Μαν. Σαββής στον RV: “Δεν θα ανακαλύψουμε τον τροχό – Οι λύσεις για την καθημερινότητα υπάρχουν, αρκεί να θέλεις”

«Τίποτα δεν είναι άλυτο. Αρκεί να το ψάχνεις, να βλέπεις τις δυνα­τό­τη­τες, να οργα­νώ­νε­σαι πάνω σε αυτές και να αντι­με­τω­πί­ζεις κάθε πρό­βλημα».

Με αυτή τη φράση ο πρώην δήμαρ­χος Μανώλης Σαββής, μιλώ­ντας στην εκπομπή της Ρένας Παυλάκη «Πρωινό Xpress»,  έθεσε τη βάση μιας συζή­τη­σης που αφορά  το σημα­ντι­κό­τερο κρι­τή­ριο με το οποίο αξιο­λο­γεί­ται καθη­με­ρινά μια δημο­τική αρχή.  Και αυτό δεν είναι άλλο από  την κατά­σταση που συναντά ο πολίτης μόλις βγει από το σπίτι του.

Όπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανέφερε ο Μανώλης Σαββής, ακόμη και η εντυ­πω­σια­κό­τερη ανά­πλαση χάνει την αξία της όταν ο κάτοι­κος, βγαί­νο­ντας από το σπίτι του, βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με σπα­σμένα πεζο­δρό­μια, γεμά­τους κάδους, λακ­κού­βες και εγκα­τα­λειμ­μέ­νους δημό­σιους χώρους. Τα μεγάλα έργα μπορεί να είναι ανα­γκαία. Δεν μπορούν, όμως, να λει­τουρ­γούν ως άλλοθι για την απο­τυ­χία στα στοι­χειώδη.

«Αν όλη η περιοχή γύρω από το σπίτι μου γίνει η καλύ­τερη ανά­πλαση και τον Πύργο του Άιφελ να μου φτιά­ξεις απέ­να­ντι, αλλά εγώ βγω από το σπίτι μου και το πεζο­δρό­μιο είναι σπα­σμένο, ο κάδος γεμάτος, ο δρόμος με λακ­κού­βες, το πάρκο με χόρτα και η λάμπα καμένη, δεν θα μου μείνει η ανά­πλαση. Θα μου μείνουν αυτά».

Ο πρώην δήμαρ­χος παρου­σί­ασε συγκε­κρι­μένα παρα­δείγ­ματα μηχα­νι­σμών που έχουν εφαρ­μο­στεί στην πράξη και έχουν απο­δώ­σει.

Ήδη από το 1997, όπως είπε, στην πόλη της Ρόδου είχαν οριστεί επόπτες καθα­ριό­τη­τας και η πόλη είχε χωρι­στεί σε γεω­γρα­φι­κές ενό­τη­τες, ώστε τα προ­βλή­ματα να εντο­πί­ζο­νται και να μετα­φέ­ρο­νται γρήγορα στις αρμό­διες υπη­ρε­σίες. Αργό­τερα, όταν ο ίδιος ανέλαβε τον Δήμο Νότιας Ρόδου, μια περιοχή που κάλυπτε περίπου το 30% της έκτασης του νησιού, καθιε­ρώ­θηκε τηλε­φω­νική γραμμή εικο­σι­τε­τρά­ω­ρης λει­τουρ­γίας. Οι κλήσεις απα­ντώ­νταν ακόμη και τα μεσά­νυ­χτα και τα αιτή­ματα μετα­φέ­ρο­νταν άμεσα στους εργα­ζο­μέ­νους. Η αξία του συστή­μα­τος βρι­σκό­ταν στην απλό­τητά του. Ο  πολίτης ενη­μέ­ρωνε, ο δήμος κατέ­γραφε, η υπη­ρε­σία παρε­νέ­βαινε και το απο­τέ­λε­σμα μπο­ρούσε να ελεγ­χθεί.

Σήμερα, βεβαίως, όπως είπε,  ένας δήμος δεν χρειά­ζε­ται να στη­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά σε τηλε­φω­νικά κέντρα και χει­ρό­γρα­φες ανα­φο­ρές. Ο πολίτης μπορεί μέσα σε λίγα δευ­τε­ρό­λε­πτα να φωτο­γρα­φί­σει ένα πρό­βλημα, να προσ­διο­ρί­σει αυτό­ματα το σημείο στο οποίο βρί­σκε­ται και να απο­στεί­λει την αναφορά του στην αρμόδια υπη­ρε­σία. Παράλ­ληλα, μπορεί να ενη­με­ρώ­νε­ται για το αν το αίτημα παρα­λή­φθηκε, σε ποιο τμήμα ανα­τέ­θηκε και πότε επι­λύ­θηκε.

Αυτό ακριβώς συμ­βαί­νει σε άλλους δήμους. Ο Δήμος Αθη­ναίων εξα­κο­λου­θεί και το 2026 να δια­θέ­τει εικο­σι­τε­τρά­ωρη γραμμή επι­κοι­νω­νίας και ψηφιακή εφαρ­μογή για την υποβολή αιτη­μά­των. Η λει­τουρ­γία της πλατ­φόρ­μας επι­τρέ­πει στις υπη­ρε­σίες να απο­κτούν συνο­λική εικόνα των προ­βλη­μά­των της πόλης, να προ­γραμ­μα­τί­ζουν τις παρεμ­βά­σεις τους και να ενη­με­ρώ­νουν τον πολίτη όταν ένα ζήτημα επι­λυ­θεί.  Το παρά­δειγμα που μετέ­φερε ο Μανώλης Σαββής είναι απο­κα­λυ­πτικό. Όπως ανέφερε, όταν χρη­σι­μο­ποί­ησε αντί­στοιχη πλατ­φόρμα στην Αθήνα, δέχθηκε τηλε­φώ­νημα την επόμενη ημέρα για να προσ­διο­ρί­σει καλύ­τερα το σημείο του προ­βλή­μα­τος και μέσα σε μία εβδο­μάδα ενη­με­ρώ­θηκε ότι αυτό είχε αντι­με­τω­πι­στεί.

«Την άλλη μέρα είχα τηλέ­φωνο να δώσω εξη­γή­σεις πού ακριβώς είναι το πρό­βλημα και σε μία εβδο­μάδα, αφού με ευχα­ρί­στη­σαν για τον εντο­πι­σμό του, μου είπαν ότι το πρό­βλημα λύθηκε».

Ο ίδιος κατήγ­γειλε ότι στις 26 Ιουνίου υπέβαλε επώνυμα μέσω της πλατ­φόρ­μας αίτημα για ξερά κλαδιά και επι­κιν­δυ­νό­τητα μέσα σε οικισμό. Όπως ανέφερε, περίπου 25 ημέρες αργό­τερα, το αίτημα εξα­κο­λου­θούσε να εμφα­νί­ζε­ται ως «νέο», γεγονός που, κατά την εκτί­μησή του, σήμαινε ότι δεν είχε ακόμη ανα­λη­φθεί από κάποια υπη­ρε­σία.

Το πλέον παρά­δοξο είναι ότι ο Δήμος Ρόδου δεν στε­ρεί­ται ψηφια­κής πλατ­φόρ­μας. Η ηλε­κτρο­νική δια­χεί­ριση αιτη­μά­των παρου­σιά­στηκε επίσημα ήδη το 2020, με στόχο οι ανα­φο­ρές των πολιτών να προ­ω­θού­νται άμεσα στο αρμόδιο τμήμα. Το 2022 ανα­κοι­νώ­θηκε και η διάθεση της εφαρ­μο­γής «Αιτή­ματα Πολιτών Δήμου Ρόδου» για κινητές συσκευές. Σήμερα, στην επίσημη ιστο­σε­λίδα του δήμου λει­τουρ­γεί η υπη­ρε­σία «Η Φωνή του Δημότη», μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν, με σύνδεση μέσω των προ­σω­πι­κών τους κωδικών TaxisNet, να κατα­θέ­τουν ανα­φο­ρές και παρά­πονα. βασικό πρό­βλημα δεν φαί­νε­ται να είναι η απουσία τεχνο­λο­γίας. Μια πλατ­φόρμα, όσο σύγ­χρονη και αν είναι, δεν λύνει από μόνη της ούτε τις λακ­κού­βες ούτε το πρό­βλημα της καθα­ριό­τη­τας. Χρειά­ζε­ται πίσω της μια οργα­νω­μένη διοι­κη­τική αλυσίδα, κάποιος να παρα­λαμ­βά­νει το αίτημα, να το αξιο­λο­γεί, να το ανα­θέ­τει στην αρμόδια υπη­ρε­σία, να παρα­κο­λου­θεί την πορεία του και να ελέγχει εάν πράγ­ματι ολο­κλη­ρώ­θηκε.

Η σχέση Δήμου – δημότη – Δύο μοντέλα διοί­κη­σης

Ο κ. Σαββής ανέ­δειξε και τη  βαθύ­τερη πολι­τική διά­σταση του ζητή­μα­τος,  τι σχέση θέλει να έχει ο δήμος με τον πολίτη;

Θέλει έναν πολίτη που υπο­βάλ­λει το αίτημά του θεσμικά και γνω­ρί­ζει ότι θα εξυ­πη­ρε­τη­θεί επειδή αυτό απο­τε­λεί υπο­χρέ­ωση της υπη­ρε­σίας; Ή έναν πολίτη που πρέπει να ανα­ζη­τή­σει προ­σω­πικά τον δήμαρχο, τον αντι­δή­μαρχο, τον δημο­τικό σύμ­βουλο  για να ζητήσει παρέμ­βαση;

Στο πρώτο μοντέλο, το πρό­βλημα κατα­γρά­φε­ται, παίρνει σειρά προ­τε­ραιό­τη­τας και αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τους ίδιους κανόνες για όλους. Ο αιρετός οργα­νώ­νει, επο­πτεύει και αξιο­λο­γεί τη λει­τουρ­γία του μηχα­νι­σμού.

Στο δεύτερο, η αυτο­νό­ητη δημο­τική υπη­ρε­σία παρου­σιά­ζε­ται ως προ­σω­πική εξυ­πη­ρέ­τηση. Ο πολίτης ακούει το γνώριμο «άφησέ το πάνω μου», «θα μιλήσω εγώ» ή «κατόπιν ενερ­γειών μου λύθηκε το πρό­βλημα». Η απο­κα­τά­σταση μιας λακ­κού­βας, η απο­μά­κρυνση ενός σωρού σκου­πι­διών ή η αλλαγή μιας λάμπας μπορούν έτσι να πιστω­θούν όχι στη λει­τουρ­γία του δήμου, αλλά στην προ­σω­πική μεσο­λά­βηση ενός πολι­τι­κού προ­σώ­που.

«Αυτό σημαί­νει μια άλλη σχέση πολίτη και δημο­τι­κής αρχής», υπο­γράμ­μισε ο Μανώλης Σαββής. «Δεν χρειά­ζε­ται να παίρνω τηλέ­φωνα στο γραφείο δημάρ­χου ούτε να παρα­καλώ τον αντι­δή­μαρχο ούτε, “κατόπιν ενερ­γειών μου”, να κάνω κάτι. Ο λαϊ­κι­σμός είναι μια αρρώ­στια που συνε­χί­ζει να κυριαρ­χεί στην ελλη­νική κοι­νω­νία».

Μάλιστα, όταν η πλατ­φόρμα αιτη­μά­των του Δήμου Ρόδου παρου­σιά­στηκε το 2020, η τότε δημο­τική διοί­κηση είχε χρη­σι­μο­ποι­ή­σει μια εξαι­ρε­τικά χαρα­κτη­ρι­στική δια­τύ­πωση: στόχος ήταν «να στα­μα­τή­σει αυτό το αλι­σβε­ρίσι στον αντι­δή­μαρχο ή τον γνωστό».  Συνέ­δεσε, μάλιστα, αυτή τη νοο­τρο­πία με το συνο­λικό πρό­βλημα αξιο­πι­στίας της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης.

«Η συμπε­ρι­φορά του πολι­τι­κού συστή­μα­τος και ιδιαί­τερα στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση –το δεί­χνουν και όλες οι μετρή­σεις αξιο­πι­στίας απέ­να­ντί της– δεν είναι η καλύ­τερη», ανέφερε, προ­σθέ­το­ντας ότι ζητή­ματα δια­φά­νειας και εκτε­τα­μέ­νης χρήσης απευ­θείας ανα­θέ­σεων ενι­σχύ­ουν τη δυσπι­στία των πολιτών.

Τα social media κατα­φυγή για τον Δημότη

Όταν ο επί­ση­μος μηχα­νι­σμός δεν αντα­πο­κρί­νε­ται, τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης μετα­τρέ­πο­νται σε άτυπο σύστημα ανα­φο­ράς προ­βλη­μά­των.  Η φωτο­γρα­φία ενός ξεχει­λι­σμέ­νου κάδου, μιας παρά­νο­μης χωμα­τε­ρής ή ενός εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νου πάρκου αποκτά μεγα­λύ­τερη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα από μια αναφορά που κατα­τί­θε­ται στην αρμόδια υπη­ρε­σία.

Και όταν, μετά τη δημο­σιο­ποί­ηση, συνερ­γεία εμφα­νί­ζο­νται ξαφνικά και αντι­με­τω­πί­ζουν το πρό­βλημα, επι­βε­βαιώ­νε­ται ότι η λύση ήταν εφικτή. Εκείνο που έλειπε ήταν ο στα­θε­ρός μηχα­νι­σμός που θα την ενερ­γο­ποιούσε.

Ο Μανώλης Σαββής ανα­γνώ­ρισε ότι, σε αρκετές περι­πτώ­σεις, υπάλ­λη­λοι και συνερ­γεία κινη­το­ποιού­νται αμέσως μόλις δουν μια δημο­σιο­ποί­ηση. Τόνισε  όμως ότι  «Αυτό δεν μπορεί να γίνεται ευκαι­ριακά. Πρέπει να υπάρχει ένας μηχα­νι­σμός και όχι απλώς να προ­σπα­θούμε να φτιά­ξουμε την εικόνα. Το πρό­βλημα να φτιά­ξουμε. Αυτό πρέπει να είναι ο στόχος μας».

Η στο­χο­ποί­ηση των ΜΜΕ

Με αφορμή την στο­χο­ποί­ηση δημο­σιο­γρά­φων από τη δημο­τική αρχή, ο κ. Σαββής τόνισε ότι δεν  μπορεί ο Δήμος  να αντι­με­τω­πί­ζει τον πολίτη ή τον δημο­σιο­γράφο που ανα­δει­κνύει ένα πρό­βλημα ως αντί­παλο. . Όπως σημεί­ωσε ο Μανώλης Σαββής, ο στόχος πρέπει να είναι «να φτιά­ξουμε το πρό­βλημα» και όχι απλώς να διορ­θώ­σουμε επι­κοι­νω­νιακά την εικόνα.

Το ίδιο ισχύει και όταν υπη­ρε­σίες, όπως η καθα­ριό­τητα, έχουν ανα­τε­θεί σε ιδιω­τι­κές εται­ρείες. Η υπο­γραφή μιας μεγάλης σύμ­βα­σης δεν απαλ­λάσ­σει τον δήμο από την ευθύνη. Αντί­θετα, καθιστά ανα­γκαίο τον ακόμη αυστη­ρό­τερο έλεγχο, εάν εκτε­λού­νται τα προ­βλε­πό­μενα δρο­μο­λό­για, εάν πλέ­νο­νται οι κάδοι, εάν απο­μα­κρύ­νο­νται τα ογκώδη αντι­κεί­μενα, εάν τηρού­νται οι συμ­βα­τι­κές υπο­χρε­ώ­σεις και εάν τα χρήματα των δημοτών αντι­στοι­χούν σε πραγ­μα­τικό απο­τέ­λε­σμα.

Οι λύσεις υπάρ­χουν και είναι δοκι­μα­σμέ­νες. Υπήρχαν ακόμη και στην εποχή του στα­θε­ρού τηλε­φώ­νου, όταν ένας δήμος μπο­ρούσε να λει­τουρ­γή­σει εικο­σι­τε­τρά­ωρη γραμμή και να κινη­το­ποι­ή­σει την υπη­ρε­σία του το επόμενο πρωί. Σήμερα υπάρ­χουν κινητά τηλέ­φωνα, φωτο­γρα­φίες με γεω­γρα­φικό εντο­πι­σμό, ψηφιακά πρω­τό­κολλα, αυτό­μα­τες ανα­θέ­σεις, στα­τι­στικά δεδο­μένα και δυνα­τό­τητα συνε­χούς αξιο­λό­γη­σης.

Όπως είπε ο Μανώλης Σαββής, «δεν θα ανα­κα­λύ­ψουμε τον τροχό».

Εκείνο που πρέπει να απο­φα­σί­σει ο Δήμος Ρόδου είναι εάν θέλει να λει­τουρ­γή­σει ως ένας σύγ­χρο­νος οργα­νι­σμός, στον οποίο κάθε αίτημα κατα­γρά­φε­ται και κάθε υπη­ρε­σία λογο­δο­τεί, ή εάν θα επι­μέ­νει σε ένα παρω­χη­μένο μοντέλο προ­σω­πι­κών μεσο­λα­βή­σεων.

Το ουσια­στικό δίλημμα το συνό­ψισε ο ίδιος  είναι:

«Η σχέση που θέλω να έχω με τον πολίτη. Τον θέλω να είναι στα σκα­λά­κια του δημαρ­χείου, του αντι­δη­μάρ­χου, ή θέλω να με ενη­με­ρώ­νει και να παρεμ­βαίνω με αξιο­πι­στία, να το κατα­με­τρώ και να το παρα­κο­λουθώ; Αυτή είναι η δουλειά των αιρετών».

Πηγή: realvoice995.gr