Ο Αρειος Πάγος εξετάζει την αναίρεση καταδίκης δασκάλου yoga για κατάχρηση σε γενετήσια πράξη με αλλοδαπή

• Στις 5 Νοεμ­βρίου 2025 κρί­νε­ται αν το Εφετείο αιτιο­λό­γησε επαρκώς τον εξα­να­γκα­σμό και την ύπαρξη σχέσης εργα­σια­κής εξάρ­τη­σης σε υπόθεση με στοι­χεία γυμνι­σμού και εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού

Αναί­ρεση που έχει ασκηθεί ενώπιον του Αρείου Πάγου επα­να­φέ­ρει στο προ­σκή­νιο μια υπόθεση που δοκι­μά­ζει τα όρια της ποι­νι­κής έννομης τάξης στην περιοχή όπου τέμνο­νται η συναί­νεση στις ερω­τι­κές σχέσεις και η οικο­νο­μική ανάγκη ενός νέου ανθρώ­που που αναζητά στέγη και τροφή μέσα από άτυπες πρα­κτι­κές φιλο­ξε­νίας με αντάλ­λαγμα ελα­φριές υπη­ρε­σίες.

Η εκδί­καση έχει προσ­διο­ρι­στεί για την Τετάρτη 5 Νοεμ­βρίου 2025 στο Ζ’ Ποινικό Τμήμα και το δια­κύ­βευμα αφορά απο­κλει­στικά στη νομι­μό­τητα και στην επάρ­κεια της αιτιο­λο­γίας της εφε­τεια­κής από­φα­σης που κατα­δί­κασε έναν 49χρονο Ροδίτη δάσκαλο yoga σε ποινή φυλά­κι­σης δύο ετών για κατά­χρηση σε γενε­τή­σια πράξη με εκμε­τάλ­λευση ανάγκης για εργασία.

Η σύντρο­φός του κατα­δι­κά­στηκε σε έξι μήνες για συνέρ­γεια και στους δύο ανα­γνω­ρί­στηκε το ελα­φρυ­ντικό του πρό­τε­ρου σύν­νο­μου βίου.

Η δια­δι­κα­σία στο Εφετείο είχε διε­ξα­χθεί κεκλει­σμέ­νων των θυρών για μια ιστορία με φόντο πλατ­φόρ­μες εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού.

Το χρονικό και οι αντί­πα­λες αφη­γή­σεις

Στον πυρήνα της υπό­θε­σης βρί­σκε­ται η καταγ­γε­λία μιας 19χρονης Ισπα­νί­δας η οποία ταξί­δεψε στη Ρόδο το καλο­καίρι του 2019 με την προσ­δο­κία ότι θα εργα­στεί σε επι­χεί­ρηση ενοι­κί­α­σης δωμα­τίων λαμ­βά­νο­ντας ως αντάλ­λαγμα στέγη και τροφή. Η νεαρή κατήγ­γειλε ότι τελούσε σε οικο­νο­μική αδυ­να­μία χωρίς χρήματα ακόμη και για εισι­τή­ριο επι­στρο­φής και ότι υπο­χρε­ώ­θηκε να ανεχθεί ή να συμ­με­τά­σχει σε γενε­τή­σιες πράξεις παρου­σία της συντρό­φου του κατη­γο­ρου­μέ­νου υπό τον φόβο ότι δια­φο­ρε­τικά θα έμενε χωρίς κάλυψη βασικών αναγκών.

Η πλευρά του 49χρονου αντέ­τεινε από την πρώτη στιγμή ότι δεν υπήρξε εξα­να­γκα­σμός και ότι η γνω­ρι­μία εξε­λί­χθηκε σε κοινές δρα­στη­ριό­τη­τες σε παραλία γυμνι­στών, όπου οι τρεις τους κολύ­μπη­σαν, χαλά­ρω­σαν και προ­χώ­ρη­σαν σε ερω­τι­κές πράξεις με κοινή συναί­νεση.

Σύμφωνα με την εκδοχή της υπε­ρά­σπι­σης οι επαφές συνε­χί­στη­καν στην οικία του, όπου συγκα­τοί­κη­σαν προ­σω­ρινά μέχρι τη στιγμή που η νεαρή απο­φά­σισε να ανα­ζη­τή­σει αμει­βό­μενη εργασία και λίγο αργό­τερα προ­σέ­φυγε στην αστυ­νο­μία οδη­γώ­ντας στη σύλληψη της συντρό­φου του.

Κατά τον κατη­γο­ρού­μενο η μεταξύ τους συνεν­νό­ηση στη­ρι­ζό­ταν στο μοντέλο work exchange μέσα από τη διεθνή πλατ­φόρμα Helpx, όπου δεν προ­κύ­πτει μισθωτή σχέση, αλλά ανταλ­λαγή φιλο­ξε­νίας με ελαφρές βοη­θη­τι­κές εργα­σίες.

Το Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου κατέ­ληξε ότι η νεαρή τελούσε σε κατά­σταση ανάγκης που σχε­τι­ζό­ταν με την εξα­σφά­λιση στέγης και τροφής και ότι η ανάγκη αυτή αξιο­ποι­ή­θηκε με τρόπο που αφαί­ρεσε την ελευ­θε­ρία της συναί­νε­σής της στις γενε­τή­σιες πράξεις.

Επέβαλε στον 49χρονο ποινή φυλά­κι­σης δύο ετών, ενώ έκρινε ένοχη και τη σύντροφό του σε ποινή έξι μηνών για συνέρ­γεια.

Παρά τη χορή­γηση ελα­φρυ­ντι­κού η ετυ­μη­γο­ρία απο­τύ­πωσε την πεποί­θηση του δικα­στη­ρίου ότι η οικο­νο­μική εξάρ­τηση μπορεί να εκτρα­πεί σε μοχλό πίεσης που αλλοιώ­νει την πραγ­μα­τική βούληση ενός προ­σώ­που.

Τα νομικά επι­χει­ρή­ματα της αναί­ρε­σης

Η αναί­ρεση, που ασκή­θηκε από τον δικη­γόρο κ. Μιχάλη Καντι­δενό, στρέ­φε­ται κατά της από­φα­σης του Εφε­τείου και στη­ρί­ζε­ται σε τρεις κεντρι­κούς ισχυ­ρι­σμούς.

Πρώτον, προ­βάλ­λε­ται έλλειψη ειδικής και εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νης αιτιο­λο­γίας ως προς τα στοι­χεία που θεμε­λί­ω­σαν την απουσία συναί­νε­σης και την ύπαρξη ανάγκης για εργασία. Η υπε­ρά­σπιση επι­κα­λεί­ται απο­σπά­σματα από τις κατα­θέ­σεις της καταγ­γέλ­λου­σας, όπου η ίδια φέρεται να ανα­φέ­ρει ότι μετέβη στη Ρόδο για την εμπει­ρία και όχι για τα χρήματα ώστε να κατα­δεί­ξει ότι το κίνητρο δεν ήταν η σύναψη σχέσης εργα­σίας αλλά η συμ­με­τοχή σε ένα καθε­στώς φιλο­ξε­νίας.

Δεύ­τε­ρον, προ­βάλ­λε­ται μη συνε­κτί­μηση κρί­σι­μων απο­δει­κτι­κών μέσων, όπως η ηλε­κτρο­νική συμ­φω­νία μέσω της πλατ­φόρ­μας Helpx και η πλήρης απο­λο­γία της Ισπα­νί­δας, όπου κατά την υπε­ρά­σπιση δεν προ­βάλ­λε­ται σαφής εργα­σιακή σχέση ούτε ανα­γκα­στική παροχή υπη­ρε­σιών. Η αιτίαση επι­κε­ντρώ­νε­ται στο αν το δικα­στή­ριο αξιο­λό­γησε με πλη­ρό­τητα την πραγ­μα­τική φύση της συνεν­νό­η­σης και τον βαθμό οικο­νο­μι­κής εξάρ­τη­σης.

Τρίτον, προ­βάλ­λε­ται εσφαλ­μένη ερμη­νεία και εφαρ­μογή του άρθρου 343 του Ποι­νι­κού Κώδικα που τυπο­ποιεί την κατά­χρηση σε γενε­τή­σια πράξη με εκμε­τάλ­λευση σχέσης εργα­σια­κής εξάρ­τη­σης ή απο­δε­δειγ­μέ­νης ανάγκης για εργασία. Η υπε­ρά­σπιση τονίζει ότι δεν υπήρξε εργα­σιακή σύμβαση ούτε πει­στική από­δειξη ότι η εγκα­λού­μενη εξα­να­γκά­στηκε λόγω οικο­νο­μι­κής ανέ­χειας, ενώ επι­κα­λεί­ται την αιτιο­λο­γική έκθεση του Κώδικα κατά την οποία η συναί­νεση για λόγους προ­σω­πι­κού συμ­φέ­ρο­ντος δεν μετα­τρέ­πει αυτο­μά­τως την πράξη σε αξιό­ποινη.

Τι θα κρίνει ο Άρειος Πάγος

Στη δια­δι­κα­σία της 5ης Νοεμ­βρίου 2025 ο Άρειος Πάγος δεν θα επα­νε­κτι­μή­σει τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά ούτε θα ανα­πλά­σει τη σκηνή των γεγο­νό­των.

Θα εξε­τά­σει αν η εφε­τειακή απόφαση περιέ­χει επαρκή και νόμιμη αιτιο­λο­γία κατά τρόπο σαφή και δίχως αντι­φά­σεις και αν εφάρ­μοσε ορθά τις ουσια­στι­κές ποι­νι­κές δια­τά­ξεις. Εάν γίνει δεκτή η αναί­ρεση η υπόθεση θα επι­στρέ­ψει στο αρμόδιο δικα­στή­ριο για νέα κρίση, δια­φο­ρε­τικά η κατα­δίκη θα παγιω­θεί.

Η εστίαση λοιπόν μετα­το­πί­ζε­ται από το τι ακριβώς συνέβη το καλο­καίρι του 2019 στο αν το Εφετείο εξήγησε με νομική ακρί­βεια γιατί θεώρησε ότι η οικο­νο­μική ανάγκη και η ανα­ζή­τηση στέγης και τροφής αφαί­ρε­σαν ουσιω­δώς τη βούληση της νεαρής.

Η υπόθεση ανα­δει­κνύει το γκρίζο πεδίο των πλατ­φορ­μών work exchange όπως το Helpx, οι οποίες συν­δέ­ουν οικο­δε­σπό­τες με ταξι­διώ­τες που προ­σφέ­ρουν βοήθεια σε ελαφρές εργα­σίες με αντάλ­λαγμα διαμονή και δια­τροφή. Πρό­κει­ται για πρα­κτι­κές που δεν εμπί­πτουν ευθέως στο κλασικό εργα­τικό δίκαιο, αλλά δημιουρ­γούν πραγ­μα­τι­κές σχέσεις εξάρ­τη­σης, ιδίως όταν ο φιλο­ξε­νού­με­νος δεν δια­θέ­τει οικο­νο­μικά μέσα για αυτο­νό­μηση.

Αυτή η λεπτή γραμμή μεταξύ εθε­λο­ντι­κής ανταλ­λα­γής και πραγ­μα­τι­κής ανάγκης είναι που καλεί­ται να χαρ­το­γρα­φή­σει το δικα­στή­ριο ως προς το πώς επη­ρε­ά­ζει τη συναί­νεση σε προ­σω­πι­κές πράξεις.

Η προη­γού­μενη αθώωση και η επιρροή της

Στο ιστο­ρικό του 49χρονου κατα­γρά­φε­ται απαλ­λαγή σε προ­γε­νέ­στερη δίκη που αφο­ρούσε καταγ­γε­λία 36χρονης Αμε­ρι­κα­νί­δας η οποία ισχυ­ρί­στηκε ότι περι­ήλθε σε κατά­σταση αδυ­να­μίας μετά από ασκή­σεις yoga και ότι ακο­λού­θησε σεξουα­λική πράξη παρά τη θέλησή της. Το δικα­στή­ριο τότε δεν βρήκε απο­δεί­ξεις και τον αθώωσε.

Ο δικη­γό­ρος κ. Μιχάλης Καντι­δε­νός δια­τυ­πώ­νει αιτιά­σεις για αναι­τιο­λό­γητη απόρ­ριψη ισχυ­ρι­σμών και για πλημ­μελή αξιο­λό­γηση του απο­δει­κτι­κού υλικού με έμφαση στη συμ­φω­νία φιλο­ξε­νίας μέσω Helpx και στην ανάγκη σαφούς διά­κρι­σης μεταξύ εθε­λο­ντι­κής συμ­με­το­χής και εξα­να­γκα­σμού λόγω οικο­νο­μι­κής πίεσης.