Φουντώνει το «κίνημα της πετσέτας» στα νησιά

Τα παρα­δείγ­ματα της Ρόδου και της Πάρου, όπου οι πολίτες ξεση­κώ­θη­καν κατά της παρά­νο­μης κατά­λη­ψης παρα­λιών –και γενικώς των κάθε είδους αυθαι­ρε­σιών στον αιγιαλό– βρί­σκουν ολοένα και περισ­σό­τε­ρους μιμητές. Σε πολλές περιο­χές της χώρας ομάδες πολιτών που δεν είχαν μέχρι σήμερα καμία ανά­μειξη με τα κοινά οργα­νώ­νο­νται και ανα­ζη­τούν τρόπους να ζητή­σουν τη βοήθεια από το κεντρικό κράτος, καθώς σε τοπικό επίπεδο αισθά­νο­νται αβο­ή­θη­τοι. Τελευ­ταίο παρά­δειγμα η Νάξος, όπου μέσα σε ελά­χι­στες ημέρες έγινε μια πρώτη κατα­γραφή των παρα­νο­μιών και ετοι­μά­ζε­ται φάκελος για να σταλεί στον εισαγ­γε­λέα. Με άλλα λόγια, οι πολίτες αντι­κα­θι­στούν τις απούσες ελεγ­κτι­κές αρχές.

Την αρχή έκανε τον Ιούνιο η Ρόδος με τη δημιουρ­γία του δικτύου «Ομπρέλα», από πολίτες οι οποίοι ζητού­σαν βοήθεια για να ανα­δεί­ξουν το πλήθος των παρα­νο­μιών στις ακτές του νησιού. Το δίκτυο έκανε συνέ­ντευξη Τύπου και ξεκί­νησε μέσω συγκέ­ντρω­σης στοι­χείων και ανα­κοι­νώ­σεων μια προ­σπά­θεια να ανα­δεί­ξει το θέμα στον δημόσιο διάλογο.

Ακο­λού­θησε η Πάρος. Η Κίνηση Πολιτών Πάρου προ­χώ­ρησε ένα βήμα περισ­σό­τερο και έκανε μια κατα­γραφή της έκτασης που είχε κατα­λη­φθεί από ομπρε­λο­κα­θί­σματα σε παρα­λίες του νησιού το προη­γού­μενο καλο­καίρι, αντι­πα­ρα­θέ­το­ντας τις απο­φά­σεις μίσθω­σης του αιγια­λού. Ετσι, προ­έ­κυ­πτε πέραν πάσης αμφι­βο­λίας πως σε αρκετά παρα­λιακά μαγαζιά του νησιού τα beach bar είχαν επε­κτα­θεί παρα­νό­μως από 100% έως και… 1.000%, κάποια μάλιστα χωρίς να δια­θέ­τουν καν άδεια (βλ. «Κ» 12.7.23). Ακο­λού­θως η Κίνηση διορ­γά­νωσε δύο δια­δο­χι­κές Κυρια­κές δια­δή­λωση στη θάλασσα, καλώ­ντας πολίτες να κάνουν το μπάνιο τους σε παρά­νομα κατει­λημ­μέ­νες ακτές. «Την πρώτη Κυριακή στις 23 Ιουλίου με καύσωνα μαζευ­τή­καμε 250 άτομα στην παραλία μικρή Σάντα Μαρία, μια εμβλη­μα­τική περί­πτωση καθώς η παραλία έχει κατα­λη­φθεί χωρίς άδεια», λέει ο Δαμια­νός Γαβαλάς, μέλος της Κίνησης. «Την προη­γού­μενη Κυριακή πήγαμε στις παρα­λίες Μαρ­τσέλο και Κριό. Μαζευ­τή­καμε 400 άτομα όλων των ηλικιών, από παιδιά έως ηλι­κιω­μέ­νους. Μοι­ρά­σαμε φυλ­λά­δια στους λουό­με­νους, τους ενη­με­ρώ­σαμε για τις παρα­νο­μίες των beach bar, ότι δεν απο­δί­δουν ούτε ένα ευρώ στο κράτος. Τώρα ζητή­σαμε να συγκλη­θεί έκτακτο δημο­τικό συμ­βού­λιο για το θέμα – θέλουμε η επόμενη δια­μαρ­τυ­ρία να γίνει στον δήμο».

«Ούτε ένας έλεγχος»

Η πιο ενδια­φέ­ρουσα στιγμή των δύο δια­μαρ­τυ­ριών ήταν για τον κ. Γαβαλά η συνά­ντηση με τους ιδιο­κτή­τες των παρά­νο­μων παρα­λια­κών μπαρ. «Στη μικρή Σάντα Μαρία συνα­ντή­σαμε τον έναν από τους δύο επι­χει­ρη­μα­τίες και μας είπε πολύ κυνικά, το ξέρω ότι είμαι παρά­νο­μος, καλέστε την αστυ­νο­μία. Την καλέ­σαμε και τον συνέ­λα­βαν, όπως και τον ιδιο­κτήτη του δεύ­τε­ρου παρά­νο­μου μπαρ, όμως τα κατα­στή­ματα λει­τουρ­γούν ακόμα. Στην παραλία του Κριού, ο ιδιο­κτή­της του παρά­νο­μου μπαρ παρα­δέ­χθηκε ότι δεν έχει παρα­χω­ρη­τή­ριο – είπε ότι το θεωρεί άδικο που δεν του έδωσαν και μας είπε πως υπέβαλε ένσταση και αν δεν γίνει δεκτή θα τα μαζέψει. Γενικώς ο καθένας κάνει ό,τι θέλει, ο δήμος λέει ότι δεν είναι υπεύ­θυ­νος, δεν έχει κάνει ούτε έναν έλεγχο τα τελευ­ταία δύο χρόνια στις παρα­χω­ρη­μέ­νες παρα­λίες. Οπότε το μόνο που μπο­ρούμε να κάνουμε ως πολίτες είναι να δηλώ­νουμε την αγα­νά­κτησή μας και να ελπί­ζουμε ότι θα προ­κα­λέ­σουμε κάποια αντί­δραση».

Μόλις πριν από δύο εβδο­μά­δες γεν­νή­θηκε ένα ανάλογο κίνημα στη Νάξο. «Στις 16 Ιουλίου μια κάτοι­κος του νησιού, η κ. Μαρ­κέλλα Χένσλεϋ, μέσα στην αγα­νά­κτησή της για αυτό που συνέ­βαινε απο­φά­σισε να φτιάξει μια ομάδα στο Facebook με τίτλο Κίνηση “Σώστε τις παρα­λίες της Νάξου”. Επι­κοι­νώ­νησα μαζί της, όπως και αρκετοί ακόμα, συνα­ντη­θή­καμε και ανα­ζη­τή­σαμε τρόπο δράσης, έχοντας μπροστά μας και το παρά­δειγμα της Πάρου», λέει η Ελένη Ανδρια­νο­πού­λου, μέλος της κίνησης. «Η αντα­πό­κριση ήταν κατα­πλη­κτική! Μέσα σε λίγες ημέρες η ομάδα συγκέ­ντρωσε περισ­σό­τερα από 3.500 μέλη. Συντά­ξαμε μια ανοιχτή επι­στολή, την οποία υπέ­γρα­ψαν περισ­σό­τερα από 1.500 άτομα, την οποία θα στεί­λουμε στον εισαγ­γε­λέα και στις Αρχές. Παράλ­ληλα, ξεκι­νή­σαμε κατα­γραφή με drone της κατά­στα­σης σε βασικές παρα­λίες, προ­κει­μέ­νου να τη συγκρί­νουμε με τις απο­φά­σεις παρα­χώ­ρη­σης και να απο­κα­λύ­ψουμε την παρα­νο­μία».

Σύμφωνα με την κ. Ανδρια­νο­πού­λου, οι παρα­νο­μίες στις ακτές της Νάξου δεν περιο­ρί­ζο­νται στην «επέ­κταση» των ομπρε­λο­κα­θι­σμά­των. «Ζητάμε άμεση παρέμ­βαση όλων των αρμό­διων αρχών. Σε πολλές παρα­λίες του νησιού υπάρ­χουν πολ­λα­πλές παρα­βά­σεις που δεν αφορούν μόνο την κατα­στρα­τή­γηση των παρα­χω­ρή­σεων. Υπάρ­χουν περι­βαλ­λο­ντι­κές, πολε­ο­δο­μι­κές, υγειο­νο­μι­κές παρα­βά­σεις. Εξέδρες, πέρ­γκο­λες, καλώδια μέσα στην άμμο, πάσ­σα­λοι, τσι­μέ­ντα, ξύλα, τα πάντα όλα. Γίνο­νται εκβρα­χι­σμοί, ισο­πε­δώ­νο­νται αμμο­θί­νες, γίνο­νται αμμο­λη­ψίες. Αντί να προ­στα­τεύ­σουμε το νησί μας, συντε­λεί­ται μπροστά στα μάτια μας μια φοβερή κατα­στροφή».

Την ανη­συ­χία κατοί­κων και φίλων της Νάξου επι­τεί­νουν οι απόψεις επι­στη­μό­νων, που προει­δο­ποιούν για τις συνέ­πειες της απλη­στίας. Οπως η γεω­λό­γος Νίκη Ευελ­πί­δου, η οποία πραγ­μα­το­ποιεί έρευνα στο νησί από το 1997 και δια­πί­στωσε πρό­σφατα ότι κάποιοι είχαν αφαι­ρέ­σει πλάκες από τη θάλασσα στην παραλία Πλάκα, με απο­τέ­λε­σμα στο σημείο η ακτή να υπο­χω­ρή­σει. «Αυτές οι πλάκες, που επι­στη­μο­νικά ονο­μά­ζο­νται ακτό­λι­θοι, είναι πολύ σημα­ντικό να είναι εκεί γιατί συγκρα­τούν την παρά­κτια διά­βρωση. Κατά καιρούς, όλο και κάποιος ιδιώτης αφαιρεί κάτι, για να διευ­κο­λύ­νει την είσοδο των πελατών του στη θάλασσα», λέει στην «Κ» η κ. Ευελ­πί­δου. «Αυτό όμως θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα την επι­τά­χυνση της διά­βρω­σης. Ηδη από το σημείο που αφαι­ρέ­θηκε πλάκα, η αμμου­διά έχει περιο­ρι­στεί μέσα σε μερι­κούς μήνες! Με αυτά που κάνουν, στο τέλος θα χαθεί η παραλία».

Τα νησιά – έκπληξη της φετινής σεζόν

«Είναι άγριο αυτό που συμ­βαί­νει στη Νάξο», κατα­λή­γει η κ. Ανδρια­νο­πού­λου. «Από τη μια η κατα­στροφή, από την άλλη η απλη­στία – τις προ­άλ­λες έδιωξαν μια μεγάλη γυναίκα που πήγε να αφήσει κάτω την πετσέτα της για να μπει στη θάλασσα εκεί που είχε ξαπλώ­στρες. Η κοι­νω­νία αρχίζει να συνει­δη­το­ποιεί ότι η κατά­σταση “πιάνει πάτο” και γι’ αυτό ξεση­κώ­νε­ται. Κάτι που δεν συνέ­βαινε μέχρι σήμερα, εδώ όλοι είμαστε συγ­γε­νείς και φίλοι, δεν έχουμε πολλά εξω­τε­ρικά συμ­φέ­ρο­ντα. Ομως η κατά­σταση στις παρα­λίες δεν ήταν ποτέ μέχρι σήμερα έτσι».

Στη Σέριφο

Περισ­σό­τερο από τέσσερα χρόνια χρειά­στηκε ο Δήμος Σερίφου και η Εται­ρεία Φίλων Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς και Περι­βάλ­λο­ντος «Η Σέριφος» για να «κλεί­σουν» ένα παρά­νομο beach bar στην παραλία Γάνωμα (Saan Eco Rest. Beach House). Η υπόθεση θυμίζει πολύ τη «μεθο­δο­λο­γία» της Μυκόνου, καθώς η πλευρά της επι­χεί­ρη­σης χρη­σι­μο­ποί­ησε διά­φο­ρους ελιγ­μούς, για να παρα­τεί­νει όσο μπο­ρούσε τη λει­τουρ­γία, κάτι που προ­κά­λεσε τελικά και την παρέμ­βαση εισαγ­γε­λέα.

Οπως ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο πρό­ε­δρος της Εται­ρείας «Η Σέριφος» Νίκος Χαι­ρε­τάς, η επι­χεί­ρηση μίσθωσε ένα παρά­κτιο (μη άρτιο και «τυφλό», δηλαδή χωρίς δρόμο) οικό­πεδο με ένα παρά­νομο ασκεπές κτίσμα 40 τ.μ. (της δεκα­ε­τίας του ’90) και το μετα­μόρ­φωσε σε beach bar δεκα­πλά­σιας έκτασης. Μάλιστα επι­χεί­ρησε να νομι­μο­ποι­ή­σει τις παρά­νο­μες επε­κτά­σεις και την αλλαγή χρήσης – κάτι που δεν επι­τρέ­πε­ται από το προ­ε­δρικό διά­ταγμα για το νησί. Η επι­χεί­ρηση πήρε άδεια από το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού (ως του­ρι­στική επι­χεί­ρηση με καφέ) και μόλις δια­τά­χτηκε η σφρά­γισή του, αναί­ρεσε την άδεια και εξέδωσε γνω­στο­ποί­ηση λει­τουρ­γίας στον δήμο (ως κατά­στημα υγειο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος). Πριν από λίγες ημέρες το δημο­τικό συμ­βού­λιο απο­φά­σισε τη σφρά­γιση του κατα­στή­μα­τος και όταν αυτή πραγ­μα­το­ποιού­νταν ενώπιον του δημάρ­χου Κων­στα­ντί­νου Ρεβίνθη, ο εκπρό­σω­πος της επι­χεί­ρη­σης μήνυσε τον δήμαρχο και η αστυ­νο­μία τον οδήγησε στο αυτό­φωρο, παρότι αυτό απα­γο­ρεύ­ε­ται. Μετά η επι­χεί­ρηση παρα­βί­ασε τη σφρά­γιση, η οποία επα­να­λή­φθηκε τρεις φορές.

«Μέχρι τις 29 Ιουλίου το κατά­στημα άνοιγε παρά­νομα και ξανα­σφρα­γι­ζό­ταν», λέει ο κ. Ρεβίν­θης. «Επί τέσσερα χρόνια ζούμε εξω­φρε­νι­κές κατα­στά­σεις στο νησί, να μην μπο­ρούμε να κλεί­σουμε ένα παρά­νομο μαγαζί, η πολε­ο­δο­μία (σ.σ. Μήλου) και η κτη­μα­τική υπη­ρε­σία να είναι ανύ­παρ­κτες, να μην εφαρ­μό­ζο­νται οι απο­φά­σεις του δικα­στη­ρίου και όταν ο δήμαρ­χος τις εφαρ­μό­ζει να κατα­λή­γει στη φυλακή. Δεν μπο­ρού­σαμε όμως να το επι­τρέ­ψουμε, γιατί αλλιώς θα δίναμε το μήνυμα ότι στη Σέριφο ισχύει ο νόμος του Φαρ Ουέστ, ότι όποιος θέλει έρχεται και κάνει κάτι παρά­νομο εδώ και θα είναι μια χαρά».

Αυστηρή τήρηση του νόμου ζητεί η εισαγ­γε­λέας του Αρείου Πάγου

Της Ιωάννας Μάνδρου

Εισαγ­γε­λική παρέμ­βαση για τις παρα­νο­μίες που καταγ­γέλ­λο­νται σε νησιά, με την κατά­ληψη παρα­λιών ή με τη συνέ­χιση λει­τουρ­γίας κατα­στη­μά­των που έχουν σφρα­γι­στεί, σημειώ­θηκε με πρω­το­βου­λία της νέας εισαγ­γε­λέως του Αρείου Πάγου, Γεωρ­γίας Αδει­λίνη.

Η νέα επι­κε­φα­λής της Εισαγ­γε­λίας του ανω­τά­του δικα­στη­ρίου παρε­νέβη για δύο περι­πτώ­σεις που αφορούν πρω­τί­στως την Πάρο, όπου υπάρ­χουν καταγ­γε­λίες και κινη­το­ποι­ή­σεις πολιτών για παρά­νομη κατά­ληψη παρα­λιών σε πολλά σημεία της ακτο­γραμ­μής του νησιού, με την τοπο­θέ­τηση ξαπλώ­στρας και ομπρέ­λας και την παρε­μπό­διση των κατοί­κων, οι οποίοι, όπως καταγ­γέλ­λουν, δεν έχουν ελεύ­θερη πρό­σβαση.

Η κ. Αδει­λίνη ζητεί εγγρά­φως με την παραγ­γε­λία της από τις αρμό­διες κατά τόπους εισαγ­γε­λι­κές αρχές (Εισαγ­γε­λία Σύρου) την αυστηρή τήρηση του νόμου και επα­να­λαμ­βά­νει πρό­σφατη εγκύ­κλιο για την ανάγκη ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης των πολιτών σε παρα­λίες, που είχε εκδοθεί από τον αντει­σαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου Πανα­γιώτη Πανα­γιω­τό­πουλο τον περα­σμένο Μάιο. Η κ. Αδει­λίνη στην παραγ­γε­λία της προς την εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Σύρου Ολυμπία Λαμπρο­πού­λου, ειδι­κό­τερα, ανα­φέ­ρει: «Ως προς τις καταγ­γε­λίες που ανα­φέ­ρο­νται σε κατά­ληψη τμη­μά­των του αιγια­λού στην Πάρο, χωρίς τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του νόμου και την παρε­μπό­διση της ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης του κοινού στις παρα­λίες, σας υπεν­θυ­μί­ζουμε τη με αριθμό 10/4-5-2023 εγκύ­κλιό μας και παρα­κα­λούμε για την πιστή εφαρ­μογή της».

Επίσης, εισαγ­γε­λική παρέμ­βαση σημειώ­θηκε και για κατά­στημα στη Σέριφο. Ειδι­κό­τερα, ο δήμαρ­χος Σερίφου Κων­στα­ντί­νος Ρεβίν­θης σφρά­γισε επι­χεί­ρηση beach bar η οποία, όπως τονί­ζε­ται, λει­τουρ­γεί παρά­νομα. Ειδι­κό­τερα, ο δήμαρ­χος Σερίφου σε δήλωσή του είχε υπο­γραμ­μί­σει: «Η επι­χεί­ρηση λει­τουρ­γεί παρά­νομα, με αυθαί­ρετα κτί­σματα και χωρίς άδεια χρήσης παρα­λίας. Προ­χω­ράς ως δήμος σε σφρά­γιση του κατα­στή­μα­τος και το βλέπεις ξανά ανοιχτό και κάποιες δημό­σιες υπη­ρε­σίες βρί­σκο­νται σε παρα­τε­τα­μέ­νες δια­κο­πές. Εμείς θα κάνουμε το χρέος μας για το νησί, πάντα απέ­να­ντι στα συμ­φέ­ρο­ντα». Η εισαγ­γε­λέας του Αρείου Πάγου, στην παραγ­γε­λία της προς την εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Σύρου ανα­φο­ρικά με τη Σέριφο, ανα­φέ­ρει: «Σας απο­στέλ­λουμε δημο­σιεύ­ματα του ηλε­κτρο­νι­κού Τύπου προ­κει­μέ­νου να διε­ρευ­νή­σετε τις ανα­φε­ρό­με­νες σ’ αυτά καταγ­γε­λίες του δημάρ­χου Σερίφου για τη συνέ­χιση, με την ανοχή των αρμό­διων υπη­ρε­σιών, λει­τουρ­γίας επι­χεί­ρη­σης, το κατά­στημα της οποίας είχε σφρα­γι­στεί, προς δια­κρί­βωση τυχόν αυτε­παγ­γέλ­τως διω­κο­μέ­νων αξιο­ποί­νων πράξεων».

Σημειώ­νε­ται ότι από την άνοιξη οι εισαγ­γε­λι­κές αρχές έχουν ξεκι­νή­σει μια προ­σπά­θεια συμ­μα­ζέ­μα­τος εξό­φθαλ­μων παρα­νο­μιών σε νησιά, όπου αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές και κατα­λή­ψεις αιγια­λού απο­τε­λούν συνήθη φαι­νό­μενα, προ­κει­μέ­νου να εφαρ­μο­στεί, έστω και στοι­χειω­δώς, ο νόμος.

Πάντως, τα προ­βλή­ματα με τις παρα­λίες, όχι μόνον στις νησιω­τι­κές περιο­χές, παρου­σιά­ζουν τα τελευ­ταία χρόνια ένταση, χωρίς οι αρμό­διες αρχές να ευαι­σθη­το­ποιού­νται.

Πηγή kathimerini.gr

Γιώργος Λιάλιος