Τα αρχαία προσελκύουν, οι φόροι διώχνουν

Από «το παιδί και το Δελφίνι» (1951) μέχρι το «Mamma Mia» (2008) και το «Πριν τα μεσά­νυ­χτα» (2013) πέρασαν 57 και 62 χρόνια αντί­στοιχα. Σε αυτές τις δεκα­ε­τίες πολλές διε­θνείς παρα­γω­γές χρη­σι­μο­ποί­η­σαν τα ελλη­νικά τοπία ως φυσικά σκηνικά.

Μια είδηση στις αρχές της εβδο­μά­δας, που αφο­ρούσε το ενδια­φέ­ρον του Αμε­ρι­κα­νού σκη­νο­θέτη Στίβεν Μπερν­στάιν να δημιουρ­γή­σει μόνιμα κινη­μα­το­γρα­φικά στού­ντιο στη Σύρο, κατέ­κλυσε το ελλη­νικό Δια­δί­κτυο με ενθου­σιώ­δες δημο­σιεύ­ματα, χωρίς όμως να υπο­λο­γί­ζε­ται η σημα­ντική προ­ϋ­πό­θεση που έθεσε ο ενδια­φε­ρό­με­νος και αφορά τα φορο­λο­γικά κίνητρα. Ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Ν. Αιγαίου Γιώργος Λεο­ντα­ρί­της, που χει­ρί­ζε­ται την υπόθεση από το καλο­καίρι του 2016, μιλώ­ντας στην «Κ», λέει ότι «στο επεν­δυ­τικό σχέδιο με τίτλο “Το Ελλη­νικό Κινη­μα­το­γρα­φικό Σχέδιο στη Σύρο” ο ενδια­φε­ρό­με­νος δεν ζητεί τίποτα παρα­πάνω από την εναρ­μό­νιση της ελλη­νι­κής νομο­θε­σίας με τα αντί­στοιχα ευρω­παϊκά δεδο­μένα». Τα κίνητρα που ζητούν οι εται­ρείες παρα­γω­γής προ­κει­μέ­νου να γυρί­σουν ταινία σε μια χώρα είναι δύο: ποσοστό φορο­α­παλ­λα­γών από προ­συμ­φω­νη­μέ­νες δαπάνες (tax rebates) ή επι­στροφή χρη­μά­των (cash rebates) μετά το τέλος της παρα­γω­γής. Και στις δύο περι­πτώ­σεις το ποσοστό είναι περίπου 30% του κόστους παρα­γω­γής και οι χώρες αντα­γω­νί­ζο­νται μεταξύ τους γύρω από αυτό το ποσοστό. «Ο κ. Μπερν­στάιν επι­σκέ­φθηκε το καλο­καίρι την Ερμού­πολη και εντυ­πω­σιά­στηκε από τη γρα­φι­κό­τητα του νησιού, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντάς το φυσικό στού­ντιο. Ηρθε στο γραφείο μου συνο­δευό­με­νος από μια Συριανή επι­χει­ρη­μα­τία και συμ­φω­νή­σαμε να προ­χω­ρή­σουμε, αφού πρώτα έχουμε στα χέρια μας μια ολο­κλη­ρω­μένη μελέτη για την επέν­δυσή του. Μερικές εβδο­μά­δες αργό­τερα μας έστειλε τη μελέτη, η οποία όπως ήταν φυσικό, εγκρί­θηκε από την Περι­φέ­ρεια».

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη δικη­γόρο πνευ­μα­τι­κών δικαιω­μά­των, Πηγάκη Χρι­στίνα, δεν υπάρ­χουν τα προ­α­να­φερ­θέ­ντα οικο­νο­μικά κίνητρα και σε πολλές περι­πτώ­σεις υπάρ­χουν επι­πρό­σθε­τες επι­βα­ρύν­σεις που εκτο­ξεύ­ουν τα κόστη παρα­γω­γής, καθι­στώ­ντας την Ελλάδα μη αντα­γω­νι­στική. Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρει, ως παρά­δειγμα, ότι το Κεντρικό Αρχαιο­λο­γικό Συμ­βού­λιο ζητεί 100 ευρώ το δευ­τε­ρό­λε­πτο για γύρισμα σε χώρο που έχει αρχαιο­λο­γικό ενδια­φέ­ρον. «Μιλάμε για την Ελλάδα όπου οι περισ­σό­τε­ροι δημό­σιοι χώροι έχουν αρχαιο­λο­γικό και ιστο­ρικό ενδια­φέ­ρον». Η κ. Πηγάκη, ως νομική εκπρό­σω­πος της εται­ρείας που παρή­γαγε την ταινία «Το μαντο­λίνο του λοχαγού Κορέλι» το 2001 στην Κεφα­λο­νιά, θυμάται ότι οι πολλές αντι­ξο­ό­τη­τες που αντι­με­τώ­πι­σαν στη διάρ­κεια των γυρι­σμά­των, ξεπε­ρά­στη­καν με μεγάλη δυσκο­λία και η παρα­γωγή κιν­δύ­νευσε να ναυα­γή­σει.

Η μελέτη της Ενωσης Ελλήνων Παρα­γω­γών εκτιμά ότι η παρα­γωγή οπτι­κο­α­κου­στι­κών έργων είναι παγκο­σμίως ένας από τους 10 περισ­σό­τερο ανα­πτυσ­σό­με­νους κλάδους της οικο­νο­μίας. Τα ποσά που εισ­ρέ­ουν στη χώρα μας από τα γυρί­σματα ξένων ταινιών ανέρ­χο­νται σε 2-3 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ με την κατάλ­ληλη πολι­τική βούληση και νομο­θε­σία, η χώρα μας μπορεί να γίνει εύκολα προ­σβά­σιμη, λιγό­τερο γρα­φειο­κρα­τική, περισ­σό­τερο φιλική σε όσους θελή­σουν να γυρί­σουν εδώ ένα οπτι­κο­α­κου­στικό έργο και τα έσοδα να ανέλ­θουν στο ποσό των 30 εκατ. ευρώ ετησίως. «Δεν υπάρχει πιο άμεση επέν­δυση από τον κινη­μα­το­γράφο», επι­ση­μαί­νει στην «Κ» ο πρό­ε­δρος της Ενωσης κ. Πανα­γιώ­της Παπα­χα­τζής, προ­σθέ­το­ντας ότι η Ελλάδα έχει όλες τις απα­ραί­τη­τες συν­θή­κες (ανθρώ­πινο δυνα­μικό, τεχνο­γνω­σία, τεχνική υποδομή, φυσικές ομορ­φιές, πολι­τι­σμό κ.λπ.) για να γίνει διεθνώς μια αντα­γω­νι­στική χώρα στην παρα­γωγή οπτι­κο­α­κου­στι­κών έργων. «Δυστυ­χώς, όμως, η Ελλάδα δεν συγκα­τα­λέ­γε­ται ανάμεσα στις “φιλικές” προς τον κινη­μα­το­γράφο χώρες. Είναι η μόνη χώρα παγκο­σμίως που δεν έχει θεσπί­σει κίνητρα προ­σέλ­κυ­σης ξένων παρα­γω­γών».

Την αρμο­διό­τητα για την παροχή των παρα­πάνω κινή­τρων αλλά και ευρύ­τερα του εκσυγ­χρο­νι­σμού του θεσμι­κού πλαι­σίου που αφορά την παρα­γωγή ταινιών στην Ελλάδα, μοι­ρά­ζο­νται τέσσερα υπουρ­γεία (Οικο­νο­μι­κών, Πολι­τι­σμού, Του­ρι­σμού και Ανά­πτυ­ξης). Τον συντο­νι­σμό είχε ανα­λά­βει μια ομάδα εργα­σίας που συγκρο­τή­θηκε στις αρχές του 2015 και μετεί­χαν εκπρό­σω­ποι και από τα τέσσερα υπουρ­γεία υπό την επο­πτεία του τότε υφυ­πουρ­γού κ. Τέρενς Κουίκ. Η συγκε­κρι­μένη ομάδα ανέλαβε να συντά­ξει νομο­σχέ­διο με στόχο να κατα­τε­θεί μέσα στον Νοέμ­βριο, αλλά λόγω ανα­σχη­μα­τι­σμού ανα­βλή­θηκε. «Το νομο­σχέ­διο είναι έτοιμο, αλλά υπάρ­χουν μερικές εκκρε­μό­τη­τες που αφορούν τις αδειο­δο­τή­σεις, οι οποίες ανα­μέ­νε­ται να κλεί­σουν μέχρι τέλος Δεκεμ­βρίου» ανα­φέ­ρει στη «Κ» μέλος της ομάδας εργα­σίας που εκτιμά ότι το σχετικό νομο­σχέ­διο θα έχει εισα­χθεί στη Βουλή μέχρι τον Ιανουα­ρίου του 2017. «Θέλουμε να ψηφι­στεί όσο το δυνατόν ταχύ­τερα», σημειώ­νει. Στο νομο­σχέ­διο, σύμφωνα με την ίδια πηγή, εκτός από τα οικο­νο­μικά κίνητρα, προ­βλέ­πο­νται η απλο­ποί­ηση των ειδικών αδειο­δο­τή­σεων από υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, καθώς επίσης η δημιουρ­γία γρα­φείων ανά περι­φέ­ρεια, τα οποία θα ανα­λαμ­βά­νουν τη διεκ­πε­ραί­ωση των παρα­γω­γών.