Βόμβα από την Κομισιόν: Απαιτούνται πρόσθετα μέτρα φέτος και το 2017

Την ανάγκη για πρό­σθετα μέτρα φέτος και το 2017 κατα­γρά­φει πλέον και επι­σή­μως η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή στις χει­με­ρι­νές εκτι­μή­σεις της που έδωσε σήμερα στην δημο­σιό­τητα.

Όπως ανα­φέ­ρει υπάρ­χουν δεσμεύ­σεις για μέτρα αξίας 1,1% του ΑΕΠ (περίπου 2 δισ. ευρώ) που έχουν μεν θεσπι­στεί αλλά πρέπει να εξει­δι­κευ­θούν και να εφαρ­μο­σθούν. Και ως πεδία ανα­φέ­ρει το ασφα­λι­στικό, την φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος, και παρεμ­βά­σεις στις δαπάνες. Επι­πλέον κάνει λόγο και για πρό­σθετα μέτρα που δεν απα­ριθ­μεί αλλά εκτιμά ότι “απαι­τού­νται το 2016 και το 2017 για να δια­σφα­λι­στούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι”.

Η έκθεση της Επι­τρο­πής λαμ­βά­νει χώρα την ώρα που κυβέρ­νηση και θεσμοί ξεδι­πλώ­νουν τα χαρτιά τους στην Αθήνα, με τις πρώτες πλη­ρο­φο­ρίες να ανα­φέ­ρουν ότι τα “κενά” που υπήρχαν ως πλη­ρο­φο­ρία από το τέλος του 2015 και δεν απο­δέ­χε­ται η ελλη­νική κυβέρ­νηση, παρα­μέ­νουν ανοικτά.

Ειδι­κό­τερα, η Κομι­σιόν σημειώ­νει στην έκθεσή της ότι ανθε­κτι­κό­τητα εμφα­νί­ζει η ελλη­νική οικο­νο­μία μετά την επιβολή των capital controls. Η ύφεση στην Ελλάδα το 2015 τώρα εμφα­νί­ζε­ται να είναι λιγό­τερο σοβαρή από ό,τι ανα­με­νό­ταν.

Η ανθε­κτική κατα­νά­λωση, η επι­τυ­χη­μένη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών, η σταθερή εφαρ­μογή των διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων με βάση το νέο πρό­γραμμα του ESM και η πρόοδος στις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, θα πρέπει να υπο­στη­ρί­ξουν την ανά­καμψη της εμπι­στο­σύ­νης και να φέρουν θετική ανά­πτυξη και ισχυ­ρό­τερα δημο­σιο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα από το β΄ εξάμηνο του 2016.

Απροσ­δό­κητα βελ­τιω­μέ­νες προσ­δο­κίες

Κατά τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2015, η ελλη­νική οικο­νο­μία απο­δεί­χθηκε ανθε­κτική παρά την επιβολή τρα­πε­ζι­κής αργίας, των capital controls και της αυξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας που συν­δε­ό­ταν με τις παρα­τε­τα­μέ­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για το πρό­γραμμα.

Η ιδιω­τική κατα­νά­λωση ήταν ισχυ­ρό­τερη από ό,τι ανα­με­νό­ταν, με τα νοι­κο­κυ­ριά να προ­τι­μούν να ξοδεύ­ουν τις τρα­πε­ζι­κές τους κατα­θέ­σεις για να απο­φύ­γουν πιθανό haircut. Ωστόσο, η δημο­σιο­νο­μική επι­βά­ρυνση ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει το δια­θέ­σιμο εισό­δημα και την ιδιω­τική κατα­νά­λωση μέχρι το α΄ μισό του 2016.

Ο του­ρι­στι­κός κλάδος συνέ­χισε να απο­δί­δει εξαι­ρε­τικά καλά στη διάρ­κεια του φθι­νο­πώ­ρου. Οι εισα­γω­γές προ­βλέ­πε­ται να συνε­χί­σουν να υπο­χω­ρούν ταχύ­τερα από τις εξα­γω­γές, με απο­τέ­λε­σμα το καθαρό εμπόριο να συμ­βά­λει θετικά στην ανά­πτυξη. Η επι­χει­ρη­μα­τική εμπι­στο­σύνη, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία, έχει επίσης ανα­κάμ­ψει σχετικά γρήγορα από την απότομη πτώση το καλο­καίρι. Το οικο­νο­μικό κλίμα στα­θε­ρο­ποι­ή­θηκε τον Οκτώ­βριο και βελ­τιώ­θηκε περαι­τέρω τον Δεκέμ­βριο. Συνο­λικά, οι εκτι­μή­σεις της Κομι­σιόν για την οικο­νο­μική ανά­πτυξη το 2015 έχει ανα­θε­ω­ρη­θεί ανοδικά στην μηδε­νική ανά­πτυξη.

Το πραγ­μα­τικό ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται να συρ­ρι­κνω­θεί κατά 0,7% το 2016 λόγω της αρνη­τι­κής μετα­φο­ράς από το 2015 και της παρα­παί­ου­σας ζήτησης στο α΄ μισό του έτους. Στο β΄ εξάμηνο του 2016, η οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θεί, υπο­στη­ρι­ζό­μενη από μια ανά­καμψη στην εμπι­στο­σύνη, την ανα­με­νό­μενη χαλά­ρωση των capital controls, και την συμ­μόρ­φωση με τους όρους του νέου προ­γράμ­μα­τος βοή­θειας του ESM. Οι επεν­δύ­σεις θα πρέπει επίσης να επω­φε­λη­θούν από την επι­τυ­χη­μένη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών και την επα­νέ­ναρξη των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων. Η σταθερή εφαρ­μογή των διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων θα πρέπει να ενι­σχύ­σει τα οικο­νο­μικά θεμε­λιώδη, τις επεν­δύ­σεις και άλλες συνι­στώ­σες της συνο­λι­κής ζήτησης, οδη­γώ­ντας σε μια πρό­βλεψη για αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,7% το 2017.

Το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών της Ελλάδας ανα­μέ­νε­ται να έχει συρ­ρι­κνω­θεί το 2015, εν μέρει λόγω της κατα­κό­ρυ­φης μείωσης των εισα­γω­γών. Το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών ανα­μέ­νε­ται να βελ­τιω­θεί περαι­τέρω καθώς οι προη­γού­με­νες και εν εξε­λί­ξεις διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις βελ­τιώ­νουν την εξω­τε­ρική αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Ο δείκτης της ανερ­γίας εκτι­μά­ται ότι έχει υπο­χω­ρή­σει το 2015 και θα συνε­χί­σει να το κάνει και το 2016 λόγω των καθυ­στε­ρη­μέ­νων επι­πτώ­σεων από προη­γού­με­νες βελ­τιώ­σεις στην ελα­στι­κό­τητα της αγοράς εργα­σίας. Ύστερα από μεγάλες μειώ­σεις τα τελευ­ταία χρόνια, οι αμοιβές των εργα­ζο­μέ­νων ανα­μέ­νε­ται να αρχί­σουν να αυξά­νο­νται το 2015. Ο πλη­θω­ρι­σμός δια­μορ­φώ­θηκε σε αρνη­τικό έδαφος το 2015, καθώς η επί­δραση των χαμη­λό­τε­ρων τιμών του πετρε­λαίου και η ασθενής ζήτηση έχουν αντι­σταθ­μί­σει την αξία του ΦΠΑ σε πολλά προ­ϊ­ό­ντα. Ωστόσο, οι τιμές κατα­να­λωτή ανα­μέ­νε­ται να αυξη­θούν το 2016, μαζί με την προ­βλε­πό­μενη ανά­καμψη της οικο­νο­μίας.

Τα ανοδικά “ρίσκα” για τις προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης σχε­τί­ζο­νται με την ισχυ­ρό­τερη εμπι­στο­σύνη μετά από την πρόοδο της εφαρ­μο­γής του προ­γράμ­μα­τος μεταρ­ρυθ­μί­σεων και μια ταχύ­τερη άρση των capital controls. Στα πτωτικά “ρίσκα”, ενδε­χό­μενη απο­τυ­χία να εφαρ­μο­στεί πλήρως το πρό­γραμμα μεταρ­ρυθ­μί­σεων και η αβε­βαιό­τητα πολι­τι­κής, θα υπο­νό­μευαν τις προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης.

Τα δημο­σιο­νο­μικά στα­θε­ρο­ποιού­νται ωστόσο η ανάγκη για βασικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις παρα­μέ­νει

Τα μέτρα δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής που συμ­φω­νή­θη­καν με τις αρχές στο γ΄ τρίμηνο του 2015 στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος προ­σαρ­μο­γής, ανα­μέ­νε­ται να φέρει εξοι­κο­νό­μηση ίση με το 2% του ΑΕΠ μέχρι το 2017 και να κατα­λή­ξει σε πρω­το­γε­νές έλλειμμα σύμφωνα με το πρό­γραμμα, κοντά στον στόχο του -0,25% του ΑΕΠ το 2015.

Οι έκτα­κτοι παρά­γο­ντες που σχε­τί­ζο­νται με την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση του τρα­πε­ζι­κού κλάδου που ολο­κλη­ρώ­θηκε στα τέλη του 2015, εκτι­μά­ται ότι επι­δει­νώ­νουν το δημο­σιο­νο­μικό ισο­ζύ­γιο κατά 3,3% του ΑΕΠ, οδη­γώ­ντας το έλλειμμα στο 7,6% του ΑΕΠ το 2015.

Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2016 προ­βλέ­πει επι­πλέον εξοι­κο­νο­μή­σεις 1,1% του ΑΕΠ από τις διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις στο ασφα­λι­στικό και φορο­λο­γικό σύστημα, και μέσω ενός εξορ­θο­λο­γι­σμού των δαπανών που πρέπει ακόμη να προσ­διο­ρι­στεί και να εφαρ­μο­στεί. Ωστόσο, θα χρεια­στούν περαι­τέρω μέτρα το 2016 και το 2017 προ­κει­μέ­νου να επι­τευ­χθεί ο στόχος των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των του προ­γράμ­μα­τος, στο 0,5% του ΑΕΠ το 2016 και στο 1,75% του ΑΕΠ το 2017.

Στο πλαίσιο της πρώτης αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος του ESM, η ελλη­νική κυβέρ­νηση έχει δεσμευ­τεί να νομο­θε­τή­σει για να εξα­σφα­λί­σει ότι θα επι­τευ­χθούν οι στόχοι των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των του προ­γράμ­μα­τος. Με βάση τους πρω­το­γε­νείς στόχους, το ονο­μα­στικό έλλειμμα προ­βλέ­πε­ται να υπο­χω­ρή­σει στο 3,4% του ΑΕΠ το 2016 και στο 2,1% του ΑΕΠ το 2017. Τα πτωτικά ρίσκα περι­λαμ­βά­νουν υψη­λό­τε­ρες δαπάνες για την αντι­με­τώ­πιση των ροών των προ­σφύ­γων και πιθανών καθυ­στε­ρή­σεων στον προσ­διο­ρι­σμό και στην εφαρ­μογή του επι­πρό­σθε­του πακέτου δημο­σιο­νο­μι­κής εξυ­γί­αν­σης. Το ενδε­χό­μενο οι προ­βλέ­ψεις να υπερ­βλη­θούν προς τα άνω, προ­κύ­πτει κυρίως από τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης (των οποίων η επί­δραση δεν περι­λαμ­βά­νε­ται αυτή τη στιγμή στην πρό­βλεψη) και τα αυξη­μένα έσοδα λόγω της συνο­λι­κής ανθε­κτι­κό­τη­τας της μακρο­οι­κο­νο­μίας και της συλ­λο­γής των φόρων στο β΄ μισό του 2015.

Δεδο­μέ­νου του χαμη­λό­τε­ρου από ό,τι ανα­με­νό­ταν κόστους ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών, οι προ­βλέ­ψεις για το δημόσιο χρέος έχουν ανα­θε­ω­ρη­θεί πτωτικά σε σχέση με τις προ­βλέ­ψεις του φθι­νο­πώ­ρου. Το χρέος της γενικής κυβέρ­νη­σης προς το ΑΕΠ ανα­μέ­νε­ται τώρα να δια­μορ­φω­θεί στο 2016% στο 185%, προτού υπο­χω­ρή­σει το 2017 στο 182%.

capital.gr