Πάνω από 5 φορές ακριβότερο ανά κάτοικο το προσωπικό στα μικρά νησιά της Δωδεκανήσου σε σχέση με τη Ρόδο

• Νίσυρος, Τήλος και Χάλκη κατα­λαμ­βά­νουν 3 από τις 4 πρώτες θέσεις πανελ­λα­δικά στην κατη­γο­ρία των μικρών νησιω­τι­κών Δήμων, την ώρα που ο Δήμος Ρόδου κινεί­ται 5,9% κάτω από τον μέσο όρο της κατη­γο­ρίας του. Τα στοι­χεία του 2025 ανοί­γουν ξανά τη συζή­τηση για το αν όλοι οι Δήμοι είναι πράγ­ματι υπο­στε­λε­χω­μέ­νοι

Η υπο­στε­λέ­χωση είναι ίσως το πιο σταθερό αίτημα της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Δημο­τι­κές αρχές και εργα­ζό­με­νοι επα­νέρ­χο­νται συστη­μα­τικά στις ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού και στις αρμο­διό­τη­τες που μετα­φέ­ρο­νται στους Δήμους χωρίς αντί­στοιχη ενί­σχυση. Νέα έρευνα του myota.gr, που δημο­σιεύ­θηκε στις 3 Νοεμ­βρίου 2026, επι­χει­ρεί να βάλει αριθ­μούς σε αυτή τη συζή­τηση, και η Δωδε­κά­νη­σος κατα­λαμ­βά­νει ξεχω­ρι­στή θέση στον χάρτη.

Με βάση τις πλη­ρω­θεί­σες δαπάνες προ­σω­πι­κού του 2025, η ανάλυση απο­τυ­πώ­νει πόσο κοστί­ζει σε κάθε Δήμο το προ­σω­πικό του ανά κάτοικο.

Ο Δήμος Ρόδου βρί­σκε­ται κάτω από τον μέσο όρο της κατη­γο­ρίας του, η Κως λίγο πάνω, ενώ αρκετά μικρά νησιά κατα­γρά­φουν μερικές από τις υψη­λό­τε­ρες τιμές σε ολό­κληρη τη χώρα.

Η πανελ­λα­δική εικόνα

Οι Δήμοι δαπά­νη­σαν για το προ­σω­πικό τους το 2025 περίπου 2,51 δισ. ευρώ, όταν το 2010 το αντί­στοιχο ποσό άγγιζε τα 3,5 δισ. ευρώ. Η επε­ξερ­γα­σία βασί­στηκε σε στοι­χεία του Τμή­μα­τος Παρα­κο­λού­θη­σης και Επε­ξερ­γα­σίας Οικο­νο­μι­κών Στοι­χείων Τ.Α. του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, στους ΚΑΕ 60 και 8111, και καλύ­πτει 331 από τους 332 Δήμους, καθώς ένας εξαι­ρέ­θηκε λόγω σφάλ­μα­τος στα στοι­χεία του.

Επι­με­ρι­σμένη στον πλη­θυ­σμό, η δαπάνη αντι­στοι­χεί σε περίπου 239,87 ευρώ ανά κάτοικο τον χρόνο.

Ο απλός μέσος όρος των Δήμων ανε­βαί­νει στα 295,81 ευρώ, διαφορά που οφεί­λε­ται κυρίως στους μικρούς πλη­θυ­σμιακά Δήμους, όπου το κόστος ενός στοι­χειώ­δους διοι­κη­τι­κού μηχα­νι­σμού μοι­ρά­ζε­ται σε λίγους κατοί­κους.

Ο Δήμος Ρόδου κάτω από τον μέσο όρο

Ο Δήμος Ρόδου, με 125.112 κατοί­κους, δεν εντάσ­σε­ται σε νησιω­τική κατη­γο­ρία αλλά σε εκείνη των μεγάλων ηπει­ρω­τι­κών Δήμων. Το μισθο­λο­γικό του κόστος δια­μορ­φώ­νε­ται στα 230,53 ευρώ ανά κάτοικο, έναντι μέσου όρου 244,95 ευρώ για τους 84 Δήμους της κατη­γο­ρίας, δηλαδή 5,9% χαμη­λό­τερα. Από τους υπό­λοι­πους Δήμους της ομάδας, 45 εμφα­νί­ζουν υψη­λό­τερο κόστος και 38 χαμη­λό­τερο.

Η Ρόδος βρί­σκε­ται επίσης κατά περίπου 3,9% κάτω από τον πανελ­λα­δικό σταθ­μι­σμένο μέσο όρο. Αν το κόστος ανά κάτοικο πολ­λα­πλα­σια­στεί με τον πλη­θυ­σμό, η ετήσια μισθο­λο­γική δαπάνη του Δήμου προ­κύ­πτει κατά προ­σέγ­γιση στα 28,8 εκατ. ευρώ.

Στην ίδια κατη­γο­ρία, η Ρόδος κινεί­ται πολύ κοντά στη Λάρισα (227,97 ευρώ) και τον Βόλο (232,21 ευρώ). Από τους νησιω­τι­κούς Δήμους της ομάδας, η Λευκάδα φτάνει τα 379,76 ευρώ, η Σύρος Ερμού­πολη τα 329,98 ευρώ και η Χίος τα 322,10 ευρώ, ενώ η Κεντρική Κέρκυρα, με 233,09 ευρώ, βρί­σκε­ται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με τη Ρόδο. Χαμη­λό­τερα κινού­νται τα Χανιά με 195,79 ευρώ και η Μυτι­λήνη με 183,55 ευρώ.

Η Κως και η Λέρος πάνω από τον μέσο όρο, η Κάλυ­μνος χαμη­λό­τερα

Κως, Λέρος, Κάρ­πα­θος και Κάλυ­μνος ανήκουν στους μεγά­λους και μεσαί­ους νησιω­τι­κούς Δήμους, με μέσο κόστος 311,08 ευρώ ανά κάτοικο. Οι 3 από τους 4 βρί­σκο­νται πάνω από αυτόν.

Η Κως, με 37.088 κατοί­κους, κατα­γρά­φει 338,74 ευρώ, 8,9% πάνω από τον μέσο όρο, με ετήσια δαπάνη κατά προ­σέγ­γιση 12,6 εκατ. ευρώ. Ανά κάτοικο, το κόστος είναι περίπου 47% υψη­λό­τερο από εκείνο της Ρόδου. Η Λέρος, με 7.993 κατοί­κους και 409,20 ευρώ, ξεπερνά τον μέσο όρο κατά 31,5%, και στην κατη­γο­ρία της μόνο η Σκιάθος και η Μήλος βρί­σκο­νται ψηλό­τερα. Η Κάρ­πα­θος, με 6.568 κατοί­κους, κινεί­ται στα 344,44 ευρώ, 10,7% πάνω.

Στον αντί­ποδα, ο Δήμος Καλυ­μνίων, με 17.752 κατοί­κους, κατα­γρά­φει 232,32 ευρώ, 25,3% κάτω από τον μέσο όρο, με μόνο 3 Δήμους της κατη­γο­ρίας χαμη­λό­τερα. Η Λέρος, με λιγό­τερο από το 50% των κατοί­κων της Καλύ­μνου, εμφα­νί­ζει κόστος ανά κάτοικο 1,76 φορές υψη­λό­τερο.

Νίσυρος, Τήλος και Χάλκη στην κορυφή της χώρας

Η κατη­γο­ρία των μικρών νησιω­τι­κών Δήμων έχει το υψη­λό­τερο μέσο κόστος στη χώρα, 543,42 ευρώ ανά κάτοικο, 128% πάνω από τους μητρο­πο­λι­τι­κούς Δήμους. Κατά την έρευνα, η από­κλιση αντα­να­κλά σε μεγάλο βαθμό τις οικο­νο­μίες κλί­μα­κας και το αυξη­μένο διοι­κη­τικό κόστος των μικρών και απο­μα­κρυ­σμέ­νων περιο­χών.

Πρώτη πανελ­λα­δικά βρί­σκε­ται η Γαύδος, με 1.630,17 ευρώ. Ακο­λου­θούν η Νίσυρος με 1.202,72 ευρώ, 121,3% πάνω από τον μέσο όρο, η Τήλος με 1.099,63 ευρώ (102,4%) και η Χάλκη με 924,91 ευρώ (70,2%). Στην έκτη θέση βρί­σκε­ται το Αγα­θο­νήσι, με 204 κατοί­κους και 810,40 ευρώ (49,1%). Πάνω από τον μέσο όρο κινού­νται, με μικρό­τερη από­σταση, η Αστυ­πά­λαια (575,79 ευρώ), οι Λειψοί (565,14 ευρώ) και η Κάσος (554,53 ευρώ).

Έτσι, από τους 12 μικρούς νησιω­τι­κούς Δήμους της χώρας που ξεπερ­νούν τον μέσο όρο της κατη­γο­ρίας, οι 7 ανήκουν στη Δωδε­κά­νησο. Κάτω από αυτόν βρί­σκο­νται η Μεγίστη με 483,11 ευρώ, η Πάτμος με 413,11 ευρώ και η Σύμη με 366,63 ευρώ. Το κόστος ανά κάτοικο στη Νίσυρο είναι 5,2 φορές υψη­λό­τερο από της Ρόδου, στην Τήλο σχεδόν 4,8 φορές και στη Χάλκη 4 φορές.

Ίδιος πλη­θυ­σμός, δια­φο­ρε­τικό κόστος

Το μέγεθος του πλη­θυ­σμού δεν εξηγεί από μόνο του την εικόνα. Οι Λειψοί έχουν 778 κατοί­κους και η Τήλος 750, όμως στην Τήλο το κόστος ανά κάτοικο είναι σχεδόν 1,9 φορές υψη­λό­τερο. Το ίδιο ισχύει ανάμεσα στη Μεγίστη, με 587 κατοί­κους, και τη Χάλκη, με 473. Η Νίσυρος, με 1.049 κατοί­κους, εμφα­νί­ζει κόστος 2,2 φορές μεγα­λύ­τερο από την Κάσο, που έχει 1.224.

Σε απόλυτα ποσά, η Νίσυρος δαπανά για το προ­σω­πικό της κατά προ­σέγ­γιση 1,26 εκατ. ευρώ τον χρόνο, περισ­σό­τερα από τη Σύμη, που με 2.602 κατοί­κους φτάνει περίπου τα 0,95 εκατ. ευρώ.

Τι ανα­λο­γεί στο σύνολο της Δωδε­κα­νή­σου

Αθροί­ζο­ντας τα στοι­χεία των 15 Δήμων της Δωδε­κα­νή­σου, προ­κύ­πτει πλη­θυ­σμός 206.842 κατοί­κων και ετήσια μισθο­λο­γική δαπάνη της τάξης των 58,3 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου 281,65 ευρώ ανά κάτοικο, 17% πάνω από τον πανελ­λα­δικό σταθ­μι­σμένο μέσο όρο. Η Ρόδος συγκε­ντρώ­νει το 60,5% του πλη­θυ­σμού και περίπου το 49,5% της δαπάνης. Οι 10 μικροί νησιω­τι­κοί Δήμοι, με περίπου 6% του πλη­θυ­σμού, απορ­ρο­φούν κοντά στο 12,4%. Τα μεγέθη είναι προ­σεγ­γι­στικά, καθώς προ­κύ­πτουν από τα δημο­σιευ­μένα στοι­χεία κόστους ανά κάτοικο και πλη­θυ­σμού.

Οι επι­φυ­λά­ξεις της έρευνας

Η έρευνα δεν ταυ­τί­ζει το υψηλό κόστος με την υπερ­στε­λέ­χωση ούτε το χαμηλό με την υπο­στε­λέ­χωση. Ένας Δήμος μπορεί να δαπανά περισ­σό­τερα επειδή απα­σχο­λεί προ­σω­πικό υψη­λό­τε­ρων μισθο­λο­γι­κών κλι­μα­κίων, παρέχει περισ­σό­τε­ρες υπη­ρε­σίες με δικούς του πόρους ή έχει ιδιαί­τε­ρες λει­τουρ­γι­κές ανάγκες. Αντί­στοιχα, ένας Δήμος με χαμηλό κόστος μπορεί να έχει ανα­θέ­σει υπη­ρε­σίες, όπως η καθα­ριό­τητα ή η συντή­ρηση πρα­σί­νου, σε ιδιώτες εργο­λά­βους, οπότε η δαπάνη εμφα­νί­ζε­ται σε άλλους κωδι­κούς του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Μεταξύ των πιθανών ερμη­νειών για τις απο­κλί­σεις ανα­φέ­ρο­νται οι επι­λο­γές οργά­νω­σης των υπη­ρε­σιών, η σύνθεση του προ­σω­πι­κού, οι επο­χι­κές ανάγκες και η χρήση εξω­τε­ρι­κών ανα­δό­χων. Για πλήρη εικόνα χρειά­ζε­ται αντι­πα­ρα­βολή με τις οργα­νι­κές και κενές θέσεις και τη σχέση διοι­κη­τι­κού προς επι­χει­ρη­σιακό προ­σω­πικό, σύγκριση που το myota.gr ανα­φέ­ρει ότι θα επι­χει­ρή­σει σε επόμενη έρευνα.

Το συμπέ­ρα­σμα, ωστόσο, δια­τυ­πώ­νε­ται καθαρά. Η γενι­κευ­μένη επί­κληση της υπο­στε­λέ­χω­σης δεν αρκεί για να περι­γρά­ψει την κατά­σταση κάθε Δήμου. Η έρευνα υπο­στη­ρί­ζει ότι σχεδόν όλοι οι Δήμοι ασκούν τις ίδιες 973 αρμο­διό­τη­τες και ότι οι δια­φο­ρές στις επι­δό­σεις δεν δικαιο­λο­γούν ακραίες απο­κλί­σεις.

Πρό­σθετη χρη­μα­το­δό­τηση με δια­φά­νεια

Οι μικροί, ορεινοί και νησιω­τι­κοί Δήμοι, κατά την έρευνα, χρειά­ζο­νται ορθώς πρό­σθετη στήριξη, καθώς καλύ­πτουν βασικές διοι­κη­τι­κές λει­τουρ­γίες με περιο­ρι­σμένο πλη­θυ­σμό και αυξη­μέ­νες γεω­γρα­φι­κές δυσκο­λίες. Η χρη­μα­το­δό­τηση αυτή όμως πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από δια­φά­νεια και αξιο­λό­γηση, ώστε να είναι γνωστό πόσοι εργα­ζό­με­νοι απα­σχο­λού­νται, σε ποιες υπη­ρε­σίες και με ποια απο­τε­λέ­σματα. Σημειώ­νε­ται επίσης ότι η πρό­σφατη νέα κατα­νομή των ΚΑΠ και η νέα κατη­γο­ριο­ποί­ηση μπορεί να εξο­μά­λυ­ναν την κατά­σταση, δεν τη διόρ­θω­σαν όμως.

Το πλαίσιο της σύγκρι­σης

Η έρευνα χρη­σι­μο­ποί­ησε την εξαμερή κατη­γο­ριο­ποί­ηση των Δήμων. Οι μητρο­πο­λι­τι­κοί έχουν μέσο κόστος 238,53 ευρώ ανά κάτοικο, οι μεγάλοι ηπει­ρω­τι­κοί 244,95 ευρώ, οι μεσαίοι ηπει­ρω­τι­κοί 253,96 ευρώ, οι μικροί ορεινοί 321,69 ευρώ, οι μεγάλοι και μεσαίοι νησιω­τι­κοί 311,08 ευρώ και οι μικροί νησιω­τι­κοί 543,42 ευρώ.

Συνο­λικά, 138 από τους 331 Δήμους, ποσοστό 41,7%, βρί­σκο­νται πάνω από τον μέσο όρο της κατη­γο­ρίας τους, γεγονός που δείχνει ότι λίγοι Δήμοι με πολύ υψηλό κόστος ανε­βά­ζουν αισθητά τον μέσο όρο. Μέσα στην ίδια κατη­γο­ρία, το υψη­λό­τερο κόστος φτάνει έως και 6 φορές το χαμη­λό­τερο. Στους μεγά­λους ηπει­ρω­τι­κούς Δήμους, όπου ανήκει και η Ρόδος, η σχέση είναι 3,5 προς 1, και η έρευνα υπο­στη­ρί­ζει ότι με τέτοιες απο­στά­σεις δεν μπορούν να θεω­ρού­νται όλοι υπο­στε­λε­χω­μέ­νοι.

Το ερώτημα που αφήνει ανοιχτό η ανάλυση δεν είναι μόνο πόσο προ­σω­πικό πλη­ρώ­νει κάθε Δήμος, αλλά ποιες υπη­ρε­σίες εξα­σφα­λί­ζει στους δημότες του με τα χρήματα που δια­χει­ρί­ζε­ται.

Πηγή: myota.gr