Αλ. Αγγελόπουλος: Στρατηγική ανάπτυξης για την οικονομία της φιλοξενίας

Οψιμα, όπως γίνεται συνήθως, ακού­γο­νται πολλές φωνές για την κακή πορεία της φετινής του­ρι­στι­κής σεζόν. Υπήρχαν και υπάρ­χουν άνθρω­ποι που από νωρίς θέταμε τον πήχυ χαμηλά και προει­δο­ποιού­σαμε για μια χρονιά δια­φο­ρε­τική από τις προη­γού­με­νες, σε ό,τι έχει να κάνει με τις αφίξεις, που, μέχρι πρό­τι­νος, φάντα­ζαν ως ο από­λυ­τος δείκτης ευη­με­ρίας για τον κλάδο της φιλο­ξε­νίας. Τι κι αν γινόταν προ­σπά­θεια να περάσει ένα μήνυμα ότι οι αφίξεις απο­τε­λούν έναν και μόνο δείκτη του κοινώς απο­κα­λού­με­νου του­ρι­σμού, και μάλιστα όχι τον σημα­ντι­κό­τερο. Δυστυ­χώς, στα μέσα της του­ρι­στι­κής σεζόν επι­βε­βαιώ­νε­ται ότι η φετινή χρονιά θα είναι χρονιά μειω­μέ­νων αφίξεων, μειω­μέ­νων εσόδων, μειω­μέ­νων δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και βέβαια στο τέλος, που θα μετρη­θεί στο σύνολό της, η οικο­νο­μία της φιλο­ξε­νίας θα αφήσει πολλούς δυσα­ρε­στη­μέ­νους, και όχι μόνον ξενο­δό­χους. Και αυτό γιατί κανείς ουσια­στικά δεν δέχεται με τρόπο κατη­γο­ρη­μα­τικό και απο­λύ­τως τεχνο­κρα­τικό ότι ο κλάδος της φιλο­ξε­νίας στη­ρί­ζει το σύνολο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, αλλά και εξαρ­τά­ται από αυτήν.

Η οικο­νο­μία της φιλο­ξε­νίας απο­τε­λεί αυτήν τη στιγμή το μεγα­λύ­τερο επι­χει­ρη­μα­τικό οικο­σύ­στημα στην Ελλάδα και οι περισ­σό­τε­ρες τοπικές οικο­νο­μίες στη­ρί­ζο­νται σε μεγάλο βαθμό σε αυτήν. Επαγ­γέλ­ματα που κατ’ αρχάς μοιά­ζουν ασύν­δετα με την παροχή των υπη­ρε­σιών του­ρι­σμού απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο μέρος της αλυ­σί­δας και δεν είναι τυχαίο ότι η συνο­λική οικο­νο­μία πολλών περι­φε­ρειών της χώρας εξαρ­τά­ται άμεσα ή έμμεσα από τον του­ρι­σμό σε επίπεδα της τάξης του 80%. Η κατα­γε­γραμ­μένη συνει­σφορά του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ της χώρας αγγίζει το 20% και με κατάλ­λη­λες πολι­τι­κές αυτή η συμβολή μπορεί να μεγι­στο­ποι­η­θεί. Στο μεταξύ, βιώ­νουμε μια απαι­τη­τική του­ρι­στική σεζόν, χωρίς την απα­ραί­τητη στήριξη από το κράτος, αλλά και από το ακέφαλο υπουρ­γείο μας. Και παρότι η οικο­νο­μία της φιλο­ξε­νίας απο­τε­λεί την κύρια εξα­γω­γική δρα­στη­ριό­τητα της χώρας, λίγη σημασία έχει δοθεί σε αυτήν τα τελευ­ταία χρόνια, εν μέσω μάλιστα μιας περιό­δου όπου η Ευρώπη βιώνει βαθιά οικο­νο­μική και πολι­τική κρίση.

Ας μη γελιό­μα­στε, η Ευρώπη δεν φαί­νε­ται να διάγει τις καλύ­τε­ρες τις ημέρες και σίγουρα δεν επι­θυ­μεί μια Ελλάδα «βαρίδι». Αλλά και εμείς, ως χώρα εξαρ­τη­μένη από το μοντέλο της φιλο­ξε­νίας, δεν θέλουμε να είμαστε ξανά στα πρω­το­σέ­λιδα της Ευρώπης για τους λάθος λόγους. Φαντά­ζει δε απίθανο να μπο­ρέ­σει η Ελλάδα να χτίσει την αξιο­πι­στία της στο σημε­ρινό οικο­δό­μημα. Οφείλει να ανα­γνω­ρί­σει τα μείζονα ζητή­ματα όπως αυτά περι­γρά­φο­νται στην ατζέντα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και να τα ανα­δεί­ξει μέσα από συγκε­κρι­μέ­νες δράσεις. Η βιω­σι­μό­τητα, που απο­τε­λεί πλέον κύριο ζητού­μενο, δεν είναι απλώς στην κορυφή της ατζέ­ντας της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, είναι και από τη φύση της ο συν­δε­τι­κός ιστός μεταξύ της κοι­νω­νίας, του περι­βάλ­λο­ντος και βέβαια του ανθρώ­που.  Η οικο­νο­μία της φιλο­ξε­νίας δε είναι ο κύριος εκφρα­στής αυτής της ισορ­ρο­πίας μεταξύ της κοι­νω­νίας, της επι­χεί­ρη­σης και περι­βάλ­λο­ντος και εντέλει του ανθρώ­που. Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης μίλησε για ανα­πτυ­ξιακή πολι­τική που σέβεται το περι­βάλ­λον και την ποιό­τητα ζωής και είναι πραγ­μα­τικά υπο­χρέ­ωση που έχουμε απέ­να­ντι στον εαυτό μας, αλλά και στα παιδιά μας. Αλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σε ένα περι­βάλ­λον που καταρ­ρέει δεν μπορεί να υπάρξει ανά­πτυξη. Γιατί του­ρι­σμό σε ένα βια­σμένο περι­βάλ­λον δεν κάνει κανείς. Ούτε και μπορείς να χτίσεις ένα μοντέλο φιλο­ξε­νίας σε μια κατα­κερ­μα­τι­σμένη και απο­δο­μη­μένη κοι­νω­νία.

Δια­νύ­ο­ντας μία από τις πιο σημα­ντι­κές προ­ε­κλο­γι­κές περιό­δους των τελευ­ταίων χρόνων, είναι πιο επι­τα­κτική από ποτέ η ανάγκη οι εξαγ­γε­λίες για ανά­πτυξη και προ­σέλ­κυση νέων επεν­δύ­σεων να μη μείνουν μόνο στα χαρτιά. Δια­βά­ζο­ντας τα προ­γράμ­ματα των πολι­τι­κών κομ­μά­των, παρα­τή­ρησα ότι το πρό­γραμμα της Νέας Δημο­κρα­τίας δια­φέ­ρει σε κάτι ουσια­στικό σε σχέση με τα παρελ­θό­ντα έτη. Αυτό είναι η ανα­γνώ­ριση των συσχε­τι­σμών μεταξύ όλων των κλάδων της οικο­νο­μίας, αλλά και όλων όσων συνει­σφέ­ρουν σε ένα υγιές οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των εργα­ζο­μέ­νων, των εργο­δο­τών, της τρο­φο­δο­τι­κής αλυ­σί­δας αλλά και του δημο­σίου τομέα. Μια τέτοια τεχνο­κρα­τική ανάλυση ήταν απα­ραί­τητη για να κατα­λά­βουμε όλοι ότι η οικο­νο­μία μας είναι οικο­νο­μία αλλη­λε­πι­δρά­σεων και συσχε­τι­σμών και κανείς δεν περισ­σεύει στον αγώνα που φαί­νε­ται ότι πρέπει να δώσουμε για να κλείσει ορι­στικά ο κύκλος της απα­ξί­ω­σης της Ελλάδας.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι από τα 9.500 ξενο­δο­χεία της Ελλάδας, τα 8.500 είναι κάτω των 50 δωμα­τίων. Μιλάμε για μικρές επι­χει­ρή­σεις που έχουν «γονα­τί­σει» από τη συνεχή φορο­λό­γηση και τις εισφο­ρές που καλεί­ται να πλη­ρώ­σει ο κλάδος, σε συν­δυα­σμό και με την άνοδο της οικο­νο­μίας του δια­μοι­ρα­σμού, η οποία δεν έχει οριο­θε­τη­θεί και ελεγ­χθεί επι­τυ­χώς ακόμα, τόσο οικο­νο­μικά όσο και λει­τουρ­γικά. Η επόμενη κυβέρ­νηση πιστεύ­ουμε ότι θα δώσει στον κλάδο τη θέση που του αξίζει, όπως γίνεται στις γει­το­νι­κές χώρες, και θα ανα­γνω­ρί­σει ότι η οικο­νο­μία του απο­τε­λεί την κύρια εξα­γω­γική δρα­στη­ριό­τητα της Ελλάδας.

Ηρθε η ώρα να αντι­λη­φθούμε τα αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματα της χώρας μας, και με συγκρο­τη­μέ­νες πολι­τι­κές αλλά και στρα­τη­γική να τα ανα­δεί­ξουμε έχοντας πάντα ως γνώμονα το περι­βάλ­λον, την κοι­νω­νική συνοχή αλλά και την ανα­γκαιό­τητα της ορθο­λο­γι­κής αντι­με­τώ­πι­σης του κυρίου μοντέ­λου οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης της Ελλάδας, αυτού της φιλο­ξε­νίας. Είναι ώρα ευθύνης συλ­λο­γι­κής και όχι από­δο­σης ευθυνών και διχα­στι­κών δηλώ­σεων και πολι­τι­κών. Στη φιλο­ξε­νία άλλωστε ποτέ δεν τίθεται θέμα «εσείς κι εμείς», μια ρητο­ρική που μας πήγε αρκετά πίσω και πρέπει να μπει στο χρο­νο­ντού­λαπο για τα καλά.  Η φιλο­ξε­νία αγγίζει όλα τα παρα­γω­γικά επαγ­γέλ­ματα και όλη την κοι­νω­νία ισόρ­ροπα και με την εξω­στρέ­φεια που αξίζει στην Ελλάδα. Η Ελλάδα πρέπει να γίνει η εμπει­ρία που υπό­σχο­νται η ιστορία της, ο πολι­τι­σμός της και η ανε­ξά­ντλητη ομορφιά της.

* Διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος του ομίλου Aldemar.