Επίτιμος Δημότης Αγαθονησίου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας

Ο Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας Κων­στα­ντί­νος Αν. Τα­σού­λας, στο πλαί­σιο της επί­σκε­ψής του στο Αγα­θο­νή­σι, ανα­κη­ρύ­χθη­κε Επί­τι­μος Δη­μό­της Αγα­θο­νη­σί­ου στο Δη­μαρ­χείο του νη­σιού. Μετά την προ­σφώ­νη­ση που απηύ­θυ­νε ο Δή­μαρ­χος Αγα­θο­νη­σί­ου Ευάγ­γε­λος Κότ­τα­ρος, ο κ. Τα­σού­λας έκανε την ακό­λου­θη αντι­φώ­νη­ση:

«Κυ­ρί­ες και κύ­ριοι,

Καμιά φορά η ερ­μη­νεία της ποί­η­σε­ως, όταν γί­νε­ται μέσα σε ένα γρα­φείο, αδι­κεί την ποί­η­ση. Ένα από τα πιο κα­τα­πλη­κτι­κά και δο­ξα­στι­κά ποι­ή­μα­τα του νο­μπε­λί­στα ποι­η­τή Οδυσ­σέα Ελύτη, ο οποί­ος εμπνεύ­στη­κε αφά­ντα­στα από το Αι­γαίο, είναι το «Άξιον Εστί», μέσω του οποί­ου ήθελε να προ­βά­λει την πα­τρί­δα μας στο εξω­τε­ρι­κό.

Η ιδέα του για το «Άξιον Εστί» ήταν ότι έπρε­πε μέσα από ένα ποί­η­μα να τα­ρα­κου­νή­σει τους κα­τοί­κους του εξω­τε­ρι­κού για το τι είναι η Ελ­λά­δα, τι σπου­δαίο πράγ­μα είναι η Ελ­λά­δα. Και έγρα­ψε το «Άξιον Εστί». Εκεί υπάρ­χουν κά­ποιοι στί­χοι που άλλο να τους δια­βά­ζεις στο γρα­φείο σου και άλλο να τους ξα­να­σκέ­φτε­σαι εδώ, στο Αγα­θο­νή­σι. Σε ένα ση­μείο λέει: «Ένα ση­μείο και σ’ αυτό μπο­ρείς απέ­ρα­ντα να προ­χω­ρή­σεις»! Και τε­λειώ­νει με τη φράση: «αυτός ο κό­σμος ο μι­κρός ο μέγας».

Στο Αγα­θο­νή­σι και στο μου­σείο που εγκαι­νιά­σα­με προη­γου­μέ­νως νιώ­θεις ότι προ­χω­ράς απέ­ρα­ντα γιατί πιά­σα­με τον χρόνο, όπως πιά­νου­με τον ταύρο απ’ τα κέ­ρα­τα. Ελέγ­ξα­με και συμ­φι­λιω­θή­κα­με με τον χρόνο αυτής της πε­ριο­χής και νιώ­θου­με ότι ο απέ­ρα­ντος χρό­νος των αιώ­νων ζωής σε αυτό το χα­ρι­σμα­τι­κό νησί μάς επι­τρέ­πει να προ­χω­ρού­με ατέ­λειω­τα, απέ­ρα­ντα μέσα στο χθες, άρα και στο σή­με­ρα, και προ­φα­νώς και στο αύριο. Και όταν απ’ το Επι­τη­ρη­τι­κό Φυ­λά­κιο στο ύψωμα εδώ κοντά πα­ρα­τή­ρη­σα γύρω γύρω το νησί και μου εξή­γη­σαν και τα γει­το­νι­κά νησιά, μου έδει­ξαν την Κα­λό­λι­μνο, μου έδει­ξαν τη Στρογ­γύ­λη, τα Ίμια, ένιω­σα πράγ­μα­τι την έν­νοια αυτού του εκ πρώ­της όψεως οξύ­μω­ρου.

Αυτός ο κό­σμος ο μι­κρός ο μέγας! Τι πάει να πει ο κό­σμος ο μι­κρός ο μέγας, πώς γί­νε­ται να είναι και μι­κρός και μέγας μαζί; Γί­νε­ται.

Ελάτε στο Αγα­θο­νή­σι να κα­τα­λά­βε­τε πως μέγας είναι ο μι­κρός κό­σμος. Μέλος αυτού του κό­σμου, σή­με­ρα με κα­μά­ρι και συ­γκί­νη­ση, το Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο του Αγα­θο­νη­σί­ου με έκανε. Και θεωρώ υπο­χρέ­ω­σή μου να πω πως αυτή η τιμή, ανά­με­σα σε άλλες που έχω δε­χθεί, είναι από τις πιο υψη­λές και πιο συ­γκι­νη­τι­κές.

Γιατί, όπως είπε ο κύ­ριος Δή­μαρ­χος, το Αγα­θο­νή­σι δεν είναι αχόρ­τα­γο. Το Αγα­θο­νή­σι δεν ζη­τά­ει πολλά. Το Αγα­θο­νή­σι ζη­τά­ει προ­σο­χή, εν­δια­φέ­ρον, στορ­γή. Όχι για να με­γα­λο­πια­στεί αλλά για να νιώ­σουν οι κά­τοι­κοί του ότι εδώ αξί­ζει να ζεις. Έχουν υπάρ­ξει τέ­τοιες εκ­δη­λώ­σεις στορ­γής και εν­δια­φέ­ρο­ντος. Προη­γου­μέ­νως, πριν από λίγο, εγκαι­νιά­σα­με μία από αυτές, το Μου­σείο σας.

Έχουν υλο­ποι­η­θεί έργα που σχε­τί­ζο­νται με την ηλε­κτρο­κί­νη­ση και την τη­λεϊ­α­τρι­κή. Αν δεν κάνω λάθος, εξε­λίσ­σε­ται η με­λέ­τη του Το­πι­κού Πο­λε­ο­δο­μι­κού Σχε­δί­ου, το οποίο θα δώσει συ­γκε­κρι­μέ­νες λύ­σεις στην πε­ριο­χή. Αυτό θα ολο­κλη­ρω­θεί σε 1,5-2 χρό­νια αλλά εξε­λίσ­σε­ται και είναι μία ση­μα­ντι­κή πρω­το­βου­λία. Διεκ­δι­κεί­τε να εκ­συγ­χρο­νι­στεί το λι­μά­νι σας, ώστε να μπο­ρεί να φι­λο­ξε­νεί ακόμη κα­λύ­τε­ρα αλιευ­τι­κά και του­ρι­στι­κά σκάφη. Έχετε μπει, επί­σης, σε ένα πρό­γραμ­μα δη­μο­τι­κής κα­τοι­κί­ας το οποίο έχει ξε­κι­νή­σει, δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί ακόμη, αλλά η αρχή είναι το ήμισυ του πα­ντός. Όλα αυτά που έγι­ναν, όλα αυτά που εξε­λίσ­σο­νται, και όλα αυτά που πρέ­πει να γί­νουν είναι η στοι­χειώ­δης αντα­πό­κρι­ση της Πο­λι­τεί­ας στο κά­λε­σμά σας για στορ­γή και προ­σο­χή.

Το αντί­δω­ρο αυτής της στορ­γής και της προ­σο­χής είναι πολύ πιο ση­μα­ντι­κό. Είναι ακρι­βώς η πα­ρου­σία σας εδώ, στην αρχή της Ευ­ρώ­πης, στην αρχή της Ελ­λά­δος. Η πα­ρου­σία σας εδώ, που πιά­νει αυτό το απέ­ρα­ντο νήμα του Ελύτη, από την εποχή που οι πρό­γο­νοί σας, οι πα­λιοί κά­τοι­κοι του Αγα­θο­νη­σί­ου ή της Τρα­γαί­ας όπως λε­γό­ταν πιο παλιά, ασχο­λού­νταν με τη με­λισ­σο­κο­μία ή με την πορ­φύ­ρα ή έκα­ναν άλλες αγρο­τι­κές δου­λειές, ή με την αλιεία όπως και σή­με­ρα.

Και αυτό το απέ­ρα­ντο, αό­ρα­το νήμα υπο­δη­λώ­νει τη συ­νέ­χεια του ελ­λη­νι­σμού σ’ αυτό το νησί, άρα και την εύ­λο­γη αξί­ω­σή μας να υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε αυτή τη συ­νέ­χεια και την προ­ο­πτι­κή.

Βρί­σκο­μαι σή­με­ρα εδώ, στο βο­ρειό­τε­ρο άκρο των Δω­δε­κα­νή­σων, στον πα­νέ­μορ­φο τόπο σας, που συν­δέ­ε­ται στενά με την απέ­να­ντι γη της Ιω­νί­ας, με τα με­γά­λα τα­ξί­δια στο Αι­γαια­κό αρ­χι­πέ­λα­γος, με την ελ­λη­νι­κή εξω­στρέ­φεια· έναν τόπο απέ­ρα­ντης ιστο­ρί­ας και μνή­μης.

Βρί­σκο­μαι εδώ για να υπο­γραμ­μί­σω με την πα­ρου­σία μου ότι πα­τρί­δα δεν είναι μόνο οι με­γά­λες πό­λεις, τα πο­λύ­βουα λι­μά­νια, τα διοι­κη­τι­κά κέ­ντρα, αλλά είναι, κυ­ρί­ως, οι άν­θρω­ποι που ζουν στις ακρι­τι­κές γω­νιές της χώρας μας. Είναι όλοι όσοι ζουν στα όρια του χάρτη της Ελ­λά­δας και την κρα­τούν ζω­ντα­νή με την επι­μο­νή, την αξιο­πρέ­πεια και την αν­θε­κτι­κό­τη­τά τους.

Είναι οι άν­θρω­ποι που βιώ­νουν μια δύ­σκο­λη κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, που υπο­μέ­νουν αγόγ­γυ­στα τους και­ρούς που απο­μο­νώ­νουν, τις απο­στά­σεις που απο­κό­βουν, τις ανά­γκες που ζη­τούν άμεση αντι­με­τώ­πι­ση. Είστε όλοι εσείς που δεν εγκα­τα­λεί­ψα­τε το νησί σας, αλλά μεί­να­τε εδώ, αμύ­ντο­ρες των ελ­λη­νι­κών και ευ­ρω­παϊ­κών συ­νό­ρων, θε­μα­το­φύ­λα­κες μιας ζω­ντα­νής κοι­τί­δας ελ­λη­νι­σμού με δια­δρο­μή αιώ­νων.

Τρα­γαία νήσος στον Θου­κυ­δί­δη και τον Στρά­βω­να, Τρα­γιά στον Πλού­ταρ­χο, Υε­τού­σα σύμ­φω­να με τους αρ­χαί­ους γε­ω­γρά­φους, κα­τοι­κή­θη­κε από τους Κάρες, τους Δω­ριείς, τους Ίωνες της Μι­λή­του. Απο­τέ­λε­σε μέρος του δι­κτύ­ου από μικρά νη­σά­κια που οι Μι­λή­σιοι χρη­σι­μο­ποιού­σαν ως βά­σεις ναυ­σι­πλο­ΐ­ας και εμπο­ρί­ου με στρα­τιω­τι­κές οχυ­ρω­μα­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις, για την ασφά­λεια των εμπο­ρι­κών θα­λασ­σί­ων δι­κτύ­ων της Μι­λή­του, η οποία Μί­λη­τος είχε αποι­κί­ες -τολμώ να πω- σε όλη τη ση­με­ρι­νή Τουρ­κία, τέ­τοια ήταν η αίγλη της.

Κα­τα­με­σής στην «ισό­βια θά­λασ­σα και το αμά­ρα­ντο πέ­λα­γος» όπως θα έλεγε ο Οδυσ­σέ­ας Ελύ­της, το Αγα­θο­νή­σι είδε ναυ­μα­χί­ες να εκτυ­λίσ­σο­νται και πει­ρα­τές να το απει­λούν. Εποι­κί­στη­κε και εγκα­τα­λεί­φθη­κε ξανά και ξανά, γιατί είναι τόπος δύ­σκο­λος, μα­κρι­νός.

Ωστό­σο, το 1087 πε­ρι­ήλ­θε στην κυ­ριό­τη­τα της Μονής της Πά­τμου, όπως μαρ­τυ­ρά χρυ­σό­βουλ­λο του αυ­το­κρά­το­ρα Αλε­ξί­ου Α’ Κο­μνη­νού και ακόμη και σή­με­ρα το Αγα­θο­νή­σι μαζί με Αρ­κιούς, Λει­ψούς, Πάτμο, Λέ­βι­θα και Φούρ­νους ανή­κουν στην Πα­τριαρ­χι­κή Εξαρ­χία Πά­τμου. Βέ­βαια, πέ­ρα­σαν χρό­νια πολλά που ήταν ακα­τοί­κη­το, σύμ­φω­να με τον Οθω­μα­νό πει­ρα­τή και αρ­γό­τε­ρα ναύ­αρ­χο, γε­ω­γρά­φο, χαρ­το­γρά­φο και συγ­γρα­φέα Πίρι Ρέις, με τον οποίο συμ­φω­νούν πολ­λοί ακόμη πε­ρι­η­γη­τές του Με­σαί­ω­να· έρημο καθώς ήταν, έγινε κρη­σφύ­γε­το πει­ρα­τών, για να πε­ρά­σει το 1522 στην κυ­ριαρ­χία των Τούρ­κων.

Αιώ­νες αρ­γό­τε­ρα, το 1912, πε­ρι­ήλ­θε στην ιτα­λι­κή κα­το­χή, το 1943 κα­τε­λή­φθη από τους Γερ­μα­νούς και ξα­νά­γι­νε επι­τέ­λους ελ­λη­νι­κό με την εν­σω­μά­τω­ση των Δω­δε­κα­νή­σων τον Μάρ­τιο του 1948. Χι­λιό­χρο­νες πε­ρι­πέ­τειες, απέ­ρα­ντο βάθος ιστο­ρί­ας.

Και σή­με­ρα, εσείς λι­γο­στοί κά­τοι­κοι, αλλά με πεί­σμα και αγάπη για τον τόπο. Όπως ο Μι­χά­λης Κό­το­ρος, που σε κά­ποια αφή­γη­σή του στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος “Ιστο­ριο­γρά­φη­μα στο Αι­γαίο” λέει πως όταν είναι μα­κριά από το Αγα­θο­νή­σι, “νιώ­θει τον ου­ρα­νό να τον πλα­κώ­νει”, πως “θέλει να ΄ναι δίπλα στη γη, να την ακου­μπά”.

Όπως ο Σάβ­βας Κα­μί­τσης που μένει στο νησί γιατί του προ­σφέ­ρει “ελευ­θε­ρία και εμπι­στο­σύ­νη στους αν­θρώ­πους”, αφού μπο­ρεί “ν’ αφή­νει τις πόρ­τες ξε­κλεί­δω­τες, χωρίς κα­νέ­να φόβο”. Άν­θρω­ποι που ίσως δεν βρί­σκο­νται πια στη ζωή, μα το πνεύ­μα τους επι­ζεί στους νε­ό­τε­ρους που αψη­φούν το δέ­λε­αρ της με­τοί­κη­σης.

Σ’ όλους αυ­τούς τους αγνούς, άδο­λους αν­θρώ­πους που ζουν με πολύ λι­γό­τε­ρα απ’ όσα υπα­γο­ρεύ­ει η ζωή των με­γά­λων αστι­κών κέ­ντρων, οφεί­λου­με να προ­σφέ­ρου­με ελ­πί­δα και πίστη στο μέλ­λον. Και θέλω να εξάρω, κύριε Δή­μαρ­χε, τη συ­στη­μα­τι­κή σας προ­σπά­θεια προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση, τη μέ­ρι­μνά σας για τη βελ­τί­ω­ση των υπο­δο­μών, τη στή­ρι­ξη της οι­κο­γέ­νειας, τη λει­τουρ­γία νη­πια­γω­γεί­ου, δη­μο­τι­κού και γυ­μνα­σί­ου σχο­λεί­ου, τη δρο­μο­λό­γη­ση ανα­πτυ­ξια­κών έργων. Όμως μέ­νουν πολλά ακόμη να γί­νουν.

Γνω­ρί­ζω το βάρος που επω­μί­στη­κε το νησί εξαι­τί­ας της προ­σφυ­γι­κής και με­τα­να­στευ­τι­κής κρί­σης, την αν­θρω­πιά που επι­δει­κνύ­ε­τε κα­θη­με­ρι­νά απέ­να­ντι στους κα­τα­τρεγ­μέ­νους, αλλά και τα προ­βλή­μα­τα ασφά­λειας που αντι­με­τω­πί­ζε­τε. Ο Σε­βα­σμιώ­τα­τος Μη­τρο­πο­λί­της Με­σο­γαί­ας και Λαυ­ρε­ω­τι­κής κ. Νι­κό­λα­ος, ο οποί­ος είναι συν­δη­μό­της σας, όπως κι εγώ από σή­με­ρα, όταν ευ­λό­γη­σε την εκ­δή­λω­ση των εγκαι­νί­ων του Μου­σεί­ου μί­λη­σε για μωρές δε ζη­τή­σεις και γε­νε­α­λο­γί­ες. Εδώ δεν έχου­με μωρές συ­ζη­τή­σεις, έχου­με ευ­φυ­είς πρά­ξεις, όπως είναι η κα­τα­σκευή και τα εγκαί­νια του Μου­σεί­ου.

Γνω­ρί­ζω ότι απαι­τεί­τε από την Πο­λι­τεία να στη­ρί­ξει τον τόπο σας με πρά­ξεις. Και ανα­γνω­ρί­ζω ολό­θυ­μα ότι κα­νέ­νας Έλ­λη­νας πο­λί­της δεν επι­τρέ­πε­ται να αι­σθά­νε­ται μόνος επει­δή ζει μα­κριά από το κέ­ντρο. Σή­με­ρα που ο κό­σμος μας αλ­λά­ζει ρα­γδαία, με τους πλέον απροσ­δό­κη­τους τρό­πους, θέλω να το­νί­σω ότι τα ακρι­τι­κά μας νησιά δεν είναι κου­κί­δες στο πέ­λα­γος, δεν είναι ακρώ­ρειες της γε­ω­γρα­φί­ας, αλλά ση­μεία ευ­θύ­νης. Δια­τη­ρώ­ντας αδιά­σπα­στο το απέ­ρα­ντο νήμα που συν­δέ­ει τις επο­χές, τους αν­θρώ­πους, τις ακτές και τα πε­λά­γη μας, νήμα που δια­μορ­φώ­νει το κα­θη­με­ρι­νό βίωμα και ενι­σχύ­ει πα­τρο­πα­ρά­δο­τες αξίες, δί­νουν νόημα και βάθος στην ταυ­τό­τη­τα του λαού μας.

Είναι τόποι όπου η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των πο­λι­τών απο­κτά δια­στά­σεις εθνι­κής απο­στο­λής. Είναι τόποι που στε­ρε­ώ­νουν τους αρ­μούς της εθνι­κής συ­νο­χής. Γιατί αυτοί, εσείς, είστε οι φύ­λα­κες της συ­νέ­χειας της πα­τρί­δας, δια­τρα­νώ­νο­ντας, με την αφο­σί­ω­σή σας στο ακρι­τι­κό μας νησί, ότι η Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει ακέ­ραιη, ζω­ντα­νή και πα­ρού­σα σε κάθε γωνιά της επι­κρά­τειας.

Όπως έχου­με πει και με άλλες ευ­και­ρί­ες, σε άλ­λους ακρι­τι­κούς τό­πους, η Ελ­λά­δα δεν τε­λειώ­νει στα σύ­νο­ρα. Η Ελ­λά­δα αρ­χί­ζει από τους τό­πους των συ­νό­ρων. Η Ελ­λά­δα αρ­χί­ζει από εδώ. Και είναι προ­νό­μιο ως πο­λί­της ενός τόπου να μπο­ρείς να πεις ότι η Ελ­λά­δα αρ­χί­ζει εδώ. Σε αυτή τη γη που έγινε η «με­γά­λη έκρη­ξη» του ελ­λη­νι­κού πνεύ­μα­τος, η οποία προ­σφέ­ρει στην αν­θρω­πό­τη­τα φως διαρ­κεί­ας, φως γνώ­σης, επι­στή­μης, φι­λο­σο­φί­ας και δη­μο­κρα­τί­ας. Πάνω από εθνό­τη­τες, πάνω από θρη­σκεί­ες, πάνω από ιδε­ο­λο­γί­ες και πάνω από αυ­το­κρα­το­ρί­ες, το ελ­λη­νι­κό πνεύ­μα πα­ρα­μέ­νει σε αυτές τις ακτές ισχυ­ρό και διαρ­κές επί χι­λιε­τί­ες. Χρέος μας, λοι­πόν, είναι να κρα­τά­με ισχυ­ρή την ελ­λη­νι­κό­τη­τα εδώ και πα­ντού ώσπου να πα­ρα­δώ­σου­με τη σκυ­τά­λη στους επό­με­νους για να ανα­λά­βουν το ίδιο προ­νό­μιο και το ίδιο χρέος.

Θέλω να σας εκ­φρά­σω την ευ­γνω­μο­σύ­νη όλων μας για όσα προ­σφέ­ρε­τε στην πα­τρί­δα μας, μια πα­τρί­δα που δεν ξεχνά, και οφεί­λει να μην πα­ρα­με­ρί­ζει κα­νέ­ναν. Και θέλω να σας δια­βε­βαιώ­σω, ως πο­λί­της Αγα­θο­νη­σί­ου πλέον και εγώ, ότι η Πο­λι­τεία δε­σμεύ­ε­ται να πα­ρα­μεί­νει κοντά σας, όπως πα­ρα­μέ­νε­τε κι εσείς εδώ, στο νησί σας. Είμαι συ­γκι­νη­μέ­νος και υπό­χρε­ος για την τιμή που μου κά­νε­τε. Κα­τα­λα­βαί­νω πως αυτή η τιμή είναι πρω­τί­στως για το αξί­ω­μα που φέρω και δευ­τε­ρευό­ντως για το πρό­σω­πο, αλλά θέλω ως πρό­σω­πο να εκ­φρά­σω τη συ­γκί­νη­σή μου. Βλέπω την κί­νη­σή σας ως συμ­βο­λι­κή αλλά και ου­σια­στι­κή επι­βε­βαί­ω­ση του δε­σμού που έχετε και θέ­λε­τε να ενι­σχύ­σε­τε με την Πο­λι­τεία. Πι­στέψ­τε με πως θα κάνω ό,τι περ­νά­ει από το χέρι μου για να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αυτή η επι­θυ­μία σας να ενι­σχύ­σε­τε αυτό τον δεσμό.

Σας ευ­χα­ρι­στώ θερμά γι’ αυτή την ξε­χω­ρι­στή τιμή και σας ευ­χα­ρι­στώ επί­σης που μου επι­τρέ­ψα­τε με το φρό­νη­μά σας και με τη θέα του το­πί­ου σας να κα­τα­λά­βω πολύ κα­λύ­τε­ρα τι ση­μαί­νει τε­λι­κά η φράση αυτός ο κό­σμος ο μι­κρός ο μέγας!».

Στη συ­νέ­χεια, ο κ. Τα­σού­λας συ­να­ντή­θη­κε με έξι μα­θη­τές του νη­σιού, στους οποί­ους προ­σέ­φε­ρε δώρα. Καθώς το νησί απέ­κτη­σε και­νού­ρια γή­πε­δα, η Προ­ε­δρία της Δη­μο­κρα­τί­ας προ­σέ­φε­ρε μπά­λες πο­δο­σφαί­ρου και μπά­σκετ

 

ΚΕΙ­ΜΕ­ΝΑ ΦΩ­ΤΟ­ΓΡΑ­ΦΙΕΣ ΠΡΟ­Ε­ΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗ­ΜΟ­ΚΡΑ­ΤΙΑΣ