Πρώτη φορά πενταμερής κορυφής για το Προσφυγικό

Η σύνοδος γίνεται στο Λονδίνο την Πέμπτη με πέντε συμ­με­τέ­χο­ντες (Ελλάδα, Τουρκία, Γερ­μα­νία, Αυστρία και Ολλαν­δία), υπό το «καπέλο» της Κομι­σιόν και σε ιδιαί­τερα δυσμε­νές κλίμα για την Αθήνα που βρί­σκε­ται με την πλάτη στον τοίχο λόγω της τρί­μη­νης «καρα­ντί­νας» με την απειλή εξαί­ρε­σης από τη Ζώνη Σένγκεν

Hταν ο Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου αυτός που έσπευδε να διαρ­ρεύ­σει την ιδέα μιας τρι­με­ρούς Συνόδου Κορυφής Ελλάδας-Τουρκίας-Γερμανίας για το Προ­σφυ­γικό. Hταν μετά τη συνά­ντηση που είχε με την Aνγκελα Μέρκελ στο περι­θώ­ριο της Γενικής Συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ τον περα­σμένο Σεπτέμ­βρη. Τότε που η ελλη­νική κυβέρ­νηση γιόρ­ταζε τον νέο εκλο­γικό της θρίαμβο και κώφευε στις προει­δο­ποι­ή­σεις των Ευρω­παίων για το Προ­σφυ­γικό. Τελικά η μίνι Σύνοδος Κορυφής για το Προ­σφυ­γικό θα γίνει την Πέμπτη στη Διά­σκεψη των Δωρητών για τη Συρία στο Λονδίνο. Oμως, δεν θα είναι τρι­με­ρής. Θα είναι πεντα­με­ρής με «καπέλο» της Κομι­σιόν και σε εξαι­ρε­τικά δυσμε­νές κλίμα για την Ελλάδα.

Τι γυρεύει ο Αλέξης Τσίπρας μαζί με την Aνγκελα Μέρκελ, τον Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου, τον αυστριακό καγκε­λά­ριο Βέρνερ Φάιμαν, τον ολλανδό πρω­θυ­πουργό Μαρκ Ρούτε και τον αντι­πρό­ε­δρο της Κομι­σιόν (και επίσης Ολλανδό) Φρανς Τίμερ­μανς; Η σύνθεση της μίνι Συνόδου δεν είναι τυχαία. Oλοι οι Ευρω­παίοι ανα­γνω­ρί­ζουν την Ελλάδα και την Τουρκία ως τις χώρες-κλειδιά για τη μείωση, ει δυνατόν και για την διακοπή των προ­σφυ­γι­κών ροών και είναι απο­φα­σι­σμέ­νες να τις πιέσουν όχι μόνο για να ελεγ­χθούν, αλλά και για να απο­θαρ­ρυν­θούν οι μελ­λο­ντι­κές ροές στο Αιγαίο ώστε να μη φτάνουν στην πόρτα της Ευρώπης.

Η Αυστρία (Φάιμαν) έχει ήδη ανα­στεί­λει μονο­με­ρώς τη Σένγκεν επι­βάλ­λο­ντας ελέγ­χους στα σύνορά της, ο Ρούτε είναι ο προ­ε­δρεύων του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου μέχρι τον Ιούνιο και ο Τίμερ­μανς έχει ανα­λά­βει το σχέδιο Δράσης Ε.Ε-Τουρκίας, το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει προ­σφέ­ρει τα προσ­δο­κώ­μενα απο­τε­λέ­σματα. Τα υπε­σχη­μένα 3 δισ. προς την Τουρκία έχουν «κολ­λή­σει» στη μέχρι στιγμής απρο­θυ­μία της Αγκυρας να ελέγξει την κατά­σταση, ενώ η Τουρκία φέρεται να ζητάει ακόμη 2 δισ. για να βοη­θή­σει τους Ευρω­παί­ους.

Το ολλαν­δι­κής εμπνεύ­σεως (και ενδε­χο­μέ­νως και μερ­κε­λι­κής) σχέδιο, προ­βλέ­πει τα πλοία με τους πρό­σφυ­γες και τους μετα­νά­στες που προ­σεγ­γί­ζουν τις ελλη­νι­κές ακτές να επι­στρέ­φο­νται επι­τό­που στην Τουρκία, όπου οι πρό­σφυ­γες θα μπορούν να αιτη­θούν ασύλου

Η πεντα­με­ρής πραγ­μα­το­ποιεί­ται στη σκιά των αρνη­τι­κών για την Ελλάδα εξε­λί­ξεων, καθώς μετά την έγκριση της έκθεση Αξιο­λό­γη­σης της Σένγκεν από την Κομι­σιόν, η χώρα βρί­σκε­ται σε τρίμηνη «καρα­ντίνα» με την απειλή εξαί­ρε­σης. Οι πιέσεις που θα ασκη­θούν στον έλληνα πρω­θυ­πουργό θα είναι μεγάλες. Δεδο­μέ­νης της παρου­σίας του τούρκου πρω­θυ­πουρ­γού και της γερ­μα­νί­δας καγκε­λα­ρίου, όμως, δεν απο­κλεί­ε­ται να πέσει στο τραπέζι και μια νέα ιδέα. Πρό­κει­ται για το ολλαν­δι­κής εμπνεύ­σεως (και ενδε­χο­μέ­νως και μερ­κε­λι­κής) σχέδιο, τα πλοία με τους πρό­σφυ­γες και τους μετα­νά­στες που προ­σεγ­γί­ζουν τις ελλη­νι­κές ακτές να επι­στρέ­φο­νται επι­τό­που στην Τουρκία, όπου οι πρό­σφυ­γες θα μπορούν να αιτη­θούν ασύλου. Σε αντάλ­λαγμα, οι ευρω­παϊ­κές χώρες που είναι πρό­θυ­μες να υπο­δε­χθούν πρό­σφυ­γες, θα δεσμευ­θούν να… ξαλα­φρώ­σουν την Τουρκία ετησίως από του­λά­χι­στον 300.000 πρό­σφυ­γες που βρί­σκο­νται ήδη στο έδαφός της κι έχει κριθεί ότι δικαιού­νται άσυλο.

Κάτι παρό­μοιο πρό­τεινε ο Νίκος Κοτζιάς στην τελευ­ταία συνά­ντησή του με τον Φρανκ Βάλτερ Στάιν­μα­γιερ στο Βερο­λίνο. Ο Κοτζιάς πρό­τεινε την παρου­σία 100 σκαφών της FRONTEX στην θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ των ακτών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου και των τουρ­κι­κών ακτών, τα οποία θα περι­πο­λούν, θα εντο­πί­ζουν και θα απο­τρέ­πουν τα λαθρε­μπο­ρικά πλοιά­ρια προς τις ελλη­νι­κές ακτές για να τα παρα­δί­δουν στο τουρ­κικό Λιμε­νικό και να τα επι­στρέ­φουν στην Τουρκία. Υπο­τί­θε­ται ότι ο γερ­μα­νός ΥΠΕΞ εκφρά­στηκε θετικά για το σχέδιο. Ομως, η γερ­μα­νική καγκε­λα­ρία δεν έχει τοπο­θε­τη­θεί.

Η κινητή βόμβα των παρά­νο­μων μετα­να­στών

Οι λεπτο­μέ­ρειες του σχεδίου δεν είναι γνωστές και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η ιδέα μπορεί να εφαρ­μο­στεί χωρίς να χαθεί στις λεπτο­μέ­ρειες των χωρικών υδάτων και των περιο­χών ευθύνης της κάθε χώρας. Και δεν δια­σφα­λί­ζει τι θα γίνει με την κινητή βόμβα των παρά­νο­μων μετα­να­στών που κιν­δυ­νεύ­ουν να μείνουν εγκλω­βι­σμέ­νοι στα ελλη­νικά στρα­τό­πεδα. Τα πράγ­ματα θα ήταν πιο απλά αν η Τουρκία εφάρ­μοζε τη συμ­φω­νία Επα­νεισ­δο­χής που έχει με την Ευρώπη, αλλά και με την Ελλάδα, ώστε η χώρας μας να μη κιν­δυ­νεύει με ασφυξία από τους χιλιά­δες εγκλω­βι­σμέ­νους μετα­νά­στες που η Τουρκία δεν παίρνει πίσω.

Το τουρ­κικό επι­χεί­ρημα είναι ότι ακόμη κι αν το έκανε και δεχόταν πίσω μερικές χιλιά­δες παρά­νο­μους μετα­νά­στες για να τους επι­στρέ­ψει στις χώρες προ­έ­λευ­σής τους, θα ήταν σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στις πρω­το­φα­νείς προ­σφυ­γι­κές ροές που έχει προ­κα­λέ­σει ο πόλεμος στη Συρία (και η Τουρκία ήδη φιλο­ξε­νεί 2 εκα­τομ­μύ­ρια Σύρους πρό­σφυ­γες). Οι Τούρκοι θα παζα­ρέ­ψουν τα πάντα και δεν φαί­νο­νται δια­τε­θει­μέ­νοι να προ­σφέ­ρουν τίποτα αν δεν πάρουν ανταλ­λάγ­ματα με κορυ­φαίο στη λίστα τους αυτό της κατάρ­γη­σης θεω­ρή­σεων για τους Τούρ­κους πολίτες που ταξι­δεύ­ουν στην Ευρώπη. Αυτό, όμως, δεν θα έχει δρο­μο­λο­γη­θεί πριν από το φθι­νό­πωρο και δεν είναι βέβαιο ότι οι Ευρω­παίοι έχουν επαρκή μέσα πίεσης απέ­να­ντι στις δια­θέ­σεις του Ντα­βού­το­γλου και του Ερντο­γάν. Εκτός αν τα 3 δισ. ευρώ γίνουν 5 και πάει λέγο­ντας…