Νέα δεδομένα για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η πιθα­νό­τητα ενός νέου δυσμε­νούς μετώπου στο πεδίο της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής απα­σχο­λεί την Αθήνα τα τελευ­ταία 24ωρα, καθώς πλη­ρο­φο­ρίες σε μέσα ενη­μέ­ρω­σης της Λιβύης και της Τουρ­κίας ανα­φέ­ρουν ότι η Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων της Λιβύης εξε­τά­ζει την προ­ο­πτική κύρωσης του τουρ­κο­λυ­βι­κού μνη­μο­νίου για τη χάραξη θαλασ­σίων ζωνών.

Το χρονικό των εξε­λί­ξεων κατα­δει­κνύει τη ρευ­στό­τητα των σχέσεων, των συμ­μα­χιών και των συμπο­ρεύ­σεων με την ηγεσία της Λιβύης, η οποία είναι κατά κάποιο τρόπο δισυ­πό­στατη. Το τουρ­κο­λυ­βικό μνη­μό­νιο είχε υπο­γρα­φεί το 2019 από τις κυβερ­νή­σεις της Τουρ­κίας και της Λιβύης. Της λιβυκής κυβέρ­νη­σης που εδρεύει στην Τρίπολη, διότι ο έτερος ισχυρός πόλος εξου­σίας στης Λιβύης, η Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων με πρόεδρο τον Ακίλα Σάλεχ, που εδρεύει στα ανα­το­λικά της χώρας, στο Τομπρούκ, δεν κύρωσε το μνη­μό­νιο. Στα ανα­το­λικά της Λιβύης είναι ισχυρή η παρου­σία και η εξουσία του στρα­τη­γού Καλίφα Χαφτάρ, που ελέγχει τις στρα­τιω­τι­κές δυνά­μεις της περιο­χής και ο οποίος επίσης δεν στήριξε τη συμ­φω­νία.

Η ιδιαί­τερη σημασία του μνη­μο­νίου για την Ελλάδα είναι ότι οριο­θε­τεί ΑΟΖ ανάμεσα σε Τουρκία και Λιβύη αγνο­ώ­ντας πλήρως την επήρεια των ελλη­νι­κών νησιών, ακόμα και της Κρήτης, στη χάραξη ζωνών στην περιοχή. Η Αθήνα αξιο­ποί­ησε την μη κύρωση του μνη­μο­νίου από τη Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων της Λιβύης ως ένα επι­πλέον επι­χεί­ρημα για την ακυ­ρό­τητά του.

Φαί­νε­ται, ωστόσο, ότι τα δεδο­μένα αλλά­ζουν και ότι η Αγκυρα έχει κατα­φέ­ρει να απο­κα­τα­στή­σει διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας και πρό­σβαση στον πόλο εξου­σίας που ελέγχει την Ανα­το­λική Λιβύη. Το τελευ­ταίο διά­στημα πλη­θαί­νουν τα δημο­σιεύ­ματα και οι ανα­κοι­νώ­σεις για ανταλ­λαγή επι­σκέ­ψεων υψη­λό­βαθ­μων παρα­γό­ντων της μίας και της άλλη πλευράς. Ο γιος του στρα­τη­γού Χαφτάρ, Σαντάμ Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος είναι διοι­κη­τής των χερ­σαίων δυνά­μεων του Εθνικού Στρατού της Λιβύης, επι­σκέ­φθηκε πριν από δύο μήνες την Αγκυρα, αντα­πο­κρι­νό­με­νος σε πρό­σκληση του διοι­κητή του Στρατού Ξηράς της Τουρ­κίας, Σελ­τσούκ Μπαϊ­ρα­κτά­ρο­γλου. Παράλ­ληλα, το τελευ­ταίο διά­στημα πυκνώ­νουν οι ανα­φο­ρές κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών της Τουρ­κίας σε ενδια­φέ­ρον για γεω­τρή­σεις στη Λιβύη. Ανα­φο­ρές που πιθα­νό­τατα συν­δέ­ο­νται με την πιο πρό­σφατη εξέλιξη, η οποία προ­δια­γρά­φει δυσμενή δεδο­μένα για την Ελλάδα.

Ειδι­κό­τερα, στα μέσα ενη­μέ­ρω­σης της Λιβύης δημο­σιεύ­θη­καν πλη­ρο­φο­ρίες σύμφωνα με τις οποίες η Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων ανα­κοί­νωσε τη σύσταση επι­τρο­πής για την έγκριση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου. Εφόσον οι πλη­ρο­φο­ρίες απο­δει­χθούν ακρι­βείς και η Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων προ­χω­ρή­σει όντως σε κύρωση της συμ­φω­νίας, τότε όλες οι πλευρές στη Λιβύη θα έχουν κοινή τοπο­θέ­τηση απέ­να­ντι στο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο και κατ’επέκταση κοινή αντι­με­τώ­πιση απέ­να­ντι στην επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία και τις θέσεις της Αθήνας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Ελλάδα έχει υπο­γρά­ψει συμ­φω­νία για τον καθο­ρι­σμό ζωνών με την Αίγυπτο, η οποία επί της ουσίας ακυ­ρώ­νει το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο.

Όλα αυτά συμ­βαί­νουν ενώ διπλω­μα­τικά προ­ε­τοι­μά­ζε­ται επί­σκεψη του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Γιώργου Γερα­πε­τρίτη, στη Λιβύη. Η Αθήνα σταθερά επι­διώ­κει να δια­τη­ρή­σει διαύ­λους ανοι­χτούς, καθώς υπάρ­χουν πολλά θέματα που απα­σχο­λούν, ανάμεσά τους και το μετα­να­στευ­τικό, δεδο­μέ­νου ότι αυξά­νο­νται οι ροές από τα παράλια της Λιβύης προς τη Γαύδο και τη νότια Κρήτη. Οι τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις βάζουν στην εξίσωση νέα δεδο­μένα και τοπο­θε­τούν σε νέα βάση την προ­ο­πτική μιας επί­σκε­ψης του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών στη Λιβύη.

Πηγή: skai.gr