Αναχωρεί σήμερα το Abeille Marengo για το καλώδιο – Οι δύο γραμμές από την Άγκυρα και πώς τις ερμηνεύει η Αθήνα

Σε μια κρίσιμη καμπή για τη γεω­πο­λι­τική και ενερ­γειακή σκα­κιέρα της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, το εμβλη­μα­τικό έργο του Great Sea Interconnector (GSI), της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Κρήτης – Κύπρου, εισέρ­χε­ται πλέον σε φάση επι­χει­ρη­σια­κής υλο­ποί­η­σης.

Η εξέλιξη αυτή συνο­δεύ­ε­ται από ένα έντονο διπλω­μα­τικό και στρα­τιω­τικό παρα­σκή­νιο, με την Αθήνα και το Παρίσι να δια­μη­νύ­ουν την απόλυτη ετοι­μό­τητά τους για την απρό­σκο­πτη εκτέ­λεση των εργα­σιών, την ίδια ώρα που η Αγκυρα επι­χει­ρεί να ισορ­ρο­πή­σει ανάμεσα στις πάγιες ανα­θε­ω­ρη­τι­κές διεκ­δι­κή­σεις της και την ανάγκη να απο­φύ­γει μια μετω­πική σύγκρουση με τη Δύση.

Η θεσμική και επι­χει­ρη­σιακή εκκί­νηση του έργου επι­σφρα­γί­στηκε με τον πλέον επίσημο τρόπο. Στο καθιε­ρω­μένο εβδο­μα­διαίο μήνυμά του, ο Πρω­θυ­πουρ­γός έδωσε το στίγμα της στρα­τη­γι­κής σημα­σίας του GSI, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντάς το ως μια κομβική επέν­δυση που ενι­σχύει την ενερ­γειακή αυτάρ­κεια, την περι­φε­ρειακή συνερ­γα­σία και τη στα­θε­ρό­τητα, συμ­βάλ­λο­ντας καθο­ρι­στικά στην εμπέ­δωση της ειρήνης και της ασφά­λειας στην ευρύ­τερη περιοχή.

Οπως ανα­κοι­νώ­θηκε, την Παρα­σκευή εκδό­θηκε η επίσημη άδεια εκτέ­λε­σης εργα­σιών έρευνας και πόντι­σης του καλω­δίου, συνο­δευό­μενη από τη σχετική NAVTEX για τις έρευνες βυθού. Από την πλευρά της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης ξεκα­θα­ρί­ζε­ται σε απόλυτο και μη δια­πραγ­μα­τεύ­σιμο τόνο ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες που έχουν τη δικαιο­δο­σία να αδειο­δο­τούν τις εργα­σίες, καθώς το έργο απο­τε­λεί Ευρω­παϊκό Εργο Κοινού Ενδια­φέ­ρο­ντος (PCI) με την άμεση συμ­με­τοχή γαλ­λι­κών εται­ρειών.

Επι­χει­ρη­σιακό παρα­σκή­νιο

Πίσω από τις επί­ση­μες ανα­κοι­νώ­σεις, ωστόσο, εξε­λί­χθηκε ένας διπλω­μα­τι­κός μαρα­θώ­νιος. Σύμφωνα με διπλω­μα­τι­κούς κύκλους, η Γαλλία κινή­θηκε με απόλυτη μεθο­δι­κό­τητα προ­κει­μέ­νου να θωρα­κί­σει τη δρα­στη­ριό­τητα του γαλ­λι­κού ερευ­νη­τι­κού πλοίου «Abeille Marengo».

Οι ίδιες πηγές απο­κά­λυ­ψαν ότι το Παρίσι, ακο­λου­θώ­ντας την επίσημη διπλω­μα­τική οδό, ενη­μέ­ρωσε γραπτώς όλες τις χώρες της περιο­χής, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Τουρ­κίας, για την έναρξη και το αντι­κεί­μενο των ερευ­νη­τι­κών εργα­σιών του σκάφους.

Οπως επε­σή­μα­ναν με έμφαση οι διπλω­μα­τι­κοί κύκλοι στα «ΝΕΑ», η γραπτή αυτή επι­κοι­νω­νία είχε απο­κλει­στικά και καθαρά ενη­με­ρω­τικό χαρα­κτήρα, απο­σκο­πώ­ντας στην ασφά­λεια της ναυ­σι­πλο­ΐας στην περιοχή των ερευνών.

Σε καμία περί­πτωση, όπως υπο­γραμ­μί­στηκε, η κίνηση αυτή δεν απο­τε­λεί αδειο­δο­τική δια­δι­κα­σία, ούτε μπορεί να ερμη­νευ­θεί ως ανα­γνώ­ριση των τουρ­κι­κών ισχυ­ρι­σμών περί δικαιο­δο­σίας ή «τουρ­κι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας» στην περιοχή. Η διευ­κρί­νιση αυτή κρίθηκε επι­βε­βλη­μένη, καθώς η Αγκυρα είχε σπεύσει προη­γου­μέ­νως να εκδώσει αντι-NAVTEX, ισχυ­ρι­ζό­μενη ότι οι γαλ­λι­κές Αρχές δεν είχαν λάβει τη σχετική «άδεια» από τις αρμό­διες τουρ­κι­κές υπη­ρε­σίες, επι­χει­ρώ­ντας να «γκρι­ζά­ρει» για ακόμη μία φορά τη θαλάσ­σια περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Καθη­συ­χα­στι­κός ο Φιντάν

Στο πεδίο της δημό­σιας διπλω­μα­τίας, πάντως, η ηγεσία του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών επέλεξε να ρίξει τους τόνους, απο­φεύ­γο­ντας την περαι­τέρω ρητο­ρική κλι­μά­κωση. Ο τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Χακάν Φιντάν, εμφα­νί­στηκε καθη­συ­χα­στι­κός, ανα­φέ­ρο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά (ΣΚΑΪ) πως «όλα είναι φυσιο­λο­γικά, όλα είναι καλά» ανα­φο­ρικά με το ζήτημα που δημιουρ­γή­θηκε με τις NAVTEX, αφή­νο­ντας να εννοη­θεί ότι το πρό­βλημα διευ­θε­τή­θηκε σε διπλω­μα­τικό επίπεδο.

Διπλω­μα­τι­κοί κύκλοι στην Αθήνα ανα­λύ­ουν τη στάση του Χακάν Φιντάν ως μια σαφή ένδειξη απρο­θυ­μίας της Αγκυρας – του­λά­χι­στον στην παρούσα φάση – να δυνα­μι­τί­σει τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις ή να προ­κα­λέ­σει μια κρίση επί του πεδίου. Η Τουρκία φαί­νε­ται πως ζυγίζει πολύ προ­σε­κτικά το διεθνές περι­βάλ­λον και αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι μια μετω­πική σύγκρουση με ένα έργο που φέρει τη σφρα­γίδα της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης και υπο­στη­ρί­ζε­ται ενεργά από τη Γαλλία θα είχε βαρύ­τατο διπλω­μα­τικό και πολι­τικό κόστος για την ίδια. Επι­πλέον, οι ρευστές πολι­τι­κές ισορ­ρο­πίες στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη της Αγκυρας να δια­τη­ρή­σει ανοι­χτούς διαύ­λους με τη Δύση λει­τουρ­γούν ως ανα­σταλ­τι­κοί παρά­γο­ντες για την πρό­κληση τεχνη­τών εντά­σεων. Ωστόσο, η ελλη­νική διπλω­μα­τία παρα­μέ­νει σε κατά­σταση από­λυ­της ετοι­μό­τη­τας και στάσης ανα­μο­νής, καθώς ανα­γνω­ρί­ζει ότι στην Τουρκία δεν υπάρχει ένας ενιαίος πυλώνας εξου­σίας.

Δίπλα στην πιο μετριο­παθή γραμμή του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών βρί­σκε­ται το τουρ­κικό υπουρ­γείο Αμυνας, το οποίο παρα­δο­σιακά πρε­σβεύει μια σαφώς πιο σκληρή και δογ­μα­τική στάση. Είναι ενδει­κτικό ότι το τουρ­κικό υπουρ­γείο Αμυνας, διά του εκπρο­σώ­που του, υπο­ναυάρ­χου Ζεκί Ακτούρκ, είχε φρο­ντί­σει να προει­δο­ποι­ή­σει ότι, με βάση τα μνη­μό­νια οριο­θέ­τη­σης που έχει συνάψει παρά­νομα με το ψευ­δο­κρά­τος και τη Λιβύη (τα οποία όπως ανα­φέ­ρε­ται de facto κατέ­θεσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020), δεν πρό­κει­ται να επι­τρέ­ψει «καμία μη εξου­σιο­δο­τη­μένη δρα­στη­ριό­τητα» στην περιοχή, επι­χει­ρώ­ντας να «γκρι­ζά­ρει» εκ νέου θαλάσ­σιες ζώνες ελλη­νι­κού και κυπρια­κού ενδια­φέ­ρο­ντος.

Επι­φυ­λά­ξεις από την αντι­πο­λί­τευση

Η απο­κά­λυψη της γραπτής ενη­μέ­ρω­σης του Παρι­σιού προς την Αγκυρα δεν άργησε, ωστόσο, να ανάψει φωτιές στο εσω­τε­ρικό πολι­τικό σκηνικό της Ελλάδας, με την αντι­πο­λί­τευση να ζητά άμεσες και ξεκά­θα­ρες εξη­γή­σεις από την κυβέρ­νηση. Κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης άσκησαν δριμεία κριτική, εκφρά­ζο­ντας σοβαρές επι­φυ­λά­ξεις για το αν η κίνηση αυτή της Γαλλίας έγινε σε πλήρη συνεν­νό­ηση με την Αθήνα ή αν απο­τε­λεί προϊόν υπο­χω­ρή­σεων που αγγί­ζουν τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της χώρας.

Κυβερ­νη­τικά στελέχη απέρ­ρι­ψαν άμεσα τις αιτιά­σεις αυτές, κάνο­ντας λόγο για μικρο­πο­λι­τική εκμε­τάλ­λευση ενός εθνικού ζητή­μα­τος και ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας ότι οι ενέρ­γειες της Γαλλίας εδρά­ζο­νται απο­κλει­στικά στους διε­θνείς κανόνες ναυ­σι­πλο­ΐας. Παρά τις δια­βε­βαιώ­σεις, η αντι­πο­λί­τευση επι­μέ­νει να ζητά ενη­μέ­ρωση στην αρμόδια επι­τροπή της Βουλής, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η κυβέρ­νηση οφείλει να παρου­σιά­σει το ακριβές περιε­χό­μενο της διπλω­μα­τι­κής αλλη­λο­γρα­φίας, ώστε να δια­λυ­θεί οποια­δή­ποτε σκιά περί έμμεσης απο­δο­χής των τουρ­κι­κών αξιώ­σεων στην περιοχή.

Επί του παρό­ντος, στο επι­χει­ρη­σιακό πεδίο επι­κρα­τεί απόλυτη ησυχία, με τις δυνά­μεις επι­τή­ρη­σης του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού και της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας να παρα­κο­λου­θούν στενά κάθε δρα­στη­ριό­τητα στην περιοχή. Η μόνη αξιο­ση­μεί­ωτη παρα­φω­νία στην κατά τα άλλα ήρεμη ροή των πραγ­μά­των κατα­γρά­φηκε το βράδυ του Σαβ­βά­του, όταν ένα τουρ­κικό μη επαν­δρω­μένο αερο­σκά­φος τύπου Bayraktar πραγ­μα­το­ποί­ησε πτήση ανα­το­λικά της Ρόδου.

Παρά τις σπο­ρα­δι­κές αυτές προ­κλή­σεις, οι δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας δεί­χνουν να λει­τούρ­γη­σαν απο­τε­λε­σμα­τικά, απο­τρέ­πο­ντας τυχόν παρε­ξη­γή­σεις επί του πεδίου. Το γαλλικό ερευ­νη­τικό σκάφος «Abeille Marengo», έχοντας ολο­κλη­ρώ­σει επι­τυ­χώς όλες τις προ­ε­τοι­μα­σίες και τον ανε­φο­δια­σμό του στο λιμάνι του Ηρα­κλείου, γινόταν προ­σπά­θεια να απο­πλεύ­σει σήμερα, προ­κει­μέ­νου να συνε­χί­σει τις εργα­σίες του στο σημείο όπου είχαν δια­κο­πεί το 2024.

Πηγή: tanea.gr