Η αγωγή του Ιδρύματος Περδικάκη για επιστροφή του διατηρητέου κτηρίου που παραχωρήθηκε στον Δήμο Ρόδου

• Η αγωγή κατα­τέ­θηκε στο Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου και απο­κα­λύ­πτει 20ετή πορεία συνερ­γα­σίας, καταγ­γε­λίες για παρα­βί­αση συμ­φω­νιών και σοβαρές φθορές στο κτήριο

Η αντι­πα­ρά­θεση ανάμεσα στο Πολι­τι­στικό Ίδρυμα «Γεωρ­γίου και Αση­μί­νας Περ­δι­κάκη» και τον Δήμο Ρόδου φτάνει πλέον στα δικα­στή­ρια, με την κατά­θεση αγωγής που ζητά την επι­στροφή του δια­τη­ρη­τέου κτηρίου επί της οδού 28ης Οκτω­βρίου 66-68.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο την κυριό­τητα του ακι­νή­του αλλά και τη δια­χεί­ριση ενός ιστο­ρι­κού μνη­μείου, με κατη­γο­ρίες περί κακής χρήσης, εγκα­τά­λει­ψης και κατα­στρα­τή­γη­σης του σκοπού για τον οποίο είχε παρα­χω­ρη­θεί το 2005.

Η αγωγή, που κατα­τέ­θηκε στο Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου από τον πρόεδρο του Ιδρύ­μα­τος και δικη­γόρο Στέφανο Στε­φα­νίδη, ανα­τρέ­χει στην αρχική συμ­φω­νία χρη­σι­δα­νείου του 2005.

Τότε, το Ίδρυμα παρα­χώ­ρησε άνευ ανταλ­λάγ­μα­τος δύο ισό­γειες κατοι­κίες συνο­λι­κής επι­φά­νειας άνω των 200 τ.μ. στον Δήμο Ρόδου και στο Διεθνές Κέντρο Λογο­τε­χνών και Μετα­φρα­στών. Η παρα­χώ­ρηση έγινε για 20 χρόνια, με όρο την απο­κλει­στική χρήση για πολι­τι­στι­κούς και εκπαι­δευ­τι­κούς σκοπούς, τη δια­τή­ρηση του μνη­μεια­κού χαρα­κτήρα του κτηρίου και την τακτική συντή­ρησή του.

Η σύμβαση προ­έ­βλεπε ρητά ότι το ακίνητο δεν μπο­ρούσε να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες χωρίς την έγγραφη συναί­νεση του Ιδρύ­μα­τος, ενώ η συμ­με­τοχή εκπρο­σώ­που του Ιδρύ­μα­τος στο Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο του Κέντρου θεω­ρή­θηκε ανα­γκαία για τη δια­σφά­λιση του σκοπού της παρα­χώ­ρη­σης.

Κατά τα πρώτα χρόνια, ο χώρος λει­τούρ­γησε ως πολι­τι­στικό κέντρο, με εκδη­λώ­σεις, βιβλιο­θήκη, παρου­σιά­σεις και φιλο­ξε­νία συγ­γρα­φέων. Όμως από το 2012 και μετά, σύμφωνα με το κείμενο της αγωγής, άρχισε η εγκα­τά­λειψη των όρων της σύμ­βα­σης.

Το Ίδρυμα καταγ­γέλ­λει ότι οι δημο­τι­κές υπη­ρε­σίες μετέ­φε­ραν γραφεία εντός του ακι­νή­του, παρα­με­λώ­ντας τις δράσεις του Κέντρου Λογο­τε­χνών. Παράλ­ληλα, η συντή­ρηση ατόνησε, με απο­τέ­λε­σμα σοβαρές φθορές στις εξω­τε­ρι­κές όψεις, στα κου­φώ­ματα, στις υδραυ­λι­κές και ηλε­κτρο­λο­γι­κές εγκα­τα­στά­σεις, ακόμα και στον υπόγειο χώρο που πλημ­μύ­ρισε το 2024.

Ήδη από το 2015, το Ίδρυμα είχε απο­στεί­λει εξώδικα και επι­στο­λές στον Δήμο και στον ΔΟΠΑΡ, καλώ­ντας σε συμ­μόρ­φωση με τους όρους της συμ­φω­νίας. Ωστόσο, οι δια­βε­βαιώ­σεις που έλαβε δεν υλο­ποι­ή­θη­καν, με απο­τέ­λε­σμα να συνε­χι­στεί η χρήση του ακι­νή­του ως χώρου γρα­φείων και απο­θή­κης.

Στην αγωγή του, το Ίδρυμα υπο­στη­ρί­ζει ότι ο Δήμος Ρόδου και οι συναρ­μό­διοι οργα­νι­σμοί παρα­βί­α­σαν κατ’ εξα­κο­λού­θηση τη σύμβαση χρη­σι­δα­νείου, κάνο­ντας «κατά­φωρη κατά­χρηση δικαιώ­μα­τος». Επι­κα­λεί­ται δε το άρθρο 817 Αστικού Κώδικα, σύμφωνα με το οποίο ο χρήστης μπορεί να ζητήσει την επι­στροφή του ακι­νή­του εάν ο χρη­σά­με­νος το χρη­σι­μο­ποιεί δια­φο­ρε­τικά από τον συμ­φω­νη­θέ­ντα σκοπό ή το αφήνει σε κατά­σταση χει­ρό­τερη από την αρχική.

Η αγωγή ζητά την άμεση λύση της σύμ­βα­σης και την απόδοση των δύο ισό­γειων κατοι­κιών με τον εξο­πλι­σμό τους, ώστε το Ίδρυμα να προ­χω­ρή­σει σε εργα­σίες απο­κα­τά­στα­σης και να επα­να­φέ­ρει το ακίνητο στη χρήση που ορίζει το κατα­στα­τικό του. Παράλ­ληλα, επι­φυ­λάσ­σε­ται να αξιώσει απο­ζη­μιώ­σεις για ζημίες που θα απο­τι­μη­θούν κατά την παρα­λαβή του ακι­νή­του.

Το δια­τη­ρη­τέο κτήριο ανε­γέρ­θηκε το 1934 και χαρα­κτη­ρί­στηκε μνημείο το 1989. Απο­τε­λεί δείγμα αρχι­τε­κτο­νι­κής του μεσο­πο­λέ­μου και συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη δράση των ευερ­γε­τών Γεωρ­γίου και Αση­μί­νας Περ­δι­κάκη. Η Ασημίνα Περ­δι­κάκη το δώρισε στο Ίδρυμα με σκοπό την ενί­σχυση της εκπαί­δευ­σης και του πολι­τι­σμού στη Ρόδο, όρο που, όπως υπο­στη­ρί­ζει η διοί­κηση, έχει συστη­μα­τικά παρα­βια­στεί τα τελευ­ταία χρόνια.

Η υπόθεση που θα εκδι­κα­στεί στο Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου ξεπερνά τα στενά όρια μιας συμ­βα­τι­κής δια­φο­ράς. Αγγίζει τον ευρύ­τερο προ­βλη­μα­τι­σμό για τη δια­χεί­ριση και προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, αλλά και για το πώς οι συμ­φω­νίες μεταξύ κοι­νω­φε­λών ιδρυ­μά­των και δημο­τι­κών αρχών μπορούν να δια­σφα­λί­σουν τον πραγ­μα­τικό σκοπό της προ­σφο­ράς στην κοι­νω­νία.

Το ζητού­μενο πλέον είναι αν το ιστο­ρικό ακίνητο θα επι­στρέ­ψει στο Ίδρυμα Περ­δι­κάκη, ώστε να συνε­χί­σει να υπη­ρε­τεί τον πολι­τι­σμό, ή αν θα παρα­μεί­νει υπό τον έλεγχο του Δήμου, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για το μέλλον του.