Το Plan B του Βαρουφάκη-Οι άνθρωποι κλειδιά και ο έλεγχος των τραπεζών

Τι περιε­λάμ­βανε το σχέδιο του Γιάννη Βαρου­φάκη. Ο έλεγχος των εισα­γω­γών αλλά και των τρα­πε­ζών. Το δίκτυο προ­σώ­πων και οι προ­ε­τοι­μα­σίες για κόψιμο νομί­σμα­τος παράλ­ληλα με το ευρώ ανα­φέ­ρει η εφη­με­ρίδα Πρώτο Θέμα.

Μπαράζ πράξεων νομο­θε­τι­κού περιε­χο­μέ­νου φέρεται να ετοί­μαζε η ομάδα της δραχμής, η οποία με συντο­νι­στή τον πρώην υπουργό Οικο­νο­μι­κών Γιάνη Βαρου­φάκη ετοί­μα­ζαν τα συγκε­ρι­μένα βήματα του Plan B. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, δημιουρ­γή­θηκε δίκτυο προ­σώ­πων, ειδικών απο­στο­λών σε κύριες θέσεις. Υπήρχαν του­λά­χι­στον δύο άτομα από το Μέγαρο Μαξίμου, ένας από το Γενικό Λογι­στή­ριο του Κράτους και ένα υψη­λό­βαθμο στέ­λε­χος από το υπουρ­γείο Παι­δείας. Μάλιστα, ο Σ.Ν είχε αυξη­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες και θεω­ρεί­ται άτομο – κλειδί.

Καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι ως πρώτο βήμα είχε καταρ­τί­σει Πράξη Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου, η οποία προ­έ­βλεπε τη δημιουρ­γία μίας υπο-ομάδας στη Γενική Γραμ­μα­τεία. Μεταξύ των αρμο­διο­τή­των της ήταν ο αυστη­ρός έλεγχος των εισα­γω­γών. Δηλαδή; Το κράτος θα απα­γό­ρευε την ελεύ­θερη δια­κί­νηση προ­ϊ­ό­ντων, πρώτων υλών κλπ προς την Ελλάδα. Με απλά λόγια, δεν θα μπο­ρούσε να γίνει καμία εισα­γωγή αν δεν λάμβανε την έγκριση της “μικρής” Γενικής Γραμ­μα­τείας. Επίσης, θα απα­γό­ρευε τις συναλ­λα­γές με μετρητά, επι­τρέ­πο­ντας μόνο πλη­ρω­μές και αγορές ηλε­κτρο­νι­κώς ή ψηφιακά. Παράλ­ληλα, θα έδινε εντολή για κρατικό έλεγχο των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών, αλλά και άμεσο “κούρεμα” κατα­θέ­σεων.

Πάντως, σύμφωνα με τον βου­λευτή του Ποτα­μιού Χάρη Θεοχάρη – που απο­κά­λυψε δημο­σίως τα σχέδια του κ. Βαρου­φάκη για δραχμή πριν ακόμα λάβουν τέτοιες διαστάσεις- εκφρά­ζει τις αμφι­βο­λίες του για την επ’ αόρι­στον ματαί­ωση του. “Δεν είναι σίγουρο πως το πλάνο αυτό έχει πλήρως αφεθεί ως μη ενεργό. Σε κάθε περί­πτωση παρα­κο­λου­θούμε στενά τις εξε­λί­ξεις, καθώς δεν είναι λίγοι εντός και εκτός χώρας που επι­θυ­μούν την έξοδο της χώρας μας από το ευρώ”, τονίζει στο “ΘΕΜΑ” ο κ. Θεο­χά­ρης.

Τύπωμα χρή­μα­τος σε άλλη Ήπειρο;

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το δεύτερο βήμα ήταν η προ­ε­τοι­μα­σία Πράξης Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου σύμφωνα με την οποία για κόψιμο νομί­σμα­τος παράλ­ληλα με το ευρώ. Εξάλλου, ο κ. Βαρου­φά­κης ήταν υπέρ της στα­δια­κής μετά­βα­σης σε νέο νόμισμα τονί­ζο­ντας ότι η Ελλάδα θα πρέπει να εκδώσει δικά της IOUs. Οι ίδιες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι υπήρχαν συνο­μι­λίες με νομι­σμα­το­κο­πεία του εξω­τε­ρι­κού, τα οποία είναι εκτός Ευρώπης. Ας μην ξεχνάμε πως από το 1928 που ιδρύ­θηκε η ΤτΕ με το απο­κλει­στικό προ­νό­μιο της εκτύ­πω­σης τρα­πε­ζο­γραμ­μα­τίων τύπωνε πάντα στο εξω­τε­ρικό και μόλις επί κατοχής έκανε τις πρώτες εθνικές εκτυ­πώ­σεις παράλ­ληλα με το εξω­τε­ρικό, ενώ μόλις το 1950 εκδό­θη­καν γραμ­μά­τια 5.000 δραχμών με μελέτη προ­σπα­ρα­σκευή και εκτύ­πωση εξ’ ολο­κλή­ρου στην χώρα μας.

Σχετικά με το ζήτημα, ο κ. Θεο­χά­ρης -με εμπει­ρία στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο -επί Στουρνάρα- δηλώνει ότι “είναι προ­φα­νές πως στα αρχικά στάδια ενός τέτοιου σχεδίου και μέχρι να γίνουν οι απα­ραί­τη­τες μετα­βα­τι­κές προ­σαρ­μο­γές, θα μπο­ρούσε η χώρα μας να εκδώσει τρα­πε­ζο­γραμ­μά­τια σε συνέρ­γα­σία με κάποια προηγ­μένη εθνική Τράπεζα”.

Αν γνώρισε ή αν δεν γνώριζε ο Αλέξη Τσίπρας τα παρα­πάνω βήματα θα το δείξει η ιστορία. Το ζήτημα είναι ότι η κατάρ­τιση ενός σχεδίου εκτά­κτου ανάγκης ως “μαξι­λάρι” σε περί­πτωση ακραίου σενα­ρίου δεν απο­τε­λεί κατα­κρι­τέα πράξη, διότι όλες οι χώρες της Ευρώπης, αλλά και Θεσμοί, όπως είναι Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα, κρατούν σε θησαυ­ρο­φυ­λά­κια εναλ­λα­κτικά σχέδια δια­χεί­ρι­σης ακραίων κατα­στά­σεων. Ωστόσο, σε αυτή τη περί­πτωση, από τα μέχρι στιγμής δεδο­μένα, φαί­νε­ται ότι δεν ανα­τέ­θηκε υπη­ρε­σιακά, σε μία συγκε­κρι­μένη ομάδα με δια­φα­νείς δια­δι­κα­σίας, αλλά υπο­γείως, και όχι με το χαρα­κτήρα του εναλ­λα­κτι­κού, αλλά της μεθό­δευ­σης. Ενδε­χο­μέ­νως, ο πρω­θυ­πουρ­γός να ήταν γνώστης του σχεδίου, αλλά να μην είχε ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα.

Το… άλλο κουαρ­τέτο: Σόιμπλε, Βαρου­φά­κης, Λαφα­ζά­νης, Λαπα­βί­τσας

Δεν μπο­ρούμε να πούμε ότι πέφτουμε από τα σύννεφα όταν ακού­σαμε τα περί σχεδίου εξόδου από το ευρώ. Οι δηλώ­σεις του κυρίου Βαρου­φάκη – πριν ακόμα γίνει υπουρ­γός – έδιναν σαφές στίγμα της λογικής του. Θα μπο­ρούσε το σκε­πτικό του να ταυ­τι­στεί με εκείνο του Γερ­μα­νού υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών Β. Σόιμπλε, αλλά και με εκπρο­σώ­πους της Αρι­στε­ρής Πλατ­φόρ­μας, όπως των κ.κ. Πανα­γιώτη Λαφα­ζάνη και Κώστα Λαπα­βί­τσα που δεν έκρυψαν ποτέ την προ­τί­μησή του στο εναλ­λα­κτικό σχέδιο. Ο κ. Λαφα­ζά­νης την περα­σμένη εβδο­μάδα, σε εκδή­λωση του iskra.gr, παρου­σί­ασε ανοιχτά το «μανι­φέ­στο της δραχμής». Βασικοί άξονες του σχεδίου: την εθνι­κο­ποί­ηση/κοι­νω­νι­κο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών, την υπό δημόσιο και κοι­νω­νικό έλεγχο ανα­συ­γκρό­τηση των στρα­τη­γι­κών δομών της οικο­νο­μίας και των δικτύων, την ανα­δια­νομή του παρα­γό­με­νου πλούτου μέσω νέου φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος, την απο­κα­τά­σταση της δημο­κρα­τι­κής νομι­μό­τη­τας και της δια­φά­νειας στα ΜΜΕ και τη δια­γραφή του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους του χρέους.

Αρκετές οι ομοιό­τη­τες με το σχέδιο του κ. Βαρου­φάκη

Από την πλευρά του ο οικο­νο­μο­λό­γος – υπο­στη­ρι­κτής της δραχμής κ. Λαπα­βί­τσας υπο­στη­ρί­ζει πως δεν είναι μονό­δρο­μος το Μνη­μό­νιο, σχο­λιά­ζο­ντας το δημόσιο προ­βλη­μα­τι­σμό σχετικά με το αν υπάρχει, ή όχι, σχέδιο που να μπορεί να οδη­γή­σει την Ελλάδα συντε­ταγ­μένα και με σχετική ασφά­λεια εκτός της απο­τυ­χη­μέ­νης νομι­σμα­τι­κής ένωσης που πλέον την πνίγει.

“Λυπάμαι που θα στε­νο­χω­ρήσω του καλούς οπαδούς του μονό­δρο­μου, αλλά ανα­λυ­τι­κός σχε­δια­σμός της εξόδου υπάρχει από καιρό”, γράφει το προ­σω­πική του ιστο­σε­λίδα. Τι είναι το Σχέδιο Εξόδου; Σύμφωνα με τον κ. Λαπα­βί­τσα, είναι με έναν τρόπο κατα­νοητό να νομίζει κανείς ότι μπορεί να υπάρξει λεπτο­με­ρής σχε­δια­σμός του κάθε βήματος που απαι­τεί­ται για την έξοδο από την ΟΝΕ, με οικο­νο­με­τρική απο­τί­μηση των επι­πτώ­σεων και ίσως με ποσο­τική μέτρηση του κόστους και του οφέλους, τονί­ζο­ντας ότι δεν δεν υπάρχει και ούτε μπορεί να υπάρξει. Όπως υπο­στη­ρί­ζει, η έξοδος από την ΟΝΕ είναι μια βαθιά δυνα­μική δια­δι­κα­σία που θα αλλάξει όλα τα δεδο­μένα της οικο­νο­μίας και συνεπώς, το μόνο που μπορεί να γίνει εκ των προ­τέ­ρων είναι να εξα­κρι­βω­θεί η λογική αλλη­λου­χία των βημάτων που απαι­τού­νται για να γίνει με επι­τυ­χία η μετά­βαση, ώστε να δια­μορ­φω­θεί το πλαίσιο της απα­ραί­τη­της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής. Αυτό ακριβώς είναι το δύσκολο ανα­λυ­τικό πρό­βλημα της «εξόδου από την ΟΝΕ» και όχι η ποσο­τική μέτρηση των πιθανών επι­πτώ­σεων της εξόδου.

Ο κ. Λαπα­βί­τσας τονίζει ότι το Σχέδιο αυτό θα περι­λαμ­βά­νει πολι­τι­κές απο­φά­σεις και κινή­σεις, δηλαδή θα είναι μια βαθύ­τατα πολι­τική δια­δι­κα­σία και όχι απλώς ένα τεχνικό οικο­νο­μικό κείμενο. Στη συνέ­χεια θα πρέπει να γίνει λεπτο­με­ρής ανάλυση των αλλαγών στις τρά­πε­ζες, της συναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μίας, της φορο­λο­γίας, κλπ. “Τη στιγμή αυτή ο πυρήνας του Σχεδίου, ο πλοηγός της εξόδου, υπάρχει. Είναι απο­τέ­λε­σμα πολύ­μη­νης συνερ­γα­σίας μου με τους διε­θνούς εμβέ­λειας οικο­νο­μο­λό­γους, Χάινερ Φλά­σμπεκ και Ζακ Σαπίρ και με ομάδα άλλων οικο­νο­μο­λό­γων κύρους που μας πλαι­σί­ω­σαν. Αυτό που απο­μέ­νει να γίνει είναι η λεπτο­με­ρής επε­ξερ­γα­σία των επι­μέ­ρους πλευρών του όπως ανα­φέρ­θηκε παρα­πάνω, πράγμα που απαιτεί πολι­τική βούληση και ομάδες εργα­σίας. Αυτό είναι και το κύριο ζητού­μενο για την κυβέρ­νηση Σύριζα τους επό­με­νους μήνες, καθώς το τρίτο μνη­μό­νιο θα οδεύει προς την απο­τυ­χία, κάτι που διεθνώς εκτι­μά­ται ως η πλέον πιθανή εξέλιξη”, γράφει ο κ. οικο­νο­μο­λό­γος

Βέβαια, ο κ. Λαπα­βί­τσας παρα­δέ­χε­ται ότι η έξοδος από την ΟΝΕ δεν απο­τε­λεί από μόνη της λύση στα προ­βλή­ματα της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον ίδιον, η έξοδος μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για πολι­τι­κές που μειώ­νουν την ανεργία, αυξά­νουν το εισό­δημα και βάζουν τη χώρα σε δρόμο ανά­πτυ­ξης με κοι­νω­νική δικαιο­σύνη, ενώ, όπως λέει, η ανά­καμψη που θα ακο­λου­θή­σει θα είναι η βάση για τη μεσο­πρό­θε­σμη ανα­συ­γκρό­τηση της χώρας. Με το εναλ­λα­κτικό σχέδιο, η Ελλάδα θα πρέπει οπωσ­δή­ποτε να προ­χω­ρή­σει σε βαθιά μεταρ­ρύθ­μιση του εκπαι­δευ­τι­κού και δικα­στι­κού συστή­μα­τος, καθώς και σε αλλαγή των κανόνων της αγοράς και της λει­τουρ­γίας του κράτους. Τονίζει δε ότι για να υλο­ποι­η­θεί η μεσο­πρό­θε­σμη επεν­δυ­τική τόνωση που χρειά­ζε­ται η Ελλάδα, θα πρέπει άμεσα να ισχυ­ρο­ποι­η­θεί το πρό­γραμμα των δημο­σίων επεν­δύ­σεων. Θα πρέπει επίσης να ανα­διαρ­θρω­θούν οι απο­τυ­χη­μέ­νες ιδιω­τι­κές τρά­πε­ζες, υπό δημόσιο έλεγχο με νέα αντί­ληψη διοί­κηση, με στόχο τη στήριξη της παρα­γω­γι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης της χώρας. Επι­ση­μαί­νει δε ότι η ανα­ζω­ο­γό­νηση των δημο­σίων επεν­δύ­σεων και η ανα­διάρ­θρωση του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος σε δημόσια βάση θα μπο­ρού­σαν να δημιουρ­γή­σουν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια σταθερή ανά­καμψη των ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σεων.

Πρώτο Θέμα