Γ. Καββαθάς: «Οικονομία και κοινωνία έχουν εξαντλήσει τις δυνατότητές τους»

Κύριε Καββαθά, να ξεκι­νή­σουμε από τον του­ρι­σμό και την φετινή του­ρι­στική περίοδο. Βλέ­πουμε ότι σε πολλές του­ρι­στι­κές περιο­χές, παρά την αυξη­μένη κίνηση οι επι­χει­ρή­σεις δεν κάνουν τζίρους και ανα­μέ­νε­ται ‘βαρύς’ χει­μώ­νας στην αγορά. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Η φετινή του­ρι­στική περί­ο­δος με τα μέχρι τώρα στοι­χεία φαί­νε­ται ότι θα είναι καλύ­τερη σε σχέση με πέρσι. Ενδει­κτικά αναφέρω ότι οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις στην χώρα μας κατά το διά­στημα Ιανουα­ρίου – Ιουλίου 2016 ανήλθαν συνο­λικά σε 9.200.000 περίπου σημειώ­νο­ντας άνοδο 6% σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία της ΤτΕ η του­ρι­στική δαπάνη για το 1ο εξάμηνο του 2016 είναι μειω­μένη σε σχέση με το αντί­στοιχο του 2015. Αυτό το στοι­χείο επα­νε­πι­βε­βαιώ­νει την θέση μας ότι προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­σουμε και να ενι­σχύ­σουμε το του­ρι­στικό μας προϊόν ώστε να δια­χέ­ε­ται καλύ­τερα στην αγορά θα πρέπει να υπάρ­ξουν πολι­τι­κές επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Και ως προς το πεδίο αυτό λίγα πράγ­ματα έχουν γίνει. Επι­προ­σθέ­τως, οι τοπικές κοι­νω­νίες δεν έχουν κατα­φέ­ρει να κεφα­λαιο­ποι­ή­σουν τις θετικές τάσεις στον του­ρι­σμό, εξ αιτίας της μονο­διά­στα­της εκδοχής των all inclusive ξενο­δο­χείων και παροχών με απο­τέ­λε­σμα να μην υπάρχει διά­χυση του του­ρι­στι­κού εισο­δή­μα­τος στην τοπική κοι­νω­νία, φαι­νό­μενο το οποίο αντι­με­τω­πί­ζει ιδιαί­τερα και η Ρόδος, σύμφωνα και με στοι­χεία του τοπικού συλ­λό­γου εστια­τό­ρων. Η προ­ώ­θηση των τοπικών προ­ϊ­ό­ντων και της τοπικής ταυ­τό­τη­τας πρέπει να επι­διω­χθεί με συντο­νι­σμέ­νες δράσεις και συνερ­γα­σίες.

Όπως γνω­ρί­ζετε τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, αντι­με­τω­πί­ζουν το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Η οικο­νο­μία τους επλήγη ανε­πα­νόρ­θωτα, παρά τις προ­σπά­θειες των επι­χει­ρη­μα­τιών. Τελικώς, το περι­βάλ­λον παρα­μέ­νει αρνη­τικό για την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα;

Παρά την καλή εικόνα που εμφά­νισε ο του­ρι­σμός και παρά τη γενναία και ανθρώ­πινη στάση που τήρησαν οι νησιω­τι­κοί πλη­θυ­σμοί στο προη­γού­μενο διά­στημα σχετικά με την υποδοχή και δια­χεί­ριση των προ­σφύ­γων, οφεί­λουμε να πούμε ότι υπήρξαν περιο­χές και συστά­δες νησιών που αδι­κή­θη­καν σημα­ντικά από αυτή την εξέλιξη, η οποία παρε­μπι­πτό­ντως δεν έχει εξαλειφθεί- οι κίν­δυ­νοι ανα­ζω­πύ­ρω­σης παρα­μέ­νουν. Οι επι­χει­ρή­σεις είχαν σημα­ντι­κές απώ­λειες σε αυτά τα νησιά. Η ΓΣΕΒΕΕ έχει κατα­θέ­σει ένα πλέγμα προ­τά­σεων για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος, την  τόνωση της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και του εγχώ­ριου του­ρι­σμού στα νησιά υπο­δο­χής. Νομίζω ότι θα πρέπει να υπάρξει απο­κα­τά­σταση των αδικιών υψηλής φορο­λό­γη­σης στις πλη­γεί­σες περιο­χές, και είναι στιγμή η κυβέρ­νηση να θέσει πιο έντονα το συγκε­κρι­μένο ζήτημα σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Η ΓΣΕΒΕΕ έχει προ­τεί­νει με επι­στολή της προς το γραφείο του πρω­θυ­πουρ­γού και τα αρμόδια υπουρ­γεία,  μείωση φορο­λο­γίας και ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών για τις επι­χει­ρή­σεις των περιο­χών αυτών, επι­δό­τηση εισφο­ρών για δημιουρ­γία νέων θέσεων εργα­σίας έτσι ώστε στην κρίσιμη αυτή περίοδο να μπο­ρέ­σουν δια­τη­ρη­θούν τόσο οι επι­χει­ρή­σεις, όσο και οι θέσεις εργα­σίας.

Να περά­σουμε στα της κυβέρ­νη­σης. Παρα­τη­ρούμε ότι από την εποχή που ανέλαβε την εξουσία, συνε­χί­ζει την ‘φορομπηχτική’ πολι­τική, λαμ­βά­νει σκληρά μέτρα, δημιουρ­γεί κατα­στά­σεις ασφυ­ξίας στην αγορά, κόβει μισθούς και συντά­ξεις και επι­τί­θε­ται στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Τι μπορεί να γίνει μέσα σε ένα τόσο ζοφερό περι­βάλ­λον;

Από τότε που εισήλ­θαμε στην μνη­μο­νιακή εποχή ακο­λου­θή­θηκε από τις όλες τις Ελλη­νι­κές κυβερ­νή­σεις η πολι­τική της εσω­τε­ρι­κής υπο­τί­μη­σης ως αντί­δοτο για να ξεπε­ρά­σουμε την κρίση. Στο πλαίσιο αυτό το βάρος δόθηκε περισ­σό­τερο στην αύξηση των εσόδων μέσω της αύξησης των φόρων και λοιπών επι­βα­ρύν­σεων και λιγό­τερο στην μείωση των δαπανών και στην αντι­με­τώ­πιση των διαρ­θρω­τι­κών προ­βλη­μά­των της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Μετά από 6 όμως υφε­σιακά χρόνια η ελλη­νική οικο­νο­μία και κοι­νω­νία έχουν εξα­ντλή­σει όλες τις δυνα­τό­τη­τες τους. Είναι μάλιστα χαρα­κτη­ρι­στικό σύμφωνα με στοι­χεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ότι το τελευ­ταίο διά­στημα πολλοί επι­χει­ρη­μα­τίες και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι μετα­βαί­νουν στον άτυπο τομέα της οικο­νο­μίας προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σουν να επι­βιώ­σουν δημιουρ­γώ­ντας ωστόσο σημα­ντικά προ­βλή­ματα τόσο στην αγορά όσο και στα έσοδα του κράτους. Είναι απόλυτη ανάγκη να αξιο­ποι­η­θούν στο έπακρο τόσο το νέο ΕΣΠΑ όσο και ο νέος επεν­δυ­τι­κός νόμος ώστε να δημιουρ­γη­θούν νέες επι­χει­ρή­σεις και θέσεις εργα­σίας και να ανα­πτυ­χθούν νέα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για την ενί­σχυση των επι­χει­ρή­σεων είτε μέσω των ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των, την αξιο­ποί­ηση του πακέτου Γιούν­κερ, ή του Ευρω­παϊ­κού Ταμείου και της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων. Παράλ­ληλα θα πρέπει να δοθεί βάρος και στην προ­στα­σία της μισθω­τής εργα­σίας στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις με προ­γράμ­ματα δια­τή­ρη­σης των υφι­στά­με­νων θέσεων εργα­σίας που θα επι­δο­τούν το μη μισθο­λο­γικό κόστος.

Οι επεν­δύ­σεις θέλουν να έρθουν αλλά δεν τολμούν. Η κυβέρ­νηση δηλώνει ότι δεν είναι εχθρική προς τους επεν­δυ­τές, αλλά τίποτε δεν κινεί­ται. Πώς μπο­ρούμε κατά την άποψή σας να προ­σελ­κύ­σουμε επεν­δύ­σεις;

Είναι σαφές ότι το μακρο­οι­κο­νο­μικό πλαίσιο, αλλά και οι διε­θνείς εξε­λί­ξεις δεν ευνοούν την προ­σέλ­κυση ή πρό­κληση νέων επεν­δύ­σεων. Ο του­ρι­σμός παρου­σιά­ζει μια ξεχω­ρι­στή έξαρση επεν­δυ­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε ορι­σμέ­νες περιο­χές, αλλά υπάρχει αρκετός δρόμος ακόμη. Οι ξένες επεν­δύ­σεις είναι επι­θυ­μη­τές, ωστόσο δε θα πρέπει να υπο­κα­θι­στούν εγχώ­ριες επεν­δυ­τι­κές πρω­το­βου­λίες ή να υπο­βαθ­μί­ζουν το εγχώριο παρα­γω­γικό δυνα­μικό. Η ανα­διάρ­θρωση της οικο­νο­μίας έτσι όπως έχει εξε­λι­χθεί τα τελευ­ταία χρόνια δεν έχει οδη­γή­σει σε μια νέα παρα­γω­γική οργά­νωση, αλλά σε απορ­ρύθ­μιση των οικο­νο­μι­κών σχέσεων. Η στα­θε­ρό­τητα της φορο­λο­γίας και η ανά­δειξη συγκρι­τι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας πρέπει να απο­τε­λέ­σουν βασικά ζητού­μενα στην επόμενη φάση.

Ο νέος ανα­πτυ­ξια­κός νόμος, κάποια κίνητρα στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και κυρίως για τις ΜμΕ και τις μικρές επι­χει­ρή­σεις που βρί­σκο­νται σε αδιέ­ξοδο;

Είναι αλήθεια ότι έπειτα από αλλε­πάλ­λη­λες παρεμ­βά­σεις της ΓΣΕΒΕΕ προς το αρμόδιο υπουρ­γείο, υπήρξαν σημα­ντι­κές βελ­τιώ­σεις ως προς το περιε­χό­μενο και τους δικαιού­χους του Ανα­πτυ­ξια­κού Νόμου, ειδικά ως προς το ελά­χι­στο επίπεδο επέν­δυ­σης και τη μη υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα τήρησης βιβλίων Γ’ κατη­γο­ρίας.  Να τονί­σουμε εδώ ότι με την παρέμ­βασή μας, είναι πλέον δυνατό να εντα­χθούν και επι­χει­ρή­σεις που τηρούν βιβλία Β’ κατη­γο­ρίας. Αυτό ασφαλώς δε σημαί­νει ότι οι επεν­δυ­τι­κές προ­ο­πτι­κές είναι ευοί­ω­νες, διότι οι επι­χει­ρή­σεις είναι εξαι­ρε­τικά διστα­κτι­κές στην ανάληψη πρω­το­βου­λιών εξ αιτίας της αβε­βαιό­τη­τας και της διαρ­κούς λιτό­τη­τας. Επίσης, πρέπει να επι­ση­μά­νουμε ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός  των δημο­σίων επεν­δύ­σεων είναι αρκετά περιο­ρι­σμέ­νος και δεν είναι σε θέση να προ­κα­λέ­σει αυτό που ονο­μά­ζουμε επεν­δυ­τικό σοκ.

Πρό­σφατα συνα­ντη­θή­κατε με τον κ. Τ. Αλε­ξιάδη στον οποίο θέσατε μια σειρά σοβαρών θεμάτων που καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, όπως η χρήση των POS, το ζήτημα του ακα­τά­σχε­του λογα­ρια­σμού, της ρύθ­μι­σης οφειλών προς τις ΔΟΥ – τα Ασφα­λι­στικά Ταμεία – τους Δήμους, της υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης και των υψηλών συντε­λε­στών έμμεσων και άμεσων φόρων, το παρε­μπό­ριο. Θα ήθελα να μου ανα­φέ­ρετε τις προ­τά­σεις σας ανα­λυ­τικά και πώς σας αντι­με­τώ­πισε ο υπουρ­γός;

Το τελευ­ταίο διά­στημα γινό­μα­στε αυτή­κοοι μάρ­τυ­ρες μιας ατέρ­μο­νης συζή­τη­σης σχετικά με την επι­βρά­βευση συλ­λο­γής απο­δεί­ξεων με πλα­στικό χρήμα, την κατα­πο­λέ­μηση της φορο­δια­φυ­γής, την εισα­γωγή σύγ­χρο­νων ελέγχων κλπ. Όταν όμως τα θέματα τίθε­νται σε ολο­κλη­ρω­μένη βάση, τότε αρχί­ζουν τα προ­βλή­ματα, για τα οποία σοβαρή ευθύνη έχουν ασφαλώς και τα τεχνικά κλι­μά­κια των δανει­στών και οι πολι­τι­κοί προϊ­στά­με­νοι. Άραγε, πώς μια επι­χεί­ρηση θα εκσυγ­χρο­νι­στεί τεχνο­λο­γικά και πώς θα επι­στρέ­ψουν οι κατα­θέ­σεις στο τρα­πε­ζικό σύστημα όταν επι­κρέ­με­ται η απειλή της άμεσης κατά­σχε­σης για επι­χει­ρή­σεις και φυσικά πρόσωπα. Έχει συνει­δη­το­ποι­ή­σει κανείς ότι ο τρα­πε­ζι­κός λογα­ρια­σμός μιας επι­χεί­ρη­σης περι­λαμ­βά­νει μισθούς, εισφο­ρές, φόρους, πλη­ρω­μές προς προ­μη­θευ­τές;  Αξίζει μάλιστα να αναφέρω ότι οι ελλη­νι­κές μικρές επι­χει­ρή­σεις, παρά το γεγονός ότι συγκρι­τικά επλή­γη­σαν περισ­σό­τερο από τα capital controls, έχουν δείξει σημα­ντική προ­σαρ­μογή στην εισα­γωγή ηλε­κτρο­νι­κών συστη­μά­των πλη­ρω­μής (τερ­μα­τικά POS και ebanking) και ανα­μέ­νουν κινή­σεις καλής θέλησης από του Υπουρ­γείο, τόσο για τις δόσεις όσο και για τον ακα­τά­σχετο επαγ­γελ­μα­τικό λογα­ρια­σμό. Αν δε συμβούν, τότε φοβάμαι ότι θα βλέ­πουμε συχνά φαι­νό­μενα παρα­βα­τι­κό­τη­τας.