Τουρκία: Αποκαθίστανται οι εκκλησίες στο ελληνικό χωριό-φάντασμα Λεβίσι

Οι δύο μεγάλες ερει­πω­μέ­νες εκκλη­σίες του χωριού-φάντασμα Λιβίσι (Kayaköy) στη νοτιο­α­να­το­λική Τουρκία, απέ­να­ντι ακριβώς από την Ρόδο, θ’ απο­κα­τα­στα­θούν 98 χρόνια μετά την εγκα­τά­λειψη και την προ­σφυ­γιά των Ελλήνων κατοί­κων του.

Το χωρίο κτί­στηκε στα ερείπια της αρχαίας πόλης Καρ­μυ­λησ­σού το 1700. Η περιοχή άλλαξε δημο­γρα­φικά μετά το σεισμό που ισο­πέ­δωσε την κοντινή Φετίγιε, γνωστή και ως Μάκρη, το 1856 και τη μεγάλη πυρ­κα­γιά του 1885.

Ήταν κτι­σμένο αμφι­θε­α­τρικά και ο πλη­θυ­σμός του αριθ­μούσε -στις αρχές του 20ου αιώνα- περίπου 2.000 κατοί­κους, στη συντρι­πτική τους πλειο­ψη­φία Έλληνες. Είχε τρεις συνοικίες-ενορίες, νοσο­κο­μείο, σχολείο και βιβλιο­θήκη.

Τα προ­βλή­ματα για τους Έλληνες άρχισαν το 1914, όταν οι Τούρκοι άρχισαν τους διωγ­μούς.

Τις επό­με­νες χρονιές, πολλές οικο­γέ­νειες εκτο­πί­στη­καν στα Ανα­το­λικά και δεν γύρισαν ποτέ. Το 1919 ήταν μια δύσκολη χρονιά για τους Έλληνες της περιο­χής, καθώς εξο­ρί­στη­καν όλοι οι άντρες ηλικίας από 13 έως 70 ετών. Κάποιοι από τους ενα­πο­μεί­να­να­τες κατοί­κους άρχισαν να εγκα­τα­λεί­πουν τον τόπο τους ενώ οι τελευ­ταίοι έφυγαν μετά την Μικρα­σια­τική κατα­στροφή με την ανταλ­λαγή πλη­θυ­σμών ανάμεσα σ΄ Ελλάδα και Τουρκία (1923).

Έτσι το Λεβίσσι εγκα­τα­λεί­φθηκε από τους Έλληνες κατοί­κους του, που εγκα­τα­στά­θη­καν κυρίως στην περιοχή της σημε­ρι­νής Νέας Μάκρης στην Αττική, και δεν ξανα­κα­τοι­κή­θηκε από τότε, με απο­τέ­λε­σμα ν’ απο­κα­λεί­ται «χωριό-φάντασμα».

Σήμερα το Λεβίσι απο­τε­λεί του­ρι­στικό αξιο­θέ­ατο, που προ­σελ­κύει χιλιά­δες επι­σκέ­πτες από την Τουρκία και το εξω­τε­ρικό.

Σύμφωνα με δημο­σί­ευμα της τουρ­κι­κής εφη­με­ρί­δας Daily Sabah, η Διεύ­θυνση Πολι­τι­σμού και Του­ρι­σμού του δήμου Μούγλας, στα διοι­κη­τικά όρια του οποίου βρί­σκε­ται το Λεβίσι, θα απο­κα­τα­στή­σει το επόμενο διά­στημα τις επι­βλη­τι­κές εκκλη­σίες του ερει­πω­μέ­νου χωριού, προ­κει­μέ­νου να δια­σω­θούν και ν΄ απο­τε­λέ­σουν πόλο έλξης επι­σκε­πτών.

Μιλώ­ντας στην εφη­με­ρίδα ο Διευ­θυ­ντής Πολι­τι­σμού και Του­ρι­σμού της Μούγλας Ζεκε­ρίν­για Μπιν­γκόλ, παρου­σί­ασε το πλάνο απο­κα­τά­στα­σης των δύο εκκλη­σίων, τονί­ζο­ντας πως στόχος είναι να συντη­ρη­θεί και ν’ απο­κα­τα­στα­θεί μεγάλο μέρος του χωριού, που έως σήμερα λει­τουρ­γεί ως σκηνικό σε δια­φη­μι­στικά σποτ αλλά και ταινίες. Όπως δήλωσε ο Μπιν­γκόλ, το 2019 επι­σκέ­φθη­καν το Λεβίσι 99.000 του­ρί­στες. Ο αριθμός αυτός μειώ­θηκε στα 2/3 το 2020 λόγω παν­δη­μίας.

Το Λεβίσσι υπο­τί­θε­ται ότι είναι το χωριό που ενέ­πνευσε το «Eskibahçe», το φαντα­στικό χωριό που επέλεξε ο Λουί ντε Μπερνιέ (Louis de Bernières) για το μυθι­στό­ρημά του «Πουλιά χωρίς Φτερά» του 2004.

Το 2015 στο χωριό είχαν γυρι­στεί σκηνές από την ταινία «Τhe Water Diviner», σκη­νο­θε­τικό ντε­μπούτο του Ράσελ Κρόου, η οποία παρου­σί­αζε τους Τούρ­κους ως «πατριώ­τες» που υπε­ρα­σπί­ζο­νταν την πατρίδα τους κατά τον Α΄Π.Π., προ­κα­λώ­ντας την οργι­σμένη αντί­δραση Ελλήνων και Αρμε­νίων.

Πηγή: protothema.gr