Α. Μαρίνος: «Η Ελλάδα χάνει τα… μυαλά της και υποθηκεύει το μέλλον της»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Πέγκυ Ντό­κου

Με πολλά προ­βλή­μα­τα ξε­κι­νά­ει η νέα σχο­λι­κή χρο­νιά για την πε­ριο­χή μας, η οποία έχει να αντι­με­τω­πί­σει και τα κενά των κα­θη­γη­τών, συν τοις άλ­λοις, ενώ η πε­ρί­φη­μη ‘νη­σιω­τι­κό­τη­τα’ που κά­ποιοι επι­κα­λού­νται, δεν ισχύ­ει που­θε­νά για την Εκ­παί­δευ­ση.

Αυτό υπο­γραμ­μί­ζει, με­τα­ξύ άλλων, στην συ­νέ­ντευ­ξη που ακο­λου­θεί, ο πρό­ε­δρος της Α’ ΕΛΜΕ Δω­δε­κα­νή­σου κ. Αν­δρέ­ας Μα­ρί­νος, ο οποί­ος μι­λά­ει σή­με­ρα στην «δ» λίγο πριν χτυ­πή­σει το πρώτο… κου­δού­νι στα σχο­λεία της πε­ριο­χής μας. Πα­ράλ­λη­λα, μι­λά­ει για την ‘διαρ­ροή εγκε­φά­λων’ και τα παι­διά που φεύ­γουν στο εξω­τε­ρι­κό, για σπου­δές και δη­λώ­νει: «Η Ελ­λά­δα χάνει… τα μυαλά της και υπο­θη­κεύ­ει το μέλ­λον της».

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Μα­ρί­νο, να ξε­κι­νή­σου­με από τα κενά στην εκ­παί­δευ­ση. Τι γί­νε­ται με το μό­νι­μο προ­σω­πι­κό στην πε­ριο­χή μας;

Όπως έχου­με το­νί­σει πολ­λές φορές η πε­ριο­χή μας είναι ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη, ίσως  η δυ­σκο­λό­τε­ρη σ’  όλη την  Ελ­λά­δα. Εφέ­τος τα κενά εκ­παι­δευ­τι­κών ήταν πε­ρισ­σό­τε­ρα από κάθε χρο­νιά. Η απαι­τού­με­νη  ύλη δεν μπο­ρεί να βγει και αν βγει θα είναι με πολλά κενά για τον μα­θη­τή, παρά τις προ­σπά­θειες των εκ­παι­δευ­τι­κών.

• Όπως έγινε γνω­στό, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε μια συ­νά­ντη­ση του υπουρ­γού  με τις συν­δι­κα­λι­στι­κές ενώ­σεις για το θέμα κά­λυ­ψης των κενών θέ­σε­ων σε σχο­λεία με μό­νι­μους διο­ρι­σμούς. Τε­λι­κά τι βγήκε από αυτό;

Ενώ από την αρχή της συ­ζή­τη­σης ζη­τή­θη­κε από τον υπουρ­γό να ανα­κοι­νώ­σει τον αριθ­μό των μό­νι­μων διο­ρι­σμών που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν φέτος και τον  τρόπο πρό­σλη­ψης μό­νι­μων και ανα­πλη­ρω­τών εκ­παι­δευ­τι­κών, ώστε  να  κα­λυ­φθούν κενά που στην πε­ριο­χή μας εξαι­τί­ας της  νη­σιω­τι­κό­τη­τας, όπως είπα, και προη­γου­μέ­νως    είναι έντο­να  και με­γά­λα, ο υπουρ­γός αντί συ­γκε­κρι­μέ­νων δε­σμεύ­σε­ων ενη­μέ­ρω­σε (για μια ακόμη φορά) ότι το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας έχει ολο­κλη­ρω­μέ­νη  πρό­τα­ση – με­λέ­τη πραγ­μα­το­ποί­η­σης  20.000 μό­νι­μων διο­ρι­σμών την επό­με­νη τριε­τία την οποία πρό­κει­ται να κα­τα­θέ­σει στους εκ­προ­σώ­πους των θε­σμών την ερ­χό­με­νη εβδο­μά­δα. Σε ό,τι αφορά τον τρόπο διο­ρι­σμού των μό­νι­μων και πρό­σλη­ψης ανα­πλη­ρω­τών εκ­παι­δευ­τι­κών ενη­μέ­ρω­σε τις συν­δι­κα­λι­στι­κές  ενώ­σεις  για τους πε­ριο­ρι­σμούς που κατά την εκτί­μη­ση του Υπουρ­γεί­ου, προ­κύ­πτουν από τις απο­φά­σεις του ΣτΕ καθώς και για την πρό­θε­ση της πο­λι­τι­κής ηγε­σί­ας να υιο­θε­τή­σει ένα προ­σω­ρι­νό (για την επό­με­νη σχο­λι­κή χρο­νιά) και ένα στα­θε­ρό σύ­στη­μα διο­ρι­σμών – προ­σλή­ψε­ων.  Τε­λι­κά  ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας δεν κα­τέ­θε­σε καμία συ­γκε­κρι­μέ­νη πρό­τα­ση και δεν ανέ­λα­βε οποια­δή­πο­τε δέ­σμευ­ση. Μπρο­στά, μά­λι­στα, στον κίν­δυ­νο να χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως εντε­λώς ανα­ξιό­πι­στος μετά τις επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες υπο­σχέ­σεις για πραγ­μα­το­ποί­η­ση χι­λιά­δων διο­ρι­σμών, ζή­τη­σε, επί της ου­σί­ας, από τις Ομο­σπον­δί­ες να στη­ρί­ξουν πο­λι­τι­κά το Υπουρ­γείο «στην προ­σπά­θειά του» σε επί­πε­δο διεκ­δι­κή­σε­ων, προ­τά­σε­ων ακόμη και γνω­μο­δο­τή­σε­ων νο­μι­κών συμ­βού­λων.   Η το­πο­θέ­τη­ση  μό­νι­μου προ­σω­πι­κού στην πε­ριο­χή μας είναι  ένα από τα πιο βα­σι­κά  ση­μεία για την καλή λει­τουρ­γία των σχο­λεί­ων. Ο ρόλος του συν­δι­κά­του είναι ση­μα­ντι­κός, ώστε να ανα­ζη­τη­θούν λύ­σεις και να προ­τα­θούν διέ­ξο­δοι  για να απο­κτή­σουν τα σχο­λεία μό­νι­μο προ­σω­πι­κό.

• Πα­ρα­τη­ρού­με ότι υπάρ­χει πολύς ανα­βρα­σμός στα ΕΠΑΛ στο τε­λευ­ταίο χρο­νι­κό διά­στη­μα. Για ποιον λόγο;

Η Τε­χνι­κή- Επαγ­γελ­μα­τι­κή Εκ­παί­δευ­ση απο­τε­λεί τον ένα από τους δύο ισό­τι­μους πυ­λώ­νες της λυ­κεια­κής βαθ­μί­δας. Θα  πρέ­πει να  γίνει ου­σια­στι­κή ανα­βάθ­μι­σή της. Η  Τε­χνι­κή Επαγ­γελ­μα­τι­κή Εκ­παί­δευ­ση  δεν μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ως ένας πα­ραλ­λαγ­μέ­νος και υπο­βαθ­μι­σμέ­νος τύπος Γε­νι­κού Λυ­κεί­ου. Η χώρα μας χρειά­ζε­ται πραγ­μα­τι­κή Τε­χνι­κή – Επαγ­γελ­μα­τι­κή Εκ­παί­δευ­ση. Η ανα­βαθ­μι­σμέ­νη  Τε­χνι­κή Επαγ­γελ­μα­τι­κή Εκ­παί­δευ­ση απο­τε­λεί πυ­λώ­να  ανά­πτυ­ξης της  χώρας. Πι­στεύ­ου­με σε μια  ανα­βαθ­μι­σμέ­νη Τ.Ε.Ε., η οποία θα χο­ρη­γεί ισό­τι­μο τίτλο σπου­δών με τα Γε­νι­κά Λύ­κεια και επι­πλέ­ον πτυ­χίο που θα πρέ­πει να πα­ρέ­χει επαγ­γελ­μα­τι­κά δι­καιώ­μα­τα. Η Τ.Ε.Ε. θα πρέ­πει να είναι ου­σια­στι­κά- και όχι μονό τυ­πι­κά- ισά­ξια και ισό­τι­μη με το Γε­νι­κό Λύ­κειο. Όταν τε­λειώ­νει κά­ποιος την Τ.Ε.Ε. θα πρέ­πει να έχει επαγ­γελ­μα­τι­κά δι­καιώ­μα­τα, να είναι εξει­δι­κευ­μέ­νος και κα­ταρ­τι­σμέ­νος. Και να έχου­με υπόψη ότι η οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη δεν είναι δυ­να­τή χωρίς τε­χνι­κή πρό­ο­δο και χωρίς αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό, θε­ω­ρη­τι­κά και πρα­κτι­κά κα­τηρ­τι­σμέ­νο, ικανό να αντι­με­τω­πί­ζει επι­τυ­χώς την σύγ­χρο­νη πα­ρα­γω­γι­κή δια­δι­κα­σία.  Για τους εκ­παι­δευ­τι­κούς θε­ω­ρού­με  ότι όλες οι ορ­γα­νι­κές θέ­σεις θα πρέ­πει να πα­ρα­μεί­νουν  στα σχο­λεία που υπάρ­χουν, ενώ από την  άλλη θα πρέ­πει να τους δί­νο­νται μέσω συ­νε­χών επι­μορ­φώ­σε­ων σύγ­χρο­νες  γνώ­σεις ώστε   να  προ­σφέ­ρουν οι εκ­παι­δευ­τι­κοί το κα­λύ­τε­ρο στους μα­θη­τές τους.

• Ωστό­σο, για τα  ΕΠΑΛ έγι­ναν κά­ποιες ανα­κοι­νώ­σεις από το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας.

Μια υπο­ε­πι­τρο­πή του Εθνι­κού Δια­λό­γου για την Παι­δεία προ­τεί­νει για την Επαγ­γελ­μα­τι­κή Εκ­παί­δευ­ση και την Αρ­χι­κή Επαγ­γελ­μα­τι­κή Κα­τάρ­τι­ση για διά­στη­μα πέντε ετών,  με­ταρ­ρυθ­μί­σεις μέσα σε ένα πλαί­σιο που αφή­νει πολλά ερω­τη­μα­τι­κά  όσον αφορά  τον ορα­μα­τι­κό στόχο της ενο­ποί­η­σης των δομών γε­νι­κής και επαγ­γελ­μα­τι­κής εκ­παί­δευ­σης σε ένα ενιαίο Λύ­κειο  και την  στα­δια­κή κα­θιέ­ρω­ση της 14χρο­νης υπο­χρε­ω­τι­κής εκ­παί­δευ­σης. Σύμ­φω­να  με  αυτό το πλαί­σιο  θα εξα­κο­λου­θή­σουν να  λει­τουρ­γούν δύο τύποι Λυ­κεί­ου, το Γε­νι­κό και το Επαγ­γελ­μα­τι­κό. Στα ΕΠΑΛ η  Α ́ τάξη  θα έχει  ενιαίο πρό­γραμ­μα μα­θη­μά­των για όλους /-ες τους μα­θη­τές /-τριες, στη Β ́ τάξη θα γί­νε­ται  δια­χω­ρι­σμός σε βα­σι­κούς ευ­ρύ­τε­ρους το­μείς επαγ­γελ­μά­των – υπη­ρε­σιών, ενώ στην  στη  Γ ́ τάξη  θα γίνει  δια­χω­ρι­σμός σε επαγ­γελ­μα­τι­κές ει­δι­κό­τη­τες. Επα­να­λαμ­βά­νε­ται και από την πα­ρού­σα κυ­βέρ­νη­ση  Προ­αι­ρε­τι­κή κα­θιέ­ρω­ση του  «4ου έτος» ειδίκευ­σης – μα­θη­τείας για τους από­φοι­τους του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυ­κεί­ου, υπό την αι­γί­δα του ΥΠΠΕΘ. Σε αυτό θα συν­δυά­ζο­νται θε­ω­ρη­τι­κά και ερ­γα­στη­ρια­κά μα­θή­μα­τα στο σχο­λειό, μα­θη­τεία ή πρα­κτι­κή άσκη­ση (στα πρώτα στάδια εφαρ­μο­γής και μέχρι την πλήρη λει­τουρ­γιά της μα­θη­τεί­ας θα εξε­τα­στούν εναλ­λα­κτι­κές δυ­να­τό­τη­τες, όπως η πρα­κτι­κή άσκη­ση, σε επι­λεγ­μέ­νες ερ­γα­στη­ρια­κές υπο­δο­μές και δη­μό­σιους ή ιδιω­τι­κούς φο­ρείς και επι­χει­ρή­σεις).

• Τι γί­νε­ται με τις πα­λαιό­τε­ρες δομές του Υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας, όπως  ΕΠΑΣ, ΙΕΚ, Σχο­λι­κά Επαγ­γελ­μα­τι­κά Κέ­ντρα;

Επι­βε­βαιώ­νε­ται η κα­τάρ­γη­ση των ΣΕΚ, ενώ πα­ρα­μέ­νουν οι ΕΠΑΣ στον ΟΑΕΔ και παίρ­νουν πα­ρά­τα­ση μέχρι το 2021. Δια­τή­ρη­ση για μια 5ετία των ΕΠΑΣ που ανή­κουν στην ευ­θύ­νη άλλων Υπουρ­γεί­ων εκτός ΥΠΠΕΘ στο ση­με­ρι­νό τους status, μέχρι τη συ­νο­λι­κή αξιο­λό­γη­ση του συ­στή­μα­τος της ΕΕΚ. Δηλ. δια­τή­ρη­ση των ΕΠΑΣ μα­θη­τεί­ας του ΟΑΕΔ κ.λπ. για απο­φοί­τους Α ́ΕΠΑΛ ή Α ́ ΓΕΛ. Επί­σης πα­ρέ­χε­ται η δυ­να­τό­τη­τα συ­νέ­χι­σης των σπου­δών των απο­φοί­των τους με την εγ­γρα­φή τους στη Β ́ΕΠΑΛ του ΥΠΠΕΘ με δυ­να­τό­τη­τα απαλ­λα­γής από μα­θή­μα­τα ει­δι­κό­τη­τας που έχουν δι­δα­χτεί (αντί­στοι­χη ρύθ­μι­ση με εκεί­νη των απο­φοί­των Λυ­κεί­ου, που απαλ­λάσ­σο­νται από γε­νι­κά μα­θή­μα­τα). Δυ­στυ­χώς  το κάθε υπουρ­γείο μπο­ρεί  να ιδρύ­ει  ΕΠΑΛ (έχουν με­τα­τρέ­ψει τα ΕΠΑΣ σε ΕΠΑΛ), και θα γίνει επα­να­σχε­δια­σμός των ΙΕΚ και ΕΠΑΛ. Λέω  δυ­στυ­χώς γιατί κάτι τέ­τοιο είναι αντί­θε­το στις δικές μας προ­τά­σεις που θέ­λουν σαν γε­νι­κό  υπεύ­θυ­νο των δομών εκ­παί­δευ­σης το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας.

• Κύριε Μα­ρί­νο, φέτος ση­μειώ­θη­καν ση­μα­ντι­κές επι­τυ­χί­ες των μα­θη­τών των Λυ­κεί­ων της πε­ριο­χής μας. Ωστό­σο τα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά θέ­λουν να φύ­γουν στο εξω­τε­ρι­κό.  

Αξί­ζουν πολλά συγ­χα­ρη­τή­ρια στα παι­διά, στους γο­νείς, και στους εκ­παι­δευ­τι­κούς τους. Μετά όμως τις σπου­δές τι γί­νε­ται; Η «αφρό­κρε­μα» του επι­στη­μο­νι­κού δυ­να­μι­κού- «εκ­διώ­κο­νται» κατά χι­λιά­δες από τη χώρα, αφού δεν έχουν καμία επαγ­γελ­μα­τι­κή επι­λο­γή λόγω των συν­θη­κών κρί­σης. Πρέ­πει να στα­μα­τή­σει η «διαρ­ροή εγκε­φά­λων», όπως έχει ονο­μα­στεί η με­τα­νά­στευ­ση αυτή. Ο αριθ­μός των νέων που έχουν φύγει και φεύ­γουν κα­θη­με­ρι­νά δεν είναι κα­θό­λου αμε­λη­τέ­ος αφού η οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη επι­βρα­δύ­νε­ται. ‘Η Ελ­λά­δα χάνει… τα μυαλά της και υπο­θη­κεύ­ει το μέλ­λον της’. Αν δεν αντα­πο­κρι­θού­με στα αι­τή­μα­τα «επα­να­πα­τρι­σμού», αν δεν αφή­σει το κρά­τος να δη­μιουρ­γη­θούν επι­χει­ρή­σεις ώστε να υπάρ­ξουν νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας πρω­τί­στως, η ει­κό­να που θα έχου­με για τον κόσμο θα είναι όλο και πιο ασφυ­κτι­κή, όλο και πιο «το­πι­κή», όλο και πιο πε­ριο­ρι­σμέ­νη. Οι νέοι επι­στή­μο­νες, κι­νη­τι­κοί και ευ­έ­λι­κτοι, κατά κα­νό­να, ενι­σχύ­ουν τη δυ­να­μι­κή μιας χώρας και μπο­ρούν να βοη­θή­σουν στην επα­νεκ­κί­νη­ση της. Αν αυτή η τάση συ­νε­χι­στεί, η Ελ­λά­δα θα αντι­με­τω­πί­σει τρο­με­ρό πρό­βλη­μα έλ­λει­ψης τα­λέ­ντων μέχρι το 2020, γε­γο­νός το οποίο θα απο­τρέ­ψει την αύ­ξη­ση του ΑΕΠ (Oxford Economics), την προ­σέλ­κυ­ση επεν­δύ­σε­ων και εν τέλει την ανά­καμ­ψη και ανά­πτυ­ξη». Θα συ­νε­χί­ζουν οι πο­λι­τι­κές επι­λο­γές να τους εξο­ρί­ζουν;