Μανώλης Μοράρης: Η αλήθεια για τα φάρμακα αδυνατίσματος, την παιδική παχυσαρκία και τις σωστές διατροφικές συνήθειες

Η εκρηκτική αύξηση της χρήσης των νέων φαρμάκων για την απώλεια βάρους έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση στην επιστημονική κοινότητα, αλλά και στην κοινωνία. Πολλοί τα αντιμετωπίζουν ως τη «μαγική λύση» για την απώλεια κιλών, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν πρόκειται για φάρμακα που πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις και αλλαγές στον τρόπο ζωής, αφού κανονικά χορηγούνται σε διαβητικούς.

Ο γνωστός διαιτολόγος – διατροφολόγος, Μανώλης Μοράρης, μιλάει στη «Δημοκρατική» και ξεκαθαρίζει τι ισχύει για τα φάρμακα όπως το Ozempic και το Mounjaro, εξηγεί ποιοι μπορούν πραγματικά να ωφεληθούν από τη χρήση τους, ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες και γιατί η σωστή διατροφή παραμένει ο βασικός πυλώνας για τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

Παράλληλα, αναφέρεται στην ανησυχητική αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας στη Ρόδο και στην Ελλάδα, στη σημασία της διατροφικής εκπαίδευσης στα σχολεία, καταρρίπτει τους μύθους γύρω από τις «θαυματουργές» τροφές που καίνε λίπος και δίνει χρήσιμες συμβουλές για ισορροπημένη διατροφή και ασφαλείς διατροφικές επιλογές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και των διακοπών.

Αναλυτικά η συνέντευξη:
• Βιώνουμε μία περίοδο κ. Μοράρη όπου είναι τεράστια η ζήτηση για φάρμακα απώλειας βάρους. Οι ενέσεις τύπου ozempic, munjaro και trulicity γίνονται εδώ και 21 χρόνια για τους διαβητικούς, τα τελευταία χρόνια πήραν έγκριση και για τους παχύσαρκους. Είστε σύμφωνος ως διαιτολόγος; Είναι ασφαλές να τα χρησιμοποιεί κάποιος μόνο για αισθητικούς λόγους ή για να χάσει λίγα κιλά;
Τα φάρμακα κυρία Παμπρή, όπως το Ozempic, το Mounjaro και άλλα της ίδιας κατηγορίας αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η οποία είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος και όχι ένα αισθητικό πρόβλημα.
Ως διαιτολόγος, είμαι υπέρ της χρήσης τους όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη και η θεραπεία γίνεται υπό την παρακολούθηση του θεράποντος ιατρού, σε συνδυασμό με σωστή διατροφή και αλλαγή τρόπου ζωής.
Δεν θεωρώ σωστή τη χρήση τους αποκλειστικά για αισθητικούς λόγους ή για την απώλεια λίγων κιλών. Δεν είναι μια «εύκολη λύση», αλλά ένα θεραπευτικό εργαλείο που πρέπει να χρησιμοποιείται υπεύθυνα και μόνο όταν πραγματικά χρειάζεται.

• Μπορεί κάποιος να βασιστεί μόνο στο φάρμακο χωρίς να αλλάξει διατροφή και τρόπο ζωής;
Όχι. Το φάρμακο από μόνο του δεν αρκεί. Αποτελεί ένα πολύτιμο θεραπευτικό εργαλείο, αλλά δεν αντικαθιστά την ισορροπημένη διατροφή, τη σωματική άσκηση και την αλλαγή του τρόπου ζωής. Αν δεν αλλάξουν οι καθημερινές συνήθειες, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το βάρος να επανέλθει μετά τη διακοπή της θεραπείας.
Παράλληλα, η σωστή διατροφική υποστήριξη είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και του μεταβολισμού. Γι’ αυτό τα καλύτερα και πιο μακροχρόνια αποτελέσματα επιτυγχάνονται όταν η φαρμακευτική αγωγή συνοδεύεται από εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής και συνεργασία με τον διαιτολόγο και τον θεράποντα ιατρό.

• Ποιοι είναι οι πιο συχνοί κίνδυνοι ή οι παρενέργειες; Τι συμβαίνει όταν κάποιος διακόψει τη θεραπεία; Είναι πιθανό να ξαναπάρει το βάρος; Υπάρχουν άνθρωποι που δεν πρέπει να τα λαμβάνουν;
Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι η ναυτία, οι εμετοί, η διάρροια, η δυσκοιλιότητα και το αίσθημα πληρότητας, κυρίως τις πρώτες εβδομάδες της θεραπείας. Συνήθως είναι ήπιες και υποχωρούν με τη σωστή ιατρική παρακολούθηση.
Αν κάποιος διακόψει τη θεραπεία χωρίς να έχει αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες και τον τρόπο ζωής του, είναι πολύ πιθανό να ξαναπάρει μέρος ή και όλο το βάρος που έχασε. Γι’ αυτό η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνοδεύεται από ισορροπημένη διατροφή και άσκηση.
Τέλος, τα φάρμακα αυτά δεν είναι κατάλληλα για όλους. Η χορήγησή τους πρέπει να γίνεται μόνο μετά από αξιολόγηση του θεράποντος ιατρού και ποτέ χωρίς ιατρική παρακολούθηση.

• Η Ελλάδα έχει μεγάλα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας. Στη Ρόδο είναι αντίστοιχη η εικόνα που έχετε ως διαιτολόγος-διατροφολόγος;
Δυστυχώς, ναι. Η εικόνα που βλέπουμε και στη Ρόδο είναι αντίστοιχη με την υπόλοιπη Ελλάδα. Όλο και περισσότερα παιδιά εμφανίζουν αυξημένο σωματικό βάρος, κυρίως λόγω της κακής διατροφής, της μειωμένης φυσικής δραστηριότητας και των πολλών ωρών μπροστά στις οθόνες.
Η παιδική παχυσαρκία δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης. Αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ επηρεάζει και την ψυχολογία των παιδιών.
Η πρόληψη ξεκινά από το σπίτι, αλλά το σχολείο έχει επίσης καθοριστικό ρόλο. Με σωστή ενημέρωση, υγιεινές συνήθειες και τη συνεργασία γονέων, εκπαιδευτικών και επαγγελματιών υγείας μπορούμε να αναστρέψουμε αυτή την ανησυχητική τάση.

• Στα σχολεία πρέπει να γίνεται συχνή διδασκαλία για τη διατροφή; Έχετε επισκεφθεί αρκετές σχολικές μονάδες και εσείς για αντίστοιχη εκπαιδευτική διδασκαλία.
Απολύτως. Η διατροφική εκπαίδευση πρέπει να αποτελεί σταθερό μέρος της σχολικής ζωής, γιατί οι σωστές διατροφικές συνήθειες χτίζονται από την παιδική ηλικία. Είχα τη χαρά να επισκεφθώ αρκετές σχολικές μονάδες της Ρόδου και να πραγματοποιήσω εκπαιδευτικές παρουσιάσεις για τη σωστή διατροφή. Η ανταπόκριση των μαθητών ήταν ιδιαίτερα θετική, γεγονός που δείχνει ότι τα παιδιά θέλουν να ενημερώνονται όταν η γνώση παρουσιάζεται με απλό και διαδραστικό τρόπο. Στόχος δεν είναι οι απαγορεύσεις, αλλά η διατροφική παιδεία. Με τη συνεργασία σχολείου, οικογένειας και επαγγελματιών υγείας μπορούμε να καλλιεργήσουμε υγιεινές συνήθειες και να συμβάλουμε ουσιαστικά στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.

• Υπάρχουν «θαυματουργές» τροφές που καίνε λίπος ή πρόκειται για μύθο;
Όχι. Δεν υπάρχουν τροφές που καίνε από μόνες τους το λίπος. Κάποια τρόφιμα, όπως τα λαχανικά, τα φρούτα, οι πρωτεΐνες και οι φυτικές ίνες, βοηθούν στον κορεσμό και στον καλύτερο έλεγχο της όρεξης.
Η απώλεια βάρους επιτυγχάνεται με ισορροπημένη διατροφή, σωματική δραστηριότητα και συνέπεια στις καθημερινές συνήθειες. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, αλλά σωστές επιλογές που οδηγούν σε μόνιμα αποτελέσματα.

• Ποια είναι κ. Μοράρη τα πιο συχνά διατροφικά λάθη που κάνουμε το καλοκαίρι;
Το καλοκαίρι κα. Παμπρή οι διατροφικές μας συνήθειες αλλάζουν και συχνά κάνουμε λάθη που μπορούν να επηρεάσουν τόσο το σωματικό μας βάρος όσο και την υγεία μας. Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι ότι παραλείπουμε γεύματα μέσα στην ημέρα και στη συνέχεια καταναλώνουμε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού το βράδυ. Επίσης, υποτιμούμε τις θερμίδες που περιέχουν τα κοκτέιλ, τα αλκοολούχα ποτά, τα αναψυκτικά, τα παγωτά και τα πρόχειρα σνακ που συνοδεύουν τις εξόδους μας.
Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι η ανεπαρκής ενυδάτωση. Πολλοί συγχέουν τη δίψα με την πείνα και καταναλώνουν τρόφιμα αντί να πιουν νερό, ιδιαίτερα τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες.
Παράλληλα, στις διακοπές εγκαταλείπουμε εύκολα τη ρουτίνα μας, μειώνουμε τη φυσική δραστηριότητα και αυξάνουμε τη συχνότητα των γευμάτων εκτός σπιτιού, τα οποία συνήθως είναι πιο πλούσια σε θερμίδες, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά.
Το καλοκαίρι, όμως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περίοδος στερήσεων. Αντίθετα, είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να απολαύσουμε τη μεσογειακή διατροφή, με άφθονα φρούτα και λαχανικά εποχής, ψάρια, όσπρια, ελαιόλαδο και επαρκή κατανάλωση νερού.

• Πώς μπορούμε να τρώμε ισορροπημένα στις διακοπές χωρίς να νιώθουμε ότι στερούμαστε και ποια φρούτα και λαχανικά της εποχής αξίζει να βάζουμε καθημερινά στο πιάτο μας;
Οι διακοπές δεν σημαίνουν απαγορεύσεις, αλλά ισορροπία και μέτρο. Μπορούμε να απολαμβάνουμε τα αγαπημένα μας φαγητά, αρκεί να προσέχουμε τις ποσότητες και τη συνολική μας διατροφή μέσα στην εβδομάδα. Ένα ισορροπημένο πιάτο περιλαμβάνει λαχανικά, καλή πηγή πρωτεΐνης όπως ψάρια, θαλασσινά, όσπρια ή άπαχο κρέας, ελαιόλαδο και επαρκή ενυδάτωση.
Το καλοκαίρι έχουμε εξαιρετικές επιλογές, όπως ντομάτες, αγγούρια, πιπεριές, κολοκύθια και φασολάκια, αλλά και φρούτα όπως καρπούζι, πεπόνι, ροδάκινα, βερίκοκα, σύκα και σταφύλια, που προσφέρουν βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και βοηθούν στην ενυδάτωση. Η υγιεινή διατροφή δεν είναι στέρηση. Είναι ένας τρόπος ζωής που μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε τις διακοπές μας με ισορροπία.

• Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τις τροφικές δηλητηριάσεις στις διακοπές και στα ταξίδια;
Το καλοκαίρι, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, αυξάνεται ο κίνδυνος τροφικών δηλητηριάσεων. Γι’ αυτό επιλέγουμε προσεκτικά τα καταστήματα εστίασης, αποφεύγουμε τρόφιμα που έχουν μείνει εκτός ψυγείου και δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή σε θαλασσινά, κρέατα, γαλακτοκομικά και τρόφιμα με αυγά.
Πλένουμε συχνά τα χέρια μας, καταναλώνουμε καλά μαγειρεμένα τρόφιμα και διατηρούμε σωστά τα τρόφιμα σε εκδρομές και παραλίες, χρησιμοποιώντας ισοθερμικές τσάντες με παγοκύστες. Στα ταξίδια προτιμούμε ασφαλές πόσιμο νερό, αποφεύγουμε άγνωστης προέλευσης πάγο και επιλέγουμε φρούτα που μπορούμε να πλύνουμε ή να ξεφλουδίσουμε. Με την τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής μπορούμε να απολαύσουμε τις διακοπές μας με ασφάλεια.