“Η σχετικότητα των Δικαιωμάτων”-Ανοικτή επιστολή του Προέδρου του Π.Σ. του Ι.Σ.Ρ. κ. Γρηγόρη Παπανικολάου προς τους πολίτες

Προ­λο­γικά, πρέπει να ανα­φερ­θεί και να τονι­στεί παράλ­ληλα, ότι τα δικαιώ­ματα και οι υπο­χρε­ώ­σεις του πολίτη είναι συν­δε­δε­μένα αφενός μεν με την κατο­χύ­ρωση του δημο­κρα­τι­κού πολι­τεύ­μα­τος, αφε­τέ­ρου δε με την έννοια της Ελευ­θε­ρίας και απο­τε­λούν τον ακρο­γω­νιαίο λίθο της δημό­σιας τάξης ανά τον κόσμο.

Ως λογική απόρ­ροια, συν­δέ­ο­νται με την εξέλιξη των πολι­τευ­μά­των, το κράτος δικαίου και το κοι­νω­νικό κράτος και παρα­πέ­μπουν στην πρόοδο, στην ευη­με­ρία και στην εξέλιξη. Ωστόσο, εμβα­θύ­νο­ντας περισ­σό­τερο στις έννοιες όπως: Δικαίωμα-Υποχρέωση-Ελευθερία, εύκολα γεν­νά­ται το ερώτημα ανα­φο­ρικά με την σχε­τι­κό­τητά τους.

Δια­φω­νίες όσον αφορά στο περιε­χό­μενο, στη φύση και στο σκε­πτικό των παρα­πάνω εννοιών υπήρξαν πολλές και υπάρ­χουν ακόμη και σήμερα. Πράγ­ματι, το ερώτημα τι συνιστά «δικαί­ωμα», «υπο­χρέ­ωση», «ελευ­θε­ρία» είναι από μόνο του αμφι­λε­γό­μενο και απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο συνε­χι­ζό­με­νης φιλο­σο­φι­κής δια­μά­χης. Δεν θα ανα­λω­θούμε σε αυτό, γιατί τα γεγο­νότα δυστυ­χώς μας ξεπερ­νούν. Ο δικός μου προ­βλη­μα­τι­σμός δεν έχει να κάνει με φιλο­σο­φι­κούς, φιλο­λο­γι­κούς ή νομι­κούς γρίφους. Τα δικά μου ερω­τη­μα­τικά γεν­νιού­νται από κατα­στά­σεις οδυ­νη­ρές – πρω­τό­γνω­ρες – δυσε­πί­λυ­τες που βιώνω, που βιώ­νουμε όλοι μας, και ασφαλώς με βασα­νί­ζουν και με ταλαι­πω­ρούν. Σε περι­πτώ­σεις έκτα­κτης ανάγκης παν­δη­μία – πόλεμος – φυσική κατα­στροφή κτλ συνε­χί­ζει να υφί­στα­ται το “δικαί­ωμα της ελεύ­θε­ρης επι­λο­γής” στη συν­δρομή, στην ενέρ­γεια, στην πράξη;

Πιο συγκε­κρι­μένα, διότι δεν μ’ αρέσει να αορι­στο­λογώ, ποιος έχει το δικαί­ωμα να αρνεί­ται τον εμβο­λια­σμό, όταν απει­λεί­ται όχι μόνο ο ίδιος, αλλά και οι οικείοι του, η μικρο­κοι­νω­νία του, ο όποιος συνάν­θρω­πος του, η Πατρίδα του; Και πώς μπορεί κάποιος να ασκεί το “δικαί­ωμά” του στο να παρα­μεί­νει ανεμ­βο­λί­α­στος χωρίς να ενη­με­ρώ­νε­ται από τους ειδι­κούς, χωρίς να εμπι­στεύ­ε­ται τους ειδή­μο­νες και την Πολι­τεία; Ελευ­θε­ρία σημαί­νει να μην υπό­κει­ται κάποιος στη βούληση ενός άλλου. Τη δυνα­τό­τητα αυτή την απο­λαμ­βά­νουν εξίσου όλοι οι πολίτες. Επο­μέ­νως, τίθεται αυτο­μά­τως ένα όριο στην ελευ­θε­ρία του καθενός.

Η ελευ­θε­ρία συνε­πά­γε­ται ευθύνη. Ευθύνη προς τον εαυτό μου, ευθύνη και προς τους άλλους. Εύκολα, λοιπόν, οδη­γούμε στο συμπέ­ρα­σμα ότι τα δικαιώ­ματά μας περιο­ρί­ζο­νται από αντί­στοι­χες υπο­χρε­ώ­σεις: Υπο­χρέ­ωση κοι­νω­νι­κής ευθύνης και αλλη­λεγ­γύης, στο πλαίσιο της σύγ­χρο­νης κοι­νω­νίας πολιτών. Αυτό σημαί­νει ότι όλα τα δικαιώ­ματα προ­ϋ­πο­θέ­τουν την υπο­χρέ­ωση σεβα­σμού προς το κοι­νω­νικό σύνολο.

Ας είναι αυτό τροφή για προ­βλη­μα­τι­σμό και σκέψη….

Ο Πρό­ε­δρος του Πει­θαρ­χι­κού Συμ­βου­λίου του Ι.Σ.Ρ.

Γρη­γό­ριος Παπα­νι­κο­λάου