Χιλιάδες μετακλητοί εργαζόμενοι στη Ρόδο δουλεύουν 12ωρα επί 7 ημέρες για 700 έως 800 ευρώ ενώ οι Έλληνες σεφ φεύγουν για το εξωτερικό

• Σύμφωνα με ρεπορ­τάζ του Πρώτου Θέματος, οι συν­δι­κα­λι­στές του κλάδου κατήγ­γει­λαν «δου­λε­μπο­ρικά γραφεία» που παρα­κρα­τούν το 10% του μισθού των εργα­ζο­μέ­νων από τρίτες χώρες, πιέσεις σε εγκύους και μητέρες να παραι­τη­θούν και χει­ρα­γώ­γηση της ψηφια­κής κάρτας εργα­σίας. Πανελ­λα­δικά, οι κενές θέσεις σε ξενο­δο­χεία και εστίαση ξεπερ­νούν τις 83.000

Σε μια χρονιά που ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός κατα­γρά­φει ρεκόρ τόσο σε αφίξεις όσο και σε έσοδα, η εικόνα πίσω από τις κου­ζί­νες και τα λόμπι των ξενο­δο­χείων εμφα­νί­ζε­ται εντελώς δια­φο­ρε­τική. Η Ρόδος, ένας από τους μεγα­λύ­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, βρί­σκε­ται στο κέντρο σειράς καταγ­γε­λιών για συστη­μα­τική παρα­βί­αση του εργα­τι­κού δικαίου, με τους εργα­ζό­με­νους από τρίτες χώρες να εμφα­νί­ζο­νται ως οι πλέον ευά­λω­τοι. Την ίδια ώρα, οι Έλληνες επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου, και κυρίως οι μάγει­ρες, επι­λέ­γουν μαζικά να εργα­στούν στο εξω­τε­ρικό, αφή­νο­ντας πίσω τους δεκάδες χιλιά­δες κενές θέσεις. Το ρεπορ­τάζ του Πρώτου Θέματος, που δημο­σιεύ­θηκε στις 15 Οκτω­βρίου 2026, απο­τυ­πώ­νει με στοι­χεία και συγκε­κρι­μένα περι­στα­τικά μια αγορά εργα­σίας που, κατά τους συν­δι­κα­λι­στές, λει­τουρ­γεί σε μεγάλο βαθμό εκτός κανόνων.

Περίπου 9.000 μετα­κλη­τοί στη Ρόδο, κυρίως από τις Φιλιπ­πί­νες

Το πιο βαρύ κεφά­λαιο των καταγ­γε­λιών αφορά τους εργα­ζό­με­νους που έρχο­νται στο νησί με δια­δι­κα­σίες μετά­κλη­σης. Σύμφωνα με όσα ανέ­φε­ραν οι εκπρό­σω­ποι της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Επι­σι­τι­σμού και Του­ρι­σμού (ΠΟΕΕΤ) κατά τη συνέ­ντευξη Τύπου που παρα­χώ­ρη­σαν την προη­γού­μενη ημέρα της δημο­σί­ευ­σης, στη Ρόδο εργά­ζο­νται περίπου 9.000 μετα­κλη­τοί, στη συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα από τις Φιλιπ­πί­νες.

Οι συν­θή­κες εργα­σίας που καταγ­γέλ­λο­νται για μερίδα αυτών των εργα­ζο­μέ­νων παρα­πέ­μπουν σε καθε­στώς εξάρ­τη­σης. Κατά τις καταγ­γε­λίες, δου­λεύ­ουν 7 ημέρες την εβδο­μάδα, σε βάρδιες 12 ωρών, με μηνιαίες απο­δο­χές που κυμαί­νο­νται από 700 έως 800 ευρώ. Οι συν­δι­κα­λι­στές έκαναν λόγο για «δου­λε­μπο­ρικά γραφεία», δηλαδή για μεσά­ζο­ντες που ανα­λαμ­βά­νουν τη μετα­φορά των εργα­ζο­μέ­νων από τη χώρα τους στην Ελλάδα και στη συνέ­χεια παρα­κρα­τούν μέρος των εισο­δη­μά­των τους.

Όπως προ­κύ­πτει από το ρεπορ­τάζ, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις οι εργα­ζό­με­νοι έχουν δεσμευ­τεί να κατα­βάλ­λουν στους μεσά­ζο­ντες το 10% του μισθού τους, προ­κει­μέ­νου να εξο­φλή­σουν τα έξοδα μετα­κί­νη­σης, τα οποία υπο­λο­γί­ζο­νται σε περίπου 5.000 ευρώ. Με δεδο­μένο το ύψος των απο­δο­χών, η απο­πλη­ρωμή ενός τέτοιου ποσού μετα­φρά­ζε­ται πρα­κτικά σε πολύ­μηνη ή και πολυετή οικο­νο­μική δέσμευση, που κρατά τον εργα­ζό­μενο δεμένο με τον εργο­δότη και τον μεσά­ζο­ντα.

Πιέσεις σε εγκύους και μητέρες να παραι­τη­θούν

Η δεύτερη κατη­γο­ρία καταγ­γε­λιών που αφορά ειδικά τη Ρόδο σχε­τί­ζε­ται με τις εργα­ζό­με­νες γυναί­κες. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρου­σί­ασε η ΠΟΕΕΤ, στο νησί υπάρ­χουν καταγ­γε­λίες για πιέσεις που ασκού­νται σε εργα­ζό­με­νες μητέρες ή σε εγκύους ώστε να υπο­βά­λουν οι ίδιες παραί­τηση. Ο λόγος, κατά τους συν­δι­κα­λι­στές, είναι ότι η νομο­θε­σία απα­γο­ρεύει την απόλυσή τους, οπότε η παραί­τηση εμφα­νί­ζε­ται ως ο μόνος δρόμος για τον εργο­δότη που επι­θυ­μεί να απαλ­λα­γεί από το κόστος ή τις υπο­χρε­ώ­σεις που συνε­πά­γε­ται η προ­στα­σία της μητρό­τη­τας.

Το φαι­νό­μενο, όπως περι­γρά­φε­ται, δεν απο­τε­λεί μεμο­νω­μένη πρα­κτική αλλά εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πλέγμα συμπε­ρι­φο­ρών που, κατά την ΠΟΕΕΤ, απο­σκο­πούν στην παρά­καμψη των εργα­σια­κών δικαιω­μά­των. Το ρεπορ­τάζ δεν διευ­κρι­νί­ζει τον αριθμό των περι­στα­τι­κών που έχουν κατα­γρα­φεί στη Ρόδο ούτε αν έχουν υπο­βλη­θεί σχε­τι­κές καταγ­γε­λίες στις αρμό­διες αρχές.

Η ψηφιακή κάρτα εργα­σίας που «χτυ­πιέ­ται» από το λογι­στή­ριο

Οι καταγ­γε­λίες για τη Ρόδο συμπλη­ρώ­νο­νται από ένα μοτίβο που, σύμφωνα με τους συν­δι­κα­λι­στές, επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε όλους τους μεγά­λους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας. Τα περι­στα­τικά που καταγ­γέλ­θη­καν προ­έρ­χο­νται από την Κρήτη, τη Ρόδο, τη Θεσ­σα­λο­νίκη, τη Χαλ­κι­δική, την Κω και την Αθήνα, και το κοινό τους χαρα­κτη­ρι­στικό είναι η συστη­μα­τική παρα­βί­αση του ωραρίου και των συμ­βά­σεων.

Το πρώτο και πλέον δια­δε­δο­μένο εργα­λείο κατα­στρα­τή­γη­σης αφορά την ψηφιακή κάρτα εργα­σίας, το μέτρο που θεσμο­θε­τή­θηκε ακριβώς για να απο­τυ­πώ­νει τον πραγ­μα­τικό χρόνο εργα­σίας. Όπως καταγ­γέλ­λουν οι συν­δι­κα­λι­στές, υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις που συγκε­ντρώ­νουν τις ψηφια­κές κάρτες των εργα­ζο­μέ­νων στο λογι­στή­ριο και τις «χτυπούν» κατά βούληση. Το απο­τέ­λε­σμα είναι η κάρτα να δείχνει πεν­θή­μερη απα­σχό­ληση και οκτάωρη βάρδια, τη στιγμή που ο εργα­ζό­με­νος βρί­σκε­ται στο πόστο του 7 ημέρες την εβδο­μάδα. Με αυτόν τον τρόπο, η υπε­ρω­ριακή απα­σχό­ληση εξα­φα­νί­ζε­ται από τα επίσημα στοι­χεία και ο εργα­ζό­με­νος χάνει την αμοιβή που δικαιού­ται.

Δεύτερο μέσο παρά­καμ­ψης, κατά την ΠΟΕΕΤ, είναι η χρήση δια­φο­ρε­τι­κού Κωδικού Αριθμού Δρα­στη­ριό­τη­τας. Επι­χει­ρή­σεις που ουσια­στικά λει­τουρ­γούν ως ξενο­δο­χεία ή εστια­τό­ρια δηλώ­νο­νται με ΚΑΔ άλλης δρα­στη­ριό­τη­τας, με απο­τέ­λε­σμα να μην εφαρ­μό­ζουν την κλαδική συλ­λο­γική σύμβαση και τους όρους αμοιβής που αυτή προ­βλέ­πει.

Ελεγ­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί που δεν επαρ­κούν

Στη ρίζα των φαι­νο­μέ­νων οι συν­δι­κα­λι­στές τοπο­θε­τούν την αδυ­να­μία ελέγχου. Το παρά­δειγμα που επι­κα­λέ­στη­καν αφορά την Κρήτη, όπου για τους νομούς Ηρα­κλείου και Λασι­θίου υπάρ­χουν μόλις 5 έως 6 επι­θε­ω­ρη­τές εργα­σίας. Ο αριθμός αυτός, κατά την ΠΟΕΕΤ, είναι προ­φα­νώς ανε­παρ­κής για να καλύψει τις ανάγκες μιας περιο­χής με χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις και δεκάδες χιλιά­δες εργα­ζό­με­νους κατά τη διάρ­κεια της σεζόν. Το ρεπορ­τάζ δεν παρα­θέ­τει αντί­στοιχο αριθμό για τη Ρόδο, ωστόσο η ύπαρξη 9.000 μετα­κλη­τών μόνο στο νησί δίνει το μέτρο του όγκου που καλεί­ται να ελέγξει ο μηχα­νι­σμός της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας στα Δωδε­κά­νησα.

Στα περι­στα­τικά που παρου­σιά­στη­καν περι­λαμ­βά­νε­ται επίσης η περί­πτωση επι­χεί­ρη­σης στην Κρήτη, η οποία ζήτησε από τους εργα­ζό­με­νους να επι­στρέ­ψουν δώρα και υπε­ρω­ρίες που είχαν ήδη κατα­βλη­θεί, επι­κα­λού­μενη λογι­στικό λάθος. Στη Χαλ­κι­δική, προϊ­στα­μένη επι­χεί­ρη­σης φέρεται να άλλαξε τις κλει­δα­ριές ώστε να μην μπο­ρέ­σουν να εισέλ­θουν στον χώρο εργα­σίας ορι­σμέ­νοι εργα­ζό­με­νοι, τους οποίους επι­θυ­μούσε να απο­λύ­σει.

Οι Έλληνες σεφ φεύγουν για Σεϋ­χέλ­λες, Μονακό, Ελβετία και Ισπανία

Η άλλη όψη της ίδιας κρίσης είναι η φυγή του ελλη­νι­κού εργα­τι­κού δυνα­μι­κού. Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, οι σεφ είχαν γίνει «είδος υπό εξα­φά­νιση» τα τελευ­ταία χρόνια, καθώς προ­τι­μού­σαν να ανα­ζη­τή­σουν στο εξω­τε­ρικό υψη­λό­τε­ρες αμοιβές και καλύ­τε­ρες συν­θή­κες εργα­σίας. Οι συν­δι­κα­λι­στές απο­κά­λυ­ψαν ότι μόνο από το Ηρά­κλειο της Κρήτης έφυγαν περίπου 500 μάγει­ρες, οι οποίοι επέ­λε­ξαν να εργα­στούν στις Σεϋ­χέλ­λες, στο Μονακό, στην Ελβετία και στην Ισπανία. Φέτος, μάλιστα, οι Έλληνες σεφ δέχθη­καν πολλές προ­τά­σεις και από την Κων­στα­ντι­νού­πολη.

Η διαρροή αυτή, κατά την ΠΟΕΕΤ, δεν είναι τυχαία. Απο­δί­δε­ται ευθέως στην κατα­στρα­τή­γηση του ωραρίου, των συμ­βά­σεων και του εργα­τι­κού δικαίου από μερίδα εργο­δο­τών. Ο Έλληνας επο­χι­κός εργα­ζό­με­νος, που γνω­ρί­ζει τα δικαιώ­ματά του και έχει τη δυνα­τό­τητα μετα­κί­νη­σης, επι­λέ­γει να φύγει. Τη θέση του κατα­λαμ­βά­νει, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία για τη Ρόδο, εργα­ζό­με­νος από τρίτη χώρα, με περιο­ρι­σμένη δια­πραγ­μα­τευ­τική ισχύ και πολ­λα­πλές εξαρ­τή­σεις.

Τα νούμερα του κλάδου: 540.000 εργα­ζό­με­νοι, 83.000 κενές θέσεις

Η συνο­λική εικόνα της αγοράς εργα­σίας στον του­ρι­σμό, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στο ρεπορ­τάζ, είναι αντι­φα­τική. Οι εργα­ζό­με­νοι στον κλάδο ανέρ­χο­νται σε περίπου 540.000, εκ των οποίων πάνω από 400.000 στον επι­σι­τι­σμό και περίπου 140.000 στα ξενο­δο­χεία. Παρά τον όγκο αυτόν, οι κενές θέσεις εργα­σίας ξεπερ­νούν τις 83.000, με 53.000 να αφορούν τα ξενο­δο­χεία και 30.000 την εστίαση. Η βασική αιτία, κατά την ΠΟΕΕΤ, είναι η μαζική φυγή εργα­ζο­μέ­νων για το εξω­τε­ρικό.

Σε έναν κλάδο που βρί­σκε­ται στην καλύ­τερη οικο­νο­μική του συγκυ­ρία, η αδυ­να­μία να καλυ­φθούν δεκάδες χιλιά­δες θέσεις απο­τε­λεί, σύμφωνα με τους συν­δι­κα­λι­στές, την πιο ξεκά­θαρη ένδειξη ότι το πρό­βλημα δεν είναι η έλλειψη ζήτησης αλλά οι όροι με τους οποίους προ­σφέ­ρε­ται η εργασία.

Το επίδομα ανερ­γίας που δεν καλύ­πτει τη σεζόν

Στις διεκ­δι­κή­σεις της ΠΟΕΕΤ περι­λαμ­βά­νε­ται και η αλλαγή του τρόπου επι­δό­τη­σης της ανερ­γίας για τους επο­χι­κούς εργα­ζό­με­νους. Όπως επι­ση­μάν­θηκε, το επίδομα χορη­γεί­ται για 3 μήνες, διά­στημα που δεν επαρκεί όταν η του­ρι­στική σεζόν διαρκεί κατά μέσο όρο 6 έως 7 μήνες. Ο εργα­ζό­με­νος βρί­σκε­ται έτσι για αρκε­τούς μήνες τον χρόνο χωρίς εισό­δημα και χωρίς κάλυψη. Επι­πλέον, η Ομο­σπον­δία κατήγ­γειλε ότι σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις το επίδομα κατα­βλή­θηκε με μεγάλη καθυ­στέ­ρηση, έως και 2,5 μήνες μετά την υποβολή των σχε­τι­κών αιτή­σεων.

Η συνέ­ντευξη Τύπου της ΠΟΕΕΤ έρχεται στο τέλος μιας του­ρι­στι­κής χρονιάς που, σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, «σπάει» τα ρεκόρ σε αφίξεις και έσοδα. Η επιλογή της στιγμής δεν φαί­νε­ται τυχαία.