Ψηφιοποιημένη Γραφειοκρατία: Το Μεγάλο Εμπόδιο που Απειλεί το Ελληνικό Yachting

• Μι­χά­λης Ρο­δί­της: «Δεν γί­νε­ται να έχου­με ψη­φια­κές πλατ­φόρ­μες του 2026 και διοι­κη­τι­κή νο­ο­τρο­πία του 1980» • Ο ναυ­τι­λια­κός πρά­κτο­ρας και διευ­θυ­ντής της Μα­ρί­νας Ρόδου, κρού­ει τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου για το μέλ­λον του ελ­λη­νι­κού θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού • Σε πλήρη εξέ­λι­ξη οι ετοι­μα­σί­ες για με­γά­λο άνοιγ­μα στην Νέα Μα­ρί­να

Η Ελ­λά­δα κα­τέ­χει ένα από τα ισχυ­ρό­τε­ρα φυ­σι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα στον πα­γκό­σμιο χάρτη του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού. Τα κα­τα­γά­λα­να νερά, τα εκα­το­ντά­δες νησιά και το μο­να­δι­κό νη­σιω­τι­κό σύ­μπλεγ­μα της χώρας κα­θι­στούν την ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια έναν από τους πλέον ελ­κυ­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς για το διε­θνές yachting. Ωστό­σο, πίσω από την ει­δυλ­λια­κή ει­κό­να και τις δια­κη­ρύ­ξεις περί «ψη­φια­κού με­τα­σχη­μα­τι­σμού», η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που βιώ­νουν κα­θη­με­ρι­νά οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του κλά­δου, οι πλοιο­κτή­τες, οι κα­πε­τά­νιοι και οι δια­χει­ρι­στές σκα­φών είναι τε­λεί­ως δια­φο­ρε­τι­κή.

Η ηλε­κτρο­νι­κή δια­κυ­βέρ­νη­ση στον θα­λάσ­σιο του­ρι­σμό κιν­δυ­νεύ­ει να εξε­λι­χθεί σε μια ακόμη ελ­λη­νι­κή «φού­σκα». Παρά τη δη­μιουρ­γία σύγ­χρο­νων ψη­φια­κών εφαρ­μο­γών, η βαθιά ρι­ζω­μέ­νη γρα­φειο­κρα­τία, η πο­λυ­διά­σπα­ση των ελέγ­χων και ο φόβος ανά­λη­ψης ευ­θύ­νης από τη διοί­κη­ση ακυ­ρώ­νουν στην πράξη τα οφέλη της τε­χνο­λο­γί­ας.

Για τα οξύ­τε­ρα προ­βλή­μα­τα του κλά­δου, τις αγκυ­λώ­σεις του Υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας, αλλά και τις ση­μα­ντι­κές ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές της Δω­δε­κα­νή­σου, μί­λη­σε στην ‘δ’ ο ναυ­τι­λια­κός πρά­κτο­ρας και διευ­θυ­ντής της Μα­ρί­νας Ρόδου, κ. Μι­χά­λης Ρο­δί­της.

«Ψη­φιο­ποι­η­μέ­νη Γρα­φειο­κρα­τία»  αντί για ου­σια­στι­κό  με­τα­σχη­μα­τι­σμό

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει γίνει ση­μα­ντι­κή συ­ζή­τη­ση για την ει­σα­γω­γή ερ­γα­λεί­ων όπως το e-Charter και το e-CharterPermission, τα οποία σχε­διά­στη­καν με στόχο την απλο­ποί­η­ση των δια­δι­κα­σιών, τη μεί­ω­ση των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων και τη με­τά­βα­ση του ελ­λη­νι­κού yachting σε μια νέα ψη­φια­κή εποχή. Αν και τα ερ­γα­λεία αυτά απο­τε­λούν αναμ­φι­σβή­τη­τα βή­μα­τα προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση, η εφαρ­μο­γή τους στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα προ­σκρού­ει στη διοι­κη­τι­κή δυ­σκαμ­ψία.

Όπως επι­ση­μαί­νει με κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κό τρόπο ο κ. Μι­χά­λης Ρο­δί­της:

«Δη­μιουρ­γού­με εφαρ­μο­γές όπως το e-CharterPermission και το e-Charter, μι­λά­με για ψη­φια­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό, απλο­ποί­η­ση δια­δι­κα­σιών και με­τά­βα­ση του yachting στη νέα εποχή. Και πράγ­μα­τι, τα ερ­γα­λεία αυτά απο­τε­λούν ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση.

Όμως η τε­χνο­λο­γία από μόνη της δεν μπο­ρεί να αλ­λά­ξει ένα σύ­στη­μα που εξα­κο­λου­θεί να λει­τουρ­γεί με τη λο­γι­κή της γρα­φειο­κρα­τί­ας, της υπερ­βο­λι­κής δια­δι­κα­στι­κής αυ­στη­ρό­τη­τας και -κυ­ρί­ως- του φόβου ανά­λη­ψης ευ­θύ­νης. Δεν γί­νε­ται να έχου­με ψη­φια­κές πλατ­φόρ­μες του 2026 και διοι­κη­τι­κή νο­ο­τρο­πία του 1980».

Το κύριο πρό­βλη­μα έγκει­ται στο γε­γο­νός ότι η ψη­φια­κή υπο­βο­λή των εγ­γρά­φων δεν κα­ταρ­γεί την απαί­τη­ση για φυ­σι­κή πα­ρου­σία και έλεγ­χο. Αντί το σύ­στη­μα να λει­τουρ­γεί ως ένα πραγ­μα­τι­κό «one-stop shop», με­τα­τρέ­πε­ται σε μια διπλή δια­δι­κα­σία, όπου η τε­χνο­λο­γία προ­στί­θε­ται πάνω στην προ­ϋ­πάρ­χου­σα γρα­φειο­κρα­τία.

«Όταν μια δια­δι­κα­σία υπο­τί­θε­ται ότι είναι ηλε­κτρο­νι­κή και “one-stop”, αλλά στο τέλος απαι­τεί ξανά αν­θρώ­πι­νη κρίση, δια­δο­χι­κές εγκρί­σεις, ερ­μη­νεί­ες και πρα­κτι­κές που δια­φέ­ρουν από Λι­με­νι­κή Αρχή σε Λι­με­νι­κή Αρχή (μέσα στην Ελ­λά­δα) τότε δεν έχου­με πραγ­μα­τι­κό ψη­φια­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό. Έχου­με ψη­φιο­ποι­η­μέ­νη γρα­φειο­κρα­τία. Και το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα είναι ότι έτσι η Ελ­λά­δα χάνει το αντα­γω­νι­στι­κό της πλε­ο­νέ­κτη­μα στο yachting».

Το αλα­λούμ στα  Λι­με­ναρ­χεία και οι «ανα­λο­γι­κές» απαι­τή­σεις

Η ει­κό­να που με­τα­φέ­ρουν οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του χώρου ανα­δει­κνύ­ει το χάσμα ανά­με­σα στις εξαγ­γε­λί­ες της κε­ντρι­κής διοί­κη­σης και την πρα­κτι­κή εφαρ­μο­γή στα κατά τό­πους λι­με­ναρ­χεία και τε­λω­νεία.

«Ζούμε στην εποχή της ηλε­κτρο­νι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης των εφαρ­μο­γών που έχουν κάνει τη ζωή μας πιο εύ­κο­λη σε διά­φο­ρες υπη­ρε­σί­ες, όπως είναι η ΑΑΔΕ, όπως είναι τα τε­λω­νεία κλπ. Το πρό­βλη­μά μας πα­ρα­μέ­νει το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας, το οποίο δεν μπο­ρεί να ξε­κολ­λή­σει από τη γρα­φειο­κρα­τία άλλων δε­κα­ε­τιών –και μάλ­λον, δεν θέλει. Όσο και να φω­νά­ζει ο κάθε υπουρ­γός, η κα­τά­στα­ση δεν λέει ν’ αλ­λά­ξει».

Σύμ­φω­να με τον κ. Ρο­δί­τη, παρά την ύπαρ­ξη των ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μών, η κα­θη­με­ρι­νή τα­λαι­πω­ρία των πλη­ρω­μά­των και των επι­σκε­πτών πα­ρα­μέ­νει αμεί­ω­τη:

«Ενώ υπάρ­χουν ψη­φια­κές εφαρ­μο­γές για τη διευ­κό­λυν­ση της δια­κί­νη­σης των σκα­φών, είτε το e-charter είτε το e-charter permission, εντού­τοις στα λι­με­ναρ­χεία — και το κάθε λι­με­ναρ­χείο βέ­βαια με τον δικό του τρόπο — ζη­τά­νε εκτύ­πω­ση του απο­τε­λέ­σμα­τος της ηλε­κτρο­νι­κής εφαρ­μο­γής και προ­σκό­μι­σή του στο λι­με­ναρ­χείο για πε­ραι­τέ­ρω έλεγ­χο. Πείτε μου τι θα αλ­λά­ξει στη δια­δρο­μή; Σή­με­ρα που ζούμε στην εποχή του AI! Δεν υπάρ­χει AI για το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και για το Λι­με­νι­κό Σώμα…. Υπάρ­χει μόνο η τα­λαι­πω­ρία του επι­σκέ­πτη».

Πα­ράλ­λη­λα, οι απαι­τή­σεις ορι­σμέ­νων ελεγ­κτι­κών αρχών αγ­γί­ζουν τα όρια του πα­ρα­λό­γου, επι­βα­ρύ­νο­ντας τους του­ρί­στες με ανα­χρο­νι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες που δεν συ­νά­δουν με μια σύγ­χρο­νη του­ρι­στι­κή χώρα:

«Ζη­τά­νε από τον πε­λά­τη (τον ιδιο­κτή­τη σκα­φών) ο οποί­ος έρ­χε­ται για δια­κο­πές στη Ρόδο, να έχει μαζί του προ δε­κα­πε­ντα­ε­τί­ας και ει­κο­σα­ε­τί­ας όλο τον φά­κε­λο του σκά­φους του για το ΦΠΑ κλπ. Ζη­τά­νε τις 30 σε­λί­δες του δια­βα­τη­ρί­ου του να τις βγά­λουν φω­το­τυ­πία και να τις σκα­νά­ρουν στο σύ­στη­μα. Πράγ­μα­τα τα οποία δεν ται­ριά­ζουν σε μια του­ρι­στι­κή και κυ­ρί­ως ευ­ρω­παϊ­κή χώρα».

Η έλ­λει­ψη ενιαί­ας πο­λι­τι­κής και ο κίν­δυ­νος από τον αντα­γω­νι­σμό

Ένα από τα πλέον ανη­συ­χη­τι­κά στοι­χεία που επι­ση­μαί­νο­νται είναι η απου­σία ομοιό­μορ­φης αντι­με­τώ­πι­σης από λι­μά­νι σε λι­μά­νι. Η έλ­λει­ψη ενιαί­ων κα­νό­νων δη­μιουρ­γεί κλίμα αβε­βαιό­τη­τας στους διε­θνείς ναυ­λο­με­σί­τες (brokers) και στους πλοιάρ­χους (captains), οι οποί­οι ανα­ζη­τούν στα­θε­ρό­τη­τα και προ­βλε­ψι­μό­τη­τα.

«Να ση­μειώ­σω ότι δεν μι­λά­με για πρό­βλη­μα μόνο σε το­πι­κό επί­πε­δο. Μι­λά­με για την κα­τά­στα­ση σε πα­νελ­λα­δι­κό επί­πε­δο. Εξαι­ρέ­σεις υπάρ­χουν. Ευ­τυ­χώς η Ρόδος έχει μία λο­γι­κή αντι­με­τώ­πι­ση των πραγ­μά­των. Αλλά η Ρόδος δεν φτά­νει. Όταν το σκά­φος έρθει στη Ρόδο είναι όλα καλά. Πάει στη Λέρο, δη­μιουρ­γεί­ται πα­νι­κός. Πάει στην Κά­λυ­μνο, τρεις φορές χει­ρό­τε­ρα. Πάει στην Αθήνα, ακόμα πιο χει­ρό­τε­ρα. Οπότε δεν φτά­νει ένας κού­κος να φέρει την άνοι­ξη. Πρέ­πει να υπάρ­ξει μία ενιαία πο­λι­τι­κή. Αλ­λιώς θα το χά­σου­με το παι­χνί­δι του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού».

Το­νί­ζε­ται, μά­λι­στα, ότι το πρό­βλη­μα της Ελ­λά­δας δεν είναι τι­μο­λο­για­κό. Η χώρα μας, πα­ρα­μέ­νει ιδιαί­τε­ρα αντα­γω­νι­στι­κή στις τιμές και δια­θέ­τει απα­ρά­μιλ­λη φυ­σι­κή ομορ­φιά. Το εμπό­διο είναι αμι­γώς θε­σμι­κό και διοι­κη­τι­κό:

«Δεν έχει να κάνει με το οι­κο­νο­μι­κό κομ­μά­τι. Η Ελ­λά­δα είναι πολύ φθη­νό­τε­ρη. Εί­μα­στε ελ­κυ­στι­κοί και βε­βαί­ως τα νησιά μας είναι ό,τι πιο ελ­κυ­στι­κό υπάρ­χει στην αγορά. Το πρό­βλη­μα είναι το γρα­φειο­κρα­τι­κό, το οποίο τους απω­θεί. Ο διε­θνής πε­λά­της, ο yacht manager, ο broker και ο captain δεν εν­δια­φέ­ρο­νται για το πόσο όμορ­φη είναι η εφαρ­μο­γή. Θέ­λουν τα­χύ­τη­τα, σα­φή­νεια, προ­βλε­ψι­μό­τη­τα και μία δια­δι­κα­σία που λει­τουρ­γεί».

Την ίδια ώρα, ο κίν­δυ­νος απώ­λειας με­ρι­δί­ου αγο­ράς από γει­το­νι­κές χώρες είναι ορα­τός, ιδιαί­τε­ρα όταν οι οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες στις αντα­γω­νί­στριες αγο­ρές στα­θε­ρο­ποι­η­θούν:

«Αργά ή γρή­γο­ρα η Τουρ­κία θα βγει από την κρίση που έχει με το κό­στος και με τον πλη­θω­ρι­σμό. Και θα έχου­με πάλι τα ίδια. Αν θέ­λου­με πραγ­μα­τι­κά η Ελ­λά­δα να γίνει διε­θνής προ­ο­ρι­σμός yachting, πρέ­πει να πε­ρά­σου­με από το “ψη­φιο­ποιώ τη δια­δι­κα­σία” στο “κα­ταρ­γώ τα πε­ριτ­τά στά­δια της δια­δι­κα­σί­ας”. Γιατί δια­φο­ρε­τι­κά θα συ­νε­χί­σου­με να έχου­με εξαι­ρε­τι­κές ιδέες, εξαι­ρε­τι­κές πλατ­φόρ­μες και εξαι­ρε­τι­κούς επαγ­γελ­μα­τί­ες — αλλά ένα κρά­τος που φο­βά­ται να τους αφή­σει να λει­τουρ­γή­σουν».

Η Ρόδος ως πα­ρά­δειγ­μα ανά­πτυ­ξης: Υψη­λές πλη­ρό­τη­τες και νέες επεν­δύ­σεις στη Μα­ρί­να

Παρά τις γε­νι­κό­τε­ρες αγκυ­λώ­σεις του κρα­τι­κού μη­χα­νι­σμού, η Μα­ρί­να της Ρόδου απο­τε­λεί πα­ρά­δειγ­μα προς μί­μη­ση, επι­δει­κνύ­ο­ντας υψηλά πο­σο­στά πλη­ρό­τη­τας και ση­μα­ντι­κά ανα­πτυ­ξια­κά έργα που επα­να­προσ­διο­ρί­ζουν τις πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες στην πε­ριο­χή.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην πο­ρεία και το μέλ­λον της Μα­ρί­νας Ρόδου, ο κ. Ρο­δί­της ση­μειώ­νει:

«Η Μα­ρί­να, όπως όλοι βλε­που­με, εξε­λίσ­σε­ται. Με­γά­λα σκάφη πλέον έρ­χο­νται στην Ρόδο. Η πλη­ρό­τη­τά μας είναι στο 85% κατά μέσο όρο. Όλα πάνε πάρα πολύ καλά. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι χώροι έχουν εκ­με­ταλ­λευ­τεί και έχουν πα­ρα­δο­θεί και στους χρή­στες και στους επι­σκέ­πτες».

Πα­ράλ­λη­λα, ανα­κοί­νω­σε δύο ση­μα­ντι­κές νέες υπο­δο­μές που ει­σέρ­χο­νται σε τρο­χιά υλο­ποί­η­σης:

1. Το Ναυ­πη­γείο (Dry Dock):

«Το ναυ­πη­γείο θα ξε­κι­νή­σει την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου -το Dry Dock δη­λα­δή».

2. Το «Fashion Village»:

«Σε λίγο ξε­κι­νά­ει και το Fashion Village, το οποίο θα ξε­κι­νή­σει να ανα­πτύσ­σε­ται από τον Οκτώ­βριο. Ένας με­γά­λος χώρος όπου θα υπάρ­χουν κα­τα­στή­μα­τα κλπ. Θα το ανα­κοι­νώ­σου­με επί­ση­μα τις επό­με­νες μέρες. Θα είναι ένα είδος ανοι­χτού mall με πολλά πε­ρισ­σό­τε­ρα πράγ­μα­τα από κα­τα­στή­μα­τα. Θα είναι φι­λι­κό προς τον επι­σκέ­πτη και τον ντό­πιο — και για shopping, και για φα­γη­τό, για καφέ, για πε­ρί­πα­το, για δρα­στη­ριό­τη­τες κ.λ.π».

Ο θα­λάσ­σιος του­ρι­σμός απο­τε­λεί έναν από τους βα­σι­κό­τε­ρους πυ­λώ­νες της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και της νη­σιω­τι­κής ανά­πτυ­ξης. Η τε­χνο­λο­γία προ­σφέ­ρει τα κα­τάλ­λη­λα ερ­γα­λεία, αλλά η ψη­φιο­ποί­η­ση χωρίς την κα­τάρ­γη­ση των πε­ριτ­τών διοι­κη­τι­κών στα­δί­ων συ­νι­στά ημί­με­τρο.

Όπως κα­τα­λή­γει ο κ. Ρο­δί­της, η πρό­κλη­ση της επό­με­νης ημέ­ρας δεν είναι τε­χνο­λο­γι­κή, αλλά θε­σμι­κή και πο­λι­τι­κή:

«Το μέλ­λον δεν θα το στα­μα­τή­σει η έλ­λει­ψη τε­χνο­λο­γί­ας. Θα το στα­μα­τή­σει η γρα­φειο­κρα­τία, ο φόβος της ευ­θύ­νης και η προ­σκόλ­λη­ση στο κα­τε­στη­μέ­νο. Και αυτό είναι ίσως το με­γα­λύ­τε­ρο εμπό­διο που πρέ­πει να ξε­πε­ρά­σει σή­με­ρα το ελ­λη­νι­κό yachting».