Νέες ρυθμίσεις για τις χιλιάδες εκκρεμείς πράξεις των πρώην Κτηματολογικών Γραφείων, Ρόδου, Κω και Λέρου

• Ο νόμος για την εφαρ­μογή του ευρω­παϊ­κού Κανο­νι­σμού για την τεχνητή νοη­μο­σύνη, που δημο­σιεύ­θηκε στο ΦΕΚ Α΄ 114 της 20 Ιουλίου 2026, περι­λαμ­βά­νει εκτενή διάταξη που τρο­πο­ποιεί το άρθρο 12 του ν. 5076/2023 και καθο­ρί­ζει τον τρόπο διεκ­πε­ραί­ω­σης των εκκρε­μο­τή­των νομικού ελέγχου, τη διόρ­θωση εσφαλ­μέ­νων δικα­στι­κών απο­φά­σεων και τη στε­λέ­χωση του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου

Δημο­σιεύ­θηκε στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως ο ν. 5321/2026, με τον οποίο θεσπί­ζο­νται τα μέτρα εφαρ­μο­γής του Κανο­νι­σμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου της 13ης Ιουνίου 2024, του γνωστού ως Κανο­νι­σμού για την τεχνητή νοη­μο­σύνη. Ο νέος νόμος, που κατα­χω­ρί­στηκε στο τεύχος Α΄ με αριθμό ΦΕΚ 114 και ημε­ρο­μη­νία δημο­σί­ευ­σης 20 Ιουλίου 2026, τρο­πο­ποιεί παράλ­ληλα τον ν. 4961/2022 και περι­λαμ­βά­νει σειρά άλλων δια­τά­ξεων. Ανάμεσα σε αυτές ξεχω­ρί­ζει, για τα δεδο­μένα της τοπικής επι­και­ρό­τη­τας, το άρθρο 27, το οποίο επι­φέ­ρει ουσιώ­δεις αλλαγές στο ειδικό καθε­στώς που διέπει τη μετά­βαση από τα πρώην Κτη­μα­το­λο­γικά Γραφεία Ρόδου και Κω και Λέρου στο Κτη­μα­το­λο­γικό Γραφείο Δωδε­κα­νή­σου και το Υπο­κα­τά­στημα Κω. Οι νέες ρυθ­μί­σεις ισχύουν από τις 20 Ιουλίου 2026.

Τι αλλάζει στο άρθρο 12 του ν. 5076/2023

Με το άρθρο 27 τρο­πο­ποιεί­ται το άρθρο 12 του ν. 5076/2023 (Α΄ 207), το οποίο περιέ­χει τις ειδικές ρυθ­μί­σεις για τα Κτη­μα­το­λο­γικά Γραφεία Ρόδου και Κω και Λέρου. Οι παρεμ­βά­σεις είναι τρεις. Πρώτον, στην παρ. 1Α προ­στί­θε­νται νέα εδάφια που εισά­γουν ειδική δια­δι­κα­σία για τις περι­πτώ­σεις όπου απαι­τεί­ται επα­νε­κτί­μηση της αξίας ακι­νή­του. Δεύ­τε­ρον, δια­γρά­φε­ται η προ­θε­σμία της 31ης Δεκεμ­βρίου 2025 που ίσχυε για την ανάθεση του ελέγχου των εκκρε­μών πράξεων σε υπαλ­λή­λους του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου, με απο­τέ­λε­σμα η δυνα­τό­τητα αυτή να καθί­στα­ται πλέον χρονικά απε­ριό­ρι­στη, ενώ διευ­ρύ­νε­ται και ο κύκλος των υπαλ­λή­λων που μπορούν να ανα­λά­βουν το έργο, με τη ρητή προ­σθήκη της ειδι­κό­τη­τας ΠΕ Διοι­κη­τι­κού Οικο­νο­μι­κού ειδι­κό­τη­τας ΠΕ Διοι­κη­τι­κού (Νομικών). Τρίτον, προ­στί­θε­ται εντελώς νέα παρά­γρα­φος 1Β, η οποία αντι­με­τω­πί­ζει το ζήτημα των ανε­φάρ­μο­στων απο­φά­σεων του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Δικαστή.

Οι εκκρε­μό­τη­τες νομικού ελέγχου και η προ­θε­σμία των 20 ημερών

Η παρ. 1Α ρυθ­μί­ζει την τύχη των εγγρα­πτέων πράξεων που είχαν υπο­βλη­θεί προς κατα­χώ­ριση στα βιβλία των πρώην Κτη­μα­το­λο­γι­κών Γρα­φείων, αρμο­διό­τη­τας του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης, και παρέ­με­ναν σε εκκρε­μό­τητα νομικού ελέγχου κατά την έναρξη λει­τουρ­γίας των νέων δομών. Αρμό­διος για τον έλεγχο και την αποδοχή ή την απόρ­ριψή τους καθί­στα­ται ο προϊ­στά­με­νος του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου και του Υπο­κα­τα­στή­μα­τος Κω αντί­στοιχα, με εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων του ν. 2664/1998.

Η σημα­ντι­κό­τερη προ­σθήκη αφορά στις περι­πτώ­σεις όπου κατά τον έλεγχο νομι­μό­τη­τας δια­πι­στώ­νε­ται ότι πριν από την υποβολή της πράξης έπρεπε να είχε προη­γη­θεί η δια­δι­κα­σία επα­νε­κτί­μη­σης της αξίας του ακι­νή­του, όπως προ­βλέ­πε­ται στον Κώδικα Φορο­λο­γίας Περιου­σίας (ν. 5219/2025). Στις περι­πτώ­σεις αυτές ο προϊ­στά­με­νος τάσσει προ­θε­σμία 20 ημερών, ώστε ο αιτού­με­νος την κατα­χώ­ριση ή ο καθο­λι­κός ή ειδικός διά­δο­χός του να προ­σκο­μί­σει την ειδική έκθεση εκτί­μη­σης της φορο­λο­γι­κής αρχής για την αξία του ακι­νή­του κατά τον χρόνο υπο­βο­λής της αίτησης εγγρα­φής, στοι­χείο απα­ραί­τητο για τον υπο­λο­γι­σμό και την κατα­βολή των οφει­λό­με­νων τελών εγγρα­φής. Η συνέ­πεια της αδρά­νειας είναι αυστηρή, καθώς σε περί­πτωση άπρα­κτης παρέ­λευ­σης της προ­θε­σμίας το αίτημα κατα­χώ­ρι­σης απορ­ρί­πτε­ται.

Παράλ­ληλα, το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου δύναται να ανα­θέ­τει τον έλεγχο των εκκρε­μών πράξεων και την έκδοση απο­φά­σεων απο­δο­χής ή απόρ­ρι­ψης, καθώς και τις εξα­λεί­ψεις κατα­χω­ρί­σεων, σε υπαλ­λή­λους του φορέα κατη­γο­ρίας Πανε­πι­στη­μια­κής Εκπαί­δευ­σης, οι οποίοι για το διά­στημα άσκησης των καθη­κό­ντων αυτών λαμ­βά­νουν το προ­βλε­πό­μενο επι­μί­σθιο. Οι απο­φά­σεις τους προ­σβάλ­λο­νται ενώπιον του κατά τόπον αρμό­διου κτη­μα­το­λο­γι­κού δικαστή της περι­φέ­ρειας του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου.

Τέλος εποχής για υπο­χρε­ώ­σεις του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού

Δωδε­κα­νή­σου

Η διάταξη ρυθ­μί­ζει επίσης μια σειρά από ζητή­ματα που κλη­ρο­δό­τησε το ιδιό­τυπο δωδε­κα­νη­σιακό σύστημα, το οποίο στη­ρί­ζε­ται ακόμη στο ιταλικό κανο­νι­στικό διά­ταγμα 132/1929, που δια­τη­ρή­θηκε σε ισχύ με τον ν. 510/1947. Για τις απορ­ρι­πτι­κές απο­φά­σεις που είχαν εκδοθεί μέχρι την κατάρ­γηση των πρώην γρα­φείων αλλά δεν είχαν κοι­νο­ποι­η­θεί κατά τις δια­τά­ξεις του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου, το απο­τέ­λε­σμά τους γνω­στο­ποιεί­ται πλέον στον αιτού­ντα σύμφωνα με τον ν. 2664/1998. Επι­πλέον, από την έναρξη λει­τουρ­γίας των νέων δομών παύει η υπο­χρέ­ωση του άρθρου 59 του Κανο­νι­σμού για την ενη­μέ­ρωση των στοι­χείων μερίδων οικο­δο­μών, ενώ τα σχετικά αιτή­ματα που είχαν υπο­βλη­θεί και δεν είχαν διεκ­πε­ραιω­θεί αρχειο­θε­τού­νται χωρίς υπο­χρέ­ωση των υπη­ρε­σιών να ενερ­γή­σουν. Για τις πράξεις που περιέ­χουν αίτημα γεω­με­τρι­κής μετα­βο­λής και για τα αιτή­ματα διόρ­θω­σης γεω­με­τρι­κών στοι­χείων εφαρ­μό­ζο­νται ανάλογα οι νόμοι 2664/1998 και 5142/2024.

Η νέα παρά­γρα­φος 1Β για τις ανε­φάρ­μο­στες δικα­στι­κές απο­φά­σεις

Ιδιαί­τερο πρα­κτικό ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η νέα παρ. 1Β, η οποία δίνει λύση σε ένα πρό­βλημα που είχε ανα­κύ­ψει στην πράξη. Όταν ο Προϊ­στά­με­νος του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου ή του Υπο­κα­τα­στή­μα­τος Κω δια­πι­στώ­νει, κατά την κατα­χώ­ριση απο­φά­σεων ή δια­τά­ξεων του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Δικαστή που εκδό­θη­καν μέχρι και την 31 Δεκεμ­βρίου 2024, τελευ­ταία ημέρα λει­τουρ­γίας των πρώην Κτη­μα­το­λο­γι­κών Γρα­φείων, ότι αυτές είναι ανε­φάρ­μο­στες λόγω σφαλ­μά­των που εμφι­λο­χώ­ρη­σαν εκ παρα­δρο­μής στο περιε­χό­μενό τους, όπως ελλεί­ψεις ή ανα­κρί­βειες που το αλλοιώ­νουν, εκδίδει αιτιο­λο­γη­μένη απόφαση περί αδυ­να­μίας εφαρ­μο­γής τους και τις ανα­πέ­μπει προς ανα­θε­ώ­ρηση ή αντι­κα­τά­σταση στον κατά τόπον αρμόδιο Κτη­μα­το­λο­γικό Δικαστή. Με τον τρόπο αυτό δημιουρ­γεί­ται θεσμική δίοδος διόρ­θω­σης, ώστε εσφαλ­μέ­νες απο­φά­σεις να μην παρα­μέ­νουν σε αδρά­νεια εις βάρος των συναλ­λασ­σο­μέ­νων.

Απο­σπά­σεις προ­σω­πι­κού και εξου­σιο­δο­τή­σεις

Το ανα­δια­μορ­φω­μένο άρθρο 12 δια­τη­ρεί τη δυνα­τό­τητα από­σπα­σης υπαλ­λή­λων φορέων του δημό­σιου τομέα στο Κτη­μα­το­λο­γικό Γραφείο Δωδε­κα­νή­σου για την κάλυψη έκτα­κτων και επει­γου­σών αναγκών, κατά παρέκ­κλιση των δια­τά­ξεων περί κινη­τι­κό­τη­τας, με κοινή απόφαση των αρμό­διων οργάνων των οικείων Υπουρ­γείων και μετά από αίτηση του υπαλ­λή­λου, με δια­φύ­λαξη πάντως της στε­λέ­χω­σης των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Παράλ­ληλα, με απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου ρυθ­μί­ζο­νται επι­μέ­ρους ζητή­ματα για την τήρηση και ενη­μέ­ρωση των βιβλίων, την έκδοση πιστο­ποι­η­τι­κών και κάθε συναφές τεχνικό θέμα κατά τη μετα­βα­τική περίοδο.