Καμπανάκι κινδύνου στα Κοσκινού όπου τα ξερά χόρτα και οι αυτοσχέδιες χωματερές στήνουν το σκηνικό της επόμενης πυρκαγιάς

• Η φωτιά που εκδηλώθηκε με 3 εστίες στην περιοχή Προφήτης Ηλίας κατασβέστηκε ωστόσο το τοπίο που άφησε πίσω της αναδεικνύει ένα εκρηκτικό μείγμα εγκατάλειψης, με ξερά χόρτα κατά μήκος των δρόμων και σκουπίδια που φτάνουν μέχρι τα Νταμάρια, την ώρα που οι κάτοικοι καταγγέλλουν αδιαφορία στην πρόληψη

Η πυρκαγιά που ξέσπασε το μεσημέρι της Κυριακής 5 Ιουλίου 2026 στην περιοχή Προφήτης Ηλίας στα Κοσκινού τέθηκε τελικά υπό πλήρη έλεγχο έπειτα από πολύωρη και δύσκολη επιχείρηση, χωρίς να καταγραφούν ζημιές σε κατοικίες ή απώλειες.
Το γεγονός όμως ότι όλα πήγαν καλά δεν πρέπει να καθησυχάζει κανέναν. Η κινητοποίηση της Κυριακής λειτούργησε ως προειδοποίηση για το τι μπορεί να συμβεί σε μια περιοχή που παραμένει κυριολεκτικά μπαρουταποθήκη, με τα ξερά χόρτα να στέκουν άθικτα κατά μήκος του δρόμου και περιμετρικά σχεδόν όλων των χωραφιών και τις αυτοσχέδιες χωματερές να απλώνονται σε όλο το χωριό και να φτάνουν ως τα Νταμάρια.
Και όλα αυτά 13 ημέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας που ο νόμος έθεσε για τον υποχρεωτικό καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων. Και φυσικά δεν είναι η μόνη περιοχή με αυτά τα χαρακτηριστικά.

Μια δύσκολη επιχείρηση που κρίθηκε στις λεπτομέρειες
Η φωτιά εκδηλώθηκε με 3 διαφορετικές εστίες, σε απόσταση 100 έως 200 μέτρων μεταξύ τους, δίπλα στον οικισμό των Κοσκινού και πάνω σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους του νησιού, με άμεση απειλή για τις Πηγές Καλλιθέας και κατοικίες της περιοχής. Στον τόπο του συμβάντος έσπευσε μεγάλη δύναμη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας με 30 πυροσβέστες, η δύναμη της 11ης ΕΜΟΔΕ, οχήματα και προσωπικό της Πολιτικής Προστασίας του δήμου Ρόδου, καθώς και εθελοντές, ενώ στη μάχη με τις φλόγες ρίχτηκαν και 4 εναέρια μέσα.
Η κυκλοφορία διακόπηκε προσωρινά στον κεντρικό δρόμο, στο ύψος του ξενοδοχείου Palladium, προκειμένου να διευκολυνθεί το έργο των δυνάμεων κατάσβεσης, ενώ διακόπηκε και η ηλεκτροδότηση στη γύρω περιοχή. Στον τόπο του συμβάντος βρέθηκε και το ανακριτικό τμήμα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που ερευνά τα αίτια πρόκλησης της φωτιάς, με το στοιχείο των 3 ταυτόχρονων εστιών να μην περνά απαρατήρητο.

Η προθεσμία παρήλθε και το τοπίο έμεινε ίδιο
Στις 22 Ιουνίου έληξε η προθεσμία για τον υποχρεωτικό καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου, με την υποχρέωση συντήρησης των χώρων καθαρών να εκτείνεται μέχρι τις 31 Οκτωβρίου. Ο νόμος είναι σαφής. Ιδιοκτήτες, μισθωτές και επικαρπωτές οικοπέδων οφείλουν να απομακρύνουν ξερά δέντρα, κλαδιά, ξερά χόρτα, θαμνώδη βλάστηση και κάθε άλλο εύφλεκτο υλικό.
Ο δήμος Ρόδου έχει εκ του νόμου διπλή ιδιότητα. Είναι αφενός ο ελεγκτικός μηχανισμός που οφείλει να εντοπίζει τα ακαθάριστα οικόπεδα, να επιβάλλει τα πρόστιμα και να προχωρά σε αυτεπάγγελτους καθαρισμούς με καταλογισμό της δαπάνης, και αφετέρου ο ίδιος υπόχρεος καθαρισμού για τους κοινόχρηστους χώρους, τα πρανή των δρόμων και τις δημοτικές εκτάσεις.
Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η ζώνη από τα Κοσκινού μέχρι τον Προφήτη Ηλία, με τα ξερά χόρτα κατά μήκος του οδικού δικτύου και τις αυτοσχέδιες χωματερές να λειτουργούν ως έτοιμο προσάναμμα, δείχνει ότι και οι δύο ιδιότητες έμειναν στα χαρτιά.
Η έρευνα του ανακριτικού της Πυροσβεστικής για τα αίτια της φωτιάς οφείλει να φτάσει και εκεί όπου συνήθως δεν φτάνει, δηλαδή στο ερώτημα ποιος έλεγξε, ποιος επέβαλε πρόστιμα, ποιος καθάρισε τους δημοτικούς χώρους και γιατί, 13 ημέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας, η περιοχή παρέμενε έτοιμη να αναφλεγεί. Γιατί η φωτιά στο συγκεκριμένο σημείο ακόμη κι αν ήταν άβατο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε τραγωδία.
Περιμένοντας τη σπίθα
Από τα Κοσκινού μέχρι τον Προφήτη Ηλία, κατά μήκος του δρόμου και γύρω από σχεδόν όλα τα χωράφια, τα ξερά χόρτα παραμένουν στη θέση τους. Κανείς αρμόδιος δεν τα άγγιξε, παρότι η εικόνα είναι ορατή σε όποιον διασχίζει την περιοχή. Μαζί τους, οι αυτοσχέδιες χωματερές που απλώνονται σε όλο το χωριό και φτάνουν ως τα Νταμάρια συνθέτουν ένα σκηνικό έτοιμο να αναφλεγεί με το πρώτο αποτσίγαρο, τον πρώτο σπινθήρα, το πρώτο δυνατό μελτέμι.
Οι κάτοικοι, διαμαρτύρονται εδώ και μήνες για την κατάσταση και εισπράττουν τις γνωστές απαντήσεις περί έλλειψης προσωπικού, μέσων και πιστώσεων. Η πρόληψη ωστόσο αποτελεί τη φθηνότερη, την απλούστερη και την πιο αυτονόητη μορφή πυροπροστασίας και ακριβώς γι’ αυτό η παραμέλησή της δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με λογιστικούς όρους.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η επόμενη ημέρα θα βρει την περιοχή καθαρισμένη από τα ξερά χόρτα και απαλλαγμένη από τις αυτοσχέδιες χωματερές ή αν η πρόληψη θα συνεχίσει να θυμάται τον ρόλο της μόνο όταν μετράει στάχτες. Η αντιπυρική περίοδος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και τα Κοσκινού, όπως απέδειξε η Κυριακή, δεν έχουν την πολυτέλεια άλλης αναβολής.