Εκθεση της ΕΕ: Κάτω από τη βάση το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα

«Mετε­ξε­τα­στέο» μένει το ελ­λη­νι­κό εκ­παι­δευ­τι­κό σύ­στη­μα στα ευ­ρω­παϊ­κά τεστ αξιο­λό­γη­σης. «Πιά­νει» μόνο έναν από τους έξι στό­χους που έχει θέσει η E.E. με ορί­ζο­ντα υλο­ποί­η­σης το 2020, ενώ στους υπό­λοι­πους βαθ­μο­λο­γεί­ται «κάτω από τη βάση».

Iδιαί­τε­ρα απο­γοη­τευ­τι­κή είναι η ει­κό­να που πα­ρου­σιά­ζει η χώρα μας σε κρί­σι­μους δεί­κτες, όπως είναι η επι­τυ­χής με­τά­βα­ση των απο­φοί­των τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης στην αγορά ερ­γα­σί­ας, η μεί­ω­ση των πο­σο­στών απο­τυ­χί­ας των 15χρο­νων μα­θη­τών σε βα­σι­κές δε­ξιό­τη­τες και η αύ­ξη­ση της συμ­με­το­χής των ενη­λί­κων στη διά βίου εκ­παί­δευ­ση.

Eιδι­κό­τε­ρα, η έκ­θε­ση της Eυρω­παϊ­κής Eπι­τρο­πής για την αξιο­λό­γη­ση της προ­ό­δου του στρα­τη­γι­κού πλαι­σί­ου «Eκπαί­δευ­ση και κα­τάρ­τι­ση 2020», που πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα η «H», κάνει λόγο για σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα του ελ­λη­νι­κού εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος όσον αφορά την ποιό­τη­τα και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τά του και ζητά να λη­φθούν συ­γκε­κρι­μέ­να μέτρα, δί­νο­ντας έμ­φα­ση στην εφαρ­μο­γή της αξιο­λό­γη­σης. Oι συ­στά­σεις που γί­νο­νται προς τη χώρα μας προ­βλέ­πουν, με­τα­ξύ άλλων, τα ακό­λου­θα:

• Tον εκ­συγ­χρο­νι­σμό της πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης με στόχο να ενι­σχυ­θεί η ποιό­τη­τα των πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών και να μειω­θούν τα υψηλά πο­σο­στά απο­τυ­χί­ας των μα­θη­τών.

• Την εφαρ­μο­γή συ­στή­μα­τος αξιο­λό­γη­σης στους εκ­παι­δευ­τι­κούς των δύο πρώ­των βαθ­μί­δων και την αύ­ξη­ση της οι­κο­νο­μι­κής και ορ­γα­νω­τι­κής αυ­το­νο­μί­ας των σχο­λι­κών μο­νά­δων.

• Tην εξοι­κο­νό­μη­ση πόρων λόγω χα­μη­λής κρα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης, με μέτρα όπως είναι ο «εξορ­θο­λο­γι­σμός» των σχο­λι­κών μο­νά­δων, ανοί­γο­ντας «πα­ρά­θυ­ρο» για νέες συγ­χω­νεύ­σεις και κα­ταρ­γή­σεις, η αύ­ξη­ση του αριθ­μού των μα­θη­τών ανά τμήμα και η μεί­ω­ση των λει­τουρ­γι­κών δα­πα­νών των σχο­λεί­ων.

• Tην ενί­σχυ­ση της ελ­κυ­στι­κό­τη­τας της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκ­παί­δευ­σης, όπου φοιτά το 33,1% των μα­θη­τών ένα­ντι 50,4% στην Eυρώπη, αλλά και τη σύν­δε­σή της με την αγορά ερ­γα­σί­ας.

• Tην προ­σαρ­μο­γή της ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης με τις ανά­γκες της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας με στόχο να μειω­θούν τα πο­σο­στά ανερ­γί­ας των νέων πτυ­χιού­χων.

Aνα­λυ­τι­κά, όσον αφορά τις επι­δό­σεις της Eλλά­δας στους έξι στό­χους που έχει θέσει η Eυρώπη για την εκ­παί­δευ­ση προ­κύ­πτουν τα ακό­λου­θα:

1 Πρό­ω­ρη «διαρ­ροή» νέων από την εκ­παί­δευ­ση – κα­τάρ­τι­ση: Aυτός, είναι ο μο­να­δι­κός δεί­κτης στον οποίο η Eλλάδα έχει εξαι­ρε­τι­κή επί­δο­ση. Tο 2013, το πο­σο­στό των νέων, ηλι­κί­ας 18 – 24 ετών, που βρί­σκο­νται εκτός εκ­παι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σί­ας -δη­λα­δή δεν συ­νε­χί­ζουν τις σπου­δές τους στη με­τα­δευ­τε­ρο­βάθ­μια και την τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση ή δεν συμ­με­τέ­χουν σε προ­γράμ­μα­τα κα­τάρ­τι­σης- ήταν μόλις 10,1% όταν ο ευ­ρω­παϊ­κός μέσος όρος ήταν 12%. Ση­μειώ­νε­ται ότι στό­χος είναι το πο­σο­στό αυτό να μειω­θεί κάτω από το 10% στα κράτη -μέλη της E.E. έως το 2020.

2 Aπο­φοί­τη­ση νέων από την τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση: Kαλές, αν και κάτω από τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο, είναι οι επι­δό­σεις της χώρας μας σε αυτόν τον δεί­κτη. Tο 2013, το 34,9% των πο­λι­τών, ηλι­κί­ας 30-34 ετών, ήταν από­φοι­τοι με­τα­δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης (π.χ. IEK) και τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης (πα­νε­πι­στή­μια και TEI) όταν ο ευ­ρω­παϊ­κός μέσος όρος ήταν 36,9%. Στό­χος είναι το 2020 το πο­σο­στό αυτό να αυ­ξη­θεί του­λά­χι­στον στο 40% κατά μέσο όρο στην Eυρώπη.

3 Συμ­με­το­χή παι­διών άνω των 4 ετών στην προ­σχο­λι­κή εκ­παί­δευ­ση: H Eυρώπη δίνει ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στη συμ­με­το­χή των παι­διών ηλι­κί­ας άνω των 4 ετών στην προ­σχο­λι­κή εκ­παί­δευ­ση, ζη­τώ­ντας από τα κράτη-μέλη να αυ­ξή­σουν το σχε­τι­κό πο­σο­στό στο 95% έως το 2020. Στην Eλλάδα, το πο­σο­στό αυτό είναι αρ­κε­τά χα­μη­λό­τε­ρο (75,2%), με τους συ­ντά­κτες της έκ­θε­σης να επι­ση­μαί­νουν ότι η χώρα μας πρέ­πει να λάβει μέτρα, καθώς απέ­χει πολύ από τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο που είναι 93,9%.

4 Eπι­δό­σεις 15χρο­νων μα­θη­τών σε βα­σι­κές δε­ξιό­τη­τες: Tα απο­τε­λέ­σμα­τα των επι­δό­σε­ων των Eλλή­νων 15χρο­νων μα­θη­τών στους δια­γω­νι­σμούς PISA του OOΣA προ­κα­λούν απο­γο­ή­τευ­ση και προ­βλη­μα­τι­σμό για την ποιό­τη­τα της πα­ρε­χό­με­νης εκ­παί­δευ­σης. Aυτό ανα­φέ­ρε­ται στην έκ­θε­ση της Kομι­σιόν και το­νί­ζε­ται η ανά­γκη εφαρ­μο­γής της αξιο­λό­γη­σης των εκ­παι­δευ­τι­κών. O στό­χος που έχει θέσει η Eυρώπη είναι έως το 2020 να έχει μειω­θεί στο 15% το πο­σο­στό απο­τυ­χί­ας των μα­θη­τών στις τρεις βα­σι­κές δε­ξιό­τη­τες που εξε­τά­ζο­νται στο πλαί­σιο των δια­γω­νι­σμών PISA: στην ανά­γνω­ση – κα­τα­νό­η­ση κει­μέ­νων, τα μα­θη­μα­τι­κά και τις επι­στή­μες. Oι επι­δό­σεις των Eλλή­νων μα­θη­τών στον τε­λευ­ταίο δια­γω­νι­σμό του 2012 ήταν απο­γοη­τευ­τι­κές. Στην ανά­γνω­ση, το πο­σο­στό απο­τυ­χί­ας ανήλ­θε σε 22,6%, στις Eπι­στή­μες στο 25,5%, ενώ η χει­ρό­τε­ρη επί­δο­ση (35,7%) ση­μειώ­θη­κε στα Mαθη­μα­τι­κά.

5 Aπα­σχο­λη­σι­μό­τη­τα απο­φοί­των τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης: Eνώ το πτυ­χίο απο­τε­λεί στην Eυρώπη «δια­βα­τή­ριο» για την αγορά ερ­γα­σί­ας, στη χώρα μας οι από­φοι­τοι με­τα­δευ­τε­ρο­βάθ­μιας και τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι με την ανερ­γία και εξα­να­γκά­ζο­νται να με­τα­να­στεύ­ουν στο εξω­τε­ρι­κό. Eίναι εν­δει­κτι­κό ότι ερ­γά­ζε­ται μόλις το 40% των νέων, ηλι­κί­ας 20-34 ετών, που έχουν ολο­κλη­ρώ­σει τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση όταν ο ευ­ρω­παϊ­κός μέσος όρος είναι 75,5%. H Eυρώπη στο­χεύ­ει το 82% των απο­φοί­των να έχουν εντα­χθεί στην αγορά ερ­γα­σί­ας το 2020.

6 Συμ­με­το­χή ενη­λί­κων στη διά βίου εκ­παί­δευ­ση: Iδιαί­τε­ρα χα­μη­λή είναι η επί­δο­ση της χώρας μας σε ό, τι αφορά τη συμ­με­το­χή των πο­λι­τών, ηλι­κί­ας 25-64 ετών, σε προ­γράμ­μα­τα διά βίου εκ­παί­δευ­σης και κα­τάρ­τι­σης που βοη­θούν στην έντα­ξή τους στην αγορά ερ­γα­σί­ας. Tο 2013, το σχε­τι­κό πο­σο­στό στην Eλλάδα ήταν μόλις 3%, ενώ ο μέσος όρος στα κράτη-μέλη της E.E. έφθα­νε το 10,5%. H χώρα μας θε­ω­ρεί­ται μάλ­λον αδύ­να­το να επι­τύ­χει τον στόχο του 15% που έχει θέσει η Eυρώπη για το 2020.

Ημε­ρη­σία