Από τη Ρόδο στην Ούμπρια: Μαθητές του ΓΕΛ ΑΦΑΝΤΟΥ αναζητούν λύσεις για τον Υπερτουρισμό στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus ΚΑ122 «Hyper-tourism: Rhodes island, Dodecanese, Greece»

Πώς μπορεί ο του­ρι­σμός να παρα­μεί­νει πηγή ανά­πτυ­ξης χωρίς να αλλοιώ­νει την ταυ­τό­τητα ενός τόπου; Απα­ντή­σεις σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα ανα­ζή­τησε η απο­στολή του ΓΕΛ ΑΦΑΝΤΟΥ της Ρόδου, απο­τε­λού­μενη από 20 μαθητές της Β΄ τάξης και 2 Εκπαι­δευ­τι­κούς, η οποία ταξί­δεψε στην καρδιά της Ιταλίας, στην πόλη Φολίνιο της περι­φέ­ρειας Ούμπρια, συμ­με­τέ­χο­ντας σε ένα δεκα­ή­μερο πρό­γραμμα Erasmus KA122 με τίτλο «Hyper-tourism: Rhodes island, Dodecanese, Greece».

Η επιλογή της συγκε­κρι­μέ­νης περιο­χής δεν ήταν τυχαία. Η Ούμπρια, γνωστή ως η «πράσινη καρδιά» της Ιταλίας, απο­τε­λεί το αντί­παλο δέος των πόλεων που υπο­φέ­ρουν από τον μαζικό του­ρι­σμό. Κατά τη διάρ­κεια της 10ήμερης παρα­μο­νής τους, οι μαθητές μας είχαν την ευκαι­ρία να μελε­τή­σουν από κοντά πώς μια περιοχή μπορεί να ανα­πτύ­ξει του­ρι­στικά πρότυπα, δίνο­ντας έμφαση στην ποιό­τητα, τον πολι­τι­σμό και τον σεβασμό στο περι­βάλ­λον.

Το πρό­γραμμα περιε­λάμ­βανε εργα­στή­ρια και επι­σκέ­ψεις που είχαν ως κοινή αφε­τη­ρία την αντι­με­τώ­πιση του υπερ­του­ρι­σμού (overtourism). Οι μαθητές μας:

Είδαν πώς οι μικρό­τε­ρες πόλεις, όπως το Φολίνιο, κατα­φέρ­νουν να δια­τη­ρούν την αυθε­ντι­κό­τητά τους. Επι­σκέ­φθη­καν πρότυπα αξιο­θέ­ατα όπου η ροή των επι­σκε­πτών ελέγ­χε­ται, ώστε να μην υπο­βαθ­μί­ζε­ται η εμπει­ρία αλλά και η καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων. Συζή­τη­σαν για τη δημιουρ­γία προ­ϋ­πο­θέ­σεων αει­φό­ρου ανά­πτυ­ξης, συγκρί­νο­ντας τα δεδο­μένα της Ιταλίας με την πραγ­μα­τι­κό­τητα της Ρόδου.

Ειδι­κό­τερα, κεντρικό ρόλο στην εκπαι­δευ­τική εμπει­ρία έπαιξαν τα εξει­δι­κευ­μένα εργα­στή­ρια του οργα­νι­σμού CREA Cultura. Εκεί, οι μαθητές μας συμ­με­τεί­χαν σε βιω­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και workshops, όπου ανέ­λυ­σαν πώς η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά μπορεί να ανα­δει­χθεί με τρόπο βιώσιμο. Μέσα από τη χρήση σύγ­χρο­νων εργα­λείων, τα παιδιά επε­ξερ­γά­στη­καν στρα­τη­γι­κές για τη δημιουρ­γία του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων που σέβο­νται το περι­βάλ­λον και την τοπική κουλ­τούρα, μετα­τρέ­πο­ντας τη θεωρία σε εφαρ­μό­σι­μες ιδέες. Μελέτη περί­πτω­σης απο­τέ­λεσε η επί­σκεψη στην Ασίζη, μελε­τώ­ντας πώς μια πόλη με τερά­στια παγκό­σμια επι­σκε­ψι­μό­τητα κατα­φέρ­νει να δια­χει­ρί­ζε­ται τον όγκο των του­ρι­στών χωρίς να χάνει τον ιδιαί­τερο ιστο­ρικό και πνευ­μα­τικό της χαρα­κτήρα, αλλά και πως μπορούν οι επι­σκέ­πτες να γνω­ρί­σουν την περιοχή με τη χρήση ποδη­λά­των, σεβό­με­νοι το περι­βάλ­λον. Η εμπει­ρία εμπλου­τί­στηκε με τη δικτύ­ωση με την τοπική εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα. Η επί­σκεψή μας σε ένα Λύκειο με κατεύ­θυνση την Οικο­νο­μία και τον Του­ρι­σμό ήταν καθο­ρι­στική. Οι Ιταλοί μαθητές παρου­σί­α­σαν ένα και­νο­τόμο project για τη σύνδεση και τη δημιουρ­γία νέων του­ρι­στι­κών δια­δρο­μών σε μικρά χωριά. Η πρόταση αυτή στο­χεύει στη

δια­σπορά των επι­σκε­πτών σε λιγό­τερο γνωστές περιο­χές, μια πρα­κτική που θα μπο­ρούσε να βρει εξαι­ρε­τική εφαρ­μογή και στα χωριά της Ρόδου για την απο­συμ­φό­ρηση του κέντρου.

Η εμπει­ρία αυτή ήταν ιδιαί­τερα διδα­κτική, καθώς οι μαθητές μπό­ρε­σαν να μετα­φέ­ρουν τις δικές τους εικόνες από τη Ρόδο και να τις δουν μέσα από ένα νέο πρίσμα. «Στόχος μας δεν είναι απλώς οι αριθμοί, αλλά η ποιό­τητα και η διάρ­κεια», ήταν το συμπέ­ρα­σμα των συζη­τή­σεων. Η ανάγκη για του­ρι­σμό που δεν «πνίγει» την πόλη αλλά την ανα­δει­κνύει, απο­τέ­λεσε το βασικό δίδαγμα που έφεραν μαζί τους στις απο­σκευές τους οι συμ­με­τέ­χο­ντες. Η επι­στροφή από το Φολίνιο βρίσκει τους μαθητές και τους εκπαι­δευ­τι­κούς μας γεμά­τους ιδέες και όραμα.

Ανα­φο­ρές μαθητών:

«Το πρό­γραμμα μας δίδαξε ότι ο υπερ­του­ρι­σμός δεν είναι απλώς πρό­βλημα αριθμών, αλλά δια­νο­μής. Χρη­σι­μο­ποι­ή­σαμε το Φολίνιο ως βάση γιατί είναι συγκοι­νω­νια­κός κόμβος και επι­σκε­φθή­καμε λιγό­τερο γνωστά μέρη με τρένο και ποδή­λατο. Αντί να στρι­μω­χνό­μα­στε στα ίδια 5-6 σημεία της Ιταλίας, ανα­κα­λύ­ψαμε την ομορφιά της υπαί­θρου της Ουμπρία με σεβασμό στο περι­βάλ­λον. Η εμπει­ρία μου με έπεισε ότι ο “αργός του­ρι­σμός” (slow tourism) είναι η μόνη απά­ντηση στην υπο­βάθ­μιση των μνη­μείων και της ποιό­τη­τας ζωής που προ­κα­λεί ο υπερ­του­ρι­σμός»

Βασίλης Κ.

«Η επί­σκεψή μας στο τοπικό σχολείο του Φολίνιο, μέσω του προ­γράμ­μα­τος Erasmus, ήταν ίσως η πιο ξεχω­ρι­στή στιγμή του προ­γράμ­μα­τος. Είχαμε την ευκαι­ρία να δούμε από κοντά τα projects των Ιταλών μαθητών, οι οποίοι δεν αντι­με­τω­πί­ζουν τον του­ρι­σμό απλώς ως πηγή εσόδων, αλλά ως μια πρό­κληση που απαιτεί στρα­τη­γική δια­χεί­ριση. Μιλώ­ντας μαζί τους, κατα­λά­βαμε κάτι απλό, πως το πρό­βλημα δεν λύνεται με απα­γο­ρεύ­σεις, αλλά με σωστή ενη­μέ­ρωση».

Απο­στό­λης Κ.