Μητσοτάκης: Αποδίδουμε δικαιοσύνη για τα θύματα της Marfin, η συνεργασία με την Τουρκία δεν συνάδει με το casus belli

Στην από­δο­ση δι­καιο­σύ­νης για «4 δο­λο­φο­νί­ες συ­μπο­λι­τών μας που μας έχουν πλη­γώ­σει βαθιά: την πρό­σφα­τη δο­λο­φο­νία της Βά­γιας Νέ­στο­ρα και στις προ 16ετίας δο­λο­φο­νί­ες της εγκύ­ου Αγ­γε­λι­κής Πα­πα­θα­να­σο­πού­λου, του Επα­μει­νών­δα Τσά­κα­λη και της Πα­ρα­σκευ­ής Ζού­λια» στη Marfin ανα­φέ­ρε­ται στην κυ­ρια­κά­τι­κη ανα­σκό­πη­σή του ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης.

«Με τη σύλ­λη­ψη των υπό­πτων γί­νε­ται ένα κα­θο­ρι­στι­κό βήμα ώστε να απο­δο­θεί Δι­καιο­σύ­νη και να εκ­πλη­ρω­θεί μια υπο­χρέ­ω­ση προς τα θύ­μα­τα του εμπρη­σμού της Μαρ­φίν, τις οι­κο­γέ­νειες και τους συ­να­δέλ­φους τους. Είναι η απά­ντη­ση που δίνει πάντα μια δη­μο­κρα­τι­κή Πο­λι­τεία απέ­να­ντι στη βία: όχι με εκ­δί­κη­ση, αλλά με τους θε­σμούς, τη νο­μι­μό­τη­τα και την απο­τε­λε­σμα­τι­κή δράση των αρχών.» γρά­φει ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός ανα­φέ­ρε­ται, επί­σης, στην πρό­σφα­τη Σύ­νο­δο  του ΝΑΤΟ   και τα μη­νύ­μα­τα στην Τουρ­κία ει­δι­κά για το casus belli γρά­φο­ντας «δεν μπο­ρού­με να αγνο­ού­με το δια­χρο­νι­κό casus belli της Τουρ­κί­ας, ιστο­ρι­κή ανορ­θο­γρα­φία που δεν αρ­μό­ζει στις σχέ­σεις δύο γει­το­νι­κών χωρών. Θέ­λου­με τον διά­λο­γο, όμως η ει­ρή­νη και η συ­νερ­γα­σία δεν μπο­ρεί να συ­νά­δουν με απει­λές πο­λέ­μου. Αυτή είναι μια θέση αρχής που δια­τυ­πώ­νου­με με συ­νέ­πεια προς όλους τους συμ­μά­χους μας»

Ανα­φε­ρό­με­νος στις εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανα­το­λή και στη σύ­γκρου­ση με το Ιράν, ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης ση­μεί­ω­σε ότι έχουν ήδη προ­κα­λέ­σει νέα άνοδο στις διε­θνείς τιμές του πε­τρε­λαί­ου, επη­ρε­ά­ζο­ντας άμεσα το κό­στος των καυ­σί­μων.

Όπως ανα­κοί­νω­σε, σε συ­νερ­γα­σία με τα δύο ελ­λη­νι­κά δι­υ­λι­στή­ρια, η κυ­βέρ­νη­ση προ­χω­ρά σε νέα πρω­το­βου­λία ώστε έως το τέλος Αυ­γού­στου η τιμή της βεν­ζί­νης να μειω­θεί κατά 10 λεπτά το λίτρο και του ντί­ζελ κατά 5 λεπτά. Οι λε­πτο­μέ­ρειες εφαρ­μο­γής του μέ­τρου ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θούν τις επό­με­νες ημέ­ρες.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός υπο­στή­ρι­ξε ότι η πα­ρέμ­βα­ση αυτή συ­μπλη­ρώ­νει προη­γού­με­να μέτρα, όπως το Fuel Pass και τη στή­ρι­ξη στο ντί­ζελ, με στόχο να απορ­ρο­φά­ται όσο το δυ­να­τόν με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των διε­θνών ανα­τι­μή­σε­ων, χωρίς να τί­θε­ται σε κίν­δυ­νο η δη­μο­σιο­νο­μι­κή στα­θε­ρό­τη­τα της χώρας.

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά έκανε και στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ, το­νί­ζο­ντας ότι η Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει στα­θε­ρός και αξιό­πι­στος σύμ­μα­χος, χωρίς να υπο­χω­ρεί από τις εθνι­κές θέ­σεις της. Επι­σή­μα­νε ότι η χώρα επι­τυγ­χά­νει ήδη από το 2026 τον στόχο για αμυ­ντι­κές δα­πά­νες στο 3,5% του ΑΕΠ, ενώ βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη πρό­γραμ­μα εκ­συγ­χρο­νι­σμού των Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων ύψους 28 δισ. ευρώ.

Ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης ανα­φέρ­θη­κε ακόμη στην από­φα­ση της Ελ­λά­δας να γίνει ιδρυ­τι­κό μέλος της Πα­γκό­σμιας Τρά­πε­ζας για την Άμυνα και Ασφά­λεια. Όπως εξή­γη­σε, πρό­κει­ται για νέο διε­θνή χρη­μα­το­δο­τι­κό ορ­γα­νι­σμό που θα κι­νη­το­ποιεί πρό­σθε­τους πό­ρους, κυ­ρί­ως από τον ιδιω­τι­κό τομέα, για έργα στην άμυνα, στη σύγ­χρο­νη τε­χνο­λο­γία και στη θω­ρά­κι­ση κρί­σι­μων υπο­δο­μών.

Σύμ­φω­να με τον ίδιο, η συμ­με­το­χή της Ελ­λά­δας ως ιδρυ­τι­κού μέ­λους δη­μιουρ­γεί προ­ο­πτι­κές για την εγ­χώ­ρια αμυ­ντι­κή βιο­μη­χα­νία, ανοί­γο­ντας νέους χρη­μα­το­δο­τι­κούς δρό­μους για μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις και θέ­σεις ερ­γα­σί­ας υψη­λής εξει­δί­κευ­σης.

Στον τομέα των με­τα­φο­ρών, ο πρω­θυ­πουρ­γός ξε­χώ­ρι­σε την πα­ρα­λα­βή του πρώ­του από τα 25 σύγ­χρο­να υβρι­δι­κά τρένα νέας γε­νιάς, στο πλαί­σιο της συμ­φω­νί­ας με την Ιτα­λία. Οι νέοι συρ­μοί δια­θέ­τουν προηγ­μέ­να συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης κυ­κλο­φο­ρί­ας και θα τε­θούν σε λει­τουρ­γία μετά την ολο­κλή­ρω­ση των δο­κι­μών και την πι­στο­ποί­η­σή τους από τη Ρυθ­μι­στι­κή Αρχή Σι­δη­ρο­δρό­μων.

Για την οδική ασφά­λεια, ανέ­φε­ρε ότι στο πρώτο εξά­μη­νο του έτους οι αν­θρώ­πι­νες απώ­λειες στην άσφαλ­το πε­ριο­ρί­στη­καν στις 213, ένα­ντι 313 το 2019. Τό­νι­σε, ωστό­σο, ότι δεν υπάρ­χει πε­ρι­θώ­ριο εφη­συ­χα­σμού και ανα­κοί­νω­σε ότι η βε­βαί­ω­ση πα­ρα­βά­σε­ων θα γί­νε­ται πλέον μέσω smartphones. Από τις 390 συ­σκευ­ές που πα­ρέ­λα­βε το υπουρ­γείο Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη, οι 250 κα­τευ­θύν­θη­καν στην Τρο­χαία Ατ­τι­κής, οι 60 στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και οι υπό­λοι­πες στην Άμεση Δράση. «Τέλος, λοι­πόν, το ροζ χαρ­τά­κι», σχο­λί­α­σε.

Ανα­φο­ρά έκανε και στον νέο ελ­λη­νι­κό μι­κρο­δο­ρυ­φό­ρο «Hyperion GR-1», ο οποί­ος τέ­θη­κε σε τρο­χιά, ανε­βά­ζο­ντας τον συ­νο­λι­κό αριθ­μό των ελ­λη­νι­κών μι­κρο­δο­ρυ­φό­ρων στους 18. Όπως ση­μεί­ω­σε, κα­τα­σκευά­στη­κε από την ελ­λη­νι­κή εται­ρεία Open Cosmos Aegean στην Παλ­λή­νη και απο­τε­λεί πα­ρά­δειγ­μα πα­ρα­γω­γής τε­χνο­λο­γί­ας υψη­λής προ­στι­θέ­με­νης αξίας στη χώρα.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός ανα­κοί­νω­σε ότι το Δη­μό­σιο παύει να διεκ­δι­κεί αγρο­τι­κές εκτά­σεις τις οποί­ες είχε πα­ρα­χω­ρή­σει σε πο­λί­τες, σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις ακόμη και από την εποχή του Ελευ­θε­ρί­ου Βε­νι­ζέ­λου. Οι εκ­κρε­μείς δίκες κα­ταρ­γού­νται, οι ιδιο­κτη­σί­ες ορι­στι­κο­ποιού­νται στους κα­τό­χους τους και οι διορ­θώ­σεις στο Κτη­μα­το­λό­γιο θα γί­νο­νται αυ­το­μά­τως.

Πα­ράλ­λη­λα, προ­α­νήγ­γει­λε νέο Κώ­δι­κα για τη συ­νι­διο­κτη­σία και τις πο­λυ­κα­τοι­κί­ες έως το τέλος του έτους, με στόχο να απλο­ποι­η­θεί η λήψη απο­φά­σε­ων για επι­σκευ­ές, ενερ­γεια­κές ανα­βαθ­μί­σεις και κοι­νό­χρη­στα.

Ανα­φε­ρό­με­νος στη λει­τουρ­γία της Δι­καιο­σύ­νης, πα­ρου­σί­α­σε στοι­χεία του JustStat, σύμ­φω­να με τα οποία ο μέσος χρό­νος έκ­δο­σης πρω­τό­δι­κης από­φα­σης μειώ­θη­κε από τις 774 στις 357 ημέ­ρες, ενώ το πρώτο τρί­μη­νο του 2026 πε­ριο­ρί­στη­κε πε­ραι­τέ­ρω στις 309 ημέ­ρες. Όπως πρό­σθε­σε, τα δι­κα­στή­ρια πλέον εκ­κα­θα­ρί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις από όσες ει­σά­γο­νται, με στόχο η Ελ­λά­δα έως το 2030 να βρί­σκε­ται στις πέντε πρώ­τες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες ως προς την τα­χύ­τη­τα απο­νο­μής της Δι­καιο­σύ­νης.

Για τις βα­σι­κές υπο­δο­μές της πε­ρι­φέ­ρειας, ανα­κοί­νω­σε νέο κύκλο χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων 66,4 εκατ. ευρώ σε 31 δή­μους για 61 έργα ύδρευ­σης, άρ­δευ­σης και απο­χέ­τευ­σης. Μαζί με ακόμη 42 έργα που είχαν δρο­μο­λο­γη­θεί στα τέλη του 2025, η συ­νο­λι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση φτά­νει σχε­δόν τα 142 εκατ. ευρώ για 103 έργα σε 63 δή­μους.

Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά έκανε στη Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία και στις πε­ριο­χές που περ­νούν στη με­τα­λι­γνι­τι­κή εποχή. Όπως ανα­κοί­νω­σε, θε­σπί­ζε­ται ει­δι­κή ρήτρα προ­στα­σί­ας, ώστε κάθε νέος νόμος ή χρη­μα­το­δο­τι­κό πρό­γραμ­μα να πε­ρι­λαμ­βά­νει υπο­χρε­ω­τι­κά ει­δι­κή μέ­ρι­μνα για τις πε­ριο­χές Δί­και­ης Με­τά­βα­σης.

Πα­ράλ­λη­λα, ξε­κι­νούν δέκα δρά­σεις που αφο­ρούν, με­τα­ξύ άλλων, την απορ­ρό­φη­ση πρώην ερ­γα­ζο­μέ­νων της ΔΕΗ, έργα εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας, την ενί­σχυ­ση του κλά­δου της γού­νας, την ανα­βάθ­μι­ση της Σχο­λής Αστυ­φυ­λά­κων στην Κα­στο­ριά και οδι­κές υπο­δο­μές. Όπως ανέ­φε­ρε, έχουν ήδη δια­τε­θεί 3,7 δισ. ευρώ στην πε­ριο­χή.

Για το Ναυά­γιο της Ζα­κύν­θου, ση­μεί­ω­σε ότι η δια­χεί­ρι­σή του περνά στον Δήμο Ζα­κύν­θου, ενώ σε συ­νερ­γα­σία με το Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο σχε­διά­στη­κε η απο­κα­τά­στα­ση της ακτής, με έμ­φα­ση στην ασφά­λεια των επι­σκε­πτών. Πα­ράλ­λη­λα, μέσω του προ­γράμ­μα­τος Interreg ξε­κι­νά η συ­ντή­ρη­ση του ιστο­ρι­κού πλοί­ου «Πα­να­γιώ­της».

Στον πο­λι­τι­σμό, ανα­φέρ­θη­κε στην πα­ρά­δο­ση του 33ου μου­σεί­ου που κα­τα­σκευά­ζε­ται ή ανα­και­νί­ζε­ται από το 2019, αυτή τη φορά στο Αγα­θο­νή­σι. Όπως ση­μεί­ω­σε, το μου­σείο στε­γά­ζει ευ­ρή­μα­τα και ιστο­ρία που ξε­κι­νούν από την 3η χι­λιε­τία π.Χ.

Κλεί­νο­ντας την ανάρ­τη­σή του, ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης ανα­φέρ­θη­κε στα νέα στοι­χεία για την οι­κο­νο­μία. Σύμ­φω­να με τον Ευ­ρω­παϊ­κό Μη­χα­νι­σμό Στα­θε­ρό­τη­τας, η Ελ­λά­δα συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στις χώρες που μεί­ω­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρο το χρέος και τα ελ­λείμ­μα­τά τους μετά την παν­δη­μία, γε­γο­νός που, όπως υπο­στή­ρι­ξε, ση­μαί­νει ότι την επό­με­νη δε­κα­ε­τία θα απαι­τη­θεί πολύ μι­κρό­τε­ρη πρό­σθε­τη δη­μο­σιο­νο­μι­κή προ­σπά­θεια σε σύ­γκρι­ση με με­γά­λες οι­κο­νο­μί­ες της Ευ­ρω­ζώ­νης.

Πα­ράλ­λη­λα, επι­κα­λού­με­νος την ετή­σια έκ­θε­ση της Διά­σκε­ψης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Εμπό­ριο και την Ανά­πτυ­ξη, ανέ­φε­ρε ότι οι ξένες επεν­δύ­σεις στην Ελ­λά­δα το 2025 έφτα­σαν τα 13 δισ. δο­λά­ρια, κα­τα­γρά­φο­ντας ιστο­ρι­κό ρεκόρ 35ετίας. Όπως είπε, αυ­ξή­θη­καν κατά 69,4% μέσα σε έναν χρόνο, την ώρα που στην υπό­λοι­πη Ευ­ρώ­πη μειώ­θη­καν κατά 29%.

Σύμ­φω­να με τον πρω­θυ­πουρ­γό, οι επεν­δύ­σεις αυτές δη­μιουρ­γούν νέες και κα­λύ­τε­ρα αμει­βό­με­νες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας και συμ­βάλ­λουν στην επι­στρο­φή νέων από το εξω­τε­ρι­κό. Επα­νέ­λα­βε, μά­λι­στα, ότι από το 2023 οι Έλ­λη­νες που επι­στρέ­φουν στη χώρα είναι πε­ρισ­σό­τε­ροι από εκεί­νους που φεύ­γουν.

Τέλος, ανα­φέρ­θη­κε στην πο­ρεία του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης, ση­μειώ­νο­ντας ότι η Ελ­λά­δα έχει ήδη ει­σπρά­ξει 24,6 δισ. ευρώ και έχει ολο­κλη­ρώ­σει 256 ορό­ση­μα. Με την επό­με­νη δόση, η απορ­ρό­φη­ση θα φτά­σει στο 82% του συ­νο­λι­κού προ­γράμ­μα­τος, ενώ 15,5 δισ. ευρώ έχουν ήδη διο­χε­τευ­θεί στην οι­κο­νο­μία σε διά­στη­μα πέντε ετών.

Όλη η κυ­ρια­κά­τι­κη ανάρ­τη­ση Μη­τσο­τά­κη

Κα­λη­μέ­ρα σας. Πριν σας μι­λή­σω για το τι έγινε αυτήν την εβδο­μά­δα, θεωρώ επι­βε­βλη­μέ­νο να ξε­κι­νή­σω με μια εξέ­λι­ξη που έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία για τη Δη­μο­κρα­τία και το κρά­τος δι­καί­ου. Την Πα­ρα­σκευή έγι­ναν οι συλ­λή­ψεις των φε­ρό­με­νων ως δρα­στών για 4 δο­λο­φο­νί­ες συ­μπο­λι­τών μας που μας έχουν πλη­γώ­σει βαθιά. Ανα­φέ­ρο­μαι στην πρό­σφα­τη δο­λο­φο­νία της Βά­γιας Νέ­στο­ρα και στις προ 16ετίας δο­λο­φο­νί­ες της εγκύ­ου Αγ­γε­λι­κής Πα­πα­θα­να­σο­πού­λου, του Επα­μει­νών­δα Τσά­κα­λη και της Πα­ρα­σκευ­ής Ζού­λια. Μία ημέρα μετά την κη­δεία της Βά­γιας Νέ­στο­ρα, η Πο­λι­τεία έκανε πράξη τη δέ­σμευ­σή της να μην αφή­σει αυτές τις υπο­θέ­σεις στο σκο­τά­δι. Με τη σύλ­λη­ψη των υπό­πτων γί­νε­ται ένα κα­θο­ρι­στι­κό βήμα ώστε να απο­δο­θεί Δι­καιο­σύ­νη και να εκ­πλη­ρω­θεί μια υπο­χρέ­ω­ση προς τα θύ­μα­τα του εμπρη­σμού της Μαρ­φίν, τις οι­κο­γέ­νειες και τους συ­να­δέλ­φους τους. Είναι η απά­ντη­ση που δίνει πάντα μια δη­μο­κρα­τι­κή Πο­λι­τεία απέ­να­ντι στη βία: όχι με εκ­δί­κη­ση, αλλά με τους θε­σμούς, τη νο­μι­μό­τη­τα και την απο­τε­λε­σμα­τι­κή δράση των αρχών. Τον λόγο τώρα έχει η Δι­καιο­σύ­νη. Θεωρώ ση­μα­ντι­κό, επί­σης, το γε­γο­νός ότι σε μια τόσο δύ­σκο­λη στιγ­μή, υπήρ­ξαν φωνές συ­νεν­νό­η­σης και ενό­τη­τας. Απέ­να­ντι στην τρο­μο­κρα­τία δεν χω­ρούν ούτε αστε­ρί­σκοι, ούτε συμ­ψη­φι­σμοί. Μόνο ένα κοινό μέ­τω­πο που θα στε­ρή­σει από όσους επι­λέ­γουν τη βία κάθε ίχνος ανο­χής και κάθε πο­λι­τι­κό άλ­λο­θι. Αυτό είναι το ελά­χι­στο που οφεί­λου­με στη μνήμη κάθε θύ­μα­τος πο­λι­τι­κής βίας, αλλά και στις επό­με­νες γε­νιές.

Ερ­χό­με­νος στο «κυ­ρί­ως μέρος» της ανα­σκό­πη­σης, θα ανα­φερ­θώ πρώτα στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ, όπου συ­ζη­τή­θη­καν όλες οι κρί­σι­μες γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις της πε­ριό­δου μας. Σε ένα πε­ρι­βάλ­λον αυ­ξη­μέ­νης γε­ω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας, η Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει ένας στα­θε­ρός και αξιό­πι­στος σύμ­μα­χος χωρίς να υπο­χω­ρεί από τις εθνι­κές της θέ­σεις. Στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ επα­νέ­λα­βα ότι η χώρα μας απο­τε­λεί έναν συ­νε­πή σύμ­μα­χο που τηρεί δια­χρο­νι­κά τις δε­σμεύ­σεις της και συμ­βάλ­λει ου­σια­στι­κά στη συλ­λο­γι­κή ασφά­λεια. Η έγκαι­ρη επί­τευ­ξη του στό­χου για τις αμυ­ντι­κές δα­πά­νες ήδη από το 2026 (3,5% του ΑΕΠ) και το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­γραμ­μα εκ­συγ­χρο­νι­σμού των Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών, ύψους 28 δισ., είναι η έμπρα­κτη από­δει­ξη ότι επεν­δύ­ου­με στην ασφά­λεια της πα­τρί­δας μας, ώστε η Ελ­λά­δα να πα­ρα­μέ­νει ισχυ­ρή και ασφα­λής σε μια ιδιαί­τε­ρα απαι­τη­τι­κή γε­ω­πο­λι­τι­κή συ­γκυ­ρία. Στις πα­ρεμ­βά­σεις μου, κα­τέ­στη­σα σαφές ότι η ισχύς μιας αμυ­ντι­κής συμ­μα­χί­ας δεν με­τριέ­ται μόνο με εξο­πλι­σμούς, αλλά και με τον σε­βα­σμό των αρχών πάνω στις οποί­ες οι­κο­δο­μή­θη­κε. Και η συ­νο­χή της κρί­νε­ται και από τις σχέ­σεις καλής γει­το­νί­ας. Σχέ­σεις που η πα­τρί­δα μας επι­διώ­κει στα­θε­ρά με όλες τις χώρες της πε­ριο­χής. Αυτό, όμως, δεν ση­μαί­νει ότι μπο­ρού­με να αγνο­ού­με το δια­χρο­νι­κό casus belli της Τουρ­κί­ας, ιστο­ρι­κή ανορ­θο­γρα­φία που δεν αρ­μό­ζει στις σχέ­σεις δύο γει­το­νι­κών χωρών. Θέ­λου­με τον διά­λο­γο, όμως η ει­ρή­νη και η συ­νερ­γα­σία δεν μπο­ρεί να συ­νά­δουν με απει­λές πο­λέ­μου. Αυτή είναι μια θέση αρχής που δια­τυ­πώ­νου­με με συ­νέ­πεια προς όλους τους συμ­μά­χους μας. Τέλος, σε μια πε­ρί­ο­δο όπου οι διε­θνείς κρί­σεις επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την οι­κο­νο­μία και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των πο­λι­τών, υπο­γράμ­μι­σα την ανά­γκη να επι­κρα­τή­σει η δι­πλω­μα­τία στο Ιράν και στη Μέση Ανα­το­λή. Η στα­θε­ρό­τη­τα στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή δεν απο­τε­λεί μόνο ζή­τη­μα ασφά­λειας, αλλά και βα­σι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση για την προ­στα­σία των νοι­κο­κυ­ριών από νέες ανα­τι­μή­σεις στην ενέρ­γεια και στο κό­στος ζωής.

Οι εξε­λί­ξεις όμως στη Μέση Ανα­το­λή και η σύ­γκρου­ση με το Ιράν έχουν ήδη προ­κα­λέ­σει νέα άνοδο στις διε­θνείς τιμές του πε­τρε­λαί­ου, επη­ρε­ά­ζο­ντας άμεσα το κό­στος των καυ­σί­μων. Όπως κά­να­με σε κάθε προη­γού­με­νη κρίση, έτσι και τώρα δεν μέ­νου­με πα­ρα­τη­ρη­τές όταν εξω­γε­νείς ανα­τι­μή­σεις πιέ­ζουν τα ει­σο­δή­μα­τα. Σε συ­νερ­γα­σία, λοι­πόν, με τα δύο ελ­λη­νι­κά δι­υ­λι­στή­ρια προ­χω­ρού­με σε μια νέα πρω­το­βου­λία, ώστε έως το τέλος Αυ­γού­στου, η τιμή της βεν­ζί­νης θα μειω­θεί κατά 10 λεπτά το λίτρο και του ντί­ζελ κατά 5 λεπτά. Οι λε­πτο­μέ­ρειες εφαρ­μο­γής θα ανα­κοι­νω­θούν τις επό­με­νες ημέ­ρες. Είναι μία ακόμη πα­ρέμ­βα­ση που συ­μπλη­ρώ­νει τα μέτρα τα οποία ήδη έχου­με λάβει, όπως το Fuel Pass και η στή­ρι­ξη στο ντί­ζελ, με έναν στα­θε­ρό στόχο: να απορ­ρο­φού­με όσο γί­νε­ται με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των διε­θνών ανα­τι­μή­σε­ων, προ­στα­τεύ­ο­ντας την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των πο­λι­τών χωρίς να θέ­του­με σε κίν­δυ­νο τη δη­μο­σιο­νο­μι­κή στα­θε­ρό­τη­τα της χώρας.

Μέσα στο σύν­θε­το αυτό γε­ω­πο­λι­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον, ση­μα­ντι­κή εξέ­λι­ξη απο­τε­λεί το ότι η χώρα μας γί­νε­ται ιδρυ­τι­κό μέλος της Πα­γκό­σμιας Τρά­πε­ζας για την Άμυνα και Ασφά­λεια (DSRB). Πρό­κει­ται για έναν νέο διε­θνή χρη­μα­το­δο­τι­κό ορ­γα­νι­σμό που θα λει­τουρ­γεί ενι­σχυ­τι­κά προς τα ευ­ρω­παϊ­κά τα­μεία και προ­γράμ­μα­τα. Ο βα­σι­κός του στό­χος είναι να κι­νη­το­ποιεί πρό­σθε­τους πό­ρους, κυ­ρί­ως από τον ιδιω­τι­κό τομέα, για να χρη­μα­το­δο­τού­νται κρί­σι­μα έργα στους το­μείς της άμυ­νας, της σύγ­χρο­νης τε­χνο­λο­γί­ας και της θω­ρά­κι­σης των υπο­δο­μών μας. Τι κερ­δί­ζου­με εμείς από αυτό; Η συμ­με­το­χή μας, και μά­λι­στα ως ιδρυ­τι­κού μέ­λους, δη­μιουρ­γεί ου­σια­στι­κές προ­ο­πτι­κές για την εγ­χώ­ρια αμυ­ντι­κή βιο­μη­χα­νία αλλά και για την οι­κο­νο­μία μας συ­νο­λι­κά. Ανοί­γουν νέοι χρη­μα­το­δο­τι­κοί δρό­μοι για τις ελ­λη­νι­κές μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις που συμ­με­τέ­χουν στην εφο­δια­στι­κή αλυ­σί­δα της άμυ­νας, γε­γο­νός που με­τα­φρά­ζε­ται σε νέες επεν­δύ­σεις και στη δη­μιουρ­γία θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας υψη­λής εξει­δί­κευ­σης στη χώρα μας.

Από την εβδο­μά­δα που πέ­ρα­σε ξε­χω­ρί­ζω την πα­ρα­λα­βή του πρώ­του από τα 25 σύγ­χρο­να και υβρι­δι­κά τρένα νέας γε­νιάς, στο πλαί­σιο της συμ­φω­νί­ας μας με την Ιτα­λία. Οι νέοι αυτοί συρ­μοί δια­θέ­τουν τα πιο προηγ­μέ­να συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης κυ­κλο­φο­ρί­ας και θα τε­θούν σε λει­τουρ­γία μόλις ολο­κλη­ρω­θούν οι απα­ραί­τη­τες δο­κι­μές και λά­βουν την επί­ση­μη πι­στο­ποί­η­ση από τη Ρυθ­μι­στι­κή Αρχή Σι­δη­ρο­δρό­μων. Είναι μια ακόμη ψη­φί­δα στη με­γά­λη προ­σπά­θεια που βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη για να απο­κτή­σει η χώρα έναν σύγ­χρο­νο σι­δη­ρό­δρο­μο, με νέα μέσα, κα­λύ­τε­ρες υπο­δο­μές και σύγ­χρο­να συ­στή­μα­τα λει­τουρ­γί­ας.

Από τις με­τα­κι­νή­σεις με το τρένο έρ­χο­μαι στην οδική ασφά­λεια, όπου τα στοι­χεία του πρώ­του εξα­μή­νου δεί­χνουν ότι οι αν­θρώ­πι­νες απώ­λειες στην άσφαλ­το συ­νε­χί­ζουν να μειώ­νο­νται σε σχέση με τα προη­γού­με­να χρό­νια, φέτος ήταν 213 από 313 που ήταν το 2019. Δεν υπάρ­χει βέ­βαια κα­νέ­να πε­ρι­θώ­ριο εφη­συ­χα­σμού, ει­δι­κά τώρα τους κα­λο­και­ρι­νούς μήνες που συν­δέ­ο­νται με τη θε­ρι­νή χα­λά­ρω­ση που όμως είναι ανε­πί­τρε­πτη στο τι­μό­νι. Γι’ αυτό και συ­νε­χί­ζο­νται με αμεί­ω­τη έντα­ση οι έλεγ­χοι της Τρο­χαί­ας. Στο εξής μά­λι­στα η βε­βαί­ω­ση των πα­ρα­βά­σε­ων θα γί­νε­ται μέσω smartphones, με τις νέες συ­σκευ­ές ψη­φια­κών κλή­σε­ων που πα­ρέ­λα­βε το Υπουρ­γείο Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη. Από τα 390 smartphones, τα 250 κα­τευ­θύν­θη­καν στην Τρο­χαία της Ατ­τι­κής, 60 στην Τρο­χαία της Θεσ­σα­λο­νί­κης και τα υπό­λοι­πα στην Άμεση Δράση. Τέλος, λοι­πόν, το ροζ χαρ­τά­κι.

Συ­νε­χί­ζω, βέ­βαια, με την τε­χνο­λο­γία, καθώς ο νέος ελ­λη­νι­κός μι­κρο­δο­ρυ­φό­ρος «Hyperion GR-1», βρί­σκε­ται και αυτός σε τρο­χιά γύρω από τη Γη, ανε­βά­ζο­ντας έτσι τους ελ­λη­νι­κούς μι­κρο­δο­ρυ­φό­ρους σε τρο­χιά στους 18, στο πλαί­σιο του σχε­δια­σμού του Υπουρ­γεί­ου Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης για την ενί­σχυ­ση των δια­στη­μι­κών δυ­να­το­τή­των της χώρας. Μά­λι­στα, όπως και οι υπό­λοι­ποι 6 αυτού του τύπου, ο «Hyperion GR-1» κα­τα­σκευά­στη­κε από την ελ­λη­νι­κή εται­ρεία Open Cosmos Aegean, στην Παλ­λή­νη. Είναι ακόμη ένα πα­ρά­δειγ­μα ότι η χώρα μας μπο­ρεί να πα­ρά­γει τε­χνο­λο­γία υψη­λής προ­στι­θέ­με­νης αξίας, επεν­δύ­ο­ντας στη γνώση, στην και­νο­το­μία και στο αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό της και συν­δέ­ε­ται, φυ­σι­κά, με όσα είπα πα­ρα­πά­νω για την εγ­χώ­ρια αμυ­ντι­κή βιο­μη­χα­νία.

Θέλω τώρα να ανα­φερ­θώ σε δύο ρυθ­μί­σεις που τα­κτο­ποιούν προ­βλή­μα­τα που έρ­χο­νται από το πα­ρελ­θόν. Πρώ­τον, το Δη­μό­σιο παύει να διεκ­δι­κεί αγρο­τι­κές εκτά­σεις τις οποί­ες το ίδιο είχε πα­ρα­χω­ρή­σει σε πο­λί­τες, σε κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις ακόμα και από την εποχή του Ελευ­θε­ρί­ου Βε­νι­ζέ­λου. Οι εκ­κρε­μείς δίκες κα­ταρ­γού­νται και οι ιδιο­κτη­σί­ες ορι­στι­κο­ποιού­νται στους κα­τό­χους τους, ενώ οι διορ­θώ­σεις στο Κτη­μα­το­λό­γιο θα γί­νο­νται αυ­τό­μα­τα. Δεύ­τε­ρον, εκ­συγ­χρο­νί­ζου­με το κα­θε­στώς για τη συ­νι­διο­κτη­σία και τις πο­λυ­κα­τοι­κί­ες, το οποίο μετρά σχε­δόν έναν αιώνα ζωής. Το Υπουρ­γείο Δι­καιο­σύ­νης προ­ε­τοι­μά­ζει έναν νέο Κώ­δι­κα έως το τέλος του έτους, ο οποί­ος θα απλο­ποι­ή­σει τη λήψη απο­φά­σε­ων για επι­σκευ­ές, ενερ­γεια­κές ανα­βαθ­μί­σεις και κοι­νό­χρη­στα. Θα πούμε πε­ρισ­σό­τε­ρα γι’ αυτό όταν έρθει η ώρα.

Επί τη ευ­και­ρία, μιας και ανα­φέρ­θη­κα στο Υπουρ­γείο Δι­καιο­σύ­νης, πριν από με­ρι­κούς μήνες είχα πα­ρου­σιά­σει τα πρώτα απο­τε­λέ­σμα­τα του νέου Δι­κα­στι­κού Χάρτη. Αξί­ζει να σταθώ και στα νε­ό­τε­ρα στοι­χεία του JustStat -του πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου Δι­καιο­σύ­νης που έχου­με δη­μιουρ­γή­σει για να πα­ρα­κο­λου­θού­με τις επι­δό­σεις κάθε δι­κα­στη­ρί­ου. Η ει­κό­να, λοι­πόν, είναι ακόμη κα­λύ­τε­ρη. Ο μέσος χρό­νος έκ­δο­σης πρω­τό­δι­κης από­φα­σης έχει πλέον πε­ριο­ρι­στεί από τις 774 ημέ­ρες στις 357, ενώ το πρώτο τρί­μη­νο του 2026 έπεσε ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο, στις 309 ημέ­ρες. Την ίδια στιγ­μή, τα δι­κα­στή­ρια εκ­κα­θα­ρί­ζουν πλέον πε­ρισ­σό­τε­ρες υπο­θέ­σεις από όσες ει­σά­γο­νται. Αυτό δεί­χνει ότι μια δύ­σκο­λη με­ταρ­ρύθ­μι­ση αρ­χί­ζει να απο­δί­δει με­τρή­σι­μα απο­τε­λέ­σμα­τα, με στόχο έως το 2030 η Ελ­λά­δα να βρί­σκε­ται στις πέντε πρώ­τες χώρες της Ευ­ρώ­πης ως προς την τα­χύ­τη­τα απο­νο­μής της Δι­καιο­σύ­νης.

Συ­νε­χί­ζω με την ελ­λη­νι­κή πε­ρι­φέ­ρεια και την ενί­σχυ­ση των βα­σι­κών υπο­δο­μών της. Εγκρί­να­με και ξε­κι­νά­ει άμεσα ένας νέος κύ­κλος χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων ύψους 66,4 εκ. ευρώ από το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, που αφορά 31 Δή­μους σε νησιά και ηπει­ρω­τι­κή Ελ­λά­δα, για την υλο­ποί­η­ση 61 έργων ύδρευ­σης, άρ­δευ­σης και απο­χέ­τευ­σης -πα­ρεμ­βά­σεις που αλ­λά­ζουν την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα και προ­στα­τεύ­ουν τη δη­μό­σια υγεία σε πε­ριο­χές που ακόμα και σή­με­ρα αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα με το δί­κτυο ύδρευ­σης, με απαρ­χαιω­μέ­νες υπο­δο­μές ή με την ποιό­τη­τα του νερού. Αυτά τα έργα έρ­χο­νται να προ­στε­θούν σε ακόμα 42 που δρο­μο­λο­γή­σα­με στα τέλη του 2025. Συ­νο­λι­κά, στη­ρί­ζου­με 63 Δή­μους με σχε­δόν 142 εκ. ευρώ για 103 έργα, με έναν πολύ κα­θα­ρό στόχο: να εξα­σφα­λί­σου­με για τους πο­λί­τες πιο ποιο­τι­κό, ασφα­λές και οι­κο­νο­μι­κό νερό.

Θέλω επί­σης να σταθώ στη Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία και στις πε­ριο­χές που μπαί­νουν στη μετα-λι­γνι­τι­κή εποχή. Ξέρω καλά την αγω­νία των αν­θρώ­πων εκεί για το μέλ­λον του τόπου τους. Γι’ αυτό κά­νου­με πράξη ένα δί­καιο αί­τη­μα των πε­ριο­χών Δί­και­ης Με­τά­βα­σης, θε­σπί­ζο­ντας μια ει­δι­κή ρήτρα προ­στα­σί­ας: από εδώ και στο εξής, κάθε νέος νόμος ή χρη­μα­το­δο­τι­κό πρό­γραμ­μα θα έχει υπο­χρε­ω­τι­κά ει­δι­κή μέ­ρι­μνα για αυτές τις πε­ριο­χές. Πα­ράλ­λη­λα, ξε­κι­νά­με 10 συ­γκε­κρι­μέ­νες δρά­σεις στη Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία, από την απορ­ρό­φη­ση των πρώην ερ­γα­ζο­μέ­νων της ΔΕΗ και έργα εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας, μέχρι την ενί­σχυ­ση του κλά­δου της γού­νας, την ανα­βάθ­μι­ση της Σχο­λής Αστυ­φυ­λά­κων στην Κα­στο­ριά και τις οδι­κές υπο­δο­μές. Ήδη έχουν «πέσει» 3,7 δισ. στην πε­ριο­χή για έργα όπως ο Ε-65 στα Γρε­βε­νά, η τη­λε­θέρ­μαν­ση και η διπλή μο­ριο­δό­τη­ση εντο­πιό­τη­τας στις προ­σλή­ψεις. Δεν αφή­νου­με τη Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία μόνη της, αυτό να το γνω­ρί­ζε­τε.

Αλ­λά­ζω θέμα αλλά πα­ρα­μέ­νω στην πε­ρι­φέ­ρεια και με­τα­φέ­ρο­μαι στο διά­ση­μο «Ναυά­γιο της Ζα­κύν­θου». Δύο νέα γι’ αυτό. Πρώ­τον, ικα­νο­ποιώ­ντας ένα δί­καιο και δια­χρο­νι­κό αί­τη­μα των κα­τοί­κων, η δια­χεί­ρι­σή του περνά πλέον στον Δήμο Ζα­κύν­θου. Ενώ δεύ­τε­ρον, σε συ­νερ­γα­σία με το Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο, σχε­διά­στη­κε η απο­κα­τά­στα­ση της ακτής, με από­λυ­το σε­βα­σμό στο πε­ρι­βάλ­λον αλλά και με πρώτο μέ­λη­μα την ασφά­λεια των επι­σκε­πτών και πα­ράλ­λη­λα, μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Interreg», ξε­κι­νά­ει η συ­ντή­ρη­ση του ίδιου του ιστο­ρι­κού πλοί­ου «Πα­να­γιώ­της». Στό­χος μας είναι να σώ­σου­με αυτό το μο­να­δι­κό ση­μείο και να το απο­δώ­σου­με ξανά στο κοινό, θω­ρα­κι­σμέ­νο και ασφα­λές.

Όπως έχω πολ­λές φορές πει, όλα τα θέ­μα­τα, και η προ­στα­σία του πο­λι­τι­σμού μας, απο­κτούν ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία όταν φτά­νει στα πιο μικρά και απο­μα­κρυ­σμέ­να νησιά μας. Έτσι, μετά το Άργος την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα, πα­ρα­δώ­σα­με στο Αγα­θο­νή­σι το 33ο μου­σείο που φτιά­χνε­ται ή ανα­και­νί­ζε­ται από το 2019. Μπο­ρεί να έχει μόλις δύο ορό­φους, αλλά χω­ρά­ει μια ιστο­ρία που ξε­κι­νά­ει από την 3η χι­λιε­τία π.Χ. Η Πο­λι­τεία είναι στα­θε­ρά πα­ρού­σα δίπλα στους ακρί­τες του Αι­γαί­ου, στη­ρί­ζο­ντας την ταυ­τό­τη­τα και το μέλ­λον του τόπου τους.

Άφησα για το τέλος τα με­γά­λα νέα για την οι­κο­νο­μία μας, γιατί αυτήν την εβδο­μά­δα βγή­καν μα­ζε­μέ­νες κά­ποιες πολύ ση­μα­ντι­κές εκ­θέ­σεις από διε­θνείς ορ­γα­νι­σμούς. Ξέρω ότι οι οι­κο­νο­μι­κοί δεί­κτες συχνά ακού­γο­νται μα­κριά από την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας, αλλά στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεί­χνουν αν η χώρα πα­τά­ει γερά στα πόδια της. Πρώτα απ’ όλα, ο Ευ­ρω­παϊ­κός Μη­χα­νι­σμός Στα­θε­ρό­τη­τας (ESM) επι­βε­βαί­ω­σε ότι η Ελ­λά­δα είναι από τις χώρες που μεί­ω­σαν πιο δρα­στι­κά το χρέος και τα ελ­λείμ­μα­τά τους μετά την παν­δη­μία. Τι ση­μαί­νει αυτό πρα­κτι­κά για το μέλ­λον; Ση­μαί­νει ότι τα επό­με­να δέκα χρό­νια, η χώρα μας θα χρεια­στεί πολύ μι­κρό­τε­ρη πρό­σθε­τη δη­μο­σιο­νο­μι­κή προ­σπά­θεια, δη­λα­δή πολύ λι­γό­τε­ρη πίεση, σε σχέση με με­γά­λες οι­κο­νο­μί­ες της Ευ­ρω­ζώ­νης που αυτή τη στιγ­μή ζο­ρί­ζο­νται, όπως η Γαλ­λία, η Ιτα­λία ή η Ισπα­νία. Αδια­νό­η­το αυτό πριν λίγα χρό­νια.

Την ίδια στιγ­μή, σύμ­φω­να με την ετή­σια έκ­θε­ση της Διά­σκε­ψης των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Εμπό­ριο και την Ανά­πτυ­ξη, οι ξένες επεν­δύ­σεις στην Ελ­λά­δα για το 2025 άγ­γι­ξαν τα 13 δισ. δο­λά­ρια. Είναι ιστο­ρι­κό ρεκόρ 35ετίας! Και μά­λι­στα, την ώρα που στην υπό­λοι­πη Ευ­ρώ­πη οι επεν­δύ­σεις έπε­σαν κατά 29%, εδώ ανέ­βη­καν κατά σχε­δόν 69,4% μέσα σε έναν χρόνο. Είναι μια αύ­ξη­ση υπερ­δι­πλά­σια από το 2021 και δε­κα­πλά­σια σε σύ­γκρι­ση με το 2015. Το κρα­τάω αυτό όχι για να πε­ρη­φα­νευ­τού­με για τα κε­φά­λαια, αλλά για το τι φέρ­νουν αυτά τα χρή­μα­τα: φέρ­νουν νέες, κα­λύ­τε­ρες και πιο κα­λο­πλη­ρω­μέ­νες δου­λειές. Και αυτό είναι το κλει­δί για να γυ­ρί­σουν οι νέοι μας από το εξω­τε­ρι­κό. Ήδη, όπως ανέ­φε­ρα και στην προη­γού­με­νη ανα­σκό­πη­ση, τα στοι­χεία του ΟΟΣΑ δεί­χνουν ότι από το 2023 οι Έλ­λη­νες που επι­στρέ­φουν είναι πε­ρισ­σό­τε­ροι από αυ­τούς που φεύ­γουν. Αυτό είναι το πραγ­μα­τι­κό κέρ­δος. Όλος αυτός ο επεν­δυ­τι­κός κι­νη­τή­ρας σε με­γά­λο βαθμό τρο­φο­δο­τεί­ται από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης, το οποίο τρέ­χει απο­λύ­τως εντός χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος. Έχου­με ει­σπρά­ξει ήδη 24,6 δισ. ευρώ, έχο­ντας ολο­κλη­ρώ­σει 256 ορό­ση­μα, και με την επό­με­νη δόση φτά­νου­με στο 82% του συ­νο­λι­κού προ­γράμ­μα­τος. Ήδη έχουν διο­χε­τευ­θεί στην οι­κο­νο­μία 15,5 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε χρό­νια, ενώ το σύ­νο­λο των πόρων από το δα­νεια­κό σκέ­λος, ύψους 17,7 δισ. ευρώ, έχει απορ­ρο­φη­θεί και συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί πριν από την ολο­κλή­ρω­ση της προ­θε­σμί­ας. Ακού­γε­ται συχνά η κρι­τι­κή ότι αυτά τα λεφτά πάνε «σε λί­γους και με­γά­λους». Οι αριθ­μοί όμως λένε το αντί­θε­το: 6 στις 10 δα­νεια­κές συμ­βά­σεις αφο­ρούν μι­κρές, πολύ μι­κρές και μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις. Με αυτά τα χρή­μα­τα, η Ελ­λά­δα έχει κα­λύ­ψει πλέον τε­ρά­στιο έδα­φος στην ψη­φιο­ποί­η­ση του κρά­τους και στην ενέρ­γεια, ξε­περ­νώ­ντας τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο και φτά­νο­ντας να εξά­γει, πλέον, κα­θα­ρό ηλε­κτρι­κό ρεύμα.

Κρα­τά­με, λοι­πόν, τα θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα, ξέ­ρου­με καλά τις δυ­σκο­λί­ες που ακόμα υπάρ­χουν και συ­νε­χί­ζου­με τη δου­λειά χωρίς να επα­να­παυό­μα­στε. Καλή συ­νέ­χεια στη μέρα σας!

Πηγή: protothema.gr