Παναγιά Σκιαδενή: Με ευλάβεια ξεκίνησε το ιστορικό Οδοιπορικό της Πίστης στη Νότια Ρόδο

Ξεκί­νησε και φέτος με τη δέουσα ευλά­βεια το «Οδοι­πο­ρικό της Πανα­γιάς Σκια­δε­νής», που ξεκί­νησε από την εποχή της ανέ­γερ­σης του ιστο­ρι­κού Μονα­στη­ριού στη Νότια Ρόδο, και συνε­χί­ζε­ται μέχρι τις μέρες μας.

Η συμ­με­τοχή των πιστών, έγινε με μεγάλη χαρά καθώς πρό­κει­ται για ένα ξεχω­ρι­στό έθιμο βαθιά ριζω­μένο στη συνεί­δηση των κατοί­κων της ευρύ­τε­ρης περιο­χής του νησιού και απο­λύ­τως ταυ­τι­σμένο με τις Αγιες Ημέρες του Πάσχα.

Το οδοι­πο­ρικό ξεκινά την Παρα­σκευή του Λαζάρου από τον Μονό­λιθο και τελειώ­νει την Κυριακή του Θωμά στον Μεσα­να­γρό.

Η παρά­δοση, θέλει αυτή την αφε­τη­ρία και αυτό τον τερ­μα­τι­σμό, επειδή η Παναγία ήταν αδελφή του Απο­στό­λου Θωμά και έτσι ξεκινά από την εκκλη­σία του Απο­στό­λου Θωμά, του πολιού­χου του Μονο­λί­θου και κατα­λή­γει στο εξωκ­κλήσι του Αγίου Θωμά στον Μεσα­να­γρό.

Κάτοι­κοι των χωριών, κατά το έθιμο, μετα­φέ­ρουν πεζοί την θαυ­μα­τουργή εικόνα της Πανα­γίας στα χέρια. Θεω­ρεί­ται μεγάλη ευλογία η συμ­με­τοχή σε αυτό το οδοι­πο­ρικό και στη διάρ­κεια της δια­δρο­μής οι πιστοί, κρατούν την εικόνα εναλλάξ.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ:

1. ΜΟΝΟΛΙΘΟΣ: Από Παρα­σκευή του Λαζάρου έως Κυριακή των Βαΐων

2. ΣΙΑΝΝΑ: Από Κυριακή των Βαΐων έως Μεγάλη Δευτέρα

3. ΚΡΗΤΗΝΙΑ: Από Μεγάλη Δευτέρα έως Μεγάλη Τρίτη

4. ΕΜΠΩΝΑ : Από Μεγάλη Τρίτη έως Μεγάλη Τετάρτη

5.ΑΓΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ: Απο Μεγάλη Τετάρτη έως Μεγάλη Πέμπτη

6.ΙΣΤΡΙΟΣ: Απο Μεγάλη Πέμπτη έως Μεγάλη Παρα­σκευή

7. ΑΡΝΙΘΑ: Μεγάλη Παρα­σκευή (χωρίς δια­νυ­κτέ­ρευση)

8. ΑΠΟΛΑΚΚΙΑ: Μεγάλη Παρα­σκευή έως Μεγάλο Σάββατο

(Μεγάλο Σάββατο επι­στροφή στο Σκιάδι)

9. ΚΑΤΤΑΒΙΑ: Από Μεγάλο Σάββατο έως Λαμπρή Τρίτη

10. ΒΑΤΙ: Από Λαμπρή Τετάρτη έως Λαμπρή Πέμπτη

11. ΑΣΚΛΗΠΕΙΟ: Από Λαμπρή Πέμπτη έως Λαμπρή Παρα­σκευή

12. ΓΕΝΝΑΔΙ: Από Λαμπρή Παρα­σκευή έως Λαμπρό Σάββατο

13. ΛΑΧΑΝΙΑ: Από Λαμπρό Σάββατο έως Κυριακή του Θωμά

14. ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΣ: Από Κυριακή του Θωμά έως Λαμπρή Τρίτη

15. ΒΑΤΙ: Από Λαμπτή Τρίτη έως Λαμπρή Πέμπτη

Η εικόνα επι­στρέ­φει στο Σκιάδι, τη Λαμπρή Τρίτη.

Για την ονο­μα­σία της Πανα­γίας αλλά και του βουνού «Σκιάδι» στην κορυφή του οποίου βρί­σκε­ται η Ιερά Μονή της Πανα­γίας Σκια­δε­νής, υπάρ­χουν δυο εκδοχές. Η πρώτη δηλώνει ότι το μέρος που είναι χτι­σμένο το μονα­στήρι, ακόμα και το πρωί που ανα­τέλ­λει ο ήλιος δε φωτί­ζε­ται αμέσως και παρα­μέ­νει σκια­δερό (σκιερό). Η δεύτερη εκδοχή, αφορά στο σχήμα του βουνού αν το κοι­τά­ξει κανείς από μακριά και την ομοιό­τητα του με σκιά­διον, δηλαδή ένα πυρα­μι­δοει­δές καπέλο.

Στην αση­μο­στό­λι­στη εικόνα της Πανα­γίας Σκια­δε­νής, το πέρασμα του χρόνου άφησε μια έντονη σκο­τει­νιά, μα παρόλα αυτά η Παναγία έχει τα πιο έντονα, γλυκά και ζωντανά χαρα­κτη­ρι­στικά.

Με την εκφρα­στική παρου­σία της προ­σελ­κύει πιστούς από όλη τη Ρόδο αλλά και τη Χάλκη. Στο δεξί μάγουλο της Πανα­γίας υπάρχει μια ανοιχτή πληγή με το αίμα ξερό, που συν­δέ­ε­ται με τον θρύλο του άπιστου Οθω­μα­νού, ο οποίος χάραξε με το για­τα­γάνι του το μάγουλο της Πανα­γίας και από την πληγή έρευσαν στα­γό­νες αίματος. Ως απο­τέ­λε­σμα της ασεβούς και ανίερης πράξης του το χέρι του παρά­λυσε. Συνει­δη­το­ποιώ­ντας το σφάλμα του και μετα­νο­ώ­ντας ειλι­κρι­νώς, το χέρι του επα­νήλθε στην πρότερή του κατά­σταση. Σε ένδειξη μετα­μέ­λειας, σεβα­σμού και ευγνω­μο­σύ­νης κλη­ρο­δό­τησε στη μονή μεγάλο μέρος της περιου­σίας του.

Η θαυ­μα­τουρ­γός εικόνα της Πανα­γίας της Σκια­δε­νής που βρί­σκε­ται τοπο­θε­τη­μένη στην προ­κα­θο­ρι­σμένη θέση της στο τέμπλο του καθο­λι­κού είναι αυτή στην οποία έχει σήμερα μετα­τε­θεί η ευλά­βεια των πιστών, όπως μαρ­τυ­ρεί και το πλήθος των ταμάτων και των αφιε­ρω­μά­των που έχουν ενα­πο­τε­θεί μπροστά της. Μάλιστα κατά την διάρ­κεια του έτους αρκετές φορές δια­νυ­κτε­ρεύει σε σπίτια ευσεβών ιδιωτών, σύμφωνα με την επι­κρα­τή­σασα παλαιά συνή­θεια, όπου «την ξενυ­χτούν» όπως συνη­θί­ζε­ται να λέγεται, με προ­σευ­χές και λαϊκά άσματα.

Στο σύνολό της, με εξαί­ρεση τα πρόσωπα των μορφών, η εικόνα έχει χρυ­σαρ­γυ­ρω­θεί την 24η Νοεμ­βρίου του έτους 1818 από τον Κρητικό Εμμα­νουήλ Παντελή Χρυ­σο­χόο, επί ηγου­με­νίας Αρχι­μαν­δρίτη Ιγνα­τίου Ζαν­νε­τίδη.

Στο χώρο της Ιεράς Μονής δια­σώ­ζο­νται πολλά κει­μή­λια μεταξύ των οποίων είναι ίσως η παλαιό­τερη εικόνα του μονα­στη­ριού, κατα­σκευα­σμένη από μαστίχι, η οποία βρί­σκε­ται επάνω στην Αγία Τράπεζα, ενώ ακριβώς δίπλα από αυτή την εικόνα, υπάρχει ένα Ευαγ­γέ­λιο του 1781. Επίσης υπάρ­χουν 5 λει­τουρ­γικά βιβλία, το Μηναίο και η Παρα­κλη­τική, όλα παλαιών εκδό­σεων. Ο κώδικας της Ιεράς Μονής βρί­σκε­ται στην Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου.

Η Παναγία Σκια­δενή γιορ­τά­ζει στις 8 Σεπτεμ­βρίου, κατά το Γενέ­θλιον της Θεο­τό­κου, όπου συγκε­ντρώ­νε­ται στην αυλή της Μονής, πλήθος πιστών για να προ­σκυ­νή­σει.

Η μονή κατά τη διάρ­κεια της οθω­μα­νι­κής κατοχής απο­τέ­λεσε τόπο κατα­φυ­γής των κατα­διω­κο­μέ­νων χρι­στια­νών, δια­τη­ρούσε σχολείο και ασκούσε πλούσιο κοι­νω­νικό και φιλαν­θρω­πικό έργο. Το πολυ­σχι­δές της ταξίδι συνε­χί­ζει έως σήμερα δια­μορ­φώ­νο­ντας το θρη­σκευ­τικό γίγνε­σθαι της περιο­χής. Η ανα­γνώ­ριση της Υπε­ρα­γίας Θεο­τό­κου της Σκια­δε­νής το 2003 ως πολιού­χου του τότε Δήμου Νότιας Ρόδου, με σχετική Πατριαρ­χική Πράξη, ήρθε ως επι­στέ­γα­σμα της έντονης και δια­χρο­νι­κής αυτής παρου­σίας της στη θρη­σκευ­τική, κοι­νω­νική και πολι­τι­στική ζωή του τόπου.

Η Ιερά Μονή Σκια­δίου παρα­μέ­νει ανδρώα μονή και σε αυτήν εγκα­τα­βιώ­νουν τρεις μοναχοί υπό την πνευ­μα­τική καθο­δή­γηση του ηγου­μέ­νου Αρχι­μαν­δρίτη Γεν­νά­διου Συμια­κού.

Επι­πλέον, ένα από τα έθιμα που αφορούν στην εικόνα της Πανα­γίας είναι η περι­φορά της στα χωριά. Αυτό γινόταν για να ευλο­γή­σει στα παλιά χρόνια η Παναγία τα σπαρτά ή να θερα­πεύ­σει τους αρρώ­στους, ή να ευλο­γή­σει τον τόπο με βροχή. Γυναι­κό­παιδα και άντρες κρατούν στα χέρια τους τη θαυ­μα­τουργή εικόνα της Πανα­γίας και ψάλ­λο­ντας τη μετα­φέ­ρουν στην αρχή των Νηστειών στο νησί της Χάλκης. Στη συνέ­χεια επι­στρέ­φει στο Σκιάδι και έπειτα από την Ανά­σταση του Λαζάρου που βρί­σκε­ται στον Μονό­λιθο, κάθε μέρα μετα­φέ­ρε­ται και σε άλλο χωριό.

Η εικόνα της Πανα­γίας είναι θαυ­μα­τουργή με θαύματα να συμ­βαί­νουν κατά τη διάρ­κεια όλων των δύσκο­λων περιό­δων που πέρασε η Ρόδος και σε όλα τα χωριά. Ένα πολύ γνωστό θαύμα της Πανα­γίας είναι το εξής: Στα χρόνια των πει­ρα­τών, ένα πει­ρα­τικό πλοίο, άραξε στη θάλασσα κοντά στο βουνό Σκιάδι και οι πει­ρα­τές ανέ­βη­καν στο βουνό και λεη­λά­τη­σαν την εκκλη­σία. Μαζί τους πήραν και το εικό­νι­σμα της Μεγα­λό­χα­ρης. Όταν όμως επέ­στρε­ψαν στο καράβι τους, αυτό μαρ­μά­ρωσε μαζί με όλο το πλήρωμα. Οι Χρι­στια­νοί το απέ­δω­σαν σε θαύμα της Πανα­γιάς της Σκια­δε­νής. Στη θαλάσ­σια αυτή περιοχή υπάρχει ένα μικρό νησάκι, το οποίο βλέπει κανείς πηγαί­νο­ντας από τον Μεσα­να­γρό προς Σκιάδι. Το ονο­μά­ζουν πετρο­κά­ραβο επειδή μοιάζει με μικρό μαρ­μα­ρω­μένο καράβι.