Εφετείο Δωδεκανήσου: Αναβίωσε χρέος 1,2 δισεκατομμυρίων δραχμών για γνωστή τουριστική επιχείρηση σε συστημική τράπεζα

• Το Τρι­με­λές Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου έκρι­νε ότι η ρύθ­μι­ση οφει­λής του 1998 με­τα­ξύ της εται­ρί­ας και της Alpha Bank ανα­τρά­πη­κε λόγω μη κα­τα­βο­λής δό­σε­ων, με απο­τέ­λε­σμα να ανα­βιώ­σει ολό­κλη­ρη η αρ­χι­κή οφει­λή

Μια δι­κα­στι­κή δια­μά­χη με ρίζες στη δε­κα­ε­τία του 1980 έφτα­σε σε κρί­σι­μο σταθ­μό, καθώς το Τρι­με­λές Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου εξέ­δω­σε την από­φα­σή του επί της έφε­σης που άσκη­σε ανώ­νυ­μη εται­ρία με έδρα την Ια­λυ­σό κατά της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης που είχε απορ­ρί­ψει την αγωγή τους σε βάρος της τρά­πε­ζας Alpha Bank και της εται­ρί­ας δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σε­ων Cepal Hellas.

Το δευ­τε­ρο­βάθ­μιο δι­κα­στή­ριο, μο­λο­νό­τι δέ­χθη­κε τυ­πι­κά και κατ’ ου­σί­αν την έφεση και εξα­φά­νι­σε την εκ­κα­λού­με­νη από­φα­ση ως προς 2 κε­φά­λαιά της, κρα­τώ­ντας την υπό­θε­ση και δι­κά­ζο­ντας εκ νέου, κα­τέ­λη­ξε σε απο­τέ­λε­σμα που ου­δό­λως δι­καιώ­νει τους εκ­κα­λού­ντες στην ουσία της δια­φο­ράς.

Η αγωγή απορ­ρί­φθη­κε ως ου­σια­στι­κά αβά­σι­μη, το αί­τη­μα πε­ριο­ρι­σμού της οφει­λής με βάση τη νο­μο­θε­σία περί ανα­το­κι­σμού δεν ευ­δο­κί­μη­σε και το ζη­τού­με­νο της απαλ­λα­γής από χρέος που ξε­πέ­ρα­σε στην πο­ρεία το 1,2 δι­σε­κα­τομ­μύ­ριο δραχ­μές πα­ρέ­μει­νε ανεκ­πλή­ρω­το.

Μια οφει­λή που ξε­κί­νη­σε το 1986

Η υπό­θε­ση ανά­γε­ται στην υπ’ αριθ­μόν 2840 της 21ης Αυ­γού­στου 1986 σύμ­βα­ση πί­στω­σης με ανοι­κτό αλ­λη­λό­χρεο λο­γα­ρια­σμό, την οποία είχε συ­νά­ψει εται­ρεία ως πι­στού­χος με την τότε «Τρά­πε­ζα Πί­στε­ως Α.Ε.», με­τέ­πει­τα Alpha Bank, με έναν Ρο­δί­τη επι­χει­ρη­μα­τία να συμ­βάλ­λε­ται ως εγ­γυ­η­τής. Ακο­λού­θη­σαν 3 πρό­σθε­τες πρά­ξεις αύ­ξη­σης του ορίου της πί­στω­σης, ενώ στις 30 Ια­νουα­ρί­ου 1992 η τρά­πε­ζα προ­χώ­ρη­σε σε ορι­στι­κό κλεί­σι­μο των λο­γα­ρια­σμών και σε κα­ταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης, που κοι­νο­ποι­ή­θη­κε στους οφει­λέ­τες στις 7 Φε­βρουα­ρί­ου 1992.

Με βάση την εξέ­λι­ξη αυτή εκ­δό­θη­κε το 1992 δια­τα­γή πλη­ρω­μής του Δι­κα­στή του Μο­νο­με­λούς Πρω­το­δι­κεί­ου Ρόδου, με την οποία η εται­ρία και ο εγ­γυ­η­τής υπο­χρε­ώ­θη­καν να κα­τα­βά­λουν, ο κα­θέ­νας εις ολό­κλη­ρον, το ποσό των 279.514.691 δραχ­μών με τον νό­μι­μο τόκο από τις 31 Ια­νουα­ρί­ου 1992, πλέον δι­κα­στι­κής δα­πά­νης 5.605.290 δραχ­μών. Οι οφει­λέ­τες άσκη­σαν αρ­χι­κά ανα­κο­πή, από την οποία όμως πα­ραι­τή­θη­καν το 1993, ενώ μετά τη δεύ­τε­ρη επί­δο­ση της δια­τα­γής πλη­ρω­μής δεν άσκη­σαν νέα ανα­κο­πή, με συ­νέ­πεια ο τί­τλος να απο­κτή­σει δύ­να­μη δε­δι­κα­σμέ­νου. Ακο­λού­θη­σαν ανα­γκα­στι­κές κα­τα­σχέ­σεις σε βάρος της ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας τους το 1996, όταν η απαί­τη­ση είχε ήδη διο­γκω­θεί στις 802.013.065 δραχ­μές.

Η ρύθ­μι­ση του 1998 και το «κού­ρε­μα» των 551 εκα­τομ­μυ­ρί­ων

Κομ­βι­κό ση­μείο της υπό­θε­σης απο­τε­λεί η έγ­γρα­φη συμ­φω­νία της 16ης Νο­εμ­βρί­ου 1998, τι­τλο­φο­ρού­με­νη ως πρό­σθε­τη πράξη ανα­γνω­ρί­σε­ως και ρυθ­μί­σε­ως οφει­λής. Με αυτήν, πι­στού­χος και εγ­γυ­η­τής ανα­γνώ­ρι­σαν ανε­πι­φύ­λα­κτα οφει­λή ύψους 1.222.886.077 δραχ­μών, ενώ η τρά­πε­ζα, όπως ανα­φέ­ρε­ται στο κεί­με­νο της συμ­φω­νί­ας, χάριν της εξυ­γί­αν­σης και της οι­κο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης της επι­χεί­ρη­σης, δέ­χθη­κε να πε­ριο­ρί­σει την απαί­τη­σή της κατά 551.458.957 δραχ­μές, στο ποσό των 671.427.120 δραχ­μών, εκτο­κι­ζό­με­νο από την 1η Ιου­λί­ου 1998.

Η απο­πλη­ρω­μή της πε­ριο­ρι­σμέ­νης οφει­λής συμ­φω­νή­θη­κε τμη­μα­τι­κά. Πέραν ήδη του κα­τα­βλη­θέ­ντος ποσού 230.000.000 δραχ­μών, προ­βλέ­φθη­καν κα­τα­βο­λές 50.000.000 δραχ­μών στις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 1998 και έως τις 31 Μαρ­τί­ου 1999, ενώ το υπό­λοι­πο θα εξο­φλού­νταν σε 10 έτη με εξα­μη­νιαί­ες το­κο­χρε­ω­λυ­τι­κές δό­σεις, με πρώτη στις 30 Ιου­νί­ου 1999 και τε­λευ­ταία στις 30 Ιου­νί­ου 2008. Στη σύμ­βα­ση, ωστό­σο, πε­ρι­λή­φθη­κε κρί­σι­μος όρος, σύμ­φω­να με τον οποίο, σε πε­ρί­πτω­ση μη κα­τα­βο­λής έστω μίας δόσης, η οφει­λή ανα­βιώ­νει ολό­κλη­ρη, θε­ω­ρεί­ται ως μη­δέ­πο­τε ρυθ­μι­σθεί­σα και κα­θί­στα­ται λη­ξι­πρό­θε­σμη και απαι­τη­τή. Ρητά, μά­λι­στα, συ­νο­μο­λο­γή­θη­κε ότι με τη ρύθ­μι­ση δεν επέρ­χε­ται ανα­νέ­ω­ση της οφει­λής, αλλά απλώς πα­ρέ­χε­ται διευ­κό­λυν­ση για την εξό­φλη­σή της.

Οι δό­σεις της 30ής Ιου­νί­ου 2000 και της 31ης Δε­κεμ­βρί­ου 2000, ύψους 53.339.309 δραχ­μών, δεν κα­τα­βλή­θη­καν. Τον Ια­νουά­ριο του 2001 η τρά­πε­ζα κοι­νο­ποί­η­σε εξώ­δι­κη δή­λω­ση ότι η σύμ­βα­ση έπαυ­σε να ισχύ­ει και, χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, το 2016, συ­νέ­χι­σε τη δια­δι­κα­σία ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης με νέες κα­τα­σχέ­σεις σε βάρος της ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας των οφει­λε­τών.

Η αγωγή του 2023 και η πρω­τό­δι­κη απόρ­ρι­ψη

Το 2023 η εται­ρεία και ο εγ­γυ­η­τής άσκη­σαν ενώ­πιον του Πο­λυ­με­λούς Πρω­το­δι­κεί­ου Ρόδου ανα­γνω­ρι­στι­κή αγωγή, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι με τη συμ­φω­νία του 1998 επήλ­θε άφεση χρέ­ους και ότι, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, κα­ταρ­γή­θη­κε η ενοχή από τον αλ­λη­λό­χρεο λο­γα­ρια­σμό και συ­στά­θη­κε νέα από το­κο­χρε­ω­λυ­τι­κό δά­νειο. Δια­τεί­νο­νταν ακόμη ότι η δια­λυ­τι­κή αί­ρε­ση της σύμ­βα­σης αφο­ρού­σε μόνο στο πε­ριο­ρι­σμέ­νο υπό­λοι­πο και όχι στο σύ­νο­λο του αρ­χι­κού χρέ­ους, ότι οι δό­σεις είχαν πα­ρα­γρα­φεί λόγω πα­ρέ­λευ­σης πε­ντα­ε­τί­ας και, επι­κου­ρι­κά, ότι η οφει­λή τους έπρε­πε να πε­ριο­ρι­στεί, κατ’ εφαρ­μο­γή του άρ­θρου 30 του Ν. 2789/2000, στο ποσό των 2.590.914,86 ευρώ.

Επί της αγω­γής εκ­δό­θη­κε το 2025 από­φα­ση του Πο­λυ­με­λούς Πρω­το­δι­κεί­ου Ρόδου, η οποία την απέρ­ρι­ψε ως προς την Alpha Bank ως απα­ρά­δε­κτη λόγω έλ­λει­ψης πα­θη­τι­κής νο­μι­μο­ποί­η­σης, έκρι­νε απα­ρά­δε­κτα ορι­σμέ­να αι­τή­μα­τα λόγω έλ­λει­ψης έν­νο­μου συμ­φέ­ρο­ντος, χα­ρα­κτή­ρι­σε μη νό­μι­μη την επι­κου­ρι­κή βάση και απέρ­ρι­ψε κατά τα λοιπά την αγωγή ως ου­σια­στι­κά αβά­σι­μη. Κατά της από­φα­σης αυτής ασκή­θη­κε η κρι­νό­με­νη έφεση τον Νο­έμ­βριο του 2025, ενώ ακο­λού­θη­σαν και πρό­σθε­τοι λόγοι έφε­σης τον Ια­νουά­ριο του 2026.

Η κρίση του Εφε­τεί­ου για τη φύση της συμ­φω­νί­ας

Το Τρι­με­λές Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου, απέρ­ρι­ψε τον βα­σι­κό συλ­λο­γι­σμό των εκ­κα­λού­ντων. Έκρι­νε ότι η συμ­φω­νία του 1998 δεν συ­νι­στά σύμ­βα­ση το­κο­χρε­ω­λυ­τι­κού δα­νεί­ου, καθώς με αυτήν δεν χο­ρη­γή­θη­κε οποιο­δή­πο­τε χρη­μα­τι­κό ποσό, αλλά σύμ­βα­ση αι­τιώ­δους ανα­γνώ­ρι­σης χρέ­ους, εντασ­σό­με­νη στη γε­νι­κή αρχή της συμ­βα­τι­κής ελευ­θε­ρί­ας. Οι συμ­βαλ­λό­με­νοι, όπως δέ­χθη­κε το δι­κα­στή­ριο, δεν απο­σκο­πού­σαν στην από­σβε­ση της πα­λαιάς ενο­χής και στην αντι­κα­τά­στα­σή της από νέα, αλλά στην ίδρυ­ση νέας ενο­χι­κής σχέ­σης πα­ράλ­λη­λα προς την πα­λαιά και χάριν εξό­φλη­σής της, όπως άλ­λω­στε προ­έ­κυ­πτε από τον ρητό όρο περί μη ανα­νέ­ω­σης της οφει­λής και από τη δια­τή­ρη­ση των εμπράγ­μα­των εξα­σφα­λί­σε­ων.

Κρί­σι­μη υπήρ­ξε και η ερ­μη­νεία της δια­λυ­τι­κής αί­ρε­σης. Το Εφε­τείο δέ­χθη­κε ότι, με τη μη κα­τα­βο­λή των δό­σε­ων του έτους 2000, η αί­ρε­ση πλη­ρώ­θη­κε και ανα­τρά­πη­καν αυ­το­δι­καί­ως τα απο­τε­λέ­σμα­τα της σύμ­βα­σης, με συ­νέ­πεια να ανα­βιώ­σει όχι μόνο το πε­ριο­ρι­σμέ­νο υπό­λοι­πο των 671.427.120 δραχ­μών, αλλά η συ­νο­λι­κά ανα­γνω­ρι­σθεί­σα οφει­λή των 1.222.886.077 δραχ­μών, όπως αδιά­στι­κτα συ­νά­γε­ται, κατά το σκε­πτι­κό, από τη γραμ­μα­τι­κή δια­τύ­πω­ση των σχε­τι­κών συμ­βα­τι­κών όρων. Ισχυ­ρι­σμός των εκ­κα­λού­ντων περί μη πλή­ρω­σης της αί­ρε­σης, που προ­βλή­θη­κε το πρώ­τον με την προ­σθή­κη των προ­τά­σε­ών τους στο δευ­τε­ρο­βάθ­μιο δι­κα­στή­ριο, απορ­ρί­φθη­κε ως απα­ρά­δε­κτος, καθώς έπρε­πε να είχε προ­τα­θεί ως λόγος έφε­σης.

Οι με­τα­βι­βά­σεις της απαί­τη­σης  και οι πρό­σθε­τες  πα­ρεμ­βά­σεις

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει και η δια­δρο­μή της απαί­τη­σης, η οποία απο­τυ­πώ­νει τη σύγ­χρο­νη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα της δευ­τε­ρο­γε­νούς αγο­ράς κόκ­κι­νων δα­νεί­ων. Η Alpha Bank, στο πλαί­σιο τι­τλο­ποί­η­σης, με­τα­βί­βα­σε το 2018 την απαί­τη­ση στην αλ­λο­δα­πή εται­ρία ει­δι­κού σκο­πού Lana Securitization S.a.r.l., με έδρα το Λου­ξεμ­βούρ­γο, η οποία ανέ­θε­σε τη δια­χεί­ρι­σή της στην Cepal Hellas.

Ακο­λού­θη­σαν δια­δο­χι­κές με­τα­βι­βά­σεις, με την απαί­τη­ση να κα­τα­λή­γει τον Δε­κέμ­βριο του 2025 στη μο­νο­πρό­σω­πη ιδιω­τι­κή κε­φα­λαιου­χι­κή εται­ρία «Travel Heart Hotel Μο­νο­πρό­σω­πη Ι.Κ.Ε.», με έδρα τον Άγιο Δη­μή­τριο Ατ­τι­κής, η οποία ανέ­θε­σε τη δια­χεί­ρι­ση στην εται­ρία Silverton Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π. Η τε­λευ­ταία άσκη­σε το πρώ­τον ενώ­πιον του Εφε­τεί­ου 2 πρό­σθε­τες πα­ρεμ­βά­σεις υπέρ των εφε­σί­βλη­των. Η πρώτη κρί­θη­κε μεν πα­ρα­δε­κτή και νό­μι­μη ως αυ­το­τε­λής πρό­σθε­τη πα­ρέμ­βα­ση, απορ­ρί­φθη­κε όμως τε­λι­κά ως ου­σια­στι­κά αβά­σι­μη, ενώ η δεύ­τε­ρη απορ­ρί­φθη­κε ως απα­ρά­δε­κτη, ελ­λεί­ψει έν­νο­μου συμ­φέ­ρο­ντος για την άσκη­σή της.

Στη δίκη, την Cepal Hellas εκ­προ­σώ­πη­σε η δι­κη­γό­ρος Ρόδου κ. Δέ­σποι­να Κούτ­τη, η οποία κα­τέ­θε­σε προ­τά­σεις και πα­ρα­στά­θη­κε στο ακρο­α­τή­ριο κατά τη συ­ζή­τη­ση της υπό­θε­σης, ενώ τους εκ­κα­λού­ντες εκ­προ­σώ­πη­σε ο δι­κη­γό­ρος Τρι­κά­λων κ. Αντώ­νιος Πρά­τας. Η Alpha Bank πα­ρα­στά­θη­κε δια του δι­κη­γό­ρου Αθη­νών κ. Αντω­νί­ου Πα­να­γού­λη και η Silverton δια των δι­κη­γό­ρων Αθη­νών κ.κ. Νι­κο­λά­ου Μό­σχου και Πα­ρα­σκευ­ής Μω­ρα­ΐ­τη.