Η Αγκυρα «ακυρώνει» ελληνικές NAVTEX και περιμένει να της ζητήσουν άδεια για τον βυθό της Κάσου!!!

• Με μονα­δικό στή­ριγμα μια μονο­μερή δήλωση που η ίδια κατέ­θεσε στον ΟΗΕ, η Τουρκία διεκ­δι­κεί λόγο σε έρευνες που αφορούν ελλη­νικά κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα. Η Αθήνα απαντά ότι κανείς δεν πρό­κει­ται να ζητήσει την έγκρισή της και το Abeille Marengo βάζει πλώρη για την Κάσο

Η τουρ­κική διπλω­μα­τία φαί­νε­ται πως ανα­κά­λυψε μια νέα αρμο­διό­τητα, την ακύρωση των ναυ­τι­λια­κών αναγ­γε­λιών που εκδί­δουν άλλα κράτη. Απέ­να­ντι στη NAVTEX 1411/26, με την οποία η Αθήνα ανα­κοί­νωσε την επα­νέ­ναρξη των ερευνών βυθού για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας και Κύπρου, το γνωστό GSI, η Άγκυρα απά­ντησε με τη δική της NAVTEX 1105/26. Δεν στα­μά­τησε εκεί. Δήλωσε ότι «ακύρωσε» τις NAVTEX Ελλάδας και Κύπρου και ζήτησε, ούτε λίγο ούτε πολύ, να της ζητηθεί η συγκα­τά­θεση για εργα­σίες νότια της Κάσου.

Το 48ωρο που προη­γή­θηκε έφερε ξανά τα νότια Δωδε­κά­νησα στο κέντρο της ελλη­νο­τουρ­κι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης. Τουρ­κικό μη επαν­δρω­μένο αερο­σκά­φος πετά νότια της Καρ­πά­θου, σενάρια για εμφά­νιση τουρ­κι­κών πολε­μι­κών πλοίων στην περιοχή της Κάσου βρί­σκο­νται ήδη στο τραπέζι, ενώ ο τουρ­κι­κός Τύπος μιλά για «κίνηση εξου­σίας» της Άγκυρας. Η Αθήνα, ωστόσο, κράτησε σταθερή γραμμή. Απά­ντησε αυστηρά στο τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, έστειλε το ίδιο μήνυμα και στο Παρίσι. Τουρ­κική άδεια δεν θα ζητηθεί.

Μια «ακύρωση» που δεν προ­βλέ­πε­ται πουθενά

Η NAVTEX είναι ναυ­τι­λιακή αναγ­γε­λία. Ενη­με­ρώ­νει τους ναυ­τιλ­λό­με­νους ότι σε συγκε­κρι­μένη θαλάσ­σια περιοχή και για συγκε­κρι­μένο διά­στημα θα διε­ξα­χθούν εργα­σίες. Δεν υπάρχει κανένας μηχα­νι­σμός με τον οποίο ένα τρίτο κράτος μπορεί να «ακυ­ρώ­σει» την αναγ­γε­λία ενός άλλου επειδή απλώς δια­φω­νεί με το περιε­χό­μενό της. Η τουρ­κική ανα­κοί­νωση, επο­μέ­νως, δεν αγγίζει νομικά τις εργα­σίες. Λει­τουρ­γεί ως κίνηση πίεσης, χωρίς κανένα αντί­κρι­σμα στο διεθνές δίκαιο.

Η τουρ­κική κινη­το­ποί­ηση ξεκί­νησε από τον σταθμό NAVTEX της Αττά­λειας, ο οποίος εξέδωσε δική του αναγ­γε­λία σε απά­ντηση της ελλη­νι­κής. Ακο­λού­θησε το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών της γει­το­νι­κής χώρας, το οποίο ισχυ­ρί­στηκε ότι το γαλλικό πλοίο σχε­διά­ζει να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει έρευνα χωρίς άδεια. Χωρίς άδεια ποιανού, είναι το ερώτημα που η ελλη­νική πλευρά έχει απα­ντή­σει εδώ και καιρό με απόλυτη σαφή­νεια.

Η μονο­με­ρής δήλωση του 2020 ως «τίτλος ιδιο­κτη­σίας»

Ολό­κληρο το τουρ­κικό οικο­δό­μημα στη­ρί­ζε­ται σε μια ημε­ρο­μη­νία, τις 18 Μαρτίου 2020. Τότε η Τουρκία δήλωσε στον ΟΗΕ τα όρια της υφα­λο­κρη­πί­δας που η ίδια θεωρεί δική της, και σε αυτή τη δήλωση παρα­πέ­μπει σήμερα για να υπο­στη­ρί­ξει ότι η περιοχή των ερευνών νότια της Κάσου της ανήκει και ότι κάθε δρα­στη­ριό­τητα εκεί απαιτεί τη συγκα­τά­θεσή της.

Το πρό­βλημα για την Άγκυρα είναι ότι μια μονο­με­ρής δήλωση δεν δημιουρ­γεί δικαιώ­ματα. Η κατά­θεση ενός εγγρά­φου στα Ηνωμένα Έθνη δεν το μετα­τρέ­πει ούτε σε διεθνή συμ­φω­νία ούτε σε απόφαση διε­θνούς δικα­στη­ρίου. Κατα­γρά­φει απλώς τη θέση εκείνου που το κατέ­θεσε. Με την ίδια λογική, οποιο­δή­ποτε κράτος θα μπο­ρούσε να στείλει έναν χάρτη στη Νέα Υόρκη και να απαιτεί στη συνέ­χεια από τους γεί­το­νές του να του ζητούν άδεια για να κινη­θούν στα δικά τους θαλάσ­σια όρια.

Η Σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας ανα­γνω­ρί­ζει ρητά ότι τα νησιά δια­θέ­τουν υφα­λο­κρη­πίδα, όπως ακριβώς και η ηπει­ρω­τική χώρα. Η Κάσος, η Κάρ­πα­θος και η Κρήτη δεν απο­τε­λούν εξαί­ρεση. Η Τουρκία, η οποία δεν έχει υπο­γρά­ψει τη Σύμβαση, υπο­στη­ρί­ζει ότι τα νησιά δεν πρέπει να έχουν πλήρη επήρεια στις θαλάσ­σιες ζώνες και ότι η υφα­λο­κρη­πίδα στην περιοχή πρέπει να καθο­ρι­στεί με βάση τη δική της ερμη­νεία. Μόνο που το διεθνές δίκαιο της θάλασ­σας δεν παύει να ισχύει επειδή μια χώρα επι­λέ­γει να μείνει έξω από αυτό. Οι έρευνες γίνο­νται σε διεθνή ύδατα ανοιχτά της Κάσου, σε περιοχή που η Ελλάδα θεωρεί υφα­λο­κρη­πίδα της, και αυτό ακριβώς είναι που ενοχλεί την Άγκυρα.

Ενδει­κτικό του εύρους των τουρ­κι­κών αξιώ­σεων είναι ότι η Άγκυρα δεν αρκέ­στηκε στο GSI. Σύμφωνα με κυπριακά δημο­σιεύ­ματα, εξέδωσε ξεχω­ρι­στή NAVTEX και για το καλώδιο τηλε­πι­κοι­νω­νιών East to Med Corridor. Η Τουρκία, με άλλα λόγια, διεκ­δι­κεί λόγο όχι μόνο για το πού θα περάσει το ρεύμα αλλά και για το πού θα περά­σουν τα δεδο­μένα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Κανείς δεν θα χτυ­πή­σει την πόρτα της Άγκυρας

Η ελλη­νική απά­ντηση στο τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών ήταν αυστηρή και δεν άφησε περι­θώ­ρια παρερ­μη­νείας. Το ενδια­φέ­ρον, όμως, βρί­σκε­ται και σε ένα δεύτερο μήνυμα. Η Αθήνα φέρεται να ξεκα­θά­ρισε και προς τη γαλλική πλευρά ότι για εργα­σίες που αφορούν ελλη­νικά κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα δεν θα υπο­βλη­θεί αίτημα έγκρι­σης στην Τουρκία. Το πλοίο που ανέλαβε τις έρευνες είναι γαλλικό, και η ελλη­νική κυβέρ­νηση φρό­ντισε να κλείσει εκ των προ­τέ­ρων κάθε παρά­θυρο που θα επέ­τρεπε στην Άγκυρα να παρου­σιά­σει μια επι­κοι­νω­νία ως έμμεση ανα­γνώ­ριση των αξιώ­σεών της.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η γαλλική πλευρά ενδέ­χε­ται να έχει ήδη ενη­με­ρώ­σει την Άγκυρα για την απο­στολή. Μια ενη­μέ­ρωση, ωστόσο, απέχει πολύ από ένα αίτημα άδειας. Η ναυ­σι­πλοΐα ενη­με­ρώ­νε­ται, τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα δεν δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται, και σε αυτή τη διά­κριση επι­μέ­νει η Αθήνα.

Ο κ. Γερα­πε­τρί­της, όπως μετα­δί­δει ο τουρ­κι­κός Τύπος, έκανε λόγο για «επι­χει­ρη­σια­κές παρεμ­βά­σεις» σε περί­πτωση που η Τουρκία επι­χει­ρή­σει να εμπο­δί­σει τις εργα­σίες. Η αναφορά δείχνει ότι η ελλη­νική πλευρά δεν αντι­με­τω­πί­ζει την απο­στολή ως απλή τεχνική υπόθεση, αλλά ως άσκηση δικαιω­μά­των που είναι έτοιμη να προ­στα­τεύ­σει.

Η NAVTEX 1411/26 και η επι­στροφή στο ίδιο ακριβώς σημείο

Η ελλη­νική NAVTEX ορίζει χρονικό ορί­ζο­ντα 4 μηνών. Οι εργα­σίες έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί από τις 6 Νοεμ­βρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027, με την απο­στολή να ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει σήμερα, Σάββατο 7 Νοεμ­βρίου, και να ολο­κλη­ρω­θεί στις αρχές Μαρτίου. Το βαρύ­τερο πολι­τικά στοι­χείο, πάντως, είναι το σημείο εκκί­νη­σης. Οι έρευνες θα ξαναρ­χί­σουν από την περιοχή νότια της Κάσου όπου είχαν δια­κο­πεί πριν από 2 και πλέον χρόνια.

Κατά την τουρ­κική εφη­με­ρίδα Hürriyet, το γαλλικό πλοίο θα εργα­στεί αρχικά εντός ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων. Η Άγκυρα αμφι­σβη­τεί τμήμα της περιο­χής που καλύ­πτει η ελλη­νική NAVTEX, όχι το σύνολό της, γεγονός που δείχνει ότι ακόμη και η ίδια γνω­ρί­ζει πού τελειώ­νουν τα επι­χει­ρή­ματά της.

Το Abeille Marengo βρι­σκό­ταν στο λιμάνι του Ηρα­κλείου από τις 27 Οκτω­βρίου 2026. Ο τουρ­κι­κός Τύπος παρα­κο­λου­θούσε την παρα­μονή του σχεδόν καθη­με­ρινά, με τη Hürriyet να σημειώ­νει ότι το πλοίο περί­μενε επί μέρες πριν σαλ­πά­ρει. Ο από­πλους προς την Κάσο έβαλε τέλος στην αναμονή και μετέ­φερε την υπόθεση από τα διπλω­μα­τικά γραφεία στη θάλασσα.

Μη επαν­δρω­μένο νότια της Καρ­πά­θου και σενάρια για πολε­μικά πλοία

Η εικόνα στον αέρα και στη θάλασσα των νότιων Δωδε­κα­νή­σων αποκτά ιδιαί­τερη σημασία τις επό­με­νες ημέρες. Τουρ­κικό μη επαν­δρω­μένο αερο­σκά­φος πετά νότια της Καρ­πά­θου, την ώρα που το γαλλικό πλοίο κατευ­θύ­νε­ται προς την περιοχή των εργα­σιών. Παράλ­ληλα, εξε­τά­ζε­ται το ενδε­χό­μενο να εμφα­νι­στούν τουρ­κικά πολε­μικά πλοία στην περιοχή της Κάσου, με απο­στολή να παρα­κο­λου­θούν το Abeille Marengo.

Η παρου­σία αυτή δεν αλλάζει το νομικό καθε­στώς της περιο­χής. Τα πολε­μικά πλοία μπορούν να παρα­κο­λου­θούν, τα μη επαν­δρω­μένα να πετούν, οι NAVTEX να δια­δέ­χο­νται η μία την άλλη. Η υφα­λο­κρη­πίδα νότια της Κάσου, όμως, δεν αλλάζει ιδιο­κτήτη επειδή κάποιος στέλνει πλοία ή εκδίδει ανα­κοι­νώ­σεις.

Η «περι­πέ­τεια» του καλω­δίου στον τουρ­κικό Τύπο

Τα τουρ­κικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης υιο­θέ­τη­σαν σε μεγάλο βαθμό τη γραμμή της Άγκυρας. Η Hürriyet παρου­σί­ασε την τουρ­κική αντί­δραση ως κίνηση εξου­σίας και έκανε λόγο για αίνιγμα του καλω­δίου στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Η Aydınlık μίλησε για «περι­πέ­τεια» του καλω­δίου και έστησε το δημο­σί­ευμά της γύρω από την ιδέα ότι εγγυ­η­τής της απο­στο­λής είναι η Γαλλία. Το Ensonhaber, από την πλευρά του, παρου­σί­ασε την ανα­κοί­νωση του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών ως ευθεία πρό­κληση προς την Ελλάδα.

Το κοινό στοι­χείο όλων είναι η προ­σπά­θεια να παρου­σια­στεί ένα ενερ­γειακό έργο ανάμεσα σε 2 κράτη μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ως παρά­νομη δρα­στη­ριό­τητα που χρειά­ζε­ται τουρ­κική σφρα­γίδα. Μια αφήγηση που μπορεί να λει­τουρ­γεί στο εσω­τε­ρικό της γει­το­νι­κής χώρας, αλλά δεν βρίσκει έρεισμα σε κανένα διεθνές κείμενο.

Το παρα­σκή­νιο του Ιουλίου 2024

Η σημε­ρινή κινη­τι­κό­τητα δεν μπορεί να δια­βα­στεί απο­κομ­μένη από όσα συνέ­βη­σαν στην ίδια θαλάσ­σια περιοχή πριν από 2 και πλέον χρόνια. Ο προη­γού­με­νος γύρος ερευνών για το GSI, τον Ιούλιο του 2024, δια­κό­πηκε όταν εμφα­νί­στη­καν τουρ­κικά πολε­μικά πλοία ανοιχτά της Κάσου. Εκείνη η διακοπή άφησε ανοιχτό ένα ζήτημα που η Άγκυρα ήλπιζε προ­φα­νώς να παγιω­θεί ως τετε­λε­σμένο.

Η απόφαση να ξαναρ­χί­σουν οι εργα­σίες από το ίδιο ακριβώς σημείο, με NAVTEX διάρ­κειας 4 μηνών και με σαφή δέσμευση ότι δεν θα ζητηθεί καμία άδεια, στέλνει το αντί­θετο μήνυμα. Η διακοπή του 2024 δεν μετα­τρά­πηκε σε προη­γού­μενο. Η Αθήνα επι­στρέ­φει εκεί όπου στα­μά­τησε και επι­μέ­νει ότι η περιοχή νότια της Κάσου είναι ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα, ανε­ξάρ­τητα από το πόσες NAVTEX θα εκδώσει η Αττά­λεια.

Η Κάσος δεν είναι γκρίζα ζώνη

Η υπόθεση έχει ήδη περάσει στα διεθνή μέσα ενη­μέ­ρω­σης, από την αγγλό­φωνη ελλη­νική ειδη­σε­ο­γρα­φία μέχρι τον κυπριακό Τύπο, όπου γίνεται λόγος για νέο κύκλο έντασης στο Αιγαίο. Για την Κάσο και την Κάρπαθο, η εικόνα δεν είναι πρω­τό­γνωρη. Τα 2 νησιά βρί­σκο­νται για ακόμη φορά στην πρώτη γραμμή μιας αντι­πα­ρά­θε­σης που η Άγκυρα επι­χει­ρεί να μετα­φέ­ρει από το πεδίο του δικαίου στο πεδίο των τετε­λε­σμέ­νων.

Η ελλη­νική γραμμή είναι ξεκά­θαρη και δια­τυ­πώ­θηκε προς όλους τους απο­δέ­κτες. Οι έρευνες θα γίνουν, η NAVTEX ισχύει και καμία άδεια δεν θα ζητηθεί από τρίτη χώρα για εργα­σίες που αφορούν ελλη­νικά κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα. Οι επό­με­νοι 4 μήνες θα δείξουν αν η Άγκυρα θα αρκε­στεί σε ανα­κοι­νώ­σεις και πτήσεις μη επαν­δρω­μέ­νων ή αν θα επι­χει­ρή­σει να επα­να­λά­βει το σενάριο του 2024. Σε κάθε περί­πτωση, η «ακύρωση» μιας ελλη­νι­κής NAVTEX από την Αττά­λεια θα μείνει στην ιστορία των ελλη­νο­τουρ­κι­κών ως μια ακόμη αξίωση που υπάρχει μόνο στα χαρτιά όσων την υπο­γρά­φουν.