Ομιλία του Καθηγητή Μηνά Αλ. Αλεξιάδη,στη Βουλή των Ελλήνων, κατά την Τιμητική Εκδήλωση Μνήμης για τον Ιωάννη Γ. Ζίγδη

Ο ΙΩ­ΑΝ­ΝΗΣ Γ. ΖΙ­ΓΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟ­ΛΙ­ΤΙ­ΣΤΙ­ΚΟ ΙΔΡΥ­ΜΑ ΔΩ­ΔΕ­ΚΑ­ΝΗ­ΣΟΥ «ΚΛΕ­Ο­ΒΟΥ­ΛΟΣ Ο ΛΙΝ­ΔΙΟΣ»

Η Βουλή των Ελ­λή­νων τιμά σή­με­ρα τη Μνήμη του Ιω­άν­νη Γ. Ζίγδη, εξέ­χο­ντος Δω­δε­κα­νή­σιου πο­λι­τι­κού και αγω­νι­στή, για πολλά χρό­νια βου­λευ­τή και υπουρ­γού, με αφορ­μή τη συ­μπλή­ρω­ση εί­κο­σι χρό­νων από την εκ­δη­μία του στα «άνω σκη­νώ­μα­τα» (1997-2017). Η Τιμή Μνή­μης γί­νε­ται σε μια ση­μα­ντι­κή ιστο­ρι­κή συ­γκυ­ρία, αφού τον εφε­τι­νό Μάρ­τιο (2018), συ­μπλη­ρώ­νο­νται 70 χρό­νια από την Επί­ση­μη Εν­σω­μά­τω­ση (1948) της Δω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα. Και είναι γνω­στό, ότι ο Ζί­γδης αγω­νί­στη­κε με όλες τις δυ­νά­μεις του για την πραγ­μά­τω­ση του εθνι­κού πόθου.

Την τε­λευ­ταία εξα­ε­τία της ζωής του (1991-1997) έδει­ξε, για μια ακόμη φορά, τον αστεί­ρευ­το πα­τριω­τι­σμό και το αμέ­ρι­στο εν­δια­φέ­ρον προς τα αγα­πη­μέ­να του Δω­δε­κά­νη­σα.

Ο «αγνός ιδε­ο­λό­γος» και πρώ­τος Δω­δε­κα­νή­σιος δι­δά­κτωρ Οι­κο­νο­μι­κών Επι­στη­μών του φη­μι­σμέ­νου LondonSchoolofEconomics του Πα­νε­πι­στη­μί­ου του Λον­δί­νου, ίδρυ­σε το Πο­λι­τι­στι­κό Ίδρυ­μα Δω­δε­κα­νή­σου «Κλε­ό­βου­λος ο Λίν­διος», στη Μνήμη Γε­ωρ­γί­ου και Χρυ­σάν­θης Πα­παϊ­ω­άν­νου – Ζίγδη. Το Ίδρυ­μα αυτό είναι Κοι­νω­φε­λής Ορ­γα­νι­σμός και απο­τε­λεί Νο­μι­κό Πρό­σω­πο Ιδιω­τι­κού Δι­καί­ου. Η ίδρυ­σή του έγινε στις 7 Μαρ­τί­ου 1991, 43^η Επέ­τειο της Εν­σω­μά­τω­σης τη­ςΔω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα, με Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα, που δη­μο­σιεύ­θη­κε στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως στις 17 Απρι­λί­ου 1992.

Το Ίδρυ­μα αυτό, που εδρεύ­ει στην Αθήνα και το προί­κι­σε ο εμπνευ­στής του με τμήμα της πε­ριου­σί­ας του, έχει βα­σι­κό σκοπό την προ­βο­λή και αξιο­ποί­η­ση της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Δω­δε­κα­νή­σου. Οι στό­χοι του είναι πολ­λοί και ση­μα­ντι­κοί. Κα­τα­γρά­φο­νται ανα­λυ­τι­κά στο Κα­τα­στα­τι­κό του και στο ομώ­νυ­μο βι­βλίο (βλ. σχε­τι­κά, Στό­χοι και Κα­τα­στα­τι­κό, Πο­λι­τι­στι­κόν Ίδρυ­μα Δω­δε­κα­νή­σου ΄΄Κλε­ό­βου­λος ο Λίν­διο­ς΄΄, Αθήνα 1992). Γι’ αυτό, λόγω της κλε­ψύ­δρας του χρό­νου, δεν θα τους ανα­φέ­ρω όλους εδώ. Επι­ση­μαί­νω μόνο ορι­σμέ­νους, οι οποί­οι, με τη συ­νερ­γα­σία αρ­μό­διων φο­ρέ­ων, υλο­ποιού­νται ή μπο­ρούν να εκ­πλη­ρω­θούν. Έτσι το Ίδρυ­μα στο­χεύ­ει στη δη­μιουρ­γία Δω­δε­κα­νη­σια­κής Βι­βλιο­θή­κης (ήδη ένα τμήμα της στε­γά­ζε­ται στα Γρα­φεία της Ομο­σπον­δί­ας Δω­δε­κα­νη­σια­κών Σω­μα­τεί­ων στον Πει­ραιά) καθώς επί­σης και στην εν­θάρ­ρυν­ση νέων με­λε­τών και ερευ­νών. Η διά­δο­ση, κα­τα­γρα­φή και αξιο­ποί­η­ση του λα­ο­γρα­φι­κού πλού­του της Δω­δε­κα­νή­σου, η συ­μπλή­ρω­ση τη­ςΙ­στο­ρί­ας της, με ει­δι­κή μέ­ρι­μνα για τη συλ­λο­γή στοι­χεί­ων και αρ­χεί­ων, ιδιαί­τε­ρα της πε­ριό­δου της Ιτα­λο­κρα­τί­ας (1912-1943).Επί­σης η ανά­λη­ψη των ανα­γκαί­ων πρω­το­βου­λιών και επα­φών σε κάθε αρ­μό­διο φορέα στην Ελ­λά­δα και το εξω­τε­ρι­κό για την ορ­γά­νω­ση Διε­θνών Επι­στη­μο­νι­κών Κέ­ντρων Ια­τρι­κής (στην Κω), Διε­θνούς Ναυ­τι­κού Δι­καί­ου και Κέ­ντρου Πο­λι­τι­σμών της Με­σο­γεί­ου (στη Ρόδο), Συ­νά­ντη­σης και Συ­νερ­γα­σί­ας των Ορ­θο­δό­ξων Εκ­κλη­σιών (στην Πάτμο), με τη συμ­βο­λή του Οι­κου­με­νι­κού­Πα­τριαρ­χεί­ου, Λαϊ­κού Πο­λι­τι­σμού (στην Κάρ­πα­θο, λόγω της ιδιο­μορ­φί­ας και της πλού­σιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του νη­σιού), και την ίδρυ­ση στο ακρι­τι­κό Κα­στελ­λό­ρι­ζο Κέ­ντρου της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για την κα­τα­στο­λή του λα­θρε­μπο­ρί­ου των ναρ­κω­τι­κών.

Ο Ι. Γ. Ζί­γδης, σε ορι­σμέ­να από τα θέ­μα­τα αυτά υπήρ­ξε προ­φη­τι­κός, αφού με­τα­γε­νέ­στε­ρα ιδρύ­θη­κε το Τμήμα Με­σο­γεια­κών Σπου­δών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου στη Ρόδο και το Ιν­στι­τού­το Λαϊ­κού Πο­λι­τι­σμού Καρ­πά­θου του Τμή­μα­τος Φι­λο­λο­γί­ας της Φι­λο­σο­φι­κής Σχο­λής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών, το οποίο έχει έδρα την Κάρ­πα­θο. Όσον αφορά στο Κέ­ντρο Ια­τρι­κής της Κω, υλο­ποιεί­ται τώρα το Πα­γκό­σμιο Ιερό της Ια­τρι­κής στη γε­νέ­τει­ρα του Ιπ­πο­κρά­τη με τη δρα­στη­ριό­τη­τα του Διε­θνούς Ιπ­πο­κρα­τεί­ου Ιδρύ­μα­τος. Πα­ράλ­λη­λα, το Ίδρυ­μα επι­διώ­κει την ανά­δει­ξη των δρα­στη­ριο­τή­των των Απα­ντα­χού Δω­δε­κα­νη­σια­κών Πα­ροι­κιών, τη δη­μο­σί­ευ­ση με­λε­τών, την ορ­γά­νω­ση ομι­λιών και δια­λέ­ξε­ων και την απο­νο­μή τι­μη­τι­κών δια­κρί­σε­ων σε πρό­σω­πα και φο­ρείς που συ­νέ­βα­λαν στη με­λέ­τη και προ­βο­λή της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του «μα­κρό­κο­σμου των μι­κρο­κό­σμων» της Δω­δε­κα­νη­σια­κής πο­λυ­νη­σί­ας.

Πρώ­τος Πρό­ε­δρος του Ιδρύ­μα­τος ήταν ο εμπνευ­στής του, ο οποί­ος πλαι­σιώ­θη­κε στο Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο από επι­φα­νείς συ­μπα­τριώ­τες, όπως οι ακα­δη­μαϊ­κοί – κα­θη­γη­τές Γε­ώρ­γιος Μι­χαη­λί­δης – Νουά­ρος, Μι­χα­ήλ Σα­κελ­λα­ρί­ου, οι κα­θη­γη­τές Πα­νε­πι­στη­μί­ου Εμ­μα­νου­ήλ Κων­στα­ντι­νί­δης, Σα­κελ­λά­ρης Καρ­πά­θιος, και οι δια­κε­κρι­μέ­νοι Δω­δε­κα­νή­σιοι Κώ­στας Αγα­πη­τί­δης, Φί­λιπ­πος Καλ­λού­δης, Εμ­μα­νου­ήλ Κάσ­δα­γλης, Δη­μή­τρης Χα­τζη­κων­στα­ντής, με πρώτο διευ­θυ­ντή τον υπο­φαι­νό­με­νο. Πρό­ε­δροι του Ιδρύ­μα­τος, μετά τον θά­να­το του ιδρυ­τή του, διε­τέ­λε­σαν οι Δη­μή­τρης Χα­τζη­κων­στα­ντής, Κώ­στας Αγα­πη­τί­δης και Δη­μή­τρης Πα­πα­μα­ντέ­λος. Συ­μπα­ρα­στά­τρια σε όλα τα συμ­βού­λια, με αφι­λο­κερ­δή­προ­σφο­ρά, είναι η γραμ­μα­τέ­ας του ιδρυ­τή Αγάπη Κα­βά­λου.

Τι επέ­τυ­χε όμως σή­με­ρα το Πο­λι­τι­στι­κό Ίδρυ­μα Δω­δε­κα­νή­σου; Θα έλεγα πολλά και εν­δια­φέ­ρο­ντα, παρά τις δύ­σκο­λες και απρό­σμε­νες συ­γκυ­ρί­ες. Ορ­γά­νω­σε, με­τα­ξύ άλλων, δια­λέ­ξεις υψη­λού επι­πέ­δου για Δω­δε­κα­νη­σια­κά και πα­νελ­λή­νια θέ­μα­τα, με ομι­λη­τές δια­πρε­πείς επι­στή­μο­νες, στρα­τιω­τι­κούς και δι­πλω­μά­τες, πα­ρου­σιά­σεις Δω­δε­κα­νη­σια­κών βι­βλί­ων, λα­ο­γρα­φι­κούς και λο­γο­τε­χνι­κούς δια­γω­νι­σμούς και συ­νερ­γά­στη­κε με­ε­ρευ­νη­τι­κούς φο­ρείς για την έρευ­να και προ­βο­λή Δω­δε­κα­νη­σια­κών θε­μά­των.

Στον τομέα των Εκ­δό­σε­ων τοΊ­δρυ­μα έχει στο ενερ­γη­τι­κό του δέκα βι­βλία Δω­δε­κα­νη­σια­κού πε­ριε­χο­μέ­νου. Ανα­φέ­ρω εν­δει­κτι­κά ορι­σμέ­νους τί­τλους, λόγω του εν­δια­φέ­ρο­ντος που πα­ρου­σιά­ζουν και σή­με­ρα: 1. Ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος Τουρ­γκούτ Οζάλ και η Ελ­λη­νι­κή Δω­δε­κά­νη­σος (1991, συλ­λο­γι­κή έκ­δο­ση), 2. Η αλ­λα­γή της νο­ο­τρο­πί­ας απα­ραί­τη­τη για την επι­βί­ω­ση της Ελ­λά­δας στην Ενω­μέ­νη Ευ­ρώ­πη (συγ­γρα­φέ­ας Ι. Γ. Ζί­γδης, 1993, ιδιαί­τε­ρα διο­ρα­τι­κό και επί­και­ρο πά­ντο­τε), 3. Το Ιερόν Ολο­καύ­τω­μα της Κάσου (1824), (1994, συλ­λο­γι­κή έκ­δο­ση), 4. Η Ιερή νήσος Πά­τμος (1995), 5. Ιστο­ρία του Συ­ντάγ­μα­τος Δω­δε­κα­νη­σί­ων Εθε­λο­ντών (συγ­γρα­φέ­ας Μάρ­κος Κλα­δά­κης, 1996), 6. Η Απε­λευ­θέ­ρω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου (31 Μαρ­τί­ου 1947) και ο ασύ­στο­λος Τουρ­κι­κός επε­κτα­τι­σμός (συλ­λο­γι­κή έκ­δο­ση, 1997).

Ιδιαί­τε­ρη μνεία θα ήθελα να κάνω για το βι­βλίο «Εν Δω­δε­κα­νή­σω…»: Εί­κο­σι Δω­δε­κα­νή­σιοι Πε­ζο­γρά­φοι, με Ει­σα­γω­γή του έγκρι­του θε­α­τρο­λό­γου και πα­νε­πι­στη­μια­κού κα­θη­γη­τή Κώστα Γε­ωρ­γου­σό­που­λου (2002). Τα λο­γο­τε­χνι­κά κεί­με­να είναι εμπνευ­σμέ­να από την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των ακρι­τών της Δω­δε­κα­νή­σου μας. Οι συγ­γρα­φείς του τόμου, πα­λαιοί και νέοι, μια ακόμη «συ­νέ­χεια» στον «λο­γο­τε­χνι­κό μας πο­λι­τι­σμό», κα­τα­γρά­φουν συ­μπε­ρι­φο­ρές, νο­ο­τρο­πί­ες, ιδε­ο­λο­γί­ες, αξίες, ήθη αν­θρώ­πων. Ει­κο­νο­γρα­φούν δη­λα­δή την ιδιαί­τε­ρη φυ­σιο­γνω­μία του Δω­δε­κα­νη­σια­κού λαού, την το­πι­κή του ταυ­τό­τη­τα, η οποία, βε­βαί­ως, έχει κά­ποια κοινά ανα­γνω­ρί­σι­μα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά δια­μορ­φω­μέ­να μέσα σ’ ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο ιστο­ρι­κό και γε­ω­γρα­φι­κό πλαί­σιο, με δε­δο­μέ­νε­ςσυ­ντε­ταγ­μέ­νες πο­ρεί­ας στον ιστο­ρι­κό χρόνο. Η συ­μπε­ρι­φο­ρά ενός τμή­μα­τος του λαού, το ήθος του, κα­θο­ρί­ζε­ται ασφα­λώς από τις ιστο­ρι­κές και γε­ω­γρα­φι­κές συν­θή­κες που τη δια­μόρ­φω­σαν. Σί­γου­ρα η το­πι­κή ταυ­τό­τη­τα έχει και τις ετε­ρό­τη­τές της, τις ιδιο­μορ­φί­ες της. Οι λα­ο­γρά­φοι σή­με­ρα απο­δέ­χο­νται αυτήν την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα χωρίς κα­μιάν αντίρ­ρη­ση, αν και κα­τη­γο­ρού­νται από με­ρί­δα κοι­νω­νι­κών αν­θρω­πο­λό­γων ότι δεν λαμ­βά­νουν υπόψη τις ανα­λύ­σεις τους, αλλά μι­λούν δήθεν γε­νι­κά και αυ­θαί­ρε­τα για «λαϊκή ψυχή», θε­ω­ρούν «ομο­γε­νο­ποι­η­μέ­νο» τον λαό, αδιά­σπα­στο και άλλα συ­να­φή, που μόνον ανε­νη­μέ­ρω­τοι πλέον για την εξέ­λι­ξη της σύγ­χρο­νης Λα­ο­γρα­φί­ας υπο­στη­ρί­ζουν. Δέ­χο­νται δη­λα­δή ότι τον λαϊκό άν­θρω­πο τον όριζε πρω­τί­στως η συλ­λο­γι­κή ζωή, δια­μορ­φω­νό­ταν απ’ αυτήν και την συν­δια­μόρ­φω­νε. Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι δεν υπήρ­χε ατο­μι­κή ζωή, η ετε­ρό­τη­τα, το δια­φο­ρε­τι­κό. Η κοι­νω­νία επι­πλέ­ον δεν ήταν ει­δυλ­λια­κή, όπως ήθε­λαν να την πα­ρου­σιά­σουν οι λα­ο­γρα­φού­ντες της προ­ε­πι­στη­μο­νι­κής φάσης της Λα­ο­γρα­φί­α­ςκαι ορι­σμέ­νοι λό­γιοι στη συ­νέ­χεια. Οι σκέ­ψεις αυ­τέ­ςδια­τυ­πώ­νο­νται με λο­γο­τε­χνι­κό τρόπο στα δι­η­γή­μα­τα της Αν­θο­λο­γί­ας.

Το παρόν Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο του Πο­λι­τι­στι­κού Ιδρύ­μα­τος Δω­δε­κα­νή­σου ΄΄Κλε­ό­βου­λος ο Λίν­διο­ς΄΄, το οποίο προ­ε­δρεύ­ε­ται από τον ομι­λού­ντα, με συ­νερ­γά­τες επί­λε­κτα μέλη της Δω­δε­κα­νη­σια­κής κοι­νω­νί­ας (Φί­λιπ­πος Καλ­λού­δης, Δη­μή­τρης Χα­τζη­κων­στα­ντής, Εμ­μα­νου­ήλ Περ­σε­λής, Ιω­άν­νης Χαρ­το­φύλ­λης, Κώ­στας Αγα­πη­τί­δης, Θε­με­λί­να Κα­στα­νού – Χα­ρα­λα­μπο­πού­λου, Άρ­τε­μις Σκου­μπουρ­δή, Ιω­άν­νης Φρα­γκού­λης, με διευ­θυ­ντή τον κα­θη­γη­τή Δη­μή­τριο Χε­λιώ­τη),ευ­ελ­πι­στεί ότι συ­νε­χί­ζει με επι­τυ­χία το έργο των προη­γου­μέ­νων και συμ­βάλ­λει με όλες τις δυ­νά­μεις του στην πραγ­μά­τω­ση των στό­χων που έχουν τεθεί, παρά τις όποιες δυ­σμε­νείς κα­τα­στά­σεις,τις οποί­ες βιώ­νου­με την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία στην πα­τρί­δα μας. Γι’ αυτό πι­στεύ­ου­με ότι θα έχου­με την ηθική και υλική αρωγή της πο­λι­τι­κή­ςη­γε­σί­ας της χώρας μας. Αυτό άλ­λω­στε πί­στευε και ο εμπνευ­σμέ­νος ιδρυ­τής του Ιω­άν­νης Γ. Ζί­γδης, του οποί­ου τη Μνήμη τιμά σή­με­ρα η Βουλή των Ελ­λή­νων. Ο αξέ­χα­στος Δω­δε­κα­νή­σιος μας, με την αγω­νι­στι­κό­τη­τα, τη δη­μο­κρα­τι­κή συ­νέ­πεια, τα πα­τριω­τι­κά αι­σθή­μα­τα και το ήθος του, ανα­δει­κνύ­ε­ται πρό­τυ­πο «δη­μο­σί­ου αν­δρός», με απο­τέ­λε­σμα το όνομά του να μένει ανε­ξί­τη­λο στις δέλ­τους της Ελ­λη­νι­κής Ιστο­ρί­ας.

Θα ήθελα, ολο­κλη­ρώ­νο­ντας, να ευ­χα­ρι­στή­σω και από τη θέση αυτή, τη Βουλή των Ελ­λή­νων, τον Πρό­ε­δρο της Ει­δι­κής Μό­νι­μης Επι­τρο­πής Πε­ρι­φε­ρειών της Βου­λής κ. Δη­μή­τριο Γάκη, Βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου, για την πρω­το­βου­λία τους να τι­μη­θεί η Μνήμη του Ιω­άν­νη Γ. Ζίγδη, και την Ομο­σπον­δία Δω­δε­κα­νη­σια­κών Σω­μα­τεί­ων Ατ­τι­κής για τη συμ­βο­λή της στην όλη Εκ­δή­λω­ση.

ΜΗΝΑΣ ΑΛ. ΑΛΕ­ΞΙΑ­ΔΗΣ

ΟΜΟ­ΤΙ­ΜΟΣ ΚΑ­ΘΗ­ΓΗ­ΤΗΣ ΦΙ­ΛΟ­ΣΟ­ΦΙ­ΚΗΣ ΣΧΟ­ΛΗΣ

ΕΘΝΙ­ΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑ­ΠΟ­ΔΙ­ΣΤΡΙΑ­ΚΟΥ ΠΑ­ΝΕ­ΠΙ­ΣΤΗ­ΜΙΟΥ ΑΘΗ­ΝΩΝ