Ν. Γερονικόλας: «Η μειωμένη τουριστική κίνηση οφείλεται στα ατοπήματατης κυβερνητικής πολιτικής»

Κύριε Γερο­νι­κόλα, να ξεκι­νή­σουμε από την φετινή του­ρι­στική σεζόν. Τα μέχρι τώρα μηνύ­ματα δεν είναι πολύ ενθαρ­ρυ­ντικά για την Ρόδο. Ποιες είναι οι αιτίες και τι πρέπει να περι­μέ­νουμε;

Τα ατο­πή­ματα της Κυβέρ­νη­σης από τον Ιανουά­ριο του έτους 2015, απο­τε­λούν την κύρια αιτία της μειω­μέ­νης του­ρι­στι­κής κίνησης στο νησί μας.

Τα ιστο­ρι­κής βαρύ­τη­τας γεγο­νότα που βιώσαμε από τον Ιανουά­ριο του 2015, δηλαδή, το θρίλερ Βαρου­φάκη, η παρωδία Κων­στα­ντο­πού­λου, η ντροπή του Έθνους μέσα από την εξευ­τε­λι­στική δια­δι­κα­σία επι­βο­λής των capital controls και η ανα­σφά­λεια που καλ­λιέρ­γησε στους του­ρί­στες μας, η αμαύ­ρωση της εικόνας της χώρας μας διεθνώς, έπαιξαν κατα­λυ­τικό ρόλο στην μειω­μένη του­ρι­στική κίνηση τόσο του προη­γού­με­νου όσο και του τρέ­χο­ντος έτους.

Μπορώ να πω με απόλυτη ειλι­κρί­νεια ότι μέχρι πολύ πρό­σφατα πίστευα ότι τα παρα­πάνω ήταν το χει­ρό­τερο σενάριο που θα μπο­ρούσα να φαντα­στώ για την χώρα μας. Κι όμως έσφαλα. Η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ συνέ­χισε τα ατο­πή­ματα και κατά την διάρ­κεια του χειμώνα 2015-2016. Είναι ξεκά­θαρο ότι οι χει­ρι­σμοί του προ­σφυ­γι­κού ζητή­μα­τος ήταν εσφαλ­μέ­νοι. Η συνεχής, δε, προβολή των εικόνων της Ειδο­μέ­νης, με περι­πο­λικά των ματ να επεμ­βαί­νουν και να δια­τη­ρούν το κλίμα συνεχώς τετα­μένο, συνέ­βαλε σημα­ντικά στο να δοθεί πολύ μεγα­λύ­τερη διά­σταση στο πρό­βλημα του προ­σφυ­γι­κού, με περαι­τέρω δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις στην φετινή του­ρι­στική σαιζόν.

Μάλιστα, ενώ θα έπρεπε θεω­ρη­τικά η αναγ­γε­λία της συμ­φω­νίας της Ε.Ε. με την Τουρκία να φέρει θετικά απο­τε­λέ­σματα στις προ­κρα­τή­σεις, οι μήνες Μάρτιος, Απρί­λιος και Μάιος κυριο­λε­κτικά χάθηκαν. Βέβαια, είναι ακόμα νωρίς να προ­ε­ξο­φλή­σουμε την πορεία ολό­κλη­ρης της φετινής του­ρι­στι­κής σαιζόν, αλλά αυτοί οι μήνες πλέoν δεν ανα­πλη­ρώ­νο­νται.

Οι αιτίες λοιπόν για τα όχι τόσο ενθαρ­ρυ­ντικά μηνύ­ματα είναι πασι­φα­νείς. Και όσο συνε­χί­ζο­νται να εφαρ­μό­ζο­νται λάθος πολι­τι­κές, δεν υπάρχει προσ­δο­κία για να ανα­κάμ­ψει η πορεία της του­ρι­στι­κής σαιζόν. Το μονα­δικό θετικό απο­τέ­λε­σμα, που αξίζει να σημειω­θεί –εάν μου επι­τρέ­πε­ται να το χαρα­κτη­ρίσω ως θετικό- είναι η αύξηση του εγχώ­ριου του­ρι­σμού. Οι Έλληνες θα ταξι­δέ­ψουν εντός της Ελλάδας σε πολύ μεγα­λύ­τερο ποσοστό από ό,τι τα περα­σμένα έτη.

Ο ΦΠΑ αυξά­νε­ται και ο του­ρι­στι­κός κόσμος ανη­συ­χεί. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

«Υπάρ­χουν τρία είδη ψεμάτων: τα ψέματα, τα τρομερά ψέματα και η στα­τι­στική».

Μπο­ρούμε να καθό­μα­στε ώρες να ανα­λύ­ουμε τα στοι­χεία του Οργα­νι­σμού Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης (ΟΟΣΑ) και τα οικο­νο­μικά στα­τι­στικά στοι­χεία διεθνώς και να εξε­τά­ζουμε ενδε­χό­μενα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα. Όμως στο τέλος, είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο να συμ­φω­νη­θεί η καταλ­λη­λό­τητα των μέτρων που πρέπει να ληφθούν σε μία χώρα που αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρά οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα, όπως η Ελλάδα.

Σε κάθε περί­πτωση, υπάρ­χουν διά­φο­ροι τρόποι για να επι­τευ­χθεί μείωση του χρέους και τόνωση της οικο­νο­μίας. Ωστόσο, η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ -ΑΝΕΛ έχει επι­λέ­ξει μια κοινή πρα­κτική που είναι από πάσης πλευράς η λιγό­τερο απο­τε­λε­σμα­τική. Η αύξηση στην φορο­λο­γία είναι ένας από τους πολλούς τρόπους που μπορεί μια κυβέρ­νηση να μειώσει το χρέος αλλά τις περισ­σό­τε­ρες φορές είναι ανώφελη, καθόσον η μέθοδος αυτή αδιαμ­φι­σβή­τητα μειώνει το αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα της αγοράς. Εξάλλου, τα έσοδα που προσ­δοκά κάνουν μικρή διαφορά στο συνο­λικό ύψος του χρέους.

Ήδη η αύξηση του Φ.Π.Α. από πέρυσι, έχει επι­φέ­ρει εξαι­ρε­τικά αρνη­τικά απο­τε­λέ­σματα στον Του­ρι­σμό. Δεν είναι όλες οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις σε θέση να απορ­ρο­φή­σουν το συνεχώς αυξα­νό­μενο κόστος, με απο­τέ­λε­σμα να χάνουν τον αγώνα δια­τή­ρη­σης των τιμών τους. Ήδη μέχρι πέρυσι οι επι­χει­ρή­σεις στον τομέα της εστί­α­σης λει­τουρ­γού­σαν σε οριακά επίπεδα κέρδους και έτσι ανα­γκά­στη­καν να μετα­κυ­λί­σουν την αύξηση στον πελάτη. Ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να μας κάνει εντύ­πωση η μείωση των πωλή­σεων. Σε προ­ο­ρι­σμούς μαζικού του­ρι­σμού, όπως είναι η Ρόδος και η Κως, υπάρχει υψηλή ελα­στι­κό­τητα της ζήτησης των προ­ϊ­ό­ντων που πουλάμε, άμεσα εξαρ­τώ­μενη από την τιμή. Έτσι, οποια­δή­ποτε αύξηση στην τιμή επη­ρε­ά­ζει αρνη­τικά το αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα και αυτό με τη σειρά του έχει ως απο­τέ­λε­σμα την μείωση πωλή­σεων.

Το κράτος πρέπει να στα­μα­τή­σει να αντι­με­τω­πί­ζει τον του­ρι­σμό σαν να είναι παχιά αγελάδα και να νομίζει ότι μπορεί να την αρμέγει δίχως να υπο­λο­γί­ζει τις επι­πτώ­σεις.

Από ποιες αγορές περι­μέ­νουμε αύξηση στο νησί μας;

Έχουμε θετικά στοι­χεία από τη Βρε­τα­νία, τη Γερ­μα­νία, τη Γαλλία και για τελείως δια­φο­ρε­τι­κούς λόγους φέτος παρου­σιά­ζο­νται περισ­σό­τερο ώριμες οι συν­θή­κες για αύξηση από την Ρωσική αγορά.

Όπως προ­α­νέ­φερα, θα επέλθει και αύξηση του εγχώ­ριου του­ρι­σμού, αφενός λόγω δυσκο­λιών μετα­κί­νη­σης στο εξω­τε­ρικό εξαι­τίας των capital control και αφε­τέ­ρου λόγω της ανα­σφά­λειας των Ελλήνων ταξι­διω­τών από τον φόβο τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σεων στα διεθνή αερο­δρό­μια.

Μια σημα­ντική εξέλιξη που θα ωφε­λή­σει μελ­λο­ντικά όχι μόνο τη Ρόδο αλλά όλα τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου είναι η απόφαση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για την άρση της υπο­χρέ­ω­σης έκδοσης βίζας για τους Τούρ­κους πολίτες. Από την 30η Ιουνίου του τρέ­χο­ντος έτους, οι Τούρκοι θα μπορούν να επι­σκέ­πτο­νται τη χώρα μας χωρίς να επι­βα­ρύ­νο­νται με το κόστος αλλά και την απώλεια χρόνου για την έκδοση ταξι­διω­τι­κής βίζας. Ωστόσο, το νέο μέτρο μη έκδοσης βίζας, πιστεύω ότι θα αρχίσει να απο­δί­δει από το 2017, αφενός λόγω της υπο­τί­μη­σης της τουρ­κι­κής λίρας και αφε­τέ­ρου διότι δεν έχει ακόμη ενερ­γο­ποι­η­θεί το πιλο­τικό πρό­γραμμα έκδοσης βίζας στις πύλες εισόδου των νησιών.

Οι εξε­λί­ξεις με την ρωσική αγορά, φαί­νε­ται να είναι θετικές για εμάς. Τι πιστεύ­ετε ότι θα γίνει;

Είναι θετικές για εμάς λόγω των τετα­μέ­νων πολι­τι­κών σχέσεων μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας. Οι πρό­σφα­τες δηλώ­σεις της εκπρο­σώ­που του Ρωσικού Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών δεί­χνουν ότι οι σχέσεις των δυο χωρών θα παρα­μεί­νουν τετα­μέ­νες για αρκετό διά­στημα ακόμα. Σε καμία περί­πτωση, όμως, δεν πρέπει η στρα­τη­γική για την προ­ώ­θηση του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος να στη­ρι­χθεί στις διε­θνείς σχέσεις  Τουρ­κίας και Ρωσίας. Παρά τις προ­σπά­θειες της αν. υπουρ­γού Του­ρι­σμού,  Έλενας Κου­ντουρά για  την ενί­σχυση των ‘visa service desk’ στην Ρωσία, η κυβέρ­νηση φαί­νε­ται να αυτο­α­ναι­ρεί­ται. Σύμφωνα με πρό­σφατο δημο­σί­ευμα στο “Χρήμα & Του­ρι­σμός”, ανα­φο­ρικά με την δια­δι­κα­σία έκδοσης βίζα,  το ελλη­νικό visa center με επι­στολή του, εκτε­λώ­ντας οδηγίες του ελλη­νι­κού προ­ξε­νείου, ενη­με­ρώ­νει όλους τους δια­πι­στευ­μέ­νους tour operator, που διορ­γα­νώ­νουν ταξίδια για Ελλάδα, ότι «αλλάζει ο χρόνος εξέ­τα­σης των εγγρά­φων» και πλέον, από 48 ώρες που ήταν μέχρι πρό­σφατα, γίνεται 12 εργά­σι­μες ημέρες. Η οδηγία αυτή πρέπει να ανα­κλη­θεί άμεσα, καθόσον μετά βεβαιό­τη­τας σημαί­νει δρο­μο­λό­γηση των Ρώσων του­ρι­στών σε άλλους προ­ο­ρι­σμούς, με ό,τι ζημία αυτό συνε­πά­γε­ται για την ελλη­νική αγορά τη φετινή σαιζόν.

Κατά την άποψή σας, η Ρόδος παρα­μέ­νει ένας ελκυ­στι­κός του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός για τους ξένους επι­σκέ­πτες και γιατί;

Η Ελλάδα γενι­κό­τερα παρα­μέ­νει ένας ασφαλής προ­ο­ρι­σμός. Υπάρχει μια τάση μεταξύ των Ευρω­παίων ταξι­διω­τών να απο­φεύ­γουν μου­σουλ­μα­νι­κές χώρες για την επιλογή των δια­κο­πών τους. Οι κύριοι λόγοι είναι τα περσινά περι­στα­τικά τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σεων στην Τυνησία, η διαρκής ανα­τα­ραχή που επι­κρα­τεί στην Αίγυπτο, οι βομ­βι­στι­κές επι­θέ­σεις στην Τουρκία.

Ειλι­κρινά πιστεύω ότι δεν υπάρχει προ­ο­ρι­σμός όμοιος με τα Δωδε­κά­νησα, που να προ­σφέ­ρει ανάλογη ποι­κι­λο­μορ­φία και αυτό είναι ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματά μας, παρά τις ελλεί­ψεις υπο­δο­μών.

Συγκε­κρι­μένα, η Ρόδος έχει πάνω από 40 χρόνια επι­τυ­χη­μέ­νης δρα­στη­ριό­τη­τας στον του­ρι­σμό. Αυτή η πλούσια εμπει­ρία μας στην εξυ­πη­ρέ­τηση του ταξι­διώτη προσ­δί­δει αυξη­μένη αξία στο του­ρι­στικό πακέτο με προ­ο­ρι­σμό το νησί μας. Θα μπο­ρού­σαμε να μιλάμε για ώρες πάνω σε αυτό το θέμα, όμως θέλω να υπο­γραμ­μίσω ότι δεν πρέπει να επα­να­παυό­μα­στε. Ελκυ­στι­κός παρα­μέ­νει και θα παρα­μέ­νει ένας προ­ο­ρι­σμός, όσο γίνο­νται επεν­δύ­σεις, ανα­βαθ­μί­ζε­ται το προϊόν και ενι­σχύ­ε­ται η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Το ίδιο ισχύει και σε επίπεδο επι­χει­ρή­σεων. Πρό­τυ­πες επι­χει­ρή­σεις, όπως ο όμιλος ‘H Hotels’ και ‘Atrium’, παρά τις αντί­ξοες οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες των τελευ­ταίων ετών προ­έ­βη­σαν σε μια σειρά από σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις, εξα­σφα­λί­ζο­ντας το αντα­γω­νι­στικό τους πλε­ο­νέ­κτημα στην αγορά. Το ίδιο και ο όμιλος Γερο­νι­κόλα με το ‘Porto Angeli’ και το ‘Olympic Palace’, επεν­δύ­ο­ντας στην ανα­βάθ­μιση και στον εκσυγ­χρο­νι­σμό των υπο­δο­μών του, ανα­και­νί­ζο­ντας τις εγκα­τα­στά­σεις και δημιουρ­γώ­ντας ποιο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, επίσης εξα­σφα­λί­ζο­ντας με αυτόν τον τρόπο αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα. Μπορώ να αναφέρω και άλλα πολύ αξιό­λογα παρα­δείγ­ματα, όπως το ‘Ktima Lindos’ στη Λίνδο ή τα ‘Divine Hotels’ στην Κω και Πάτμο και το ‘Megisti Hotel’ στο Καστε­λό­ριζο.

Με το ίδιο σκε­πτικό θα πρέπει να λει­τουρ­γεί και το κράτος. Να εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται τη δημόσια κλη­ρο­νο­μιά προς όφελος της ανά­πτυ­ξης του τόπου και να επεν­δύει στην βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών της χώρας με σκοπό την προ­ώ­θηση του του­ρι­σμού μας. Το μονα­δικό αγαθό το οποίο γλι­στράει μέσα από τα χέρια όλων μας είναι ο χρόνος. Δεν έχουμε την πολυ­τέ­λεια να σπα­τα­λάμε πολύ­τιμο χρόνο σε μικρο­πο­λι­τι­κές και ανα­χρο­νι­στι­κές ιδε­ο­λο­γίες και να χάνουμε μονα­δι­κές ευκαι­ρίες αξιο­ποί­η­σης της δημό­σιας περιου­σίας μας, όπως για παρά­δειγμα συμ­βαί­νει με το Γκολφ στα Αφάντου.

Μετά το πρό­βλημα που προ­έ­κυψε με την λει­τουρ­γία του ΠΡΟΤΟΥΡ, η Ρόδος φάνηκε ότι είχε την καλύ­τερη προβολή στο εξω­τε­ρικό; Ποια είναι η δική σας θέση;

Δεν υπήρξα ποτέ οπαδός των ενερ­γειών προ­ώ­θη­σης του του­ρι­σμού που έχουν γίνει στο παρελ­θόν από διά­φο­ρους φορείς, τους οποίους αντι­με­τώ­πιζα ανέ­κα­θεν με επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα.

Φέτος, όποια προ­σπά­θεια έγινε για την προβολή της Ρόδου και των υπο­λοί­πων νησιών έγινε με την αρωγή της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου. Αυτό έχουμε όλοι χρέος να το ανα­γνω­ρί­σουμε. Μάλιστα, κρί­νο­ντας από την ποιό­τητα της δου­λειάς τους, θεωρώ ότι αξίζουν συγ­χα­ρη­τή­ρια στον περι­φε­ρειάρχη Γιώργο Χατζη­μάρκο και στην αντι­πε­ρειάρχη Του­ρι­σμού, Μαριέττα Παπα­βα­σι­λείου.