Ναρκωτικά, ορμόνες και καφεΐνη «κολυμπούν» στο νερό

Το υδάτινο οικο­σύ­στημα, που έχει κατα­ντή­σει «υπό­νο­μος» αστικών, βιο­μη­χα­νι­κών και γεωρ­γι­κών απο­βλή­των, τώρα επι­βα­ρύ­νε­ται και από τους βιο­λο­γι­κούς καθα­ρι­σμούς.

Μία ανη­συ­χη­τική παρα­τή­ρηση για το υδάτινο οικο­σύ­στημα της χώρας έκαναν ερευ­νη­τές των Πανε­πι­στη­μίων Αιγαίου και Αθηνών, δια­πι­στώ­νο­ντας ότι αμέ­τρη­τες επι­κίν­δυ­νες ουσίες ξεφεύ­γουν από το βιο­λο­γικό καθα­ρι­σμό και κατα­λή­γουν στις λίμνες και τα ποτάμια.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με σχετικό δημο­σί­ευμα της εφη­με­ρί­δας το Βήμα, οι ερευ­νη­τές εκτί­μη­σαν την επι­κιν­δυ­νό­τητα σε 25 ελλη­νικά ποτάμια που δέχο­νται επε­ξερ­γα­σμένα από­βλητα και παρα­τή­ρη­σαν μεγάλες ποσό­τη­τες ναρ­κω­τι­κών, φαρ­μά­κων, καφε­ΐ­νης και συν­θε­τι­κών οργα­νι­κών ουσιών που οι βιο­λο­γι­κοί καθα­ρι­σμοί απο­τυγ­χά­νουν να απο­βάλ­λουν.

Οπως προ­έ­κυψε από τα ευρή­ματα της έρευνας, ανι­χνεύ­θη­καν 175 ανα­δυό­με­νοι ρύποι σε συγκε­ντρώ­σεις που κυμαί­νο­νται από λίγα ng/L (νανο­γραμ­μά­ρια ανα λίτρο) μέχρι μερικά μg/L (μικρο­γραμ­μά­ρια ανά λίτρο).

Μεταξύ των ουσιών που ανι­χνεύ­θη­καν, με τις υψη­λό­τε­ρες συγκε­ντρώ­σεις περι­λαμ­βά­νο­νται ουσίες όπως η καφεΐνη (13.900 ng/L), η αντι­φλεγ­μο­νώ­δης ουσία δικλο­φε­νάκη (7.003 ng/L), η εφε­δρίνη (3.442 ng/L), η παυ­σί­πονη ουσία παρα­κε­τα­μόλη (7.400 ng/L), το σαλι­κι­λικό οξύ της ασπι­ρί­νης (14.600 ng/L), το αντιε­πι­λη­πτικό βαλ­τροϊκό οξύ (17.292 ng/L), η τρι­κλο­ζάνη (6.680 ng/L) που χρη­σι­μο­ποιεί­ται ευρέως σε σαπού­νια και οδο­ντό­πα­στες, η εννεϋ­λο­φαι­νόλη (6.015 ng/L) που υπάρχει στα απορ­ρυ­πα­ντικά, η μεθυ­λο­βεν­ζο­τρια­ζόλη (5.773 ng/L), το σιλο­ξά­νιο D5 (6.020 ng/L) κ.α.

Οι πιο επι­κίν­δυ­νοι από αυτούς τους ρύπους είναι οι ενδο­κρι­νι­κοί δια­τα­ρά­κτες, αφού η έκθεση σε αυτές τις χημικές ενώσεις επη­ρε­ά­ζει το ενδο­κρι­νικό σύστημα διά­φο­ρων οργα­νι­σμών, επι­δρώ­ντας ακόμη και στο φύλο των ειδών.

Το γεγονός αυτό είναι ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τικό, καθώς πολλές από αυτές τις ουσίες εμφα­νί­ζο­νται ιδιαί­τερα ανθε­κτι­κές και παρα­μέ­νουν στο υδάτινο περι­βάλ­λον για μεγάλο διά­στημα, ενώ δεν μπορεί να απο­κλει­στεί η πιθα­νό­τητα κιν­δύ­νου για ορι­σμένα υδρόβια είδη, αφού έχουν κατα­γρα­φεί ήδη δια­τα­ρα­χές με αλλαγή φύλου σε μαλάκια και ψάρια.

Σύμφωνα με τους επι­στή­μο­νες, είναι ανα­γκαία η περαι­τέρω διε­ρεύ­νηση της έκθεσης του οικο­συ­στή­μα­τος σε αυτές τις ουσίες, καθώς και η μελέτη της χρόνιας τοξι­κο­λο­γι­κής επί­δρα­σης κυρίως των φαρ­μα­κευ­τι­κών ουσιών στους υδρό­βιους οργα­νι­σμούς.

Το ΒΗΜΑ