ΣτΕ: Αντισυνταγματικός ο νόμος για τις μετεγγραφές των φοιτητών

Πλαφόν στις μετεγ­γρα­φές των φοι­τη­τών και αυστηρά κρι­τή­ρια απο­φά­σισε να ισχύουν στο εξής Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρά­τειας, καθώς έκρινε ότι οι μετεγ­γρα­φές δεν πρέπει να είναι χωρίς όρια.

Το ανώτατο δικα­στή­ριο κρί­νο­ντας αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές τις ρυθ­μί­σεις περί μετεγ­γρα­φών που ψηφί­στη­καν πέρσι, απο­φά­σισε να ακυ­ρω­θούν και όσες απο­φά­σεις έχουν ήδη γίνει για μετεγ­γραφή φοι­τη­τών και οι ενδια­φε­ρό­με­νοι να γυρί­σουν στα πανε­πι­στή­μια ή τις σχολές που είχαν αρχικά εισα­χθεί.

Το πλαφόν, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην απόφαση, θα καθο­ρί­ζε­ται από τις Σχολές (και δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει το 10% για κάθε ακα­δη­μαϊκό έτος) και θα αφορά μόνο δύο κατη­γο­ρίες φοι­τη­τών, αυτών που αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα υγείας και αυτών που έχουν ανυ­πέρ­βλητη οικο­νο­μική δυσχέ­ρεια, ενώ κανένα άλλο κοι­νω­νικό κρι­τή­ριο δεν μπορεί να ισχύει (πολύ­τε­κνοι, τρί­τε­κνοι, ορφανοί, κ.λπ.).

Ειδι­κό­τερα, η Ολο­μέ­λεια του Ανω­τά­του Ακυ­ρω­τι­κού Δικα­στη­ρίου με πρόεδρο τον Σωτήρη Ρίζο και ειση­γητή τον σύμ­βουλο Επι­κρα­τείας Κων­στα­ντίνο Πισπι­ρί­γκο, με την υπ΄ αριθμ. 1251/2015 απόφασή της, έκρινε ότι το νομο­θε­τικό πλαίσιο του περα­σμέ­νου έτους που προ­έ­βλεπε την δια­δι­κα­σία μετεγ­γρα­φής των φοι­τη­τών δεν τηρούσε τις συνταγ­μα­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ενώ παράλ­ληλα δικαί­ωσε δύο Πανε­πι­στη­μιακά ιδρύ­ματα και 115 καθη­γη­τές Πανε­πι­στη­μίων.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ο νόμος 4264/2014 και δύο απο­φά­σεις του υπουρ­γού Παι­δείας που αφο­ρού­σαν α) «την ρύθμιση θεμάτων για τη μετα­φορά θέσης εισα­γω­γής πολυ­τέ­κνων, τρι­τέ­κνων και ειδικών κατη­γο­ριών» και β) «την ρύθμιση θεμάτων για τη μετα­φορά θέσης εισα­γω­γής με οικο­νο­μικά κρι­τή­ρια του σχο­λι­κού έτους 2013-2014 στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση», έδιναν την δυνα­τό­τητα μετεγ­γρα­φής φοι­τη­τών πολυ­τέ­κνων και τρι­τέ­κνων οικο­γε­νειών, ορφανών, τέκνων άγαμων μητέρων, κωφα­λά­λων, τυφλών, νεφρο­πα­θών που υπο­βάλ­λο­νται σε αιμο­κά­θαρση, ατόμων που έχουν ανα­πη­ρία πάνω από 67%, τέκνων θυμάτων τρο­μο­κρα­τίας, κ.λπ.

Οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας αφού ερμή­νευ­σαν το άρθρο 16 του Συντάγ­μα­τος που αφορά την παιδεία, υπο­γραμ­μί­ζουν ότι κάθε εισα­γό­με­νος φοι­τη­τής στα Πανε­πι­στή­μια «πρέπει, κατ΄ αρχήν να φοιτά στην Σχολή ή το Τμήμα όπου εισά­γε­ται μέχρι την απο­φοί­τησή του».

Όμως, κατ΄ εξαί­ρεση ο νομο­θέ­της μπορεί «να θεσπί­ζει δια­τά­ξεις που επι­τρέ­πουν τις μετεγ­γρα­φές εκείνων των φοι­τη­τών οι οποίοι αδυ­να­τούν να συνε­χί­σουν τις σπουδές τους στην Σχολή ή το Τμήμα, όπου έχουν εισα­χθεί, λόγω προ­βλη­μά­των υγείας που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ίδιοι ή λόγω ανυ­πέρ­βλη­της οικο­νο­μι­κής δυσχέ­ρειας και ζητούν να μετεγ­γρα­φούν σε αντί­στοιχη Σχολή ή Τμήμα Ανω­τά­του Εκπαι­δευ­τι­κού Ιδρύ­μα­τος που εδρεύει σε άλλη πόλη, όπου απο­δε­δειγ­μένα θα έχουν την ανα­γκαία για τη φοίτησή τους ιατρική ή οικο­νο­μική, κατά περί­πτωση, υπο­στή­ριξη».

Επι­πρό­σθετα, η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ απε­φάνθη οτι «χάριν προ­στα­σίας της εύρυθ­μης λει­τουρ­γίας και σεβα­σμού της πλήρους αυτο­διοι­κή­σεως των Ανω­τά­των Εκπαι­δευ­τι­κών Ιδρυ­μά­των, το άρθρο 16 του Συντάγ­μα­τος επι­βάλ­λει στον νομο­θέτη κατά τη θέσπιση των δια­τά­ξεων περί μετεγ­γρα­φών:

α) να προ­βλέ­πει ανώτατο όριο για τις καθ΄ έκαστο ακα­δη­μαϊκό έτος επι­τρε­πό­με­νες μετεγ­γρα­φές, το οποίο ευλόγως δεν δύναται να υπερ­βαί­νει –συνο­λικά για τα εξάμηνα σπουδών- ποσοστό 10% επί των κατά το ίδιο ακα­δη­μαϊκό έτος εισα­γο­μέ­νων σε κάθε Σχολή ή Τμήμα υπο­δο­χής και

β) να καθιστά τα όργανα των Σχολών και των Τμη­μά­των υπο­δο­χής απο­φα­σι­στι­κώς αρμόδια για να εκτι­μούν, με ειδικώς αιτιο­λο­γη­μένη κρίση και χωρίς υπο­χρέ­ωση εξα­ντλή­σεως του ως άνω ορίου, αν και σε ποιο βαθμό επι­τρέ­πουν οι λει­τουρ­γι­κές δυνα­τό­τη­τες τους τη διε­νέρ­γεια μετεγ­γρα­φών κατά το συγκε­κρι­μένο ακα­δη­μαϊκό έτος και ακο­λού­θως να απο­φα­σί­ζουν επί των σχε­τι­κών αιτή­σεων των ενδια­φε­ρο­μέ­νων συνε­κτι­μώ­ντας και την επίδοση εκάστου εξ αυτών στις σπουδές του».

Παράλ­ληλα, οι δικα­στές υπο­γραμ­μί­ζουν ότι με την θέσπιση των νέων δια­τά­ξεων για τις μετεγ­γρα­φές των φοι­τη­τών, ο νομο­θέ­της «δεν τήρησε τις ουσια­στι­κές και δια­δι­κα­στι­κές προ­ϋ­πό­θε­σης που τίθε­νται από το άρθρο 16 του Συντάγ­μα­τος, χάριν προ­στα­σίας της εύρυθ­μης λει­τουρ­γίας και σεβα­σμού της πλήρους αυτο­διοι­κή­σεως των ΑΕΙ, αλλά επέβαλε στα ιδρύ­ματα ουσια­στι­κώς απε­ριό­ρι­στες μετεγ­γρα­φές φοι­τη­τών».

Συνεπώς, επι­ση­μαί­νουν οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας, «οι δια­τά­ξεις αυτές είναι αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές και ανε­φάρ­μο­στες, οι δε προ­σβαλ­λό­με­νες υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις που εκδό­θη­καν για την εφαρ­μογή τους πρέπει να ακυ­ρω­θούν».

Πάντως, διευ­κρι­νί­ζει η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ, ότι οι εκκρε­μείς αιτή­σεις για μετεγ­γραφή «στε­ρού­νται νομίμου ερεί­σμα­τος» και ότι οι Σχολές ή τα Τμήματα όπου αυτοί εισή­χθη­σαν, βάσει των απο­τε­λε­σμά­των των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων του σχο­λι­κού έτους 2013-2014, οφεί­λουν να τους επα­νεγ­γρά­ψουν, εάν τυχόν έχουν ήδη προβεί σε δια­γραφή βάσει των επί­μα­χων απο­φά­σεων του υπουρ­γού Παι­δείας που ακυ­ρώ­θη­καν.

Στο ΣτΕ είχαν προ­σφύ­γει, μέσω του δικη­γό­ρου Δημήτρη Μέλισσα, η Σχολή Αρχι­τε­κτό­νων Μηχα­νι­κών του Εθνικού Μετσό­βιου Πολυ­τε­χνείου, το Τμήμα Αρχι­τε­κτό­νων Μηχα­νι­κών της Πολυ­τε­χνι­κής Σχολής του Αρι­στο­τε­λείου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης και 115 μέλη του Διδα­κτι­κού και Ερευ­νη­τι­κού Προ­σω­πι­κού των Σχολών αυτών (καθη­γη­τές) και υπο­στη­ρί­ζουν ότι όσο οι απο­φά­σεις του υπουρ­γού Παι­δείας όσο και οι σχε­τι­κοί νόμοι που προ­βλέ­πουν τη δια­δι­κα­σία μετεγ­γρα­φής των φοι­τη­τών προ­σκρού­ουν σε πλειάδα δια­τά­ξεων του Συντάγ­μα­τος και για το λόγο αυτό πρέπει να ανα­στα­λεί προ­σω­ρινά και να ακυ­ρω­θεί όλο το νομο­θε­τικό πλαίσιο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ