Ευκαιρίες, κίνδυνοι και προκλήσεις για τον ελληνικό τουρισμό-Ερευνα

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζουν τα στοι­χεία του INSETE που αφο­ρούν στις αε­ρο­πο­ρι­κές ει­σό­δους του 2016 βάσει των κρα­τή­σε­ων που έχουν γίνει και απο­τυ­πώ­νουν και την κί­νη­ση που υπάρ­χει για τη χώρα μας από τις αγο­ρές του εξω­τε­ρι­κού.

Ει­δι­κό­τε­ρα, και σύμ­φω­να με αυτά, εμ­φα­νί­ζε­ται αύ­ξη­ση κατά 11% από το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, αύ­ξη­ση 16% από τη Γερ­μα­νία, μεί­ω­ση 1% από την Ιτα­λία, μεί­ω­ση 53% από τη Ρωσία και αύ­ξη­ση 12% από την Πο­λω­νία.

Πέρα από τους αριθ­μούς των αε­ρο­πο­ρι­κών αφί­ξε­ων, ωστό­σο, η ανη­συ­χία που κα­τα­γρά­φε­ται από τους επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού αφορά στο σύ­νο­λο του κλά­δου.

Τα νού­με­ρα ευ­η­με­ρούν, οι επι­χει­ρή­σεις ασφυ­κτιούν

Στο τέλος του 2015 οι εκτι­μή­σεις για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό σε ό,τι αφορά στο τρέ­χον έτος (2016) ήταν ιδιαί­τε­ρα αι­σιό­δο­ξες, ενώ η του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία εμ­φα­νι­ζό­ταν ως ο μόνος κλά­δος της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας που δεν θα εμ­φά­νι­ζε κάμψη. Όμως, η κα­τά­στα­ση για τη χώρα μας σώ­θη­κε κυ­ριο­λε­κτι­κά στο “παρά πέντε”· την εποχή που προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται οι κα­λο­και­ρι­νές δια­κο­πές στο εξω­τε­ρι­κό, υπήρ­ξε η συ­γκυ­ρία των αρ­νη­τι­κών εξε­λί­ξε­ων στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή της νο­τιο­α­να­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου με επί­κε­ντρο τα δυο τρο­μο­κρα­τι­κά χτυ­πή­μα­τα σε Τουρ­κία και Αί­γυ­πτο.

Έτσι, σε επί­πε­δο κρα­τή­σε­ων και ενώ τα πράγ­μα­τα δεν ξε­κί­νη­σαν καλά (υπήρ­χε κάμψη κρα­τή­σε­ων τον Ια­νουά­ριο του 2016 σε σχέση με τον Ια­νουά­ριο του 2015 στις με­γά­λες πα­ρα­δο­σια­κές αγο­ρές στό­χους) το Φε­βρουά­ριο και μετά το τρο­μο­κρα­τι­κό χτύ­πη­μα στην Τουρ­κία, υπήρ­ξε ση­μα­ντι­κή διόρ­θω­ση, και τους τε­λευ­ταί­ους δυο μήνες πα­ρου­σιά­ζε­ται πε­ραι­τέ­ρω βελ­τί­ω­ση.

Σύμ­φω­να με κυ­βερ­νη­τι­κά στε­λέ­χη, η Ελ­λά­δα ανα­μέ­νε­ται να κάνει νέο ρεκόρ φέτος, σε συ­νέ­χεια των περ­σι­νών υψη­λών επι­δό­σε­ων. Ει­δι­κό­τε­ρα όπως ανέ­φε­ρε σε πρό­σφα­τη το­πο­θέ­τη­σή του στη Χαλ­κι­δι­κή ο Γε­νι­κός Γραμ­μα­τέ­ας του ΕΟΤ, Δη­μή­τρης Τρυ­φω­νό­που­λος -στην τε­λε­τή της πα­γκό­σμιας αναγ­γε­λί­ας των γα­λά­ζιων ση­μαιών (25.05.2016)-

πέ­ρυ­σι πε­τύ­χα­με ιστο­ρι­κό ρεκόρ, με 26 εκατ. του­ρί­στες, σύ­νο­λο εσό­δων 14 δισ. ευρώ και ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης 7%. Φέτος έχου­με θε­τι­κά μη­νύ­μα­τα για νέες υψη­λές επι­δό­σεις καθώς το θε­τι­κό πρό­ση­μο κα­τα­γρά­φε­ται ήδη σε επί­πε­δο αε­ρο­πο­ρι­κών αφί­ξε­ων, οι οποί­ες είναι αυ­ξη­μέ­νες κατά 10% έως τώρα.

Δη­μή­τρης Τρυ­φω­νό­που­λος

Την αι­σιο­δο­ξία αυτή βέ­βαια δεν συμ­με­ρί­ζο­νται τα στε­λέ­χη της Του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας της χώρας, τα οποία μι­λούν για αύ­ξη­ση μεν, για δύ­σκο­λο κα­λο­καί­ρι δε.

Οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες του κλά­δου, μετά από 5 χρό­νια συ­νε­χούς ύφε­σης, ετοι­μά­ζο­νται και φέτος πυ­ρε­τω­δώς και πα­ρα­κο­λου­θούν την κα­τά­στα­ση κυ­ριο­λε­κτι­κά με κομ­μέ­νη την ανάσα, επι­ση­μαί­νο­ντας σε όλους τους τό­νους ότι χρειά­ζε­ται να υπάρ­ξουν άμεσα δρά­σεις ανά­πτυ­ξης και προ­ώ­θη­σης του του­ρι­σμού και όχι κι­νή­σεις ανά­σχε­σης του.

Ει­δι­κό­τε­ρα απο­δί­δουν την αύ­ξη­ση της κί­νη­σης στην Ελ­λά­δα, όχι σε μια μα­κρο­πρό­θε­σμη και συ­ντε­ταγ­μέ­νη πο­λι­τι­κή αλλά στη διε­θνή συ­γκυ­ρία και στα ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι γει­το­νι­κές χώρες με τα τρο­μο­κρα­τι­κά χτυ­πή­μα­τα και την χα­ρα­κτη­ρί­ζουν ως αύ­ξη­ση της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής.

H βίζα ει­δι­κού σκο­πού θα φέρει του­ρί­στες

Ο βα­σι­κός στό­χος της ελ­λη­νι­κής Πο­λι­τεί­ας θα πρέ­πει να είναι η επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου και η διεύ­ρυν­ση της του­ρι­στι­κής αγο­ράς με χώρες εκτός Σέν­γκεν, όπως το­νί­ζει ο πρό­ε­δρος της FEDHATTA κ. Λύ­σαν­δρος Τσι­λί­δης. Μι­λώ­ντας στο CNN Greece ανα­φέ­ρει ότι το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού είναι σύμ­μα­χος στις προ­σπά­θειες διείσ­δυ­σης του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος σε νέες αγο­ρές, αλλά υπο­γραμ­μί­ζει πως το πρό­βλη­μα με την έκ­δο­ση βίζας μπο­ρεί να επι­λυ­θεί με την έκ­δο­ση βίζας ει­δι­κού σκο­πού. Δη­λα­δή, οι του­ρί­στες από αγο­ρές, όπως για πα­ρά­δειγ­μα η Ρωσία, να παίρ­νουν βίζα μόνο για την Ελ­λά­δα και για συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ρί­ο­δο, ώστε να απο­φεύ­γε­ται η «αι­μορ­ρα­γία» προς άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες μετά την του­ρι­στι­κή χο­ρή­γη­ση βίζας προς την Ελ­λά­δα.

Καλή χρο­νιά βλέ­πουν οι ακτο­πλό­οι

Η ακτο­πλο­ΐα απο­τε­λεί βα­σι­κό πα­ρά­γο­ντα για την με­τα­κί­νη­ση των του­ρι­στών, ξένων και Ελ­λή­νων, στα νησιά κατά τη διάρ­κεια του κα­λο­και­ριού.

«Μπο­ρεί η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση μέχρι στιγ­μής να είναι στα­θε­ρή, αλλά αυτό το κα­λο­καί­ρι θα είναι σί­γου­ρα κα­λύ­τε­ρο από το πε­ρυ­σι­νό», εκτι­μά ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της Blue Star Ferries και πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σε­ων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λί­ας, Μι­χά­λης Σα­κέλ­λης, προ­σθέ­το­ντας πως «τα capital controls και το δη­μο­ψή­φι­σμα πέ­ρυ­σι το κα­λο­καί­ρι λει­τούρ­γη­σαν απο­τρε­πτι­κά για τους Έλ­λη­νες του­ρί­στες. Φέτος που δεν υπάρ­χουν αυτοί οι πα­ρά­γο­ντες, ανα­μέ­νε­ται αύ­ξη­ση της κί­νη­σης».

Ο κ. Σα­κέλ­λης ση­μειώ­νει ότι προς το παρόν δεν φαί­νε­ται στον ορί­ζο­ντα επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, κάτι το οποίο θα έδινε νέα ώθηση στην ακτο­πλο­ΐα. Ο βα­σι­κό­τε­ρος λόγος γι’ αυτό είναι, κατά τη γνώμη του, η έλ­λει­ψη νέων επεν­δύ­σε­ων που θα μπο­ρού­σαν να κά­νουν το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν πιο ελ­κυ­στι­κό.

Όσον αφορά το μέλ­λον του του­ρι­σμού, ο κ. Σα­κέλ­λης είναι συ­γκρα­τη­μέ­νος, το­νί­ζο­ντας ότι υπάρ­χουν μια σειρά από πα­ρά­γο­ντες, για τους οποί­ους η Ελ­λά­δα δεν έχει με­γά­λες δυ­να­τό­τη­τες επιρ­ρο­ής, όπως για πα­ρά­δειγ­μα τοBrexit ή τα οι­κο­νο­μι­κά μέτρα λι­τό­τη­τας που λαμ­βά­νο­νται σε διά­φο­ρες χώρες της Ευ­ρώ­πης, τα οποία θα έχουναρ­νη­τι­κή επί­δρα­ση στον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Στα πα­ρα­πά­νω θα πρέ­πει να προ­στε­θεί και η στα­θε­ρή μεί­ω­ση τηςαγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης του Έλ­λη­να πο­λί­τη τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Σύμ­φω­να με τις συ­νο­λι­κές εκτι­μή­σεις ανα­μέ­νε­ται ότι φέτος η Ελ­λά­δα πι­θα­νό­τα­τα θα φτά­σει το στόχο των 27,5 εκα­τομ­μυ­ρί­ων αφί­ξε­ων (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και εκεί­νων της κρουα­ζιέ­ρας), επι­τυγ­χά­νο­ντας μια αύ­ξη­ση της τά­ξε­ως του 7%, με ανά­λο­γο πο­σο­στό αύ­ξη­σης και σε επί­πε­δο εσό­δων καθώς εκτι­μά­ται ότι θα ανέλ­θουν περί τα 15 δις ευρώ από 14,2 δις το 2015.

Πά­ντως, παρά την αι­σιο­δο­ξία, η ει­κό­να της επι­τυ­χί­ας έρ­χε­ται να αμαυ­ρω­θεί από την έξοδο ση­μα­ντι­κών επι­χει­ρή­σε­ων για το χώρο του Του­ρι­σμού από την χώρα μας, όπως της Ryanair -έξο­δος από τις πτή­σεις για τα ελ­λη­νι­κά νησιά που συ­νο­δεύ­τη­κε και με σο­βα­ρό­τα­τες αιχ­μές κατά της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης- αλλά και τουRobinson Club στο ένα από τα τρία ση­μεία που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στη χώρα μας· απο­χώ­ρη­σε από του­ρι­στι­κή μο­νά­δα του νομού Λα­σι­θί­ου, αφή­νο­ντας με­τέ­ω­ρες 8.000 κρα­τή­σεις Γερ­μα­νών του­ρι­στών στον αέρα.

Η στρα­τη­γι­κή και τα δο­μι­κά προ­βλή­μα­τα

Παρά τις εντυ­πω­σια­κές επι­δό­σεις και τις υψη­λές κρα­τή­σεις -και για τη φε­τι­νή χρο­νιά-, αρ­χί­ζουν να εμ­φα­νί­ζο­νται τα πρώτα ση­μά­δια για σο­βα­ρά δο­μι­κά προ­βλή­μα­τα και στον κλάδο αυτό της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

Σύμ­φω­να με με­λέ­τη κα­τα­γρα­φής και συ­γκρι­τι­κής αξιο­λό­γη­σης του φο­ρο­λο­γι­κού πλαι­σί­ου που υλο­ποί­η­σαν οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του Του­ρι­σμού (ΣΕΤΕ) -και μά­λι­στα πριν τα τε­λευ­ταία νέα σκλη­ρά μέτρα- προ­κύ­πτει ότι η Ελ­λά­δα έχει τις με­γα­λύ­τε­ρες φο­ρο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις και ως εκ τού­του και τα πε­ρισ­σό­τε­ρα φο­ρο­λο­γι­κά αντι­κί­νη­τρα για την ανά­πτυ­ξη του του­ρι­σμού σε σχέση με τις λοι­πές αντα­γω­νί­στριες χώρες.

Η κα­τά­στα­ση σε επί­πε­δο ανά­πτυ­ξης επι­δει­νώ­νε­ται καθώς σε μια εν­δε­χό­με­νη επέν­δυ­ση θα πρέ­πει να συ­νυ­πο­λο­γι­στούν και οι αστά­θειες στο φο­ρο­λο­γι­κό και οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον καθώς και η πο­λυ­πλο­κό­τη­τα της φο­ρο­λο­γι­κής νο­μο­θε­σί­ας. Αυτό σε αντί­θε­ση με τις λοι­πές γει­το­νι­κές χώρες, οι οποί­ες πα­ρου­σιά­ζουν ένα στα­θε­ρό φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο.

Brexit, γε­ω­πο­λι­τι­κή αστά­θεια, φο­ρο­λο­γία οι αστάθ­μη­τοι πα­ρά­γο­ντες

Όπως ανα­φέ­ρει ο Πρό­ε­δρος της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Ξε­νο­δό­χων, κ. Ιω­άν­νης Ρέ­τσος, τα βα­σι­κά προ­βλή­μα­τα έχουν να κά­νουν με την ίδια τη χώρας μας: πρώ­τον η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ που κάνει το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν ακρι­βό­τε­ρο, άρα λι­γό­τε­ρο αντα­γω­νι­στι­κό και δεύ­τε­ρο το πλήγ­μα που έχει υπο­στεί η Ελ­λά­δα από τομε­τα­να­στευ­τι­κό. Σε αυτά προ­στί­θε­νται η γε­ω­πο­λι­τι­κή αστά­θεια στην πε­ριο­χή μας, η τρο­μο­κρα­τία που φυ­σι­κά επη­ρε­ά­ζει όλη την Ευ­ρώ­πη και ανα­μέ­νε­ται να δούμε και τις επι­πτώ­σεις του Brexit, γιατί όπως λέει ο κ. Ρέ­τσος, “η Βρε­τα­νία είναι ο δεύ­τε­ρος κα­λύ­τε­ρος πε­λά­της του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού”.

Εν­δει­κτι­κό των επι­πτώ­σε­ων είναι ότι το 4ο τρί­μη­νο του 2015, ο δεί­κτης κύ­κλου ερ­γα­σιών στον τομέα πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών κα­τα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης της ΕΛ­ΣΤΑΤ, πα­ρου­σί­α­σε μεί­ω­ση της τάξης του 8%. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι το αντί­στοι­χο τρί­μη­νο του 2014 ήταν +11% και του 2013 +37%.

Η μεί­ω­ση απο­δί­δε­ται κατά κύριο λόγο στη ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση των συ­ντε­λε­στών του ΦΠΑ, σε συν­δυα­σμό με την έξαρ­ση του προ­σφυ­γι­κού προ­βλή­μα­τος και φυ­σι­κά τα capital controls. Σύμ­φω­να με τις επι­ση­μάν­σεις των επαγ­γελ­μα­τιών του κλά­δου, δεν είναι μόνο ο το­μέ­ας της δια­μο­νής που ασφυ­κτιά.

Απο­τρε­πτι­κή η φο­ρο­λο­γία στις μα­ρί­νες

Στο yachting οι επι­βα­ρύν­σεις που επι­βάλ­λει η χώρα μας, δεν εφαρ­μό­ζο­νται που­θε­νά στις αντα­γω­νί­στριες χώρες, με απο­τέ­λε­σμα οι φόροι στις μα­ρί­νες, για πα­ρά­δειγ­μα, να απο­μα­κρύ­νουν κάθε επί­δο­ξο επεν­δυ­τή. Οι ορι­ζό­ντιες αυ­ξή­σεις επι­βα­ρύ­νουν όλες τις άλλες δομές του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού επη­ρε­ά­ζο­ντας κα­τα­λυ­τι­κά τους κλά­δους ενοι­κί­α­σης αυ­το­κι­νή­των, με­τα­φο­ρών, του­ρι­στι­κών λε­ω­φο­ρεί­ων, διορ­γά­νω­σης συ­νε­δρί­ων, τα­ξι­διω­τι­κών γρα­φεί­ων, εστί­α­σης, επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λί­ας κλπ.

Του­ρι­σμός δυο τα­χυ­τή­των και στην κόψη του ξυ­ρα­φιού

Ανα­λύ­ο­ντας σε βάθος τα στοι­χεία με βάση τα δε­δο­μέ­να που αφο­ρούν στις επι­μέ­ρους πε­ριο­χές της χώρας, φαί­νε­ται ότι η ευ­η­με­ρία των αριθ­μών του πρώ­του πε­ντα­μή­νου οφεί­λε­ται κατά κύριο λόγο στους δυο με­γά­λους πα­ρα­δο­σια­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, τη Μύ­κο­νο και τη Σα­ντο­ρί­νη, πε­ριο­χές οι οποί­ες έχουν πολύ με­γά­λα θε­τι­κά πρό­ση­μα. Αντί­θε­τα τα νησιά του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου και μέρος των Δω­δε­κα­νή­σων που έχουν το πρό­βλη­μα με το προ­σφυ­γι­κό, εμ­φα­νί­ζουν ση­μα­ντι­κό­τα­τες μειώ­σεις.

Σύμ­φω­να με στοι­χεία του Γερ­μα­νι­κού Τα­ξι­διω­τι­κού Συν­δέ­σμου (DRV) που αφο­ρούν στους πρώ­τους μήνες του τρέ­χο­ντος έτους, πα­ρα­δο­σια­κά στην πρώτη θέση των προ­τι­μή­σε­ων των Γερ­μα­νιών τα­ξι­διω­τών πα­ρα­μέ­νουν οι ελ­λη­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η Κέρ­κυ­ρα, ωστό­σο δεν συμ­βαί­νει το ίδιο με τη Σάμο και την Κω, για πα­ρά­δειγ­μα, κυ­ρί­ως λόγω της αθρό­ας άφι­ξης προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών. Πε­ραι­τέ­ρω και σε ότι αφορά στην υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα που στη­ρί­ζε­ται στον εσω­τε­ρι­κό του­ρι­σμό, τα νού­με­ρα κα­ταρ­ρέ­ουν.

Ο τρι­πλα­σια­σμός του ΦΠΑ πέ­ρυ­σι, η πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­ση του φέτος -από 23% σε 24%- η κα­τάρ­γη­ση της απαλ­λα­γής των ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων από τον ΕΝΦΙΑ και η επι­βο­λή συ­ντε­λε­στή 0,1%, καθώς και η αύ­ξη­ση των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών, έχει φέρει και θα φέρει λίαν συ­ντό­μως, πολ­λές του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις που ορια­κά σώ­θη­καν τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια της ύφε­σης, στα όρια της επι­βί­ω­σης.

Χα­μη­λή αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα

Ει­δι­κό­τε­ρα σε ό,τι αφορά στον τομέα, παρά το ότι με πα­ρέμ­βα­ση του Πρω­θυ­πουρ­γού, Αλέξη Τσί­πρα, απο­φεύ­χθη­κε η άμεση επι­βο­λή του φόρου δια­μο­νής και με­τα­τέ­θη­κε η εφαρ­μο­γή του για το 2018 με ανοι­χτό το εν­δε­χό­με­νο να μην επι­βλη­θεί τε­λι­κά μετά τη νέα αύ­ξη­ση του ΦΠΑ- επι­βλή­θη­κε το μέτρο της συ­μπλη­ρω­μα­τι­κής φο­ρο­λό­γη­σης των ακι­νή­των των επι­χει­ρή­σε­ων του τομέα δια­μο­νής, μέσω του συ­μπλη­ρω­μα­τι­κού ΕΝΦΙΑ, με συ­ντε­λε­στή 0,1%.

Αυτά, όπως έχουν το­νί­σει τα στε­λέ­χη του του­ρι­σμού, προ­στί­θε­νται σε σειρά άλλων φόρων σε προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σί­ες που επη­ρε­ά­ζουν άμεσα και έμ­με­σα το κα­λά­θι του του­ρί­στα, εκτο­ξεύ­ο­ντας το κό­στος του του­ρι­στι­κού πα­κέ­του και ισο­πε­δώ­νο­ντας στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα του του­ρι­σμού.

Με τα νέα μέτρα που προ­ω­θού­νται και σε συν­δυα­σμό με τις επι­βα­ρύν­σεις που επι­βλή­θη­καν από το 2015, σε φο­ρο­λο­γία, λει­τουρ­γι­κά κόστη, κό­στος του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος για την επι­χεί­ρη­ση και για τον πε­λά­τη, καθώς και την πα­ρα­τε­τα­μέ­νη έλ­λει­ψη ρευ­στό­τη­τας, ο ΣΕΤΕ εκτι­μά ότι η επό­με­νη διε­τία θα είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη για τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Πα­ράλ­λη­λα, με όλες αυτές τις νέες επι­βα­ρύν­σεις στο του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν, εξα­νε­μί­ζο­νται και όποιες προσ­δο­κί­ες προ­σέλ­κυ­σης ικα­νο­ποι­η­τι­κού όγκου ξένων επεν­δύ­σε­ων, και όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά επι­σή­μα­νε ο Σύν­δε­σμος στην ανα­κοί­νω­σή του με αφορ­μή τα πρό­σφα­τα μέτρα “εκτός αν ως «ξένη επέν­δυ­ση» θα νο­εί­ται η εξα­γο­ρά εξα­ντλη­μέ­νων οι­κο­νο­μι­κά του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων”.

Σύμ­φω­να πά­ντο­τε με το ΣΕΤΕ, ακόμα και αν φέτος, τα βα­σι­κά με­γέ­θη του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού δια­τη­ρη­θούν, λόγω κε­κτη­μέ­νης τα­χύ­τη­τας και εξω­γε­νών πα­ρα­γό­ντων, σε επί­πε­δα με θε­τι­κό πρό­ση­μο, είναι ξε­κά­θα­ρο ότι το τί­μη­μα για τις ελ­λη­νι­κές του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις θα είναι βα­ρύ­τα­το.

Οι βα­σι­κοί στρα­τη­γι­κοί πυ­λώ­νες του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος

Εκτός από το δί­πτυ­χο «Ήλιος και Θά­λασ­σα», οι βα­σι­κοί στρα­τη­γι­κοί πυ­λώ­νες ανά­πτυ­ξης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της χώρας, σύμ­φω­να με το στρα­τη­γι­κό σχέ­διο 2012-2021, απαρ­τί­ζο­νται από 5 ακόμα κύ­ριες, 2 υπο­στη­ρι­κτι­κές και 4 εξει­δι­κευ­μέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες.

Συ­γκε­κρι­μέ­να στις κύ­ριες πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται τα εξής: Ήλιος και Θά­λασ­σα, Ναυ­τι­κός Του­ρι­σμός, Του­ρι­σμός επί­σκε­ψης πό­λε­ων (City Break), Ια­τρι­κός Του­ρι­σμός, Πο­λι­τι­στι­κός-Θρη­σκευ­τι­κός Του­ρι­σμός και ο Συ­νε­δρια­κός και Επαγ­γελ­μα­τι­κός Του­ρι­σμός (MICE: Meetings, Incentives, Conferences & Excibitions ).

Στις υπο­στη­ρι­κτι­κές κα­τη­γο­ρί­ες πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται ο Αγρο­του­ρι­σμός, ο Οι­κο­του­ρι­σμός και ο Γα­στρο­νο­μι­κός Του­ρι­σμός, ενώ στις εξει­δι­κευ­μέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες ο Του­ρι­σμός της τρί­της ηλι­κί­ας, ο Του­ρι­σμός Ευ­ζω­ί­ας και οι διά­φο­ρες Επι­σκέ­ψεις και εσω­τε­ρι­κές με­τα­κι­νή­σεις.

Λόγω και της στρα­τη­γι­κής επι­λο­γής του δί­πτυ­χου «Ήλιος και Θάλασσα», ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί επο­χια­κή δρα­στη­ριότητα με επακόλουθο την επιβάρυνση πόρων (φυ­σι­κών και αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού) τους μήνες αιχμής και αχρη­στίας τους χει­με­ρι­νούς μήνες.

Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα την επο­χια­κή απα­σχόληση, με επακόλουθο την μη απα­σχόληση των ερ­γα­ζο­μένων στον του­ρι­στι­κό τομέα για μεγάλες χρο­νι­κές περιόδους, με συ­νέ­πεια την αστάθεια του ει­σο­δήματός τους αλλά και ση­μα­ντι­κές επι­πτώσεις στην κοι­νω­νι­κή δρα­στη­ριότητα στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές.

Για τους λό­γους αυ­τούς η επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής σεζόν και η ανά­πτυ­ξη και πε­ραι­τέ­ρω υπο­στή­ρι­ξη και άλλων μορ­φών θε­μα­τι­κού του­ρι­σμού πα­ρα­μέ­νει η με­γά­λη πρό­κλη­ση για τους αρ­μό­διους του τομέα.

Διαρ­κές ζη­τού­με­νο ο ποιο­τι­κός του­ρι­σμός και η αύ­ξη­ση της του­ρι­στι­κής δα­πά­νης

Τα συ­νο­λι­κά νού­με­ρα μπο­ρεί να ευ­η­με­ρούν, το με­γά­λο στοί­χη­μα ωστό­σο της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας στην Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει η προ­σέλ­κυ­ση του ποιο­τι­κού του­ρι­σμού και η αύ­ξη­ση της κατά κε­φα­λήν δα­πά­νης του του­ρί­στα. Ο του­ρι­σμός, σε αντίθεση με τις πε­ρισ­σότερες με­τα­ποι­η­τι­κές δρα­στη­ριότητες ή τις υπη­ρε­σί­ες του πρω­το­γε­νούς τομέα, απο­τε­λεί οριζόντια δρα­στη­ριότητα και όχι κάθετη.

Συ­γκε­κρι­μέ­να απο­τε­λεί μια δρα­στη­ριότητα που οριο­θε­τείται από την πλευ­ρά της ζήτησης προϊόντων και υπη­ρε­σιών, ενώ οι με­τα­ποι­η­τι­κές δρα­στη­ριότητες ή δρα­στη­ριότητες του πρω­το­γε­νούς τομέα απο­τε­λούν δρα­στη­ριότητες πα­ρα­γω­γής και προ­σφο­ράς προϊόντων.

Δε­δο­μέ­νου αυτού, ο του­ρι­σμός επι­δρά σε πολ­λούς κλάδους της οι­κο­νο­μίας, όπως με­τα­φο­ρές (π.χ. ταξίδι με αε­ρο­πλάνο και με­τα­φο­ρά με λε­ω­φο­ρείο), δια­μο­νή (σε ξε­νο­δο­χείο ή αλλού), εστίαση (σε εστια­τόρια ή bar εντός ή εκτός του χώρου δια­μο­νής), δια­σκέδαση (πε­ρι­λαμ­βα­νο­μένων των επι­σκέψεων σε αξιο­θέατα) και κα­τα­νάλωση σε κα­τα­στήματα.

Όπως γί­νε­ται κα­τα­νοη­τό ο του­ρι­σμός αφορά πε­ρισ­σό­τε­ρα του ενός μέρη του κοι­νω­νι­κού και πα­ρα­γω­γι­κού ιστού, είναι συν­δε­δε­μέ­νος με την κα­τα­νά­λω­ση και η αύ­ξη­ση της δα­πά­νης σε αυτόν δίνει ώθηση στο σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην χώρα συ­νο­λι­κά.

Είναι σαφές, λοι­πόν, ότι ο του­ρι­σμός συμβάλλει με κα­τα­λυ­τι­κό τρόπο στη διαμόρφωση του ΑΕΠ της χώρας, ενώ ακρι­βώς λόγω της πο­λυ­ε­πί­πε­δης διάρ­θρω­σης του και των πολ­λών και δια­φο­ρε­τι­κών του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών ανά την Ελ­λά­δα, έχει κρί­σι­μο ρόλο στη δια­σπο­ρά του εθνι­κού ει­σο­δήματος στις πε­ρι­φέρειες της χώρας.

Η βα­σι­κή επέν­δυ­ση της χώρας σε ό,τι αφορά στο του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν εστιά­ζε­ται στο δί­πτυ­χο «Ήλιος και Θά­λασ­σα», παρά τις προ­σπά­θειες ανά­πτυ­ξης δια­φό­ρων μορ­φών επι­μέ­ρους θε­μα­τι­κών του του­ρι­σμού, όπως ο θρη­σκευ­τι­κός του­ρι­σμός (που συ­γκε­ντρώ­νει το εν­δια­φέ­ρον πολ­λών επι­σκε­πτών από τη Ρωσία τα τε­λευ­ταία χρό­νια) ο Οι­νι­κός του­ρι­σμός (στα πρό­τυ­πα της Γαλ­λί­ας και της Ιτα­λί­ας, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες οι­νο­ποι­η­τι­κές μο­νά­δες και οι Πε­ρι­φέ­ρειες προ­σπα­θούν να ανα­πτύ­ξουν και αυτές τις μορ­φές του θε­μα­τι­κού του­ρι­σμού ανά την Ελ­λά­δα) ή ακόμα και οExecutive Του­ρι­σμός (επι­μέ­ρους υπο­κα­τη­γο­ρία που αφορά στην πα­ρο­χή υψη­λό­τα­της ποιό­τη­τας του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών σε πολύ υψηλή τιμή, σε πε­ριο­ρι­σμέ­νο κοινό με ει­δι­κά προ­σαρ­μο­σμέ­νες δια­κο­πές και υπη­ρε­σί­ες).

Το διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον

Την ίδια ώρα που στην Ελ­λά­δα η φο­ρο­κα­ται­γί­δα -και- στον του­ρι­στι­κό τομέα έχει πάρει πλέον ανε­ξέ­λεγ­κτες δια­στά­σεις, στις γει­το­νι­κές αντα­γω­νί­στριες χώρες, οι κυ­βερ­νή­σεις επι­δο­τούν τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις ή τις απαλ­λάσ­σουν από πρό­σθε­τες επι­βα­ρύν­σεις, σε μια προ­σπά­θεια να απο­σβε­σθούν όσο το δυ­να­τό πε­ρισ­σό­τε­ρο, οι συ­νέ­πειες των αρ­νη­τι­κών γε­γο­νό­των (τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις, συρ­ρά­ξεις κλπ) που στο­χεύ­ουν στην καρ­διά της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας κάθε χώρας που τις υφί­στα­ται.

Εν­δει­κτι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα της γει­το­νι­κής Τουρ­κί­ας, της οποί­ας η κυ­βέρ­νη­ση, για να ενι­σχύ­σει τον του­ρι­στι­κό κλάδο που πλήτ­τε­ται τόσο από τις πρό­σφα­τες τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις όσο και από τη μεί­ω­ση των Ρώσων του­ρι­στών -ανερ­χό­με­νη δύ­να­μη στο διε­θνές του­ρι­στι­κό πε­ρι­βάλ­λον- λόγω της έντα­σης με­τα­ξύ των δυο χωρών, προ­χώ­ρη­σε σε επι­δο­τή­σεις του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων ύψους 80 εκατ. ευρώ καθώς και σε ανα­κοί­νω­ση σει­ράς φο­ρο­ε­λα­φρύν­σε­ων και φο­ρο­α­παλ­λα­γών.

Στη χώρα μας, η αιχμή του δό­ρα­τος του Ελ­λη­νι­κού Του­ρι­σμού, τα νησιά του Αι­γαί­ου, με την επι­βο­λή των νέων φόρων και την εκτί­να­ξη του ΦΠΑ στο 24%, φέρ­νουν τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες απέ­να­ντι στο δί­λημ­μα είτε της δρα­μα­τι­κής μεί­ω­σης του πε­ρι­θω­ρί­ου κέρ­δους τους -όταν την ίδια ώρα οι υπο­χρε­ώ­σεις τους αυ­ξά­νο­νται- είτε της εκτό­ξευ­σης των τιμών προ­κει­μέ­νου να αντε­πε­ξέλ­θουν στα νέα δε­δο­μέ­να.

Σε όλο αυτό το σκη­νι­κό, οι ει­κό­νες από τα ελ­λη­νι­κά νησιά και τους πρό­σφυ­γες που κά­νουν το γύρο του κό­σμου, δη­μιούρ­γη­σαν σί­γου­ρα εντυ­πώ­σεις και αν δεν απο­τρέ­πουν τον μέσο τα­ξι­διώ­τη, σί­γου­ρα τον προ­βλη­μα­τί­ζουν, για το κατά πόσο κα­τάλ­λη­λη είναι η τρέ­χου­σα χρο­νι­κή στιγ­μή για να κάνει ένα τα­ξί­δι στην Ελ­λά­δα.

Δίπλα σε όλα αυτά ένα ακόμα θέμα έρ­χε­ται να θέσει μια ακόμα αρ­νη­τι­κή πα­ρά­με­τρο στην όλη κα­τά­στα­ση, όχι μόνο για την φε­τι­νή σεζόν αλλά κυ­ρί­ως για τα χρό­νια που έρ­χο­νται: η μεί­ω­ση του χρό­νου των δια­κο­πών των του­ρι­στών.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία των με­γά­λων τα­ξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρεί­ων διε­θνώς, η οι­κο­νο­μι­κή κρίση πλήτ­τει όλο το δυ­τι­κό κόσμο και κάνει τους επι­σκέ­πτες από ση­μα­ντι­κές για την Ελ­λά­δα αγο­ρές -όπως η Γερ­μα­νία, η Βρε­τα­νία, η Γαλ­λία, η Ιτα­λία και οι ΗΠΑ- να μειώ­νουν το χρόνο των δια­κο­πών τους.

Εν­δει­κτι­κά είναι τα στοι­χεία της TUI -ενός από τους με­γα­λύ­τε­ρους tour operator πα­γκο­σμί­ως- σχε­τι­κά με την αγορά της Γερ­μα­νί­ας όπου στο πρώτο τρί­μη­νο του τρέ­χο­ντος έτους κα­τέ­γρα­ψε μεί­ω­ση του χρό­νου των δια­κο­πών των Γερ­μα­νών -χώρα που επι­ση­μαί­νε­ται ότι έχει πλη­γεί λι­γό­τε­ρο από κάθε άλλη Ευ­ρω­παϊ­κή, από την κρίση και απο­τε­λεί ένας από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους πε­λά­τες της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς- κατά 40%.

Ρε­πορ­τάζ: Στέ­λιος Ιω­άν­νου-cnn.gr