Έρευνα: Δεκάδες αρχαιολογικοί χώροι του Αιγαίου κινδυνεύουν να βρεθούν κάτω απο τη θάλασσα

Αρχαιο­λο­γι­κοί και ιστο­ρι­κοί χώροι, μεταξύ των οποίων μνημεία παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, κάστρα, φρούρια, πύργοι, γέφυρες και νεκρο­πό­λεις κιν­δυ­νεύ­ουν να βρεθούν κάτω από το νερό, εξαι­τίας της ανόδου της στάθμης της θάλασ­σας λόγω της παγκό­σμιας κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Στο συμπέ­ρα­σμα αυτό κατέ­ληξε η μελέτη του καθη­γητή αστικού και περι­φε­ρεια­κού σχε­δια­σμού Enes Zengin του πανε­πι­στη­μίου της Κιου­τά­χειας, ο οποίος μελέ­τησε 464 ιστο­ρι­κές περιο­χές στις ακτές της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου σε Τουρκία και Ελλάδα.

Τα απο­τε­λέ­σματα της μελέτης δεί­χνουν ότι ένας σημα­ντι­κός αριθμός αρχαιο­λο­γι­κών και ιστο­ρι­κών χώρων θα πλημ­μυ­ρί­σουν ακόμη και στο σενάριο που προ­βλέ­πει την χαμη­λό­τερη άνοδο της στάθμης της θάλασ­σας (κατά 100 εκα­το­στά).

Στην κορυφή της λίστας κιν­δύ­νου βρί­σκο­νται δύο περιο­χές: η Δήλος στην Ελλάδα και η Κνίδος στην Τουρκία.

Αξιο­ποιώ­ντας στοι­χεία από την Τεχνική έκθεση της Εθνικής Υπη­ρε­σίας Ωκεανών των ΗΠΑ για την άνοδο της στάθμης της θάλασ­σας του 2022, ο Zengin ανέ­πτυξε πέντε δια­φο­ρε­τικά σενάρια κιν­δύ­νου: από τον πολύ χαμηλό (άνοδος της στάθμης κατά 100 εκα­το­στά) έως τον πολύ ύψηλο κίνδυνο πλημ­μύ­ρας (άνοδος της στάθμης κατά 500 εκα­το­στά).

Σύμφωνα με αυτά τα σενάρια, τα σημεία στην Ελλάδα που αντι­με­τω­πί­ζουν τον μεγα­λύ­τερο κίνδυνο πλημ­μύ­ρας είναι:

– το κάστρο της Νέας Περάμου (Ανα­κτο­ρού­πολη) στην Καβάλα

– το Ιερό του Ποσει­δώνα στα Ακο­βί­τικα Μεσ­ση­νίας

– το κάστρο του Αντιρ­ρίου

– ο Αρχαίος Λιμένας Σαλα­μί­νας

– η Γέφυρα στο Αργάσι της Ζακύν­θου

– ο Αρχαιο­λο­γι­κός Χώρος Κύνου Λοκρί­δος

– ο Αρχαιο­λο­γι­κός Χώρος Ολούς στην Κρήτη

– το Παυ­λο­πέ­τρι στην Ελα­φό­νησο

– ο Αρχαιο­λο­γι­κός Χώρος Φυλα­κω­πής Μήλου-

– ο Βυζα­ντι­νός πύργος Μπούρ­τζι Κεγ­χρεών.

Συνο­λικά 34 περιο­χές ιστο­ρι­κής σημα­σίας της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου αντι­με­τω­πί­ζουν πολύ υψηλό κίνδυνο πλημ­μύ­ρας τα επόμενα 50 χρόνια.

Μάλιστα μία αύξηση της στάθμης κατά 100 cm, η οποία ανα­μέ­νε­ται να συμβεί βρα­χυ­πρό­θε­σμα, θα επη­ρε­ά­σει μία περιοχή έως και 60 χιλιό­με­τρα από την ακτή προς τις εσω­τε­ρι­κές περιο­χές της Θεσ­σα­λο­νί­κης.

Όπως ανα­φέ­ρει η μελέτη οι παρα­θα­λάσ­σιες περιο­χές σε Αλε­ξαν­δρού­πολη, Θεσ­σα­λο­νίκη και τις δυτικές ακτές της Ελλάδας (Ιόνιο) ανα­μέ­νε­ται να δούνε τη θαλάσ­σια στάθμη να αυξά­νε­ται βρα­χυ­πρό­θε­σμα (μέσα στα επόμενα 50 χρόνια).

Τα πέντε σενάρια ανόδου της στάθμης της θάλασ­σας, πηγή: Zengin, Enes. (2023). Inundation risk assessment of Eastern Mediterranean Coastal archaeological and historical sites of Türkiye and Greece. Environmental Monitoring and Assessment. 195. 1-25. 10.1007/s10661-023-11549-3.

Βρα­χυ­πρό­θε­σμα, η άνοδος της στάθμης της Μεσο­γείου ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει τα 25 εκα­το­στά έως το 2050, γεγονός που θα έχει μεγα­λύ­τερη επί­δραση στην ανα­το­λική Μεσό­γειο. Ωστόσο σύγ­χρο­νες προ­βλέ­ψεις εκτι­μούν ότι η στάθμη της θάλασ­σας θα μπο­ρούσε να αυξηθεί έως και 1 μέτρο ή και περισ­σό­τερο μέχρι το τέλος του αιώνα.

Σε αυτή την περί­πτωση, στο «κόκκινο» θα βρεθούν αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι κυρίως στις Κυκλά­δες, Πελο­πόν­νησο και βόρεια Κρήτη.

Κίν­δυ­νος πλημ­μύ­ρας ιστο­ρι­κών περιο­χών, πηγή: Zengin, Enes. (2023). Inundation risk assessment of Eastern Mediterranean Coastal archaeological and historical sites of Türkiye and Greece. Environmental Monitoring and Assessment. 195. 1-25. 10.1007/s10661-023-11549-3.

Στην πλευρά της Τουρ­κίας, στις περιο­χές μεγα­λύ­τε­ρου κιν­δύ­νου βρί­σκο­νται το λιμάνι της Εφέσου, η Μίλητος και το κάστρο στο Κου­σά­ντασι και οι αρχαίες πόλεις Όλυμπος και Πάταρα στην Αττά­λεια.

«Δεδο­μέ­νου ότι περίπου το 32% των 464 παρά­κτιων αρχαιο­λο­γι­κών χώρων και ιστο­ρι­κών τοπο­θε­σιών που αξιο­λο­γή­θη­καν κιν­δυ­νεύ­ουν να πλημ­μυ­ρί­σουν λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασ­σας, έχει μεγάλη σημασία να ανα­πτυ­χθούν έργα συντή­ρη­σης και προ­στα­σίας με την υπο­στή­ριξη των κυβερ­νή­σεων» ανα­φέ­ρει στα συμπε­ρά­σματα της μελέτης ο Enes Zengin. «Είναι επι­τα­κτική ανάγκη να δοθεί προ­τε­ραιό­τητα στην υλο­ποί­ηση αυτών των έργων σε περιο­χές υψηλού κιν­δύ­νου το συντο­μό­τερο δυνατό».

Πηγή: newmoney.gr