Η χαρτογράφηση των προβλημάτων της Ναυτιλίας στην Ελλάδα εν μέσω πανδημίας

Οι πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις με τον κο­ρω­νοϊο έχουν προ­κα­λέ­σει πρω­τό­γνω­ρες κα­τα­στά­σεις, με κλεί­σι­μο κα­τα­στη­μά­των, απα­γο­ρεύ­σεις στην κυ­κλο­φο­ρία προ­σώ­πων και στη δια­κί­νη­ση εμπο­ρευ­μά­των, με συ­νε­πα­κό­λου­θη μεί­ω­ση έως και πλήρη εξα­φά­νι­ση κάθε εί­δους εμπο­ρι­κής συ­ναλ­λα­γής. Αυτή η άνευ προη­γου­μέ­νου κρίση που διέρ­χε­ται και η Ελ­λά­δα έχει προ­κα­λέ­σει δρα­στι­κή μεί­ω­ση στη δια­κί­νη­ση επι­βα­τών και αγα­θών από τα λι­μά­νια, αλλά και στην ξηρά. Η κα­τά­στα­ση είναι ιδιαί­τε­ρα τρα­γι­κή στα νησιά, όπου εκεί το πο­σο­στό της αντί­στοι­χης μεί­ω­σης αγ­γί­ζει το 90%.

Το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής έχει αρ­χί­σει να λαμ­βά­νει μέτρα μέσα σε αυτό το εξαι­ρε­τι­κά δυ­σμε­νές οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον και να δίνει λύ­σεις σε μια σειρά θε­μά­των που άπτο­νται των αρ­μο­διο­τή­των του. Οι λύ­σεις αυτές δί­νο­νται με σχε­δια­σμό και εκ­πό­νη­ση σχε­δί­ων δρά­σης σε κα­τα­στά­σεις κρί­σε­ων.

«Δυ­στυ­χώς οι προ­βλέ­ψεις δεν είναι ευοί­ω­νες, αφού αυτή η κα­τά­στα­ση θα διαρ­κέ­σει για άγνω­στο χρο­νι­κό διά­στη­μα, ενώ είναι πλέον ορα­τός ο κίν­δυ­νος να χαθεί εντε­λώς και αμε­τά­κλη­τα η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος, με ό,τι αυτό συ­νε­πά­γε­ται για όλους τους εμπλε­κό­με­νους κλά­δους, αλλά και για την Ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία γε­νι­κό­τε­ρα», δη­λώ­νει στο protothema.gr ο υπο­ναύ­αρ­χος ε.α Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος Νίκος Σπα­νός με τε­ρά­στια εμπει­ρία σε θέ­μα­τα αντι­με­τώ­πι­σης κρί­σε­ων.

Ο Νίκος Σπα­νός ανα­λύ­ει τα προ­βλή­μα­τα και προ­τεί­νει λύ­σεις:

«-Ακτο­πλο­ΐα και θα­λάσ­σιες συ­γκοι­νω­νί­ες: Η κί­νη­ση έχει πέσει 80-90%, ενώ σε γραμ­μές όπως αυτή της Ιτα­λί­ας έχει στα­μα­τή­σει κάθε δρα­στη­ριό­τη­τα. Απαι­τεί­ται άμεσα η ου­σια­στι­κή στή­ρι­ξη όλων των ακτο­πλοϊ­κών εται­ρειών, ώστε να εξα­σφα­λι­στεί η βιω­σι­μό­τη­τά τους και η εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία τους για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση των θα­λασ­σί­ων συ­γκοι­νω­νιών την επό­με­νη μέρα. Δια­φο­ρε­τι­κά θα υπάρ­ξουν στο άμεσο μέλ­λον προ­βλή­μα­τα με την ακτο­πλοϊ­κή σύν­δε­ση της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας με την εν­δο­χώ­ρα. Χρειά­ζε­ται η ενί­σχυ­ση των μέ­τρων που ανα­κοι­νώ­θη­καν την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα σε μία ολι­στι­κή λο­γι­κή.

Ναυ­τι­κή ερ­γα­σία: Η μεί­ω­ση της ακτο­πλοϊ­κής σύν­δε­σης θα επι­φέ­ρει μοι­ραία και μεί­ω­ση των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας για τους Έλ­λη­νες ναυ­τι­κούς. Απαι­τεί­ται η στή­ρι­ξη των ναυ­τι­κών κάθε ει­δι­κό­τη­τας, για όσο χρο­νι­κό διά­στη­μα είναι απα­ραί­τη­το.

Ναυ­τι­κή εκ­παί­δευ­ση: Η δια­κο­πή των μα­θη­μά­των σε Ακα­δη­μί­ες Εμπο­ρι­κού Ναυ­τι­κού, ΚΕΣΕΝ, κτλ επι­φέ­ρει προ­βλή­μα­τα. Πρέ­πει επί­σης να υπάρ­ξει μέ­ρι­μνα για την αυ­τό­μα­τη ανα­νέ­ω­ση των πι­στο­ποι­η­τι­κών των ναυ­τι­κών που λή­γουν, ώστε να είναι δυ­να­τόν να εξα­κο­λου­θή­σουν να ερ­γά­ζο­νται εντός και εκτός Ελ­λά­δας.

Κρουα­ζιέ­ρα και θα­λάσ­σιος του­ρι­σμός: Η πλή­ρης απα­γό­ρευ­ση της προ­σέγ­γι­σης κρουα­ζιε­ρο­πλοί­ων και πλοί­ων που εμπλέ­κο­νται στο θα­λάσ­σιο του­ρι­σμό έχει επι­φέ­ρει την πλήρη κα­τάρ­ρευ­ση του κλά­δου. Πι­θα­νό­τα­τα η φε­τι­νή πε­ρί­ο­δος να είναι ολο­κλη­ρω­τι­κά χα­μέ­νη. Ανυ­πο­λό­γι­στη η ζημιά για ναυ­τι­κούς πρά­κτο­ρες, το­πι­κές κοι­νω­νί­ες που βα­σί­ζο­νται στην κρουα­ζιέ­ρα, ιδιο­κτή­τες και εκναυ­λω­τές του­ρι­στι­κών σκα­φών, ξε­να­γούς, ιδιο­κτή­τες του­ρι­στι­κών λε­ω­φο­ρεί­ων κτλ. Πρό­βλη­μα υπάρ­χει επί­σης με την αγκυ­ρο­βο­λία και τον ελ­λι­με­νι­σμό κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και του­ρι­στι­κών σκα­φών, τα οποία είναι κενά επι­βα­τών, αλλά επι­θυ­μούν να αγκυ­ρο­βο­λή­σουν σε ελ­λη­νι­κούς λι­μέ­νες και ακτές, μέχρι να τε­θούν και πάλι σε επι­χει­ρη­σια­κή λει­τουρ­γία, καθώς στη σχε­τι­κή Κοινή Υπουρ­γι­κή Από­φα­ση περί απα­γό­ρευ­σης δεν έχει προ­βλε­φθεί τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση.

Επι­θε­ώ­ρη­ση πλοί­ων: Πρέ­πει να υπάρ­ξει μέ­ρι­μνα για τρόπο επι­θε­ώ­ρη­σης των πλοί­ων για όσο χρο­νι­κό διά­στη­μα δεν μπο­ρούν να ασκή­σουν τις σχε­τι­κές αρ­μο­διό­τη­τες ο Κλά­δος Επι­θε­ώ­ρη­σης Πλοί­ων και τα Το­πι­κά Κλι­μά­κια Επι­θε­ώ­ρη­σης Πλοί­ων. Πι­θα­νό­τα­τα απαι­τεί­ται πα­ρά­τα­ση ισχύ­ος των εν ισχύ πι­στο­ποι­η­τι­κών, δια­σφα­λί­ζο­ντας όμως στο εν­διά­με­σο τόσο το αξιό­πλοο των πλοί­ων όσο και την ασφά­λεια των δια­κι­νού­με­νων προ­σώ­πων και εμπο­ρευ­μά­των.

Ηλε­κτρο­νι­κο­ποί­η­ση δια­δι­κα­σί­ων: Απαι­τεί­ται η άμεση ανά­πτυ­ξη λο­γι­σμι­κών και εφαρ­μο­γών για την πλη­ρω­μή πάσης φύ­σε­ως πλη­ρω­μών (λι­με­νι­κή τέλη, πλοη­γι­κά δι­καιώ­μα­τα, πα­ρά­βο­λα και άλλα) εξ’ απο­στά­σε­ως αντί της με­τά­βα­σης των εν­δια­φε­ρο­μέ­νων σε Λι­με­νι­κές Αρχές και φο­ρείς διοί­κη­σης, χρή­σης και εκ­με­τάλ­λευ­σης λι­μέ­νων (Ορ­γα­νι­σμοί Λι­μέ­νων Α.Ε., Λι­με­νι­κά Τα­μεία, Δη­μο­τι­κά Λι­με­νι­κά Τα­μεία) και λοιπά νο­μι­κά πρό­σω­πα αρ­μο­διό­τη­τας ΥΝΑΝΠ.

Μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις στην πε­ριο­χή αρ­μο­διό­τη­τας Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής: Απαι­τεί­ται χρη­μα­το­δο­τι­κή στή­ρι­ξη από την Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής προς τις πλητ­τό­με­νες επι­χει­ρή­σεις στην πε­ριο­χή και στους το­μείς αρ­μο­διό­τη­τάς της. Ση­μα­ντι­κός είναι εδώ ο ρόλος και της Επι­τε­λι­κής Δομής ΕΣΠΑ του ΥΝΑΝΠ για την υπό­δει­ξη των κα­τάλ­λη­λων λύ­σε­ων και την έγκαι­ρη απορ­ρό­φη­ση κοι­νο­τι­κών κον­δυ­λί­ων.

Θέ­μα­τα προ­μη­θειών: Η λει­τουρ­γία του ΥΝΑΝΠ σε κα­θε­στώς με­ρι­κής ανα­στο­λής των ερ­γα­σιών του επι­φέ­ρει κα­θυ­στε­ρή­σεις στις δια­δι­κα­σί­ες προ­μη­θειών αρ­μο­διό­τη­τας ΥΝΑΝΠ. Απαι­τεί­ται προ­σο­χή, ώστε να δια­σφα­λι­στεί ότι οι προ­μή­θειες που είναι απα­ραί­τη­τες για την επι­χει­ρη­σια­κή λει­τουρ­γία του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος θα υλο­ποι­η­θούν εντός των προ­θε­σμιών που έχουν τεθεί, χωρίς να τεθεί σε κίν­δυ­νο η χρη­μα­το­δό­τη­σή τους από ευ­ρω­παϊ­κά κον­δύ­λια.

Φύ­λα­ξη θα­λάσ­σιων συ­νό­ρων: Η φύ­λα­ξη των θα­λασ­σί­ων συ­νό­ρων, σε συ­νερ­γα­σία με συ­ναρ­μό­δια Υπουρ­γεία και διε­θνή όρ­γα­να (FRONTEX, Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή) κα­θί­στα­ται ακόμα πιο επι­τα­κτι­κή, υπό τις ση­με­ρι­νές συν­θή­κες απει­λής ει­σό­δου με­γά­λου αριθ­μού προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών και υπό τον φόβο διά­δο­σης τυχόν κρου­σμά­των κο­ρω­νοϊ­ου».

Όπως επι­ση­μαί­νει o Νίκος Σπα­νός «λοι­ποί κλά­δοι, όπως η ναυ­πη­γο­ε­πι­σκευή, ο πα­ρα­ναυ­τι­λια­κός το­μέ­ας, η εφο­δια­στι­κή, άτομα που εμπλέ­κο­νται στο χώρο της κρουα­ζιέ­ρας, όπως οι λεμ­βού­χοι σε Σα­ντο­ρί­νη, Μύ­κο­νο και άλλα νησιά θα υπο­στούν κρίση και θα χρεια­στούν και αυτοί στή­ρι­ξη, σε συ­νερ­γα­σία με τα συ­ναρ­μό­δια Υπουρ­γεία» και κα­τα­λή­γει:

«Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση είναι προ­φα­νές ότι το είδος και το ύψος των μέ­τρων που θα απαι­τη­θεί να λη­φθούν εξαρ­τώ­νται από τη διάρ­κεια της κρί­σης. Άλλου εί­δους μέτρα θα χρεια­στούν εάν η κα­νο­νι­κό­τη­τα επα­νέλ­θει σε δύο μήνες και άλλα μέτρα εάν απαι­τη­θεί χρο­νι­κό διά­στη­μα έξι μηνών. Επί­σης κρί­σι­μοι πα­ρά­γο­ντες είναι η στάση που θα κρα­τή­σει η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση για την αντι­με­τώ­πι­ση των οι­κο­νο­μι­κών επι­πτώ­σε­ων σε πα­νευ­ρω­παϊ­κή κλί­μα­κα, τα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία που θα δια­θέ­σει, οι αντο­χές του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος, καθώς και οι οι­κο­νο­μι­κές αντο­χές και τα αντα­να­κλα­στι­κά της Ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και της Ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας γε­νι­κό­τε­ρα».