Οι προτεραιότητες Μητσοτάκη: Δημοσιονομική σταθερότητα, μείωση φόρων, επενδύσεις, νέες τεχνολογίες

Στο Ελλη­νικό Επεν­δυ­τικό Συνέ­δριο που συν­διορ­γά­νω­σαν η Morgan Stanley και το Χρη­μα­τι­στή­ριο Αθηνών στο Λονδίνο συμ­με­τείχε ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, ο οποίος στη συζή­τηση που πραγ­μα­το­ποί­ησε με τον Αντι­πρό­ε­δρο της Morgan Stanley Λουίτζι Ρίτζο ανα­φέρ­θηκε στον πρω­ταρ­χικό στόχο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας που είναι η δια­σφά­λιση της δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας. Υπάρ­χουν, όμως, δύο ακόμα προ­τε­ραιό­τη­τες, όπως είπε μέχρι τις εκλογές του 2027.

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στη συζή­τηση με τον Λουίτζι Ρίτζο ανα­φέρ­θηκε στην πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, σημειώ­νο­ντας ότι πλέον, η Ελλάδα είναι σε θέση να ανα­πλη­ρώ­σει το χαμένο έδαφος και να γίνει μια πραγ­μα­τικά σύγ­χρονη ευρω­παϊκή χώρα που θα υπερ­βαί­νει εαυτόν, που θα μπορεί να ανα­πλη­ρώ­σει το χαμένο έδαφος αλλά και να ηγηθεί σε τομείς όπου όπως τόνισε «θεω­ρούμε ότι έχουμε έμφυτο συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα».

Ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός μιλώ­ντας για τις προ­τε­ραιό­τη­τες της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια, αυτή που έθεσε ως πρώτη τη δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, σε συν­δυα­σμό με την ασφαλή μείωση φόρων.

Δεύ­τε­ρον, είπε πως πρέπει να μειωθεί το επεν­δυ­τικό κενό και τρίτον να υπάρξει ορθή δια­χεί­ριση των δεξιο­τή­των και της τεχνο­λο­γίας.

Όσον αφορά, το ενδε­χό­μενο έκτα­κτης φορο­λό­γη­σης των κερδών των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών, ο Πρω­θυ­πουρ­γός επι­σή­μανε: «Περι­μέ­νουμε πολλά πράγ­ματα από τις τρά­πε­ζες, αλλά ένας έκτα­κτος φόρος δεν είναι στα σχέδιά μας».

Ολό­κληρη η εισα­γω­γική τοπο­θέ­τηση του πρω­θυ­πουρ­γού

Η πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας:

Καταρ­χάς, σας ευχα­ρι­στώ πολύ για την πρό­σκληση. Αυτό το συνέ­δριο έχει γίνει θεσμός και φαί­νε­ται ότι φέρνει καλή τύχη σε μένα και στην ελλη­νική οικο­νο­μία. Θα συνε­χίσω να έρχομαι όσο πάμε καλά και προσ­δοκώ ότι αυτή η τάση που περι­γρά­ψατε θα συνε­χι­στεί.

Η ερώτηση που θέτετε είναι ενδια­φέ­ρουσα. Επι­τρέψτε μου να ξεκι­νήσω παρα­θέ­το­ντας μια ενδια­φέ­ρουσα στα­τι­στική. Προτιμώ να συγκρίνω την Ελλάδα με χώρες παρό­μοιου μεγέ­θους. Αν συγκρί­νετε την Ελλάδα με την Ιρλαν­δία ή την Πορ­το­γα­λία, δύο χώρες παρό­μοιου μεγέ­θους -που εντά­χθη­καν στην Ευρω­παϊκή Ένωση περίπου την ίδια εποχή- είναι πολύ σαφές σε ό,τι με αφορά πως, παρά την πρόοδο που έχουμε κάνει, ξεκά­θαρα υστε­ρούμε. Η Ιρλαν­δία τα πήγε εντυ­πω­σιακά καλά. Η Πορ­το­γα­λία τα κατά­φερε πολύ καλύ­τερα από εμάς.

Προ­κει­μέ­νου να προ­σπα­θή­σουμε να εξη­γή­σουμε γιατί συνέβη αυτό, πιστεύω ότι πρέπει να εξε­τά­σουμε και το πολι­τικό τοπίο στην Ελλάδα, την αδυ­να­μία να δια­μορ­φώ­σουμε την απα­ραί­τητη συναί­νεση για να γίνουν απτά βήματα για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της χώρας, το γεγονός ότι, ασφαλώς, υπο­φέ­ραμε άσκοπα κατά τη διάρ­κεια της κρίσης λόγω πολι­τι­κών επι­λο­γών που έγιναν.

Θεωρώ ότι τώρα είμαστε σε θέση να ανα­πλη­ρώ­σουμε το χαμένο έδαφος και να γίνουμε μια πραγ­μα­τικά σύγ­χρονη ευρω­παϊκή χώρα που θα υπερ­βαί­νει εαυτόν, που θα μπορεί να ανα­πλη­ρώ­σει το χαμένο έδαφος αλλά και να ηγηθεί σε τομείς όπου θεω­ρούμε ότι έχουμε έμφυτο συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα.

Αυτή η μάχη μεταξύ των δυνά­μεων που θέλουν να πάνε την Ελλάδα μπροστά και εκείνων που στην πραγ­μα­τι­κό­τητα αρκού­νταν στη δια­τή­ρηση της ίδιας κατά­στα­σης είναι συνεχής. Λαμ­βά­νει χώρα και σε πολλές άλλες χώρες.

Αν ήθελα να περι­γράψω το όραμά μου για την Ελλάδα, θα χρη­σι­μο­ποιούσα το παρά­δειγμα του Μετρό της Θεσ­σα­λο­νί­κης, το οποίο εγκαι­νιά­σαμε πριν από δύο ημέρες. Ένα εντυ­πω­σιακό δημόσιο έργο που πέρασε μέσα από πολλές δυσκο­λίες γιατί υπήρξαν πολλές αντι­στά­σεις από κάθε είδους δυνά­μεις που δεν ήθελαν να κατα­σκευα­στεί. Είναι ένα υπερ­σύγ­χρονο Μετρό που προ­στα­τεύει την πολι­τι­στική μας κλη­ρο­νο­μιά. Αυτό για μένα είναι μια εικόνα της Ελλάδας του μέλ­λο­ντος. Θα παρα­μεί­νουμε πλήρως προ­ση­λω­μέ­νοι σε αυτή την πορεία.

Πιστεύω ότι έχουμε σημειώ­σει μεγάλη πρόοδο μέχρι στιγμής. Θεωρώ ότι είναι σημα­ντικό όχι μόνο να πεί­σουμε τη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική κοι­νό­τητα, τις μεγάλες εται­ρείες, αλλά επίσης να δια­σφα­λί­σουμε ότι το ευρύ­τερο κοινό είναι στο πλευρό μας και ότι κατα­νοεί ότι θα ωφε­λη­θεί και εκείνο από αυτή την δια­δρομή ανά­πτυ­ξης. Αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη στον βαθμό που θα θέλαμε. Αφενός για έναν απλό λόγο, και αυτός είναι ο σωρευ­τι­κός πλη­θω­ρι­σμός, ο οποίος έχει ουσια­στικά υπο­νο­μεύ­σει τις σημα­ντι­κές αυξή­σεις στους μισθούς και τη μείωση των φόρων.

Προσ­δοκώ, όμως, ότι τα επόμενα τρία χρόνια θα είναι αρκετά δια­φο­ρε­τικά, και είναι σημα­ντικό για τους πολίτες να κατα­λά­βουν ότι είναι πραγ­μα­τικά συμ­μέ­το­χοι σε αυτό, ώστε να μπορούν να γίνουν μέρος αυτής της ιστο­ρίας μετα­σχη­μα­τι­σμού της χώρας, ότι δεν πρέπει να φοβού­νται την αλλαγή και ότι σε αυτόν τον ταρα­χώδη και περί­πλοκο κόσμο παρέ­χουμε την απα­ραί­τητη στα­θε­ρό­τητα και την κατεύ­θυνση που χρειά­ζε­ται η χώρα.

Οι προ­τε­ραιό­τη­τες της Ελλάδας τα επόμενα χρόνια:

Καταρ­χάς, ποιος θα πίστευε ότι θα υπήρχε κίν­δυ­νος μετά­δο­σης οικο­νο­μι­κής πίεσης από τη Γαλλία στην Ελλάδα και όχι το αντί­στροφο; Θέλω να πω, δεν θα το περί­με­ναν πολλοί αυτό πριν από τέσσερα ή πέντε χρόνια.

Οι προ­τε­ραιό­τη­τές μας είναι πολύ σαφείς. Η πρώτη είναι αδια­πραγ­μά­τευτη, και αυτή είναι να δια­σφα­λί­σουμε ότι δια­τη­ρούμε τη δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, να τηρή­σουμε τις δημο­σιο­νο­μι­κές μας δεσμεύ­σεις, να παρα­μεί­νουμε εντός των σημείων ανα­φο­ράς για τις δαπάνες όπως έχουν συμ­φω­νη­θεί με την Ευρω­παϊκή Ένωση και να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα επι­κε­ντρω­θούμε στο να πεί­σουμε τις κεφα­λαια­γο­ρές ότι η Ελλάδα έχει αφήσει ορι­στικά πίσω της τα δύσκολα χρόνια. Πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι που οι αγορές κατα­νο­ούν και εκτι­μούν. Αντα­να­κλά­ται σε μεγάλο βαθμό στα spreads μας, αλλά γνω­ρί­ζουμε πολύ καλά ότι πρέπει να είμαστε σε εγρή­γορση διότι πάντα υπάρχει πίεση για περισ­σό­τε­ρες δαπάνες.

Βρι­σκό­μα­στε τώρα σε ένα νέο δημο­σιο­νο­μικό πλαίσιο και πρέπει να το εξη­γή­σουμε αυτό, και όχι μόνο στις αγορές. Θεωρώ ότι οι αγορές το κατα­λα­βαί­νουν, αλλά πρέπει να εξη­γή­σουμε και στους πολίτες ότι τα σημεία ανα­φο­ράς για τις δαπάνες είναι καθο­ρι­σμένα. Συνεπώς, ακόμα και αν έχουμε πρό­σθετα έσοδα, δεν μπο­ρούμε να δαπα­νή­σουμε αυτά τα έσοδα και να υπερ­βούμε το σημείο ανα­φο­ράς για τις δαπάνες. Αυτό που μπο­ρούμε να κάνουμε είναι να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε διαρ­θρω­τι­κές αλλαγές στο σκέλος της είσπρα­ξης εσόδων ώστε να μειώ­σουμε τους φόρους.

Επο­μέ­νως, αν συνε­χί­σουμε, και θα συνε­χί­σουμε, να αντι­με­τω­πί­ζουμε με επι­τυ­χία τη φορο­δια­φυγή, αυτό είναι μια διαρ­θρω­τική αλλαγή. Δεν πρό­κει­ται για έναν εφάπαξ φόρο, πρό­κει­ται για μια διαρ­θρω­τική αλλαγή. Μπορώ να χρη­σι­μο­ποι­ήσω το όποιο πλε­ό­να­σμα έχω για να πείσω την Ευρω­παϊκή Ένωση ότι μπορώ να το χρη­σι­μο­ποι­ήσω για να μειώσω περαι­τέρω τους φόρους. Αυτή είναι η υπ’ αριθμόν ένα προ­τε­ραιό­τητα για εμένα.

Η δεύτερη προ­τε­ραιό­τητα είναι να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε αυτή τη σταθερή δημο­σιο­νο­μική θέση ως θεμέλιο για να συνε­χί­σουμε να εστιά­ζουμε στις παρα­γω­γι­κές επεν­δύ­σεις. Εγχώ­ριες επεν­δύ­σεις, ξένες επεν­δύ­σεις. Έχουμε πολλές σημα­ντι­κές ελλη­νι­κές εται­ρείες εδώ. Τους έχουμε παρά­σχει στα­θε­ρό­τητα, πρό­σβαση σε κεφά­λαια, και μέσω των δανείων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, αλλά και τις ευκαι­ρίες να επεν­δύ­σουν στη χώρα. Αν κοι­τά­ξετε, για παρά­δειγμα, τον τομέα της μετα­ποί­η­σης, έχει ενι­σχυ­θεί κατά 25% από το 2019. Είναι αρκετά αξιο­ση­μεί­ωτο σε σύγκριση με ό,τι έχει συμβεί στην Ευρώπη. Η ελλη­νική οικο­νο­μία δεν έχει μόνο ένα δυνατό χαρτί, δεν εξαρ­τά­ται μόνο από τον του­ρι­σμό, κορυ­φαίες μετα­ποι­η­τι­κές εται­ρείες συνε­χί­ζουν να επεν­δύ­ουν στη χώρα καθώς η γεφύ­ρωση του επεν­δυ­τι­κού κενού είναι κρίσιμη.

Η τρίτη, θεωρώ, πολύ σημα­ντική πρό­κληση είναι η δια­χεί­ριση των δεξιο­τή­των και της τεχνο­λο­γίας. Πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι είμαστε στην πρώτη γραμμή της επα­νά­στα­σης της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης. Αυτό δεν αφορά μόνο το κράτος. Θα συμ­με­τά­σχω σε ένα πολύ ενδια­φέ­ρον τρίωρο workshop με τον Tony Blair και τον Demis Hassabis, τον νομπε­λί­στα που εργά­ζε­ται για την Google, για να κατα­νο­ή­σουμε καλύ­τερα πώς μπο­ρούμε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε την τεχνητή νοη­μο­σύνη για τη βελ­τί­ωση των κυβερ­νη­τι­κών πολι­τι­κών.

Αυτό, όμως, είναι επίσης πολύ σημα­ντικό και για τις εται­ρείες. Για τις μεγάλες εται­ρείες που μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν την τεχνητή νοη­μο­σύνη για να βελ­τιώ­σουν την παρα­γω­γι­κό­τητά τους, για το οικο­σύ­στημα startup στην Ελλάδα -και θα θέλαμε να δούμε και ελλη­νι­κές εται­ρείες τεχνο­λο­γίας που ενδια­φέ­ρο­νται να εισα­χθούν στο Χρη­μα­τι­στή­ριο Αθηνών. Έχουμε μια μεγάλη ευκαι­ρία σε αυτόν τον τομέα.

Φυσικά, όσον αφορά στις δεξιό­τη­τες, πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι έχουμε το κατάλ­ληλο εργα­τικό δυνα­μικό για να προ­σφέ­ρουμε στις εται­ρείες που θέλουν να ανα­πτυ­χθούν το ταλέντο για να το κάνουν. Στο Άμστερ­νταμ έλαβε χώρα μια εξαι­ρε­τική εκδή­λωση. Η Υπουρ­γός Εργα­σίας μας ήταν εκεί πριν από λίγες ημέρες, στο πλαίσιο της πρω­το­βου­λίας μας για το Brain Regain. Είχαμε χίλιους Έλληνες στην ευρύ­τερη περιοχή της Μπε­νε­λούξ που ήρθαν, ελλη­νι­κές εται­ρείες εκεί, που έκαναν προ­σλή­ψεις. Για τις ελλη­νι­κές εται­ρείες, πρό­κει­ται για μια τερά­στια δεξα­μενή ταλέ­ντων, μέσω του να πείθουν Έλληνες να επι­στρέ­ψουν.

Ασφαλώς, υπάρ­χουν πολλές άλλες προ­τε­ραιό­τη­τες. Η υγειο­νο­μική περί­θαλψη είναι, από κοι­νω­νι­κής πλευράς, η υπ’ αριθμόν ένα προ­τε­ραιό­τητά μου. Νομίζω ότι είμαστε πρω­το­πό­ροι τώρα στο να βλέ­πουμε την υγεία όχι μόνο μέσα από την οπτική της θερα­πείας της ασθέ­νειας, αλλά μέσα από την πρόληψη. Οι πολι­τι­κές πρό­λη­ψης που εφαρ­μό­ζουμε σήμερα στην Ελλάδα, όσον αφορά στον προ­κα­ταρ­κτικό έλεγχο, είναι πραγ­μα­τικά πρω­το­πο­ρια­κές. Δεν υπάρ­χουν πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες που να κάνουν ό,τι κάνουμε εμείς σε αυτό το μέτωπο, και είμαστε πολύ περή­φα­νοι γι’ αυτό.

Ερω­τη­θείς αν υπάρχει ενδε­χό­μενο έκτα­κτης φορο­λό­γη­σης των κερδών των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών, ο Πρω­θυ­πουρ­γός επι­σή­μανε:

Η απά­ντηση είναι ότι περι­μέ­νουμε πολλά πράγ­ματα από τις τρά­πε­ζες, αλλά ένας έκτα­κτος φόρος δεν είναι στα σχέδιά μας.

Σχετικά με την κλι­μα­τική αλλαγή, την πράσινη μετά­βαση και τον ρόλο της Ελλάδας:

Καταρ­χάς, η Ελλάδα είναι πρω­το­πό­ρος σε ευρω­παϊκό επίπεδο όσον αφορά στη μείωση των εκπο­μπών ρύπων. Από το 2005, έχουμε μειώσει τις εκπο­μπές μας κατά 45%. Ένα μεγάλο μέρος αυτού του ποσο­στού σχε­τί­ζε­ται με την απαλ­λαγή από τον άνθρακα στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή. Παρά­γουμε πάνω από το 50% της ηλε­κτρι­κής μας ενέρ­γειας από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές, ελαφρώς περισ­σό­τερο αν συνυ­πο­λο­γί­σουμε τις υδροη­λε­κτρι­κές μας δυνα­τό­τη­τες. Υπάρχει μεγάλο ενδια­φέ­ρον για περαι­τέρω επεν­δύ­σεις στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας. Θα συνε­χί­σουμε να είμαστε πρω­το­πό­ροι σε αυτό το μέτωπο.

Αλλά πρέπει να είμαστε πολύ προ­σε­κτι­κοί στην Ευρώπη σχετικα με το πώς δια­χει­ρι­ζό­μα­στε την πράσινη μετά­βαση. Δεν μπο­ρούμε να είμαστε ηγέτες στην πράσινη μετά­βαση και την ίδια στιγμή να κατα­στρέ­ψουμε τη βιο­μη­χα­νία μας. Επο­μέ­νως, η εξι­σορ­ρό­πηση της πρά­σι­νης μετά­βα­σης με την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τάς μας θα είναι απο­λύ­τως καίριας σημα­σίας. Αν αυτό σημαί­νει ότι πρέπει να υπο­χω­ρή­σουμε λίγο όσον αφορά στην επί­τευξη του φιλό­δο­ξου στόχου μας, ας γίνει έτσι.

Η Ευρώπη αντι­προ­σω­πεύει το 6% των παγκό­σμιων εκπο­μπών. Δεν μπο­ρούμε να πιστεύ­ουμε ότι θα λύσουμε το πρό­βλημα μόνοι μας. Πρέπει να εξε­τά­σουμε τι μας λέει η βιο­μη­χα­νία και να δια­σφα­λί­σουμε ότι η βιο­μη­χα­νία παρα­μέ­νει αντα­γω­νι­στική, ιδίως σε εκεί­νους τους τομείς που είναι δύσκολο να μειω­θούν οι εκπο­μπές, όπου είναι δύσκολο να φαντα­στούμε ότι υπάρ­χουν μαγικές λύσεις που θα τους επι­τρέ­ψουν να απαλ­λα­γούν από τον άνθρακα πολύ γρήγορα.

Αυτή η συζή­τηση διε­ξά­γε­ται στην Ευρώπη. Έχει επίσης επι­ση­μαν­θεί στην έκθεση Draghi. Υπάρ­χουν πολλά πράγ­ματα που μπο­ρούμε να κάνουμε προς αυτή την κατεύ­θυνση. Η πρώτη πιο σημα­ντική επέν­δυση που πρέπει να κάνουμε είναι στα δίκτυα μας. Δεν έχουμε, αυτή τη στιγμή, μια ευρω­παϊκή αγορά ενέρ­γειας. Πιστεύ­ουμε ότι έχουμε, αλλά δεν έχουμε. Αν δείτε μόνο τις απο­κλί­σεις στις τιμές, η αγορά σαφώς δεν λει­τουρ­γεί για διαρ­θρω­τι­κούς λόγους, για λόγους που σχε­τί­ζο­νται με τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το επι­διω­κό­μενο μοντέλο.

Πιστεύω ότι η υπ’ αριθμόν ένα προ­τε­ραιό­τητα για την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή είναι να εξε­τά­σει πώς θα μειώσει το ενερ­γειακό κόστος για τις επι­χει­ρή­σεις και τους κατα­να­λω­τές. Υπάρ­χουν τρόποι με τους οποίους μπο­ρούμε να εργα­στούμε προς αυτή την κατεύ­θυνση.

Η άλλη πτυχή σε ό,τι αφορά το κλίμα, την πράσινη μετά­βαση, η οποία δεν λαμ­βά­νει αρκετή προσοχή, είναι η προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή. Έχουμε στρέψει όλες μας τις προ­σπά­θειες στον μετρια­σμό των συνε­πειών, θέτο­ντας πολύ φιλό­δο­ξους στόχους. Όταν εξε­τά­ζουμε τι συμ­βαί­νει σήμερα όσον αφορά στην κλι­μα­τική κρίση, είναι σαφές ότι πρέπει να είμαστε πιο ανθε­κτι­κοί και πρέπει να δίνουμε έμφαση στο σκέλος της πρό­λη­ψης, αλλά και να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα μπο­ρέ­σουμε να ανοι­κο­δο­μή­σουμε κάτι ώστε να είναι ακόμα καλύ­τερο σε περί­πτωση φυσικών κατα­στρο­φών. Όλες οι χώρες έχουν υπο­δο­μές που δεν είναι κατάλ­λη­λες για τον σκοπό που υπη­ρε­τούν.

Στη Ρόδο, χθες, δεχθή­καμε το 80% της βροχής που δέχθηκε η Βαλέν­θια. Το 80% της βροχής που έπεσε στη Βαλέν­θια. Στη Ρόδο, κανένα μοντέλο καιρού δεν το προ­έ­βλεψε. Και δεν είχαμε κανένα θύμα. Γιατί; Επειδή έχουμε ένα πολύ καλά δοκι­μα­σμένο, πιστεύω, σύστημα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης και ενη­μέ­ρω­σης των πολιτών για το τι πρέπει να κάνουν σε περί­πτωση φυσικών κατα­στρο­φών.

Επο­μέ­νως, εστιά­ζουμε περισ­σό­τερο στην έξυπνη προ­σαρ­μογή, ειδικά όταν πρό­κει­ται για θέματα όπως η δια­χεί­ριση του νερού, προηγ­μένα μοντέλα πρό­γνω­σης καιρού. Αυτός είναι ένας τομέας όπου η τεχνητή νοη­μο­σύνη μπορεί πραγ­μα­τικά να κάνει θαύματα. Πιστεύω ότι είμαστε πολύ κοντά στο να έχουμε παγκό­σμια μοντέλα πρό­γνω­σης του καιρού με τη χρήση τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης που είναι πιθανώς πολύ καλύ­τερα από ό,τι είχαμε ποτέ. Και αυτό είναι απο­λύ­τως καίριας σημα­σίας όσον αφορά του­λά­χι­στον την προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής, διότι υπάρ­χουν όρια στο τι είναι εφικτό.

Αν ο κόσμος πιστεύει ότι μπορεί κανείς να κατα­σκευά­σει υπο­δο­μές για να αντι­με­τω­πί­σει αυτή την ποσό­τητα νερού, συγ­γνώμη αλλά αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί να υλο­ποι­ή­σει κανείς σε ένα ή δύο χρόνια. Πρέπει να είμαστε καλύ­τερα προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι και να βεβαιω­θούμε ότι εστιά­ζουμε στην υπ’ αριθμόν ένα προ­τε­ραιό­τητα, που είναι η προ­στα­σία των ανθρώ­πι­νων ζωών. Και αυτό, μετά την κατα­στροφή στη Βαλέν­θια, έγινε ξεκά­θαρο με οδυνηρό τρόπο.

Για τη θέση της Ελλάδας στο γεω­πο­λι­τικό πεδίο:

Έχουμε εισέλ­θει σε μια εποχή μεγάλης γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας. Έχουμε έναν πόλεμο στην Ουκρα­νία που σαφώς δεν εξε­λίσ­σε­ται προς την κατεύ­θυνση που ελπί­ζουμε. Έχουμε μια κρίση στη Μέση Ανατολή, όπου πριν από τρεις ημέρες ήμασταν πιο αισιό­δο­ξοι μετά την κατά­παυση του πυρός, και τώρα έχουμε μια νέα κρίση στη Συρία και πρέπει να δούμε πώς θα εξε­λι­χθεί. Διότι, φυσικά, είμαστε πάντα πολύ ανή­συ­χοι όχι μόνο για την κατά­σταση της χώρας -είναι φρικτά αυτά που έχουν συμβεί στη Συρία- αλλά και για τις πιθανές προ­σφυ­γι­κές ροές.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως πυλώνας στα­θε­ρό­τη­τας σε μια σχετικά ταρα­χώδη περιοχή του κόσμου. Φυσικά, αυτό μας δίνει πολι­τική και γεω­πο­λι­τική επιρροή. Έχουμε μια ισχυρή διμερή εται­ρική σχέση με τις ΗΠΑ. Αναμένω ότι αυτή όχι απλώς θα δια­τη­ρη­θεί, αλλά θα ενι­σχυ­θεί με τη νέα κυβέρ­νηση Trump. Είχα την ευκαι­ρία να μιλήσω με τον Πρόεδρο Trump. Έχω συνερ­γα­στεί μαζί του. Γνω­ρί­ζουμε πολύ καλά το επι­τε­λείο εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής του. Πιστεύω ότι ανα­γνω­ρί­ζε­ται ότι έχουμε ρόλο να δια­δρα­μα­τί­σουμε στην περιοχή.

Και, φυσικά, αυτό ενδε­χο­μέ­νως ανοίγει επίσης νέες οικο­νο­μι­κές ευκαι­ρίες. Είμαστε αρκετά φιλό­δο­ξοι ώστε να κοι­τά­ξουμε πέρα από τις συγκρού­σεις και να προ­ε­τοι­μα­στούμε για εκείνη την ημέρα; Για παρά­δειγμα, φιλο­δο­ξούμε να δια­δρα­μα­τί­σουμε ρόλο στην ανοι­κο­δό­μηση της Ουκρα­νίας; Θα έπρεπε. Όπως είπα, μπο­ρούμε ήδη να παρέ­χουμε στην Ουκρα­νία φυσικό αέριο. Δείτε τις νέες εμπο­ρι­κές ροές, τη σύνδεση με την Ινδία, τον διά­δρομο IMEC.

Προσ­δοκώ ότι κάποια στιγμή θα δούμε τη δυνα­τό­τητα για μια μεγάλη συμ­φω­νία για την επίλυση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, παρά τα όσα έχουν συμβεί. Νομίζω ότι η νέα κυβέρ­νηση των ΗΠΑ, αν παίξει έξυπνα τα χαρτιά της, μπορεί να κινηθεί προς αυτή την κατεύ­θυνση. Αυτό θα φέρει μεγάλες αλλαγές.

Η στα­θε­ρό­τητα στην περιοχή, η σύνδεση με την Ινδία, και η Ελλάδα ως η πλη­σιέ­στερη ηπει­ρω­τική χώρα σε αυτό. Νομίζω ότι η χώρα που προ­σφέ­ρει τις περισ­σό­τε­ρες δυνα­τό­τη­τες όσον αφορά τις δια­συν­δέ­σεις με την Ελλάδα, αυτή είναι η Ινδία. Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με το ότι λει­τουρ­γούμε ως έμπι­στος εταίρος όταν πρό­κει­ται για γεω­πο­λι­τική, διότι μιλάμε με όλους και όλοι μας σέβο­νται. Πρό­κει­ται επίσης για τις πιθανές ευκαι­ρίες που μπορούν να προ­κύ­ψουν αν κοι­τά­ξουμε πέρα από την τρέ­χουσα κρίση. Πρέπει να προ­ε­τοι­μα­στούμε και για τα χει­ρό­τερα, αλλά και για τις πιθανές ευκαι­ρίες που μπορεί να προ­κύ­ψουν.

Για την ενί­σχυ­σης της ευρω­παϊ­κής αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας:

Να εφαρ­μό­σουμε την έκθεση Draghi. Για όσους από εσάς δεν την έχετε δια­βά­σει, είναι ένα σπου­δαίο κείμενο και ανα­δει­κνύει τόσο τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουμε, όσο και τις ευκαι­ρίες που πρέπει να αδρά­ξουμε. Το πρό­βλημα στην Ευρώπη είναι διττό. Από τη μία πλευρά, είναι ένα πρό­βλημα υπερ­βο­λι­κής ρύθ­μι­σης. Εκτιμώ πως πρό­κει­ται για κάτι που ανα­γνω­ρί­ζε­ται, δεν διευ­κο­λύ­νει τις εται­ρείες να δρα­στη­ριο­ποι­η­θούν στην Ευρώπη. Αν είστε μια νεοφυής επι­χεί­ρηση τεχνο­λο­γίας, για παρά­δειγμα, έχετε πραγ­μα­τικά πρό­σβαση στην ενιαία αγορά; Όχι, διότι έχετε 27 δια­φο­ρε­τικά καθε­στώτα. Επο­μέ­νως, η ιδέα αυτού του 28ου ευρω­παϊ­κού καθε­στώ­τος για τις νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις είναι, πιστεύω, εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρουσα. Είναι περί­πλοκη ως προς την εφαρ­μογή της, αλλά πολύ ενδια­φέ­ρουσα. Δεν απο­τε­λεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις μετα­κό­μι­σαν στις ΗΠΑ.

Ένωση Κεφα­λαια­γο­ρών. Θέλει κάποια επι­χεί­ρηση πραγ­μα­τικά να εισα­χθεί στο χρη­μα­τι­στή­ριο αν είναι ανα­πτυσ­σό­μενη και νεοφυής; Θέλω να πω, αυτή τη στιγμή, είτε θα μετα­κο­μί­σεις στις ΗΠΑ είτε θα πάρεις επι­χει­ρη­μα­τικά κεφά­λαια από τις ΗΠΑ, τα οποία βασί­ζο­νται κυρίως σε χρήματα που στέλ­νουν οι Ευρω­παίοι φορο­λο­γού­με­νοι στις ΗΠΑ για να τα επα­νε­πεν­δύ­σουν στην Ευρώπη. Επο­μέ­νως, η Ένωση Κεφα­λαια­γο­ρών, για μένα, είναι απο­λύ­τως κρίσιμη. Μιλάμε γι’ αυτό εδώ και δέκα χρόνια. Τώρα είναι η ευκαι­ρία να το κάνουμε πράξη. Αυτό σημαί­νει ότι πρέπει να ξεπε­ρα­στούν οι αντιρ­ρή­σεις κάποιων, συγκε­κρι­μέ­νων κρατών μελών.

Ανα­φέρ­θηκα στην ενέρ­γεια και τη χρη­μα­το­δό­τηση των ευρω­παϊ­κών δημό­σιων αγαθών. Και βέβαια, η άμυνα είναι ένα μεγάλο ζήτημα και η Ελλάδα ανα­λαμ­βά­νει το μερίδιο που της ανα­λο­γεί. Ξοδεύ­ουμε πάνω από το 3% του ΑΕΠ για την άμυνα. Θα μπο­ρέ­σουμε όμως να κινη­το­ποι­ή­σουμε ευρω­παϊκά κον­δύ­λια για την άμυνα; Είναι ενδια­φέ­ρον ότι είδα σήμερα το πρωί ότι η Πρω­θυ­πουρ­γός της Δανίας -η Δανία είναι μια παρα­δο­σιακά «φειδωλή» χώρα, οπότε παρα­δο­σιακά ήταν μάλλον αντί­θετη στο κοινό χρέος- είπε «ναι» στον κοινό ευρω­παϊκό δανει­σμό για αμυ­ντι­κούς σκοπούς.

Αυτή τη στιγμή, εφόσον γινόταν σοβαρά αυτή η συζή­τηση, θα λέγαμε: «Εντάξει, δια­θέ­σαμε 750 δισε­κα­τομ­μύ­ρια για την ανά­καμψη του COVID, γιατί δεν μπο­ρούμε να δια­θέ­σουμε 100 δισε­κα­τομ­μύ­ρια για ένα ταμείο αφιε­ρω­μένο στην άμυνα που θα εστιά­ζει επίσης στην ανά­πτυξη της ευρω­παϊ­κής τεχνο­λο­γίας;». Έχουμε τεχνο­λο­γία στην Ευρώπη. Κατα­λή­γουμε να αγο­ρά­ζουμε συστή­ματα από το εξω­τε­ρικό. Είναι αδια­νό­ητο για μένα να μην μπο­ρούμε να ανα­πτύ­ξουμε την ευρω­παϊκή τεχνο­λο­γία για την αντι­πυ­ραυ­λική άμυνα, η οποία έχει απο­δει­χθεί απο­λύ­τως καίριας σημα­σίας. Θα ενι­σχύ­σει το ΝΑΤΟ, αλλά πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι μια τέτοια επέν­δυση θα έχει επίσης περισ­σό­τερο ευρω­παϊκό περιε­χό­μενο. Αυτές είναι μερικές από τις τολ­μη­ρές απο­φά­σεις που πρέπει να λάβουμε.

Δύο παρα­τη­ρή­σεις. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή έχει συμ­φω­νή­σει και το κλίμα στο Συμ­βού­λιο αλλάζει.Από την άλλη πλευρά, οι αντι­ξο­ό­τη­τες είναι σημα­ντι­κές, αλλά η απειλή της στα­δια­κής διο­λί­σθη­σης προς τη γεω­πο­λι­τική αση­μα­ντό­τητα είναι υπαρκτή. Πιστεύω ότι αυτό έχει του­λά­χι­στον γίνει απο­δε­κτό από τους συνα­δέλ­φους μου στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο.

Για το ζήτημα της μετα­νά­στευ­σης:

Η μεγα­λύ­τερη επι­τυ­χία μας ήταν να μετα­κι­νή­σουμε την Ευρω­παϊκή Ένωση προς την αντί­θετη κατεύ­θυνση από αυτή που είχε στο μετα­να­στευ­τικό. Γιατί, έχετε δίκιο, το 2020, όταν βρε­θή­καμε αντι­μέ­τω­ποι με την πρώτη περί­πτωση εργα­λειο­ποί­η­σης των μαζικών μετα­να­στευ­τι­κών ροών, ήμασταν πολύ αυστη­ροί και κάναμε το σωστό. Η Πολωνία αντι­με­τω­πί­ζει μια πολύ παρό­μοια κατά­σταση τώρα, στα σύνορά της με τη Λευ­κο­ρω­σία, και το ίδιο μπορεί να συμβεί και στη Φιν­λαν­δία ή στις χώρες της Βαλ­τι­κής. Η προ­στα­σία των συνόρων σας και η δια­σφά­λιση ότι εσύ απο­φα­σί­ζεις ποιος έρχεται στη χώρα και όχι οι δια­κι­νη­τές, είναι ζωτικής σημα­σίας. Εάν έχεις θαλάσ­σια σύνορα, είναι πιο δύσκολο. Πρέπει πάντα να είσαι πολύ προ­σε­κτι­κός και έχουμε σώσει χιλιά­δες ανθρώ­πους.

Αυτό όμως δεν σημαί­νει ότι διευ­κο­λύ­νουμε τις βάρκες να παρα­βιά­σουν τα χωρικά μας ύδατα. Θα δυσκο­λέ­ψουμε τους δια­κι­νη­τές και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να «σπάσει» το μοντέλο. Αν κάποιος πλη­ρώ­νει προ­κα­τα­βο­λικά και δεν μπορεί να περάσει, τότε θα δυσκο­λευ­τούν να στρα­το­λο­γή­σουν νέους πελάτες.

Αλλά αυτό είναι μόνο ένα μέρος της υπό­θε­σης. Χρεια­ζό­μα­στε επι­στρο­φές. Οι επι­στρο­φές είναι κάτι δεν έχει γίνει ακόμη. Εκείνοι των οποίων οι αιτή­σεις ασύλου απορ­ρί­πτο­νται κατα­λή­γουν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να μένουν στην Ευρώπη, και αυτό είναι ένα μεγάλο πρό­βλημα.

Αυτό θα πρέπει να είναι ένα ευρω­παϊκό εγχεί­ρημα. Πρέπει να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε την μόχλευση ευρω­παϊ­κών πόρων. Δεν μπο­ρούμε να έχουμε, για παρά­δειγμα, προ­τι­μη­σια­κές ρυθ­μί­σεις με χώρες και να μην χρη­σι­μο­ποιούμε τη μόχλευση που δια­θέ­τουμε για να τους πούμε ότι πρέπει να δεχτούν επι­στρο­φές.

Και βέβαια, χρεια­ζό­μα­στε επίσης μια σωστή και πιο φιλό­δοξη, πιστεύω, ατζέντα όσον αφορά τη νόμιμη μετα­νά­στευση. Το κάνουμε αυτό με χώρες όπως η Αίγυ­πτος, για εργάτες οικο­δο­μών ή εργάτες γης, με την Ινδία, τις Φιλιπ­πί­νες. Υπάρ­χουν ήδη ελλεί­ψεις εργα­τι­κού δυνα­μι­κού και πρέπει να είμαστε πιο ανοι­χτοί όσον αφορά την προ­σφορά της δυνα­τό­τη­τας εργα­σίας στην Ελλάδα, αλλά με τους δικούς μας όρους, και να δια­σφα­λί­σουμε τη νόμιμη και ασφαλή μετά­βαση.

Για τις δράσεις της Ελλάδας στον τομέα της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης:

Μόλις δημο­σιεύ­σαμε τη στρα­τη­γική μας για την τεχνητή νοη­μο­σύνη. Για όσους ενδια­φέ­ρο­νται, είναι ένα κείμενο που αξίζει να δια­βά­σετε, γιατί έχει συντα­χθεί από μια εξαι­ρε­τική ομάδα Ελλήνων εμπει­ρο­γνω­μό­νων ΤΝ από το εξω­τε­ρικό, και είναι πραγ­μα­τικά πολύ μελε­τη­μένο και πολύ ρεα­λι­στικό όσον αφορά στο τι κάνουμε. Τι μπορεί να προ­σφέ­ρει η Ελλάδα;

Καταρ­χάς, ποια είναι τα πλε­ο­νε­κτή­ματα που έχουμε όσον αφορά την τεχνητή νοη­μο­σύνη; Έχουμε έναν μεγάλο αριθμό επι­στη­μό­νων ΤΝ στο εξω­τε­ρικό που κάνουν πρω­το­πο­ριακή δουλειά όσον αφορά την ΤΝ, οι οποίοι θα ήθελαν με κάποιο τρόπο να εμπλα­κούν με αυτό που συμ­βαί­νει στην Ελλάδα. Έχουμε ένα ανα­δυό­μενο οικο­σύ­στημα νεοφυών επι­χει­ρή­σεων στην Ελλάδα που επι­κε­ντρώ­νε­ται στην ΤΝ. Έχουμε μια κυβέρ­νηση που κατα­νοεί ότι η θέσπιση ενός κατάλ­λη­λου και ελκυ­στι­κού ρυθ­μι­στι­κού πλαι­σίου στα πλαίσια του νόμου για την ΤΝ θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα. Έχουμε κεντρική δια­χεί­ριση των δεδο­μέ­νων, επειδή έχουμε ένα Υπουρ­γείο Ψηφια­κού Μετα­σχη­μα­τι­σμού το οποίο επι­βλέ­πει την πολι­τική μας για τα δεδο­μένα, και τα δεδο­μένα είναι κρίσιμα όταν πρό­κει­ται για την τεχνητή νοη­μο­σύνη. Επο­μέ­νως, τα δεδο­μένα για την υγειο­νο­μική περί­θαλψη ή τα δεδο­μένα για το κλίμα, αυτά είναι σύνολα δεδο­μέ­νων τα οποία, αν συγκε­ντρω­θούν σωστά, μπορούν πραγ­μα­τικά να είναι πολύ χρήσιμα.

Διεκ­δι­κούμε να γίνουμε ένα από τα επτά «AI factories». Έχουν προ­κη­ρυ­χθεί οι δια­γω­νι­σμοί, οι οποίοι θα μας δώσουν πρό­σβαση σε σημα­ντική ευρω­παϊκή χρη­μα­το­δό­τηση όσον αφορά την τεχνητή νοη­μο­σύνη. Κατα­σκευά­ζουμε τον πρώτο ελλη­νικό υπε­ρυ­πο­λο­γι­στή και απο­τε­λούμε ελκυ­στικό προ­ο­ρι­σμό για κέντρα δεδο­μέ­νων. Πολλά από αυτά βρί­σκο­νται ήδη στο στάδιο της κατα­σκευής. Και βέβαια, θα χρεια­στούμε επίσης ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας για να τους παρά­σχουμε ενέρ­γεια.

Πιστεύω ότι από την πλευρά της πιο ήπιας πολι­τι­κής -αλλά και πάλι πολύ σημα­ντική, δεδο­μέ­νης της κλη­ρο­νο­μιάς μας-, θα πρέπει να είμαστε ηγέτες στο χώρο που γεφυ­ρώ­νει την ηθική και την τεχνητή νοη­μο­σύνη. Έχουμε αυτό το πρό­σθετο πλε­ο­νέ­κτημα ότι μπο­ρούμε να γίνουμε το κεντρικό σημείο εστί­α­σης για αυτές τις συζη­τή­σεις που είναι απί­στευτα ενδια­φέ­ρου­σες, όχι μόνο σε πνευ­μα­τικό επίπεδο, αλλά κάποια στιγμή θα οδη­γή­σουν και σε ρύθμιση όσον αφορά την προ­στα­σία μας από τις αρνη­τι­κές πτυχές της ΤΝ. Πιστεύω ότι αυτά απαρ­τί­ζουν ένα πολύ καλό σύνολο στοι­χείων, συν­θέ­τουν το προφίλ μιας χώρας που έχει σκεφτεί το ζήτημα και μπορεί ενδε­χο­μέ­νως να υπερβεί εαυτόν όσον αφορά την τεχνητή νοη­μο­σύνη.

Ασφαλώς, έχουμε πολλές εται­ρείες, πρέπει να το επι­ση­μάνω αυτό, μεγάλες εται­ρείες, τις οποίες θα θέλαμε να βοη­θή­σουμε επίσης με την πρό­σβαση σε ευρω­παϊκή χρη­μα­το­δό­τηση που μπορεί να δια­δρα­μα­τί­σει καίριο ρόλο όσον αφορά τη χρήση της ΤΝ για τη βελ­τί­ωση των δια­δι­κα­σιών, και μια κυβέρ­νηση που είναι έτοιμη να το κάνει αυτό. Για παρά­δειγμα, χρη­σι­μο­ποιούμε ήδη τεχνητή νοη­μο­σύνη για τη σάρωση συμ­βο­λαίων. Είναι απί­στευτο πόσο χρόνο μπορεί πραγ­μα­τικά να εξοι­κο­νο­μή­σει κανείς.

Σκε­φτείτε, λοιπόν, ότι η τεχνητή νοη­μο­σύνη είναι το ποιος ανα­πτύσ­σει την τεχνο­λο­γία. Δύσκολο να φαντα­στεί κανείς ότι θα αντα­γω­νι­στεί τους Αμε­ρι­κα­νούς οι οποίοι κλι­μα­κώ­νουν συνεχώς τις δυνα­τό­τη­τες. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρ­μό­σουμε την Τεχνική Νοη­μο­σύνη είναι καίριας σημα­σίας. Το πώς θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί η Τεχνική Νοη­μο­σύνη για τη βελ­τί­ωση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας είναι κάτι που θα πρέπει να απα­σχο­λή­σει, σίγουρα τις εται­ρείες που είναι παρού­σες εδώ.

Πηγή: Reporter.gr