Γιατί ζούμε την πιο θερμή χρονιά στην ιστορία

Καμπα­νάκι από τον ΟΗΕ για την κλι­μα­τική αλλαγή. Ρεκόρ θερ­μο­κρα­σιών σε γη και θάλασσα το 2014. Οι συζη­τή­σεις στη Λίμα και ο φόβος για μη ανα­στρέ­ψιμη κατά­σταση. Ποιες οι επι­πτώ­σεις και για τα Βαλ­κά­νια.

Η φετινή χρονιά θα είναι η πιο θερμή στην ιστορία σύμφωνα με την προει­δο­ποί­ηση που απευ­θύ­νει ο ΟΗΕ, αλλά και κορυ­φαίοι επι­στή­μο­νες που δηλώ­νουν πως αιτία είναι οι δρα­στη­ριό­τη­τες του ανθρώ­πι­νου είδους.

Αυτό το χρόνο κύματα καύσωνα έπληξαν πολλές χώρες από την Αυστρα­λία μέχρι την Αργε­ντινή, σύμφωνα με τα προ­κα­ταρ­κτικά στοι­χεία του Οργα­νι­σμού Παγκό­σμιας Μετε­ω­ρο­λο­γίας του ΟΗΕ (WMO), που δεί­χνουν ότι εάν οι θερ­μο­κρα­σίες παρα­μεί­νουν σε τόσο υψηλά επίπεδα μέχρι τα τέλη του έτους, το 2014 θα είναι πιθα­νό­τατα η πιο θερμή χρονιά στην ιστορία. Επίσης κατά τη διάρ­κεια αυτού του αιώνα θα έχουν κατα­γρα­φεί 14 από τις 15 θερ­μό­τε­ρες χρονιές στην ιστορία.

Την ίδια ώρα, Βρε­τα­νοί επι­στή­μο­νες δηλώ­νουν ότι για αυτές τις ακραίες θερ­μο­κρα­σίες, η πιθα­νό­τερη αιτία δεν είναι άλλη από τις ανθρώ­πι­νες δρα­στη­ριό­τη­τες. «Δεν θα είχαμε σπάσει αυτά τα ρεκόρ χωρίς την ανθρώ­πινη επιρροή στο κλίμα» δήλωσε ο Peter Stott, ο επι­κε­φα­λής της βρε­τα­νι­κής μετε­ω­ρο­λο­γι­κής υπη­ρε­σίας και συμπλή­ρωσε: «Και μπο­ρούμε να το πούμε αυτό επειδή τώρα έχουμε τη δυνα­τό­τητα να απο­δώ­σουμε τις ακραίες και­ρι­κές συν­θή­κες στην κλι­μα­τική αλλαγή»

Για να καθο­ρί­σουν ότι υπάρχει αυτή η σύνδεση, οι επι­στή­μο­νες χρη­σι­μο­ποί­η­σαν κλι­μα­τικά μοντέλα για να δουν πόσο πιθανό θα ήταν να υπάρξει ένα μη φυσιο­λο­γικό γεγονός, χωρίς τις εκπο­μπές αέριων ρύπων θερ­μο­κη­πίου να καθο­δη­γούν την υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη.

Ο κ. Stott είπε πως ήταν «αξιο­ση­μεί­ωτο» ότι φέτος είναι μία χρονιά ρεκόρ θερ­μο­κρα­σιών, χωρίς όμως να υπάρχει το φαι­νό­μενο Ελ Νίνιο που προ­κα­λεί­ται με την υπερ­θέρ­μανση των υδάτων στον ανα­το­λικό Ειρη­νικό. Προ­σέ­θεσε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να κατα­λή­ξει κανείς εάν το 2014 σημα­το­δο­τεί το τέλος μίας σχεδόν δεκα­ε­τούς περιό­δου όπου είχε στα­θε­ρο­ποι­η­θεί ο ρυθμός αύξησης της παγκό­σμιας θερ­μο­κρα­σίας.

Για τη Βρε­τα­νία, τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι το 2014 ήταν πιθα­νό­τατα η θερ­μό­τερη χρονιά βάσει στοι­χείων που χρο­νο­λο­γού­νται από το 1659, αλλά και η τέταρτη χρονιά με τις περισ­σό­τε­ρες βροχές από το 1910. Σύμφωνα με τον κ. Stott, η ανθρώ­πινη επιρροή 10πλασίασε τις πιθα­νό­τη­τες να γίνει αυτή η θερ­μό­τερη χρονιά στην ιστορία για την Βρε­τα­νία.

Ο WMO δηλώνει πως η θερ­μο­κρα­σία σε επίπεδο ρεκόρ και οι καταρ­ρα­κτώ­δεις βροχές συμπί­πτουν με το μοντέλο της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

«Δεν υπήρξε φρένο στην παγκό­σμια υπερ­θέρ­μανση» δήλωσε ο Michel Jarraud, γενικός γραμ­μα­τέας του WMO και συμπλή­ρωσε: «Αυτό που είναι πιο ασυ­νή­θι­στο και ανη­συ­χη­τικό φέτος είναι οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες σε μεγάλα τμήματα της επι­φά­νειας των ωκεανών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του βόρειου ημι­σφαι­ρίου».

Τα στοι­χεία ανα­κοι­νώ­νο­νται ενώ φτάνουν στη Λίμα χιλιά­δες απε­σταλ­μέ­νοι για τη φετινή σύνοδο του ΟΗΕ για την κλι­μα­τική αλλαγή. Εκεί θα γίνει ο τελευ­ταίος μεγάλος γύρος δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με στόχο την επί­τευξη παγκό­σμιας συμ­φω­νίας για την κλι­μα­τική αλλαγή στο Παρίσι, στο τέλος του επό­με­νου έτους.

Ακόμη δεν είναι διόλου σαφές αν η συμ­φω­νία στο Παρίσι θα επι­βρα­δύ­νει αρκετά τις εκπο­μπές αέριων ρύπων για να απο­τρέ­ψει την περαι­τέρω άνοδο της θερ­μο­κρα­σίας κατά 2C από τα επίπεδα προ της εκβιο­μη­χά­νι­σης, όριο που οι επι­στή­μο­νες θεωρούν επι­κίν­δυνο.

Ο WMO δηλώνει ότι η παγκό­σμια θερ­μο­κρα­σία στη γη και την επι­φά­νεια της θάλασ­σας ήταν την περίοδο Ιανουα­ρίου – Οκτω­βρίου περίπου 0,58C υψη­λό­τερη από τη μέση θερ­μο­κρα­σία που είχε κατα­γρα­φεί την περίοδο 1961 – 1990. Είναι επίσης κατά 0,08C υψη­λό­τερη από τη μέση θερ­μο­κρα­σία της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας.

Φέτος κατα­γρά­φη­καν κύματα καύσωνα ανά τον κόσμο στη Νότιο Αφρική, την Αυστρα­λία, τη Βρα­ζι­λία και την Αργε­ντινή. Παράλ­ληλα, στην Αυστρα­λία, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία κατα­γρά­φηκε ασυ­νή­θι­στο ψύχος, ενώ οι κατα­στρο­φι­κές πλημ­μύ­ρες και η ασυ­νή­θι­στα καταρ­ρα­κτώ­δεις βροχές έπληξαν μέρη της Ευρώπης, της Ιαπω­νίας και της Ινδίας.

Το Σεπτέμ­βριο, το νότιο τμήμα των Βαλ­κα­νίων κατέ­γραψε βροχές κατά 250% μεγα­λύ­τε­ρες από το μέσο μηνιαίο όρο και αυτό το μοντέλο θα το δούμε σε πολλές ακόμη περιο­χές ανά τον κόσμο. Δώδεκα μεγάλες καται­γί­δες του Ατλα­ντι­κού χτύ­πη­σαν και την Βρε­τα­νία τον προη­γού­μενο χειμώνα.

Ρεκόρ κατα­γρά­φε­ται και στην παγκό­σμια θερ­μο­κρα­σία της επι­φά­νειας των θαλασ­σών. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του WMO είναι περίπου 0,45C υψη­λό­τερη από το μέσο όρο της περιό­δου 1961-1990.

Οι επι­στή­μο­νες ανα­φέ­ρουν ότι περίπου το 93% της πλε­ο­νά­ζου­σας ενέρ­γειας που εγκλω­βί­ζε­ται στην ατμό­σφαιρα από τις εκπο­μπές αερίων του θερ­μο­κη­πίου που δημιουρ­γού­νται από τα ορυκτά καύσιμα και άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες του ανθρώ­πι­νου είδους, κατα­λή­γουν στους ωκε­α­νούς.

Πηγή F.T