Μιχάλης Κουτούζης: Η σύγχρονη ιατρική απαιτεί την αντιμετώπιση των ασθενών με τον λιγότερο επεμβατικό τρόπο

Τα καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα είναι ίσως η μεγα­λύ­τερη αιτία για την απώλεια ζωών σε ολό­κληρο τον πλανήτη. Με ποιο τρόπο και τι αλλαγές μπο­ρούμε να κάνουμε για να απο­τρέ­ψουμε τις αιτίες που δημιουρ­γούν τους κιν­δύ­νους;

Δυστυ­χώς, κυρία Παμπρή, ο σύγ­χρο­νος τρόπος ζωής προ­δια­θέ­τει σε καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα. Η καθι­στική ζωή, η κακή δια­τροφή, το κάπνι­σμα, η παχυ­σαρ­κία, αφορούν δυστυ­χώς όλο και περισ­σό­τε­ρους συμπο­λί­τες μας. Ο τρόπος να μειώ­σουμε τους κιν­δύ­νους είναι να τρο­πο­ποι­ή­σουμε τις “κακές” συνή­θειές μας. Η διακοπή του καπνί­σμα­τος, η καθη­με­ρινή άσκηση και η καλύ­τερη δια­τροφή μπορούν να σώσουν περισ­σό­τε­ρες ζωές από τα πιο σύγ­χρονα φάρμακα…

Στα­τι­στι­στικά κ. Κου­τούζη, έχουμε αύξηση των καρ­διαγ­γεια­κών νοση­μά­των σε σύγκριση με τα προη­γού­μενα χρόνια και σε πόσες περι­πτώ­σεις προ­σφεύ­γουμε σε επεμ­βά­σεις «ανοι­χτού χει­ρουρ­γείου», καθώς δεν μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν αγγειο­πλα­στικά;

Η σύγ­χρονη ιατρική απαιτεί την αντι­με­τώ­πιση των ασθενών με τον λιγό­τερο επεμ­βα­τικό τρόπο. Σε μερικά χρόνια τα Νοσο­κο­μεία δε θα έχουν κρε­βά­τια. Όλες οι θερα­πείες θα γίνο­νται χωρίς μεγάλες τομές και οι ασθε­νείς το βράδυ θα πηγαί­νουν σπίτι τους. Και αυτό θα ισχύει για όλες τις ειδι­κό­τη­τες και όχι μόνο για την Καρ­διο­λο­γία. Στην Καρ­διο­λο­γία βέβαια αυτά τα βήματα έχουν ήδη γίνει. Τα περι­στα­τικά που χρειά­ζο­νται κλασ­σική χει­ρουρ­γική αντι­με­τώ­πιση είναι ελά­χι­στα. Η πρόοδος στις τεχνι­κές και στα υλικά των αγγειο­πλα­στι­κών (π.χ. προ­σπέ­λαση από το χέρι), η εμφύ­τευση δια­δερ­μι­κών αορ­τι­κών βαλ­βί­δων και η επι­διόρ­θωση της μιτροει­δούς μπορούν να γίνουν δια­δερ­μικά και η τερά­στια πλειο­ψη­φία των ασθενών να γλι­τώ­σει ένα μεγάλο και επίπονο χει­ρουρ­γείο. Αυτό θα πρέπει να το ξέρουν οι ασθε­νείς και να μην διστά­ζουν να πάρουν δεύτερη γνώμη, σε οποιο­δή­ποτε πρό­βλημα υγείας αντι­με­τω­πί­ζουν, μια και αυτό είναι ανα­φαί­ρετο δικαί­ωμα τους.

Είναι πλέον ρουτίνα οι επεμ­βά­σεις που αφορούν στην αντι­με­τώ­πιση της στε­φα­νιαίας νόσου, παθή­σεων των βαλ­βί­δων της καρδιάς και της καρ­δια­κής ανε­πάρ­κειας, καθώς η χρήση νέων τεχνο­λο­γιών συμ­βά­λει στην ασφά­λεια των ασθενών;

Όπως είπαμε και παρα­πάνω, οι νέες τεχνι­κές στην Καρ­διο­λο­γία είναι ήδη εδώ και μας βοηθούν να αντι­με­τω­πί­σουμε ακόμα και τα πιο σύμπλοκα προ­βλή­ματα χωρίς ανοικτό χει­ρουρ­γείο, πολλές φορές χωρίς δια­νυ­κτέ­ρευση στο Νοσο­κο­μείο και ανώδυνα.

Υπάρχει κλη­ρο­νο­μι­κό­τητα στα καρ­διακά νοσή­ματα και δεν ερωτώ για ακραίες περι­πτώ­σεις, αλλά με βάση τη βιβλιο­γρα­φία;

Η κλη­ρο­νο­μι­κό­τητα φυσικά και υπάρχει, αλλά επειδή είναι ένας παρά­γο­ντας που δεν μπο­ρούμε να τρο­πο­ποι­ή­σουμε, δεν ανα­φε­ρό­μα­στε πολύ σε αυτόν. Στο μέλλον, οι θερα­πείες ευγο­νι­κής, πιθανόν να δώσουν λύσεις σε ορι­σμένα τέτοια προ­βλή­ματα, αν και θα πρέπει να είμαστε πολύ προ­σε­κτι­κοί, σαν κοι­νω­νία σε αυτό το θέμα και να υπάρχει πολύ αυστη­ρός έλεγχος.

Είναι απο­δε­κτό στη σύγ­χρονη εποχή να ακούμε για σοβαρά εμφράγ­ματα που μέχρι ο ασθενής να φτάσει στο νοσο­κο­μείο έχει κατα­λή­ξει; Προ­φα­νώς έχει κτυ­πή­σει καμπάνα κιν­δύ­νου ο οργα­νι­σμός;

Δυστυ­χώς, η προ­νο­σο­κο­μειακή αντι­με­τώ­πιση του εμφράγ­μα­τος δεν έχει κάνει την πρόοδο που όλοι θα θέλαμε. Προ­σω­πικά πιστεύω ότι με τα μέσα που έχουμε μπορεί να μην πεθαί­νει κανείς από την καρδιά του, εκτός από δύο κατη­γο­ρίες ασθενών: αυτούς που δεν το γνω­ρί­ζουν ότι έχουν πρό­βλημα με την καρδιά τους και αυτούς που κάνουν ότι δεν το γνω­ρί­ζουν, δηλαδή το γνω­ρί­ζουν και αδια­φο­ρούν.

Η πρόοδος της τεχνο­λο­γίας με εξε­τά­σεις όπως η αξονική στε­φα­νιο­γρα­φία μπορούν να οδη­γή­σουν στην έγκαιρη διά­γνωση της στε­φα­νιαίας νόσου, ενώ η εξά­πλωση της χρήσης αυτό­μα­των απι­νι­δω­τών σε κοι­νό­χρη­στους χώρους, π.χ. γήπεδα, γυμνα­στή­ρια, εμπο­ρικά κέντρα, κατα­στή­ματα υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, σχολεία θα απο­τρέ­ψει πολλούς θανά­τους.

Δεκα­ε­τίες ολό­κλη­ρες η πολι­τεία υπο­στη­ρί­ζει ότι αφού δεν μπορεί να στε­λε­χώ­σει τα Κέντρα Υγείας των νησιών με καρ­διο­λό­γους, τότε με επί­κε­ντρο μεγάλα εξει­δι­κευ­μένα νοσο­κο­μεία, μπορεί να αξιο­ποι­ή­σει την τηλεϊ­α­τρική για τα καρ­διακά νοσή­ματα. Πόσο εφικτό είναι αυτό το σενάριο;

Δυστυ­χώς, η νησιω­τική χώρα έχει πολλές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και αυτές επε­κτεί­νο­νται και στην παροχή υπη­ρε­σιών Υγείας στους πολίτες. Προ­σω­πική μου γνώμη είναι ότι η φρο­ντίδα των ανθρώ­πων που ζουν στα νησιά, και ιδιαί­τερα στα μικρά νησιά, θα πρέπει να είναι προ­τε­ραιό­τητα. Δεν μπορεί π.χ. ένα νησί όπως η Ψέριμος, με αρκε­τούς υπε­ρή­λι­κες κατοί­κους και το οποίο διεκ­δι­κεί­ται από τους γεί­το­νες, να μην έχει ιατρό.

Βλέ­πουμε, όμως, και μεγα­λύ­τερα νησιά, όπως η Κως, να έχουν τερά­στιες ελλεί­ψεις στο Νοσο­κο­μείο. Πέρα από την καλύ­τερη οργά­νωση, χρειά­ζε­ται και αύξηση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, καθώς κι ευε­λι­ξία για τη βελ­τί­ωση των παροχών υγείας προς τους πολίτες.

Αν σκε­φτούμε το κόστος των δια­κο­μι­δών που γίνο­νται από τα νησιά, επειδή δεν είναι στε­λε­χω­μένα με ιατρούς, και τα έξοδα και την ταλαι­πω­ρία των ασθενών και των συγ­γε­νών τους, νομίζω ότι η στε­λέ­χωση των νησιών με ιατρούς είναι πολύ πιο οικο­νο­μική.

Στα Δωδε­κά­νησα είναι υψηλός ο αριθμός των καρ­διαγ­γεια­κών νοση­μά­των; Βλέπετε αύξηση των περι­στα­τι­κών σε σχέση με τα προη­γού­μενα χρόνια;

Δεν νομίζω ότι στα Δωδε­κά­νησα τα πράγ­ματα είναι χει­ρό­τερα από ότι είναι στην υπό­λοιπη Ελλάδα. Η μόνη ιδιαι­τε­ρό­τητα είναι η νησιω­τι­κό­τητα, που κάνει την πρό­σβαση στα μεγάλα Νοσο­κο­μεία δυσκο­λό­τερη και αυτή η καθυ­στέ­ρηση πολλές φορές είναι κατα­στρο­φική.