Γ. Τσακίρης: «Ο τουρισμός αποτελεί την κινητήρια δύναμη της ελληνικής οικονομίας και ανάπτυξης»

Κύριε Τσακίρη, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε από την φετινή του­ρι­στική σεζόν. Όλοι λένε ότι οι αριθμοί ευη­με­ρούν όσον αφορά τις αφίξεις. Είναι όμως αυτό αρκετό για τα έσοδα των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων;

Αναμ­φι­σβή­τητα η φετινή χρονιά είναι μια καλή χρονιά για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό και την ελλη­νική οικο­νο­μία. Βέβαια, υπάρχει και φέτος μια «γκρίνια» όσον αφορά στα έσοδα, στα all-inclusive κλπ. Δυστυ­χώς, όλα αυτά είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα και εάν δεν βελ­τιώ­σουμε ολι­στικά το του­ρι­στικό μας προϊόν θα συνε­χί­σουμε να αντι­με­τω­πί­ζουμε προ­βλή­ματα και στο μέλλον.

Από πλευράς εσόδων για τις επι­χει­ρή­σεις, τα πράγ­ματα δεν είναι για όλους «ρόδινα». Πολλές περιο­χές άργησαν να ξεκι­νή­σουν, ενώ πολλές μονάδες, ειδικά σε περιο­χές όχι του­ρι­στικά προ­βε­βλη­μέ­νες, δεν δεί­χνουν να απο­λαμ­βά­νουν υψηλή ζήτηση, ανάλογη με την γενι­κό­τερη τάση που κατα­γρά­φει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός. Επι­πλέον, η υψηλή φορο­λό­γηση απο­στε­ρεί από τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις κεφά­λαια, που θα μπο­ρού­σαν επεν­δυ­θούν στην ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών, δημιουρ­γώ­ντας κατ’ αυτόν τον τρόπο νέες θέσεις εργα­σίας και καλύ­τε­ρες εντυ­πώ­σεις στους πελάτες, γεγονός που θα μπο­ρούσε τελικά να οδη­γή­σει σε αυξη­μένη ζήτηση για τον προϊόν και εμμέσως σε αύξηση εσόδων και κοι­νω­νι­κού οφέλους για την χώρα.

Είναι γεγονός πως η «φορο­κα­ται­γίδα» έπληξε και τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις ενώ η κυβέρ­νηση επι­μέ­νει και στην επιβολή του τέλους δια­νυ­κτέ­ρευ­σης. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Νομίζω ότι η εμμονή αυτή στην επιβολή ενός αντια­να­πτυ­ξια­κού και αντια­ντα­γω­νι­στι­κού φόρου μόνο κακό μπορεί να προ­κα­λέ­σει. Το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν είναι ήδη αρκετά επι­βα­ρυ­μένο φορο­λο­γικά και έχουμε την δυνα­τό­τητα να απο­δεί­ξουμε ότι, η επιβολή του τέλους δια­νυ­κτέ­ρευ­σης θα έχει για την ελλη­νική οικο­νο­μία τρι­πλά­σιο κόστος σε σχέση με το προσ­δο­κώ­μενο όφελος.

Κατά την άποψή σας η απα­σχό­ληση στις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις βοηθά στην κατα­πο­λέ­μηση της ανερ­γίας; Βλέ­πουμε ότι στις του­ρι­στι­κές περιο­χές, αυξά­νε­ται συνήθως η απα­σχό­ληση με την έναρξη της σεζόν.

Από τα στοι­χεία του συστή­μα­τος «Εργάνη», δια­πι­στώ­νε­ται με τον πλέον τεκ­μη­ριω­μένο τρόπο, ότι με το άνοιγμα των ξενο­δο­χείων υπο­χω­ρούν οι δείκτες ανερ­γίας ενώ αντί­θετα στο τέλος της σεζόν, αυξά­νο­νται. Παράλ­ληλα μια σημα­ντική συμβολή του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου είναι αυτή στην απα­σχό­ληση των γυναι­κών, καθόσον γύρω στο 55% των απα­σχο­λου­μέ­νων στα ξενο­δο­χεία, είναι γυναί­κες, ενώ συγ­χρό­νως είναι ένας κλάδος με αρκετές ειδι­κό­τη­τες χαμηλής εξει­δί­κευ­σης γεγονός που βοηθάει στην απορ­ρό­φηση εργα­ζο­μέ­νων και την μείωση της ανερ­γίας.

Σε γενικές γραμμές, πώς θα περι­γρά­φατε την πορεία του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου στην χώρα μας στα τελευ­ταία χρόνια –παρά την κρίση; Κινεί­ται σε ικα­νο­ποι­η­τι­κούς ρυθμούς ανά­πτυ­ξης, είναι αντα­γω­νι­στι­κός;

Στα τελευ­ταία χρόνια, παρότι όλοι πλέον ανα­γνω­ρί­ζουν τη δυνα­τό­τητα του του­ρι­σμού να απο­τε­λέ­σει την κινη­τή­ρια δύναμη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και ανά­πτυ­ξης, οι εγγε­νείς δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις και στις οποίες ήδη ανα­φέρ­θηκα σε προη­γού­μενη ερώτησή σας, εμπο­δί­ζουν μια δυνα­μι­κό­τερη πορεία της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χίας. Μην ξεχνάτε ότι το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο είναι το μικρό ξενο­δο­χείο και είναι ενδει­κτικό ότι το 80% των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων είναι επι­χει­ρή­σεις δυνα­μι­κό­τη­τας κάτω των 50 δωμα­τίων. Η βασική δια­πί­στωση των τελευ­ταίων χρόνων ανα­φο­ρικά με την εξέλιξη του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού μας είναι ότι ενώ έχουμε σημα­ντικό αριθμό ξενο­δο­χείων που έχουν ανα­βαθ­μι­στεί λει­τουρ­γικά σε ανώτερη κατη­γο­ρία αστε­ριών, ο αριθμός των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων παρα­μέ­νει ουσια­στικά αμε­τά­βλη­τος.

Το σύστημα ‘Airbnb’ δείχνει ότι παίρνει μεγάλο μερίδιο της αγοράς και φαί­νε­ται ότι είναι αρκετά δημο­φι­λές. Ποια είναι τα θετικά και ποια τα αρνη­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά του;

Η συνερ­γα­τική οικο­νο­μία ή οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού, είναι ένα νέο, δεκα­ε­τίας, μοντέλο παροχής υπη­ρε­σιών που γνω­ρί­ζει μεγάλη αύξηση και δυνα­μική. Στον του­ρι­σμό εκδη­λώ­νε­ται μέσω της Uber όσον αφορά στις μετα­φο­ρές και στις ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες οργά­νω­σης της ενοι­κί­α­σης σπιτιών σε του­ρί­στες, όσον αφορά στα κατα­λύ­ματα. Στην αρχή, η προ­σέγ­γιση των εκμι­σθω­τών ήταν καθαρά ιδε­ο­λο­γική, κινού­μενη στα όρια της συνερ­γα­τι­κής οικο­νο­μίας. Στην συνέ­χεια, όπως σε όλες τις δρα­στη­ριό­τη­τες που ακμά­ζουν, τα πολλά και αφο­ρο­λό­γητα έσοδα άλλαξαν την μορφή και την προ­σέγ­γιση της δρα­στη­ριό­τη­τας εκ μέρους των ιδιο­κτη­τών, με απο­τέ­λε­σμα ελά­χι­στοι ιδιο­κτή­τες πλέον να ενοι­κιά­ζουν μόνο ένα σπίτι και πολλοί να έχουν πάνω από 10 σπίτια, ενώ εται­ρείες real estate δρα­στη­ριο­ποιού­νται δυνα­μι­κό­τατα στο συγκε­κρι­μένο χώρο με εκα­το­ντά­δες σπίτια στο δυνα­μικό τους. Παράλ­ληλα, σε ιδιαί­τερα επι­βα­ρυ­ντική για τον κοι­νω­νικό ιστό και την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων των πόλεων εξε­λίσ­σε­ται η οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού, της οποίας ο εμβλη­μα­τι­κό­τε­ρος εκπρό­σω­πος είναι η Airbnb. Ως γνωστόν, κάθε σύγ­χρονη πόλη πάσχει από το φαι­νό­μενο του περιο­ρι­σμέ­νου χώρου, ιδιαί­τερα στο κέντρο της. Παρα­τη­ρεί­ται πλέον ότι ο δια­θέ­σι­μος χώρος για κατοι­κία, θα τείνει να γίνεται όλο και πιο δυσεύ­ρε­τος και ακριβός, αλλοιώ­νο­ντας συγ­χρό­νως την φυσιο­γνω­μία των πόλεων. Το ίδιο ισχύει και στα νησιά καθόσον είναι κανόνας ότι, η ανά­πτυξη της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης κατοι­κιών σε του­ρί­στες, ακο­λου­θεί την του­ρι­στική ανά­πτυξη και ζήτηση κάθε περιο­χής. Ενδει­κτικό των συνε­πειών που προ­κα­λεί το φαι­νό­μενο στην τοπική κοι­νω­νία, είναι το παρά­δειγμα της Σαντο­ρί­νης, όπου το τοπικό νοσο­κο­μείο παρα­μέ­νει υπο­στε­λε­χω­μένο από για­τρούς καθόσον το ενοίκιο που καλού­νται να κατα­βάλ­λουν για να μείνουν στο νησί, ξεπερ­νάει τον μισθό τους με απο­τέ­λε­σμα να αρνού­νται τους διο­ρι­σμούς τους. Παράλ­ληλα τα ενοίκια γενι­κό­τερα παρου­σιά­ζο­νται αυξη­μένα κατά 25-30% μεσο­σταθ­μικά , γεγονός που τελικά, γυρνάει και πλήττει την ίδια την κοι­νω­νία και ιδιαί­τερα τις ασθε­νέ­στε­ρες οικο­νο­μικά τάξεις.

Ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος καλεί­ται πλέον να λει­τουρ­γή­σει με άλλα στάνταρ, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας νέες τεχνο­λο­γίες κ.λπ. Ποιο είναι το μεγάλο ‘στοίχημα’ των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων μέσα σε ένα τέτοιο αντα­γω­νι­στικό περι­βάλ­λον –και όχι τόσο φιλικό προς το επι­χει­ρείν;

Οι πελα­τεια­κές ομάδες που στή­ρι­ξαν τον ελλη­νικό του­ρι­σμό στα τελευ­ταία 20-30 χρόνια, φθίνουν πλέον τόσο ηλι­κιακά όσο και συμπε­ρι­φο­ρικά. Νέες πελα­τεια­κές ομάδες όπως οι millennials και μετα­γε­νέ­στε­ρες γενιές όπως η generation z, αλλά­ζουν τον συμπε­ρι­φο­ρικό ταξι­διω­τικό χάρτη, εισά­γο­ντας απαι­τή­σεις για νέα προ­ϊ­ό­ντα, εστια­σμένα περισ­σό­τερο στην τεχνο­λο­γία και στις community δυνα­τό­τη­τες και λιγό­τερο στα κλασικά ξενο­δο­χειακά και του­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντα. Ενδει­κτικό αυτής της αλλαγής, είναι η τάση ότι ακόμη και παρα­δο­σια­κές ξενο­δο­χεια­κές αλυ­σί­δες δημιουρ­γούν προ­ϊ­ό­ντα και brands με νεανικά ξενο­δο­χεία, smart hotels, hostels κλπ. Χαρα­κτη­ρι­στικό της αλλαγής της ταξι­διω­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς των πελατών όταν επι­λέ­γουν ξενο­δο­χείο, είναι το γεγονός ότι το 95% ανα­ζη­τούν το γρήγορο wifi και μόλις 2%, τη σάουνα και το hamam, σε αντί­θεση με λίγα χρόνια πριν που τα ποσοστά αυτά ήταν τα αντί­στροφα.Τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία καλού­νται να προ­σαρ­μό­σουν τον τρόπο λει­τουρ­γίας τους σε αυτές τις νέες πελα­τεια­κές απαι­τή­σεις μεταλ­λασ­σό­μενα σε ένα πιο τεχνο­λο­γικό και λει­τουρ­γικό εξε­λιγ­μένο μοντέλο, και μάλιστα όσον αφορά στην χώρα μας, σε ένα περι­βάλ­λον έλλει­ψης ρευ­στό­τη­τας και κατά συνέ­πεια περιο­ρι­σμέ­νων επεν­δυ­τι­κών δυνα­το­τή­των. Είναι μια δύσκολη εξίσωση και ελπί­ζουμε ότι η γενι­κό­τερη ανά­πτυξη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας θα βοη­θή­σει τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία να ξεπε­ρά­σουν τον φαύλο κύκλο υψηλής φορο­λο­γίας, χαμηλής ρευ­στό­τη­τας και συνεπώς περιο­ρι­σμέ­νων επεν­δύ­σεων, ώστε να μπο­ρέ­σουν έγκαιρα να προ­σαρ­μο­στούν στις απαι­τή­σεις της νέας εποχής.