Χωρίς πανελλαδικές στα ΑΕΙ εισηγείται ο καθηγητής Αντώνης Λιάκος

Απο­σύν­δεση του Λυκείου από τις πανελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις, «δείκτες ποιό­τη­τας» για την αξιο­λό­γηση του εκπαι­δευ­τι­κού που για μια ακόμη φορά (όπως και σε όλες τις προη­γού­με­νες νομο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λίες) διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι δεν θα είναι «τιμω­ρη­τική», αλλά και νέα προ­γράμ­ματα σπουδών που θα οδηγούν ισχυρό απο­λυ­τή­ριο τύπου Μπα­κα­λο­ρεά, θα ειση­γη­θεί η Επι­τροπή Δια­λό­γου του υπουρ­γείου Παι­δείας που ως σήμερα δεν κατά­φερε να συνε­δριά­σει στην Αθήνα.

Αυτά περι­λαμ­βά­νο­νται στα εισα­γω­γικά κείμενα που θα τεθούν σε διάλογο στην Επι­τροπή, μέλη της οποίας συνε­δρί­α­σαν τη Δευτέρα στη Θεσ­σα­λο­νίκη με τη συμ­με­τοχή τοπικών φορέων (όπως πρυ­τά­νεις, ο γενικός γραμ­μα­τέας του υπουρ­γείου Παι­δείας που βρι­σκό­ταν στο «γήπεδό» του καθώς κατά­γε­ται από τη Θεσ­σα­λο­νίκη, δήμαρ­χος της πόλης κ.ά.).

«Επα­να­στα­τι­κές πιρου­έ­τες» στην Αθήνα…

Στη συζή­τηση αυτή ο πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Δια­λό­γου καθη­γη­τής Αντώνης Λιάκος χαρα­κτή­ρισε «χόκεϊ επί πάγου» τις δια­μαρ­τυ­ρίες εκπαι­δευ­τι­κών που διέ­λυ­σαν ήδη τις δύο πρώτες προ­σπά­θειες δια­λό­γου στην Αθήνα. «Ούτε ξέρουν τα προ­βλή­ματα ούτε ξέρουν την ημε­ρή­σια διάταξη και απλώς κάνουν επα­να­στα­τι­κές πιρου­έ­τες» είπε ο κ. Λιάκος.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι την ιδέα του ισχυρού απο­λυ­τη­ρίου στα σχολεία όπως και τη σύνδεσή τους με τις τοπικές κοι­νω­νίες είχε ειση­γη­θεί πρώτος και με έμφαση επί υπουρ­γίας του στην Παιδεία ο κ. Γιώργος Παπαν­δρέου, ενώ δείκτες για την αξιο­λό­γηση θεσμο­θέ­τη­σαν πολλές φορές οι κυβερ­νή­σεις των προη­γού­με­νων ετών, χωρίς ποτέ να εφαρ­μο­σθούν στους δάσκα­λους και στους καθη­γη­τές των σχο­λείων.

Πάντως, στα μέσα Μαρτίου θα… επι­χει­ρή­σει να συνε­δριά­σει η 42μελής Επι­τροπή Εθνικού Δια­λό­γου επι­διώ­κο­ντας ως το τέλος του ίδιου μήνα, με τη βοήθεια των 12 υπο­ε­πι­τρο­πών, να είναι έτοιμη η πρόταση νόμου η οποία ως το τέλος Απρι­λίου θα γίνει προ­σπά­θεια να τεθεί σε συζή­τηση στη Βουλή.

Προ­τά­σεις για αλλαγές

Σύμφωνα με τα εισα­γω­γικά κείμενα προς τις υπο­ε­πι­τρο­πές του εθνικού δια­λό­γου, από τον πρόεδρο της επι­τρο­πής καθη­γητή κ. Λιάκο:

* Προ­γράμ­ματα σπουδών. Χρειάζεται η σύνταξη ενός Εθνικού Πλαισίου Εκπαίδευσης (National Curriculum), αντικείμενο του οποίου είναι να προσ­διορίσει σε αδρές γραμμές τη μορφή και το γενικό περιεχόμενο του Εθνικού Πλαισίου Εκπαίδευσης για τον έλληνα-ευρωπαίο πολίτη του 21ου αιώνα που μπορεί να λει­τουργήσει απο­τε­λε­σμα­τικά σε ένα παγκο­σμιο­ποι­ημένο περιβάλλον μεγάλων αλλαγών και απρόβλεπτων εξελίξεων.

* Υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση 14 ετών

* Νέο μοντέλο «δια­κυ­βέρ­νη­σης» στην εκπαί­δευση (το μοντέλο διοί­κη­σης της οποίας βέβαια άλλαξε πρό­σφατα από την ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας εκτός δια­λό­γου) και απα­ντή­σεις στο ερώτημα εάν χρειά­ζε­ται ένας τύπος σχο­λείων ή δια­φο­ρο­ποι­η­μένη εκπαί­δευση.

* Κοι­νω­νικό ή «Συμ­με­το­χικό» Σχολείο (με ιδέες από τα ΖΕΠ) το οποίο να εφαρ­μο­στεί πιλο­τικά σε πλη­θυ­σμό περι­φε­ρειών της χώρας με τα μεγαλύτερα προβλήματα και τους λιγότερους πόρους.

* Ομάδα εργασίας που θα εξετάσει τα μοντέλα εκπαίδευσης και τα πλαίσια σπουδών που θα περι­λαμβάνουν δύο δια­φο­ρε­τικά Πλαίσια Προ­γραμμάτων Σπουδών, το ένα εκ των οποίων μπορεί να είναι πρόγραμμα που οδηγεί σε ενός τύπου Διεθνές Απολυτήριο (International Baccalaureate).

* Στα­διακή (μερική ή συνο­λική) αποσύνδεση της εκπαίδευσης στο Γενικό Λύκειο από τις πανελλήνιες εισα­γω­γικές εξετάσεις και θέσπιση κριτηρίων για την εισα­γωγή στην τρι­το­βάθ­μια εκπαίδευση. Για τα τμήματα υψηλής ζήτησης μπορεί να εξε­τα­στεί αν η πιστο­ποι­ημένη γλωσ­σομάθεια ή οι γνώσεις ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών μπορούν να αποτελέσουν κριτήρια. Τα κριτήρια μπορεί να περι­λαμβάνουν και βαθ­μο­λογία από εναλ­λα­κτικές στις πανελλήνιες τυπο­ποι­ημένες (standardized) εξετάσεις, π.χ. εξετάσεις ικανοτήτων πολι­τειότητας ή εξετάσεις ακα­δη­μαϊκής αντίληψης (Academic Aptitude Test) ή ακα­δη­μαϊκής απόδοσης (Academic Performance Test), τύπου PISA.

Σε τμήματα ΑΕΙ που δεν έχουν μεγάλη ζήτηση, οι εισαγόμενοι θα μπορούσαν να επιλέγονται με συγκε­κριμένα κριτήρια και χωρίς οποιουδήποτε τύπου εξετάσεις.

Για τα τμήματα όπου η προ­σφορά ισο­σταθμίζει ή υπερ­καλύπτει τη ζήτηση το ανα­βαθ­μι­σμένο απολυτήριο λυκείου μπορεί να είναι η μονα­δική προϋπόθεση.

* Τεχνική εκπαί­δευση. Πολυ­κλα­δικό Λύκειο ή για ένα Επαγ­γελ­μα­τικό Λύκειο (ΕΠΑΛ) το οποίο όμως έχει και αυτό προ­ο­πτική, όπως και το Γενικό Λύκειο, τη στα­διακή αποσύνδεση της εκπαίδευσης από τις πανελλήνιες εισα­γω­γικές εξετάσεις.

* Κάθετη και οριζόντια κινη­τικότητα στην τεχνική εκπαίδευση από τα ΕΠΑΛ έως τα ΑΤΕΙ και τα ΑΕΙ. Συζήτηση για τα κριτήρια αναλόγως των ειδι­κοτήτων, όπου η ζήτηση υπερβαίνει την προ­σφορά θέσεων.

* Συζήτηση για τη θέση των ΙΕΚ στη δομή του συστήματος και σε σχέση με το Εθνικό Σύστημα Προσόντων. Δυνατότητα προ­σφοράς εξει­δι­κευμένων προ­γραμμάτων διετούς ή μονο­ε­τούς παρα­κο­λούθησης.

* Για τα σχολεία ειδικής εκπαί­δευ­σης δια­φο­ρο­ποι­ημένη αντι­μετώπιση προ­κειμένου να αντα­πο­κρι­θεί η πολιτεία στις ευθύνες της παρέχοντας ειδική στήριξη. Μια πρόταση για ειδικές παι­δα­γω­γικές προ­σεγγίσεις στις πολύγλωσσες τάξεις του σχολείου αλλά και υποστήριξη ώστε να είναι απο­δο­τικά στις σπουδές τους με βάση το ελλη­νικό πρόγραμμα σπουδών και να αντι­με­τωπίζουν τη γλώσσα και τον πολι­τι­σμό κατα­γωγής τους ως πηγή πλούτου.

* Αξιό­λη­γηση. «Όπως και την αποκαλέσουμε, ως αξιολόγηση, αποτίμηση, λογο­δοσία, στάθμιση απόδοσης κ.λπ., είναι κάτι το οποίο χρειάζεται στην ελλη­νική εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες της για τη βελτίωσή της». Το σύστημα αξιολόγησης-αποτίμησης του εκπαι­δευ­τι­κού έργου δεν μπορεί να δια­μορ­φω­θεί άσχετα από το ίδιο το εκπαι­δευ­τικό σύστημα αφού μαζί με τον προσ­διο­ρι­σμό των στόχων του εκπαι­δευ­τι­κού συστήματος καθορίζονται και περιγράφονται λεπτο­μερώς οι δείκτες αξιολόγησης.

Προσ­διο­ρι­σμός των Δεικτών Ποιότητας (Δείκτες Δια­δι­κασίας και Δείκτες Αποτελέσματος) με τους οποίους θα παρα­κο­λου­θείται και θα αποτιμάται το εκπαι­δευ­τικό έργο μέσα από μια δια­μορ­φω­τική (και όχι τιμω­ρη­τική) αξιολόγηση.

Οι Δείκτες Ποιότητας θα πρέπει να απο­τε­λούν χρήσιμα, απλά και εύχρηστα, καθώς και απο­τε­λε­σμα­τικά εργαλεία. Πρέπει επίσης να οριστεί ποιοι μετέχουν στην αυτα­ξιολόγηση και αξιολόγηση-αποτίμηση.

* Εκτε­τα­μένο πρό­γραμμα επι­μόρ­φω­σης των εκπαι­δευ­τι­κών.

* Σύνδεση των σχο­λείων με τις τοπικές κοι­νω­νίες

* Ψηφιακή εκπαί­δευση

Αντι­δρά­σεις εκπαι­δευ­τι­κών

Εκπαι­δευ­τι­κοί, από την άλλη πλευρά, με ανα­κοί­νωσή τους υπο­στη­ρί­ζουν ότι ακύ­ρω­σαν την προ­γραμ­μα­τι­σμένη συνά­ντηση που θα γινόταν στο Δημαρ­χείο Θεσ­σα­λο­νί­κης. Φώναξαν συν­θή­ματα όπως «Στο διάλογό τους καμιά συμ­με­τοχή, όχι στη συναί­νεση και στην υποταγή – Αυτή η πολι­τική η αντι­λαϊκή, διάλογο δεν θέλει αλλά ανα­τροπή – Μαζικοί διο­ρι­σμοί εκπαι­δευ­τι­κών, όχι στην παιδεία των περι­κο­πών» και απέ­κλει­σαν την αίθουσα όπου η επι­τροπή καλούσε τους/τις διευ­θυ­ντές/τριες των σχο­λείων και τους δημάρ­χους της περιο­χής.

Οι δια­μαρ­τυ­ρό­με­νοι εκπαι­δευ­τι­κοί και φοι­τη­τές κατήγ­γει­λαν την κυβέρ­νηση διότι «επι­χει­ρεί να επι­φέ­ρει μια ιστο­ρι­κών δια­στά­σεων αντι­δρα­στική τομή σε όλα τα επίπεδα του δημό­σιου σχο­λείου και πανε­πι­στη­μίου και δια­μέ­σου του υπο­τι­θέ­με­νου δια­λό­γου να νομι­μο­ποι­ή­σει αυτή την τομή στη συνεί­δηση του κόσμου. Είναι θράσος να μιλούν για διάλογο για την παιδεία αυτοί που άφησαν τα σχολεία χωρίς εκπαι­δευ­τι­κούς για μήνες ολό­κλη­ρους, αυτοί που τάζουν για μια ακόμη φορά διο­ρι­σμούς και υπο­γρά­φουν την ανα­στολή των προ­σλή­ψεων, αυτοί που σε κάθε μας αίτημα μας απα­ντούν με τις μνη­μο­νια­κές υπο­χρε­ώ­σεις και πολύ δε περισ­σό­τερο αυτοί που υπο­γρά­φουν να δου­λεύ­ουμε μέχρι τον τάφο και οι ανα­πλη­ρω­τές να μείνουν αιώνια άνεργοι […] Κυβέρ­νηση και υπουρ­γείο έχουν δια­τυ­πω­μέ­νες θέσεις που βρί­σκο­νται σε πλήρη διά­σταση με τα εκπαι­δευ­τικά, κοι­νω­νικά αιτή­ματα και ανάγκες. Όλα τα άλλα είναι απλά μια προ­σπά­θεια να εξα­σφα­λί­σει η συγκυ­βέρ­νηση τη συναί­νεσή στη συνέ­χιση αυτής της πολι­τι­κής».

Όσο για τη συνά­ντηση, καταγ­γέλ­λουν ότι οι διορ­γα­νω­τές μπήκαν «από την πίσω πόρτα, κρυφά και “έρπο­ντας”, σε ένα γραφείο του δημάρ­χου Θεσ­σα­λο­νί­κης για μισή ώρα…»

Το ΒΗΜΑ