Δύο στα τρία ελληνικά νοικοκυριά μόλις τα βγάζουν πέρα

Σχεδόν δύο στα τρία νοι­κο­κυ­ριά μόλις τα βγάζουν πέρα, ενώ εννέα στα δέκα θεωρούν μη πιθανή την απο­τα­μί­ευση το επόμενο δωδε­κά­μηνο. Πρό­κει­ται για ευρή­ματα που συγκα­τα­λέ­γο­νται, μεταξύ άλλων, στην τελευ­ταία έρευνα οικο­νο­μι­κής συγκυ­ρίας για τον μήνα Ιούλιο, που διε­νερ­γεί το Ιδρυμα Οικο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Πρό­κει­ται ταυ­τό­χρονα για ευρή­ματα που εξηγούν τον λόγο για τον οποίο οι πωλή­σεις στο λια­νε­μπό­ριο, ακόμη και στον κλάδο τρο­φί­μων, μειώ­νο­νται δρα­μα­τικά.

Δεί­χνουν δε το εξής: η στα­θε­ρό­τητα σε πολι­τικό και οικο­νο­μικό επίπεδο που επι­κρα­τεί τους τελευ­ταί­ους μήνες στη χώρα –ειδικά σε σύγκριση με πολύ πρό­σφα­τες περιό­δους– δεν αρκεί για να ανα­κάμ­ψει η οικο­νο­μία.

Ειδικά, μάλιστα, καθώς έπειτα από έξι χρόνια δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής και υψηλής ανερ­γίας, το λεγό­μενο «λίπος» που υπήρχε σε αρκετά ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά και δια­τη­ρούσε σε ικα­νο­ποι­η­τικά επίπεδα την κατα­νά­λωση δεν υπάρχει πλέον.

Δεν είναι περί­εργο, λοιπόν, που κατά την τελευ­ταία έρευνα του ΙΟΒΕ παρα­τη­ρή­θηκε από τη μια ελαφρά βελ­τί­ωση του δείκτη επι­χει­ρη­μα­τι­κών προσ­δο­κιών, η οποία απο­δί­δε­ται κυρίως στη σχετική στα­θε­ρό­τητα μετά και την ολο­κλή­ρωση της πρώτης αξιο­λό­γη­σης στα τέλη του περα­σμέ­νου Μαΐου, και από την άλλη επι­δεί­νωση του δείκτη κατα­να­λω­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης στις -69,2 μονάδες τον Ιούλιο από -68 μονάδες τον Ιούνιο (σ.σ. ο δείκτης κατα­να­λω­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση τις προ­βλέ­ψεις για τη γενι­κό­τερη οικο­νο­μική κατά­σταση της χώρας, την οικο­νο­μική κατά­σταση των νοι­κο­κυ­ριών, την πρόθεση απο­τα­μί­ευ­σης και την πρό­βλεψη για την ανεργία).

Οι προ­βλέ­ψεις κινού­νται στο διά­στημα +100 (όλοι προ­βλέ­πουν αύξηση) έως -100 (όλοι προ­βλέ­πουν μείωση) και εμφα­νί­ζο­νται ως δια­φο­ρές θετικών-αρνητικών απα­ντή­σεων. Αρνη­τική διαφορά σημαί­νει ότι το ποσοστό αυτών που προ­βλέ­πουν μείωση κάθε μεγέ­θους υπερ­τε­ρεί του ποσο­στού όσων προσ­δο­κούν αύξηση και αντί­στροφα. Η υπο­χώ­ρηση του δείκτη προήλθε από τις δυσμε­νέ­στε­ρες προ­βλέ­ψεις για την εξέλιξη της ανερ­γίας και την εξα­σθέ­νηση της πρό­θε­σης για απο­τα­μί­ευση. Πιο συγκε­κρι­μένα, το 75% των κατα­να­λω­τών ανα­μέ­νει άνοδο της ανερ­γίας, ενώ το 91% θεωρεί απίθανη την απο­τα­μί­ευση το επόμενο δωδε­κά­μηνο.

Λογικό, καθώς το 64% δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ενώ την ίδια ώρα τα νοι­κο­κυ­ριά σκέ­φτο­νται πως με ό,τι περισ­σεύει πρέπει να αντι­με­τω­πί­σουν τη νέα φορο­κα­ται­γίδα σε επίπεδο άμεσων αλλά και έμμεσων φόρων.

Στα όρια

Η δεινή θέση στην οποία έχουν περιέλ­θει τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά, θέση που δείχνει ότι έχουν φτάσει στα όριά τους, απο­τυ­πώ­νε­ται και στα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ). Το πρώτο τρίμηνο του 2016 κατα­γρά­φηκε η δεύτερη χαμη­λό­τερη τελική κατα­να­λω­τική δαπάνη νοι­κο­κυ­ριών και ΜΚΙΕΝ (μη κερ­δο­σκο­πικά ιδρύ­ματα που εξυ­πη­ρε­τούν νοι­κο­κυ­ριά) μετά το πρώτο τρίμηνο του 2013 κατά την περίοδο από το 2007. Ειδι­κό­τερα, το φετινό πρώτο τρίμηνο δια­μορ­φώ­θηκε σε 31,72 δισ. ευρώ, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2010, λίγο δηλαδή πριν η χώρα εισέλ­θει σε καθε­στώς μνη­μο­νίου, είχε δια­μορ­φω­θεί σε 41,35 δισ. ευρώ, υπο­χώ­ρηση δηλαδή της τάξης του 24% περίπου. Εξάλλου, σύμφωνα με τα προ­σω­ρινά στοι­χεία το δια­θέ­σιμο ακα­θά­ρι­στο εισό­δημα βρέθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2016 στο χαμη­λό­τερο σημείο (σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο όλων των ετών από το 2007), καθώς δια­μορ­φώ­θηκε σε 29,86 δισ. ευρώ έναντι 30,39 δισ. ευρώ το 2015, κατα­γρά­φο­ντας μείωση 1,74%. Σε σύγκριση δε με το πρώτο τρίμηνο του 2010 η μείωση του δια­θέ­σι­μου ακα­θά­ρι­στου εισο­δή­μα­τος είναι 35%.

Η μείωση του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος ως συνέ­πεια των μειώ­σεων στους μισθούς, της υψηλής ανερ­γίας και των διαρκώς αυξα­νό­με­νων φορο­λο­γι­κών επι­βα­ρύν­σεων, με πλέον πρό­σφα­τες τις αλλαγές στη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος και τη νέα αύξηση του ΦΠΑ, έχει άμεσες αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στην κατα­να­λω­τική ζήτηση. Η μείωση της αξίας πωλή­σεων στο λια­νε­μπό­ριο κατά 8% και του όγκου πωλή­σεων κατά 6,4% τον Μάιο του 2016 σε σύγκριση με τον Μάιο του 2015 είναι μια ισχυρή από­δειξη του τι συμ­βαί­νει στην καθη­με­ρι­νό­τητα των Ελλήνων, όταν μάλιστα παρα­τη­ρού­νται ποσοστά υπο­χώ­ρη­σης του τζίρου κοντά στο 7% στα σούπερ μάρκετ και στα υπό­λοιπα κατα­στή­ματα τρο­φί­μων.

Ραγδαία υπο­χώ­ρηση σημεί­ωσε τον Μάιο και ο κύκλος εργα­σιών στη βιο­μη­χα­νία, κατά 13,4% σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο μήνα του 2015. Πέρα από τη μείωση στη βιο­μη­χα­νία πετρε­λαιοει­δών, που οφεί­λε­ται στην υπο­χώ­ρηση των τιμών, παρα­τη­ρεί­ται σημα­ντική μείωση του τζίρου στον κλάδο της βιο­μη­χα­νίας τρο­φί­μων (5,3%) και ειδών ένδυσης (17,9%).

Τα σημάδια δεν είναι θετικά, δυστυ­χώς ούτε για το επόμενο διά­στημα. Η αγο­ρα­στική κίνηση κατά τις θερινές εκπτώ­σεις δεν είναι ικα­νο­ποι­η­τική, ενώ οι προ­βλέ­ψεις για τον κλάδο του λια­νε­μπο­ρίου, που γίνο­νται στο πλαίσιο της έρευνας οικο­νο­μι­κής συγκυ­ρίας του ΙΟΒΕ, δεν μπορούν να χαρα­κτη­ρι­σθούν ενθαρ­ρυ­ντι­κές.

Ειδι­κό­τερα, οι αισιό­δο­ξες προ­βλέ­ψεις των εμπόρων για την εξέλιξη των πωλή­σεων το επόμενο τρίμηνο εξα­σθε­νούν σημα­ντικά, με το σχετικό ισο­ζύ­γιο των +25 μονάδων να περιο­ρί­ζε­ται στις +6 μονάδες (6% περισ­σό­τε­ροι αυτοί που απα­ντούν θετικά). Εξάλλου, το 56% των κατα­να­λω­τών δηλώνει ότι θα προβεί σε πολύ λιγό­τε­ρες δαπάνες για μεί­ζο­νες αγορές (έπιπλα, ηλε­κτρι­κές συσκευές κ.ά.) το προ­σε­χές δωδε­κά­μηνο, ενώ το αντί­στοιχο ποσοστό τον Ιούνιο ήταν 51%.

Καθη­με­ρινή