν ΧΥΤΑ που επίσης αντι­με­τώ­πιζε σοβαρά λει­τουρ­γικά προ­βλή­ματα, και τόνισε ότι μέσα από στενή συνερ­γα­σία με τον ΦοΔΣΑ, απο­κα­τα­στά­θηκε. Τόνισε ότι το έργο που τώρα δρο­μο­λο­γεί­ται απο­τε­λεί πρω­το­πο­ριακή υποδομή, την οποία η τοπική αυτο­διοί­κηση δεν θα μπο­ρούσε να υλο­ποι­ή­σει μόνη της.

«Ένα έργο όπως αυτό του οποίου σήμερα ξεκινά η πρώτη φάση, είναι σίγουρα κάτι πρω­το­πο­ριακό και κάτι που η τοπική αυτο­διοί­κηση, από μόνη της, δεν θα μπο­ρούσε να ονει­ρευ­τεί πριν από λίγα χρόνια. Θα ήθελα να ευχα­ρι­στήσω την Περι­φε­ρειακή Επι­τροπή της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για τη σημε­ρινή της απόφαση, για όλη τη δουλειά που έχει γίνει, τον Διευ­θυ­ντή του ΦοΔΣΑ και όλα τα μέλη του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου για τη μέχρι σήμερα στενή μας συνερ­γα­σία, τον κύριο Γραφάκο και την Κυβέρ­νηση για τη θετική αντα­πό­κριση στα αιτή­ματά μας και την έγκριση από τη Διυ­πουρ­γική Επι­τροπή των ΣΔΙΤ. Ως Δήμος δηλώ­νουμε ότι θα είμαστε συμπα­ρα­στά­τες και αρωγοί σε ό,τι χρεια­στεί, προ­κει­μέ­νου αυτό το τόσο μεγάλο και σημα­ντικό έργο να εξε­λι­χθεί ομαλά», δήλωσε ο Δήμαρ­χος Πάρου.

Ο δήμαρ­χος Σύρου Αλέξης Αθα­να­σίου επε­σή­μανε ότι, παρά το γεγονός πως η Σύρος θεω­ρού­νταν το πιο ώριμο έργο, κατά την ανάληψη των καθη­κό­ντων της νέας δημο­τι­κής αρχής δια­πι­στώ­θη­καν σοβαρές εκκρε­μό­τη­τες στις μελέτες, γεγονός που δημιούρ­γησε έντονη ανη­συ­χία. Όπως ανέφερε, μέσα από έναν αγώνα δρόμου και με τη συν­δρομή της Περι­φέ­ρειας και του ΦοΔΣΑ, η Σύρος κατά­φερε να εντα­χθεί στο σχήμα που δίνει μακρο­πρό­θε­σμη λύση στη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των.

«Παρότι ήμασταν οι πιο ώριμοι από όλους, όταν ανα­λά­βαμε  το 2024,  δια­πι­στώ­σαμε με μεγάλη αγωνία ότι η μελέτη μας δεν είχε ολο­κλη­ρω­θεί. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν να δώσουμε κι εμείς έναν αγώνα δρόμου, με τη βοήθεια του Χρήστου Γαμ­βρούδη και του κυρίου Περι­φε­ρειάρχη, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί όλο αυτό και να μπο­ρέ­σουμε να εντα­χθούμε στο σχήμα, το οποίο θα δώσει λύση για τα επόμενα χρόνια στη Σύρο. Η δημο­πρά­τηση γίνεται από την Περι­φε­ρειακή Επι­τροπή, την οποία ευχα­ρι­στούμε θερμά, όλα τα μέλη και όλους τους εμπλε­κό­με­νους. Εύχομαι πραγ­μα­τικά να πάνε όλα καλά για τα τέσσερα νησιά του σχή­μα­τος και να προ­χω­ρή­σουμε με περι­βαλ­λο­ντική συνεί­δηση και τα επόμενα χρόνια», ανέφερε ο Δήμαρ­χος της Σύρου, ευχα­ρι­στώ­ντας τον Περι­φε­ρειάρχη και τον Γενικό Γραμ­μα­τέα Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των.

Το έργο

Οι επι­μέ­ρους υπο­δο­μές συνο­λι­κής δυνα­μι­κό­τη­τας (61.000 τν/έτος) που περι­λαμ­βά­νο­νται στο έργο που θα εξυ­πη­ρε­τεί τις ανάγκες των νήσων Μυκόνου, Πάρου, Σύρου και Τήνου της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου είναι :

Μία (1) ΜΑΑα στο νησί της Μυκόνου  δυνα­μι­κό­τη­τας  23.000 τν/έτος (σύμ­μι­κτα, ανα­κυ­κλώ­σιμα, οργα­νικά).

Μία (1) ΜΑΑα στο νησί της Πάρου δυνα­μι­κό­τη­τας 15.000 τν/έτος (σύμ­μι­κτα, ανα­κυ­κλώ­σιμα, οργα­νικά).

Μια (1) Μονάδα Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης Απο­βλή­των (εφεξής, χάριν συντο­μίας, ΜΑΑα) στο νησί της Σύρου δυνα­μι­κό­τη­τας 17.000 τν/έτος (σύμ­μι­κτα, ανα­κυ­κλώ­σιμα, οργα­νικά).

Ένας (1) Σταθμός Μετα­φόρ­τω­σης Απορ­ριμ­μά­των (ΣΜΑ) στο νησί της Τήνου δυνα­μι­κό­τη­τας 6.000 τν/έτος (σύμ­μι­κτα, ανα­κυ­κλώ­σιμα).