Γιάννης Παπαβασιλείου: «Η Ρόδος δεν χρειάζεται άλλο ένα ρεκόρ, αλλά ισορροπημένη ανάπτυξη»

Πρόεδρε, ξεκι­νώ­ντας μία νέα χρονιά κι έχοντας κατα­γρά­ψει στη Ρόδο άλλη μία εξαι­ρε­τική του­ρι­στική σεζόν με θετικό απο­τύ­πωμα, καταρ­ρί­πτο­ντας δια­δο­χικά το ένα ρεκόρ μετά το άλλο τα τελευ­ταία χρόνια στις αφίξεις με βάση τα στοι­χεία της επι­βα­τι­κής κίνησης, τι να περι­μέ­νουμε για το 2026; Ποιος είναι ο στόχος;

Η Ρόδος κα Παμπρή έχει απο­δεί­ξει ότι απο­τε­λεί έναν ώριμο, ισχυρό και αξιό­πι­στο του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό, με ανθε­κτι­κό­τητα και διεθνή ανα­γνώ­ριση. Ωστόσο, ο στόχος μας για το 2026 δεν είναι απλώς να προ­σθέ­σουμε ακόμη ένα ρεκόρ αφίξεων. Η προ­τε­ραιό­τητά μας είναι η ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, η επι­μή­κυνση της σεζόν, η ενί­σχυση της μέσης δαπάνης και η βιω­σι­μό­τητα του προ­ο­ρι­σμού σε βάθος χρόνου. Θέλουμε ανά­πτυξη με ισορ­ρο­πία, που να ωφελεί την τοπική κοι­νω­νία, τις επι­χει­ρή­σεις και τους εργα­ζό­με­νους.

Το του­ρι­στικό προϊόν της Ρόδου κ. Παπα­βα­σι­λείου δείχνει ανθε­κτικό σε αρκετές και σύν­θε­τες προ­κλή­σεις. Την χρονιά που έφυγε, είχαμε πολέ­μους στη γει­το­νιά μας, ακρί­βεια, οικο­νο­μική ύφεση στην Ευρώπη κλπ., όμως κατα­φέ­ραμε να κρα­τή­σουμε τα σκήπτρα του πρω­τα­θλητή. Ωστόσο, δεν έλειψε η γκρίνια από την αγορά για τη δαπάνη. Τι απα­ντάτε;

Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο στη Ρόδο, αλλά συνο­λικά στον ευρω­παϊκό του­ρι­σμό. Η πίεση στο δια­θέ­σιμο εισό­δημα των επι­σκε­πτών είναι δεδο­μένη. Παρ’ όλα αυτά, η Ρόδος παρα­μέ­νει ένας από τους ισχυ­ρό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, με υψηλές εισπρά­ξεις και ουσια­στική συμβολή στην οικο­νο­μία. Το ζητού­μενο είναι να επεν­δύ­σουμε ακόμη περισ­σό­τερο στην ποιό­τητα, στο δια­φο­ρο­ποι­η­μένο προϊόν και στις εμπει­ρίες.

Παρά τη μαζική προ­σέ­λευση του­ρι­στών, το νησί βρέθηκε ξανά αντι­μέ­τωπο με τερά­στιες ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού. Οι ντόπιοι εργα­ζό­με­νοι που σας «γύρισαν την πλάτη» πώς θα επι­στρέ­ψουν, όταν το πρό­βλημα των μηνών χωρίς εισό­δημα παρα­μέ­νει καθο­ρι­στικό;

Το πρό­βλημα του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού κα Παμπρή είναι διαρ­θρω­τικό και αφορά συνο­λικά στα εποχικά επαγ­γέλ­ματα. Οι ξενο­δό­χοι, όμως, τα τελευ­ταία χρόνια έχουν κάνει σημα­ντικά και μετρή­σιμα βήματα τόσο σε επίπεδο αμοιβών όσο και σε παροχές προς τους εργα­ζό­με­νους. Υπεν­θυ­μίζω ότι η Ένωση Ξενο­δό­χων Ρόδου, σε συνερ­γα­σία με το Σωμα­τείο Ξενο­δο­χο­ϋ­παλ­λή­λων Ρόδου, υπέ­γραψε μία υπο­δειγ­μα­τική συλ­λο­γική σύμβαση εργα­σίας με υψηλά ποσοστά αυξή­σεων και σημα­ντι­κές παροχές, η οποία εκθειά­στηκε ακόμη και από τον πρω­θυ­πουργό.

Ωστόσο, το πρό­βλημα δεν μπορεί να λυθεί χωρίς τη στήριξη της πολι­τείας. Απαι­τεί­ται επι­δό­τηση της απα­σχό­λη­σης εκτός του­ρι­στι­κής περιό­δου και ουσια­στική ενί­σχυση της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης, ώστε να κατα­φέ­ρουμε να κάνουμε τον του­ρι­σμό ελκυ­στικό ως καριέρα για την νέα γενιά και όχι ως μια προ­σω­ρινή λύση εργα­σίας.

Ποια άλλα θεω­ρείτε κ. Παπα­βα­σι­λείου τα μεγάλα «αγκάθια» του κλάδου σας, αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι το μείζον είναι η εξαί­ρεση της Ρόδου από τους μειω­μέ­νους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές;

Αναμ­φί­βολα, η εξαί­ρεση της Ρόδου από τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ απο­τε­λεί το μεγα­λύ­τερο και πιο άδικο δια­χρο­νικό «αγκάθι» για τον του­ρι­σμό και συνο­λικά για την οικο­νο­μία του νησιού. Πρό­κει­ται για ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο στον ξενο­δο­χειακό κλάδο, αλλά συν­δέ­ε­ται άμεσα με την αρχή της νησιω­τι­κό­τη­τας, τη γεω­γρα­φική ιδιαι­τε­ρό­τητα της Ρόδου ως παρα­με­θό­ριου νησιού και την ανάγκη ίσων όρων αντα­γω­νι­σμού με άλλους νησιω­τι­κούς και μεσο­γεια­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Η Ρόδος, παρά το μέγεθος και τη συμβολή της στην εθνική οικο­νο­μία, λει­τουρ­γεί με αυξη­μένο κόστος σε όλα τα επίπεδα: μετα­φο­ρές, ενέρ­γεια, πρώτες ύλες, λει­τουρ­γικά έξοδα. Η μη εφαρ­μογή μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ επι­βα­ρύ­νει περαι­τέρω τις επι­χει­ρή­σεις, συμπιέ­ζει τα περι­θώ­ρια βιω­σι­μό­τη­τας και μετα­κυ­λί­ε­ται ανα­πό­φευ­κτα στην τελική τιμή του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, πλήτ­το­ντας ευθέως την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της Ρόδου έναντι γει­το­νι­κών χωρών και προ­ο­ρι­σμών που λει­τουρ­γούν με σαφώς χαμη­λό­τε­ρους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές.

Δεν ζητούμε προ­νο­μιακή μετα­χεί­ριση, αλλά φορο­λο­γική δικαιο­σύνη. Η εφαρ­μογή μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά δεν είναι «παροχή», αλλά θεσμική ανα­γνώ­ριση της νησιω­τι­κό­τη­τας και της παρα­με­θο­ρίου, όπως προ­βλέ­πε­ται άλλωστε και από το Σύνταγμα. Η Ρόδος δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται φορο­λο­γικά ως μια ηπει­ρω­τική περιοχή, όταν καλεί­ται να αντα­γω­νι­στεί διε­θνείς προ­ο­ρι­σμούς σε ένα εξαι­ρε­τικά απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον.

Παράλ­ληλα, πέραν του ΦΠΑ, υπάρ­χουν και άλλα κρίσιμα ζητή­ματα, όπως οι υπο­δο­μές, η δια­χεί­ριση των φυσικών πόρων, το ενερ­γειακό κόστος και ο ανα­πτυ­ξια­κός σχε­δια­σμός. Σε αυτό το πλαίσιο προ­στί­θε­ται και το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, το οποίο επη­ρε­ά­ζει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος και θα πρέπει, εφόσον επι­βάλ­λε­ται, να είναι ουσια­στικά αντα­πο­δο­τικό, με επι­στροφή πόρων στην τοπική αυτο­διοί­κηση για έργα υπο­δο­μών και ανά­πτυ­ξης.

Σε αυτό το ήδη επι­βα­ρυ­μένο πλαίσιο προ­στί­θε­ται και το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, το οποίο επη­ρε­ά­ζει άμεσα την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος. Η θέση μας είναι ξεκά­θαρη: εφόσον επι­βάλ­λε­ται ένα τέτοιο τέλος, θα πρέπει να είναι ουσια­στικά αντα­πο­δο­τικό, με επι­στροφή σημα­ντι­κού μέρους του στον Α’ και Β’ βαθμό τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, ώστε να χρη­μα­το­δο­τού­νται έργα υπο­δο­μών, ανά­πτυ­ξης και προ­στα­σίας των προ­ο­ρι­σμών.

Στο συμ­βού­λιο Προ­έ­δρων της ΠΟΞ τον περα­σμένο Νοέμ­βριο, ο πρό­ε­δρος κ. Χατζής έκανε λόγο για απουσία εθνικού ορά­μα­τος για τον του­ρι­σμό. Συμ­με­ρί­ζε­στε αυτή την άποψη;

Σε μεγάλο βαθμό, ναι. Τα πιο πρό­σφατα στοι­χεία για το 2024 και το 2025 δεί­χνουν ότι ο του­ρι­σμός έχει άμεση συνει­σφορά άνω των 30 δισ. ευρώ, περίπου 13% του ΑΕΠ, ενώ αν συνυ­πο­λο­γι­στούν οι έμμεσες και πολ­λα­πλα­σια­στι­κές επι­δρά­σεις, το συνο­λικό απο­τύ­πωμα του κλάδου ξεπερνά το 30% της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Παρά την τερά­στια αυτή συμβολή στο ΑΕΠ, στην απα­σχό­ληση και στα δημόσια έσοδα, ο του­ρι­σμός εξα­κο­λου­θεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με βρα­χυ­χρό­νια, απο­σπα­σμα­τικά και συχνά πρό­χειρα μέτρα.

Αυτό που λείπει είναι ένα σαφές εθνικό όραμα που θα εντάσ­σει τον του­ρι­σμό στο παρα­γω­γικό μοντέλο της χώρας, με στα­θε­ρούς κανόνες, επεν­δύ­σεις στις υπο­δο­μές, στο ανθρώ­πινο δυνα­μικό και σεβασμό στη σημασία του για τις τοπικές κοι­νω­νίες και την εθνική οικο­νο­μία.