Με το κόλπο των διπλοεγγραφών αύξησαν τον ΦΠΑ στα νησιά! Αποκαλυπτική έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου

«Είναι πολύ δύσκολο να ζεις και να δημιουρ­γείς στη νησιω­τική Ελλάδα, δεν πρέπει να γίνει δυσκο­λό­τερο ή απα­γο­ρευ­τικό», κατα­λή­γει η 91σέλιδη μελέτη, που εκπο­νή­θηκε από τον Εμπο­ρικό Σύλλογο Ρόδου, κατόπιν παραγ­γε­λίας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, για την απο­τύ­πωση, κατα­γραφή και εκτί­μηση σε συν­θή­κες πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας και με όρους αγοράς, των επι­πτώ­σεων στην λει­τουρ­γία της τοπικής αγοράς και ειδικά των εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων από την κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ.

Με την μελέτη αυτή, τα συμπε­ρά­σματα της οποίας φέρνει σήμερα στη δημο­σιό­τητα η «δημο­κρα­τική», ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω το οπλο­στά­σιο των νησιω­τών στη μεγάλη μάχη για την κατάρ­γηση της κατα­στρο­φι­κής για την τοπική οικο­νο­μία διά­τα­ξης, ενώπιον του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, τον προσεχή Μάρτιο.

Παρέλ­κει δε να επι­ση­μαν­θεί ότι απο­κα­λύ­φθηκε ήδη, ότι υπήρξε «τρύπα» 347 εκατ. ευρώ στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2016, που προ­κά­λεσε λάθος στον υπο­λο­γι­σμό των προσ­δο­κώ­με­νων εσόδων από το Φόρο Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας, το οποίο εντό­πι­σαν με καθυ­στέ­ρηση κυβέρ­νηση και θεσμοί.

Κατά τους επι­τό­πιους ελέγ­χους που διε­νήρ­γη­σαν επί ελλη­νι­κού εδάφους τα τεχνικά κλι­μά­κια των θεσμών ανα­κά­λυ­ψαν πως στους πίνακες που είχε καταρ­τί­σει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών για τις εκτι­μώ­με­νες εισπρά­ξεις από τον ΦΠΑ, υπήρχε διπλο­εγ­γραφή που αύξανε το τελικό ποσό εσόδων κατά 347 εκατ. ευρώ. Το λάθος αφορά στα προσ­δο­κώ­μενα έσοδα από την κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος που ίσχυε για τον ΦΠΑ των νησιών του Αιγαίου.

Ο τρόπος με τον οποίο «παρεί­σφρησε» τόσο στο Μνη­μό­νιο, όσο και στο προ­σχέ­διο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2016 η διπλο­εγ­γραφή, χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως η επιτομή του ερα­σι­τε­χνι­σμού και της προ­χει­ρό­τη­τας. Απο­κα­λύ­πτει, όπως επε­σή­μα­ναν τεχνο­κρά­τες, πως λάθος χει­ρι­σμοί εκ μέρους υπουρ­γι­κών συμ­βού­λων και κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών αυξά­νουν τον τελικό «λογα­ρια­σμό» για τους Έλληνες φορο­λο­γου­μέ­νους.

Θυμί­ζουμε εξάλλου ότι η κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου ήταν ουσια­στικά… πολύ κακό για το τίποτα, σύμφωνα με το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής.

Σε έκθεσή του, τον Δεκέμ­βριο του 2015, επι­ση­μαί­νε­ται ότι το όφελος από αυτό το μέτρο είναι πολύ μικρό σε σχέση με την ανα­στά­τωση που αυτό προ­κα­λεί. Ακόμη, η έκθεση προ­τεί­νει τη διευ­ρυ­μένη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος στις συναλ­λα­γές ως μέσου για την κατα­πο­λέ­μηση της φορο­δια­φυ­γής και την αύξηση των εσόδων. Μέτρο που εκτι­μά­ται ότι θα μπο­ρούσε να απο­φέ­ρει έσοδα 2 δισ. ευρώ από ΦΠΑ στα ταμεία του κράτους.

Συγκε­κρι­μένα, στην έκθεσή του το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βουλής εκτιμά ότι στην πλήρη εφαρ­μογή της η κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου καθε­στώ­τος ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, που περι­λαμ­βά­νε­ται στο τρίτο μνη­μό­νιο, θα απο­φέ­ρει έσοδα που δεν θα υπερ­βούν τα 160 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ποσό που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται πολύ μικρό από τους συντά­κτες της έκθεσης.

Μάλιστα, το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού επι­κα­λεί­ται και άλλες εκτι­μή­σεις, όπως αυτή του Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κών και Φορο­λο­γι­κών Μελετών το 2013 που υπο­λό­γιζε ότι το σύνολο των εσόδων από το μέτρο αυτό θα είναι μόλις 69 εκατ. ευρώ.

Εν πάση περι­πτώ­σει, στην πρώτη ενότητα της μελέτης του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου, γίνεται μία σύντομη περι­γραφή των βασικών χαρα­κτη­ρι­στι­κών του νομού Δωδε­κα­νή­σου με αναφορά, στα πλη­θυ­σμιακά στοι­χεία, στο ΑΕΠ, σε δείκτες ευη­με­ρίας κ.α.

Στην δεύτερη ενότητα γίνεται μία ανα­λυ­τική απο­τύ­πωση του οικο­νο­μι­κού περι­βάλ­λο­ντος της Δωδε­κα­νή­σου με έμφαση στα κύρια ανα­πτυγ­μένα οικο­νο­μικά νησιά.

Στην τρίτη ενότητα γίνεται η ανα­λυ­τική παρου­σί­αση του φορο­λο­γι­κού καθε­στώ­τος των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών η σύγκριση αυτού με αντί­στοι­χες περιο­χές της Ε.Ε., τους λόγους για τους οποίους υφί­στα­ται το καθε­στώς, οι επι­πτώ­σεις από την κατάρ­γηση με όρους της πραγ­μα­τι­κής αγοράς και παράλ­ληλα γίνεται επί­κληση αντί­στοι­χων μελετών από επι­στη­μο­νι­κούς φορείς (ΙΝΕΜΥ, Οικο­νο­μικό Επι­με­λη­τή­ριο) που τεκ­μη­ριώ­νουν επι­στη­μο­νικά και με παράλ­ληλο τρόπο τις επι­πτώ­σεις από της κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος.

Aπό τη μελέτη προ­κύ­πτει, σε ό,τι αφορά τους δείκτες ευη­με­ρίας της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Δωδε­κα­νή­σου, ότι δεν παρα­τη­ρού­νται μεγάλες απο­κλί­σεις από τον μέσο όρο της χώρας για το κατά κεφαλή ΑΕΠ, τις κατά κεφαλή Απο­τα­μιευ­τι­κές Κατα­θέ­σεις, το Δηλωθέν Εισό­δημα και τον Φόρο Εισο­δή­μα­τος. Αυτό δεν ισχύει για τη φυσική αύξηση του πλη­θυ­σμού, τους μαθητές δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης αλλά και για την ανεργία, όπου οι αντί­στοι­χες τιμές είναι σημα­ντικά αυξη­μέ­νες.

Ιδιαί­τερη μνεία γίνεται στις επι­πτώ­σεις της νησιω­τι­κό­τη­τας στην ανά­πτυξη των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων στην Δωδε­κά­νησο:

-Κατακερματισμένη αγορά και απουσία εξω­τε­ρι­κών οικο­νο­μιών. Πέραν της μικρής αγοράς προ­ϊ­ό­ντων και εργα­σίας, υπάρχει έλλειψη συμπλη­ρω­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των, αυξη­μένο κόστος και χρόνος προ­μη­θειών και συντή­ρη­σης, προ­βλή­ματα στην πρό­σβαση σε συμ­βου­λευ­τι­κές υπη­ρε­σίες κ.τ.λ

-Αυξημένο κόστος μετα­φο­ράς και αυξη­μένο κόστος παρα­γω­γής σε συνάρ­τηση με τα μικρά μεγέθη παραγ­γε­λιών.

-Έλλειψη καταρ­τι­σμέ­νου ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού (σε συνάρ­τηση με την μικρή και κατα­κερ­μα­τι­σμένη αγορά εργα­σίας).

-Προβλήματα αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Αυξη­μέ­νος αντα­γω­νι­σμός από τον του­ρι­στικό τομέα. Επίσης το μικρό μέγεθος του πρω­το­γε­νούς τομέα δεν στη­ρί­ζει μεγάλης κλί­μα­κας μετα­ποι­η­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου εξαρ­τά­ται κυρίως από τον τρι­το­γενή τομέα με προ­ε­ξέ­χο­ντα τον του­ρι­σμό και το εμπόριο και δευ­τε­ρευό­ντως από τον δευ­τε­ρο­γενή και πρω­το­γενή τομέα. Με βάση τη συγκέ­ντρωση της απα­σχό­λη­σης και σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, η Περι­φέ­ρεια εμφα­νί­ζει εξει­δί­κευση στον του­ρι­σμό, στην αλιεία και στις υδα­το­καλ­λιέρ­γειες, στις πλωτές μετα­φο­ρές, στη γεωργία και κτη­νο­τρο­φία, στο εμπόριο και στις κατα­σκευές οι οποίες όμως υπο­χώ­ρη­σαν σημα­ντικά εξαι­τίας της κρίσης.

Προ­έ­κυψε επίσης ότι απαι­τού­νται παρεμ­βά­σεις για την δημιουρ­γία προ­ο­πτι­κής στις επι­χει­ρή­σεις της Δωδε­κα­νή­σου και συγκε­κρι­μένα:

-Επενδύσεις σε όλους τους τομείς της τοπικής οικο­νο­μίας με έμφαση στην προ­ώ­θηση της και­νο­το­μίας και στη δια­φο­ρο­ποί­ηση των παρα­γό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων

-Ενίσχυση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας ομάδων πλη­θυ­σμού και ενί­σχυση πρω­το­βου­λιών της ευρύ­τε­ρης κοι­νω­νι­κής οικο­νο­μίας.

-Χρήση σύγ­χρο­νων χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών εργα­λείων

-Ενίσχυση της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας της περιο­χής μέσω της βελ­τί­ω­σης βασικών του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών.

-Επιμήκυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου

-Ενίσχυση των υπο­δο­μών σε σημα­ντι­κούς για την τοπική οικο­νο­μία τομείς παρα­γω­γής

-Ανάδειξη του πολι­τι­σμού ως σημα­ντι­κού κινή­τρου προ­σέλ­κυ­σης επι­σκε­πτών υψηλού επι­πέ­δου και σύνδεση με του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

-Ενίσχυση συνερ­γα­σιών μεταξύ επι­χει­ρή­σεων (clusters).

-Ισόρροπη ανά­πτυξη του πρω­το­γε­νούς και δευ­τε­ρο­γε­νούς τομέα

Επι­ση­μαί­νε­ται παρα­πέρα ότι το ειδικό καθε­στώς Φ.Π.Α. των νησιών του Αιγαίου υφί­στα­ται διότι:

-Αποτελεί ένα σημα­ντικό αντι­σταθ­μι­στικό μέτρο απέ­να­ντι στα μειο­νε­κτή­ματα που δημιουρ­γεί  εδαφική ασυ­νέ­χεια.

– Ενι­σχύει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του νησιω­τι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

-Συνιστά λόγο μεί­ζο­νος εθνικής σημα­σίας και παρά­γο­ντα εθνικής κυριαρ­χίας, διότι απο­τε­λεί κρίσιμο εργα­λείο τόσο για την οικο­νο­μική ανά­πτυξη των νησιών, όσο και για την παρα­μονή των κατοί­κων στα νησιά.

-Είναι μέτρο κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης (οι νησιώ­τες δεν απο­λαμ­βά­νουν ισο­δύ­ναμα την ωφέλεια από τα βασικά κοι­νω­νικά αγαθά του κράτους).

-Συνιστά στην πράξη την εφαρ­μογή της παρα­γρά­φου 4 του άρθρου 101 του Συντάγ­μα­τος.

Από την ίδια μελέτη προ­κύ­πτει ότι η κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος, με μαθη­μα­τική ακρί­βεια, οδηγεί:

-Στη σημα­ντική αύξηση του κόστους ζωής των κατοί­κων των νησιών (αύξηση κόστους μετα­φο­ράς εμπο­ρευ­μά­των και πρώτων υλών, αύξηση κόστους παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών).

-Στη μείωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των παρα­γο­μέ­νων στα νησιά προ­ϊ­ό­ντων.

-Στη μείωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

-Στην αύξηση της ύφεσης με απο­τέ­λε­σμα τη συρ­ρί­κνωση των τοπικών οικο­νο­μιών.

-Στο κλεί­σιμο χιλιά­δων μικρο­με­σαίων αλλά και μεγα­λύ­τε­ρων επι­χει­ρή­σεων, στην αύξηση της ανερ­γίας και στην ερήμωση των νησιών.

Η ταμειακή επι­βά­ρυνση (cashflow) των κατοί­κων θα επη­ρε­ά­σει ακόμη περισ­σό­τερο την αρνη­τική ψυχο­λο­γία που ήδη υπάρχει και ως απο­τέ­λε­σμα θα είναι να αυξηθεί ο τζίρος της μαύρης οικο­νο­μίας και να εκτι­να­χθεί στα ύψη η φορο­δια­φυγή (μη έκδοση απο­δεί­ξεων για αγορές αγαθών και λήψη υπη­ρε­σιών). Επίσης επι­ση­μαί­νε­ται ότι, οι του­ρί­στες θα γίνουν ακόμα πιο διστα­κτι­κοί στην επιλογή ως του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού των νησιών του Αιγαίου, βλέ­πο­ντας την μείωση της αγο­ρα­στι­κής τους ικα­νό­τη­τας λόγω υψηλών συντε­λε­στών Φ.Π.Α. (Κατά κύριο λόγο για αγορές αγαθών που πραγ­μα­το­ποιούν στους τόπους δια­κο­πών τους).

Σε ό,τι αφορά το κόστος μετα­φο­ράς αγαθών, το οποίο είναι ήδη πολύ υψηλό, προ­έ­κυψε ότι ανα­μέ­νε­ται αύξηση στις τιμές, ειδικά στα είδη πρώτης ανάγκης, σε ποσοστό πάνω από 4,5% σε σχέση με την υπό­λοιπη χώρα.

Προ­κύ­πτει επίσης ότι το του­ρι­στικό προϊόν θα γίνει πιο ακριβό με απο­τέ­λε­σμα τη συρ­ρί­κνωση του τζίρου των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων με ότι αυτό συνε­πά­γε­ται [αύξηση ανερ­γίας κ.λπ.). Παράλ­ληλα θα ευνοη­θούν οι αντα­γω­νι­στι­κές, σε ότι αφορά τον του­ρι­σμό, χώρες όπως κατά κύριο λόγο η Τουρκία, η Ιταλία, η Ισπανία, κ.λπ.

Στα συμπε­ρά­σματα της ίδιας μελέτης γίνεται επίσης συσχέ­τιση μεταξύ της αυξη­μέ­νης φορο­λο­γίας και της παρα­οι­κο­νο­μίας. Η αύξηση της φορο­λο­γίας, ειδι­κό­τερα δε η αύξηση των συντε­λε­στών Φ.Π.Α. τα τελευ­ταία χρόνια, οδηγεί ταυ­τό­χρονα στην αύξηση της παρα­οι­κο­νο­μίας.