Η Ρόδος στο έλεος του Θεού κι ένας Δήμος που μετράει likes!

• Σκου­πί­δια, χόρτα και λακ­κού­βες υπο­δέ­χο­νται τον του­ρί­στα, ενώ ο Δήμος πα­νη­γυ­ρί­ζει στο facebook • Την ώρα που ο Ιού­λιος γε­μί­ζει το νησί επι­σκέ­πτες, πα­ρα­λί­ες, πάρκα, δρό­μοι και με­γά­λα έργα του κέ­ντρου πα­ρα­μέ­νουν ημι­τε­λή ή εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να, ενώ η δη­μο­τι­κή αρχή επι­με­ρί­ζει ευ­θύ­νες στην ΕΤΑΔ και επεν­δύ­ει το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της ενέρ­γειάς της στην επι­κοι­νω­νία

Υπάρ­χει μια γλώσ­σα που μι­λιέ­ται στις οθό­νες και μια άλλη που ζουν κα­θη­με­ρι­νά οι κά­τοι­κοι. Στην πρώτη, όλα προ­χω­ρούν, όλα ολο­κλη­ρώ­νο­νται, όλα λά­μπουν σε φω­το­ρε­α­λι­στι­κά σχέ­δια και σε αναρ­τή­σεις που συ­νο­δεύ­ο­νται από θριαμ­βευ­τι­κούς τό­νους και με­τρη­μέ­να χα­μό­γε­λα.

Στη δεύ­τε­ρη, το νησί μπήκε στον Ιού­λιο με πα­ρα­λί­ες που θυ­μί­ζουν βομ­βαρ­δι­σμέ­νο τοπίο, πάρκα που έχουν με­τα­μορ­φω­θεί σε ζού­γκλα και δρό­μους που δο­κι­μά­ζουν κα­θη­με­ρι­νά τα αμορ­τι­σέρ και την υπο­μο­νή. Αυτή η δι­γλωσ­σία, ανά­με­σα στα λόγια και στην ει­κό­να, είναι το πραγ­μα­τι­κό, ολο­κλη­ρω­μέ­νο έργο υπο­δο­μής της δη­μο­τι­κής αρχής. Το μόνο που πα­ρα­δό­θη­κε εγκαί­ρως και δίχως πα­ρα­τά­σεις.

Και όμως, η σεζόν δεν ήρθε αιφ­νι­δια­στι­κά. Ο Ιού­λιος δεν είναι έκ­πλη­ξη σε ένα νησί που ζει από τον του­ρι­σμό. Η αύ­ξη­ση της κί­νη­σης ήταν γνω­στή, προ­βλέ­ψι­μη και ανα­με­νό­με­νη από τον χει­μώ­να ακόμη. Υπήρ­χε χρό­νος, υπήρ­χαν προει­δο­ποι­ή­σεις, υπήρ­χαν και τα προη­γού­με­να χρό­νια ως μά­θη­μα. Αυτό που έμει­νε πίσω δεν ήταν το ημε­ρο­λό­γιο, αλλά η προ­ε­τοι­μα­σία. Και η προ­ε­τοι­μα­σία, όπως απο­δει­κνύ­ε­ται, δεν ανε­βαί­νει σε ανάρ­τη­ση, γι’ αυτό και πα­ρα­με­λεί­ται.

Το άλ­λο­θι της ΕΤΑΔ και οι πα­ρα­λί­ες στο έλεος του θεού

Η δη­μο­τι­κή αρχή έχει βρει τον υπεύ­θυ­νο για τις πα­ρα­λί­ες, και δεν είναι ο κα­θρέ­φτης. Τα βάζει με την ΕΤΑΔ, κα­τα­λο­γί­ζο­ντάς της ότι δεν μί­σθω­σε εγκαί­ρως τα πα­ρά­λια ώστε να ορ­γα­νω­θούν σε καί­ρια ση­μεία του νη­σιού. Το επι­χεί­ρη­μα έχει τη λο­γι­κή του, κα­νείς δεν το αρ­νεί­ται. Ένα κομ­μά­τι της ευ­θύ­νης όντως ανή­κει αλλού, και οι κα­θυ­στε­ρή­σεις στις μι­σθώ­σεις είναι υπαρ­κτό πρό­βλη­μα που δυ­σκο­λεύ­ει την ορ­γά­νω­ση.

Μόνο που το επι­χεί­ρη­μα αυτό, όσο βά­σι­μο κι αν είναι, δεν εξη­γεί γιατί εκεί όπου η ευ­θύ­νη βα­ραί­νει κα­θα­ρά και απο­κλει­στι­κά τον Δήμο, η ει­κό­να είναι εξί­σου, αν όχι πε­ρισ­σό­τε­ρο, απο­γοη­τευ­τι­κή. Το να δεί­χνεις προς τα έξω είναι εύ­κο­λο. Το δύ­σκο­λο είναι να δι­καιο­λο­γή­σεις τι συμ­βαί­νει στη δική σου αυλή.

Και στη δική του αυλή, ο Δήμος έχει αφή­σει πα­ρα­λί­ες σε κε­ντρι­κά ση­μεία της Ρόδου, στην Ια­λυ­σό, στ’ Αφά­ντου και αλλού, ακρι­βώς όπως τις πα­ρέ­δω­σε η κα­κο­και­ρία BORA. Φερτά υλικά που κα­νείς δεν απο­μά­κρυ­νε, σπα­σμέ­νες υπο­δο­μές που κα­νείς δεν απο­κα­τέ­στη­σε, ει­κό­νες εγκα­τά­λει­ψης που κα­νέ­να δελ­τίο Τύπου δεν κα­τα­φέρ­νει να καλ­λω­πί­σει. Ο επι­σκέ­πτης που φτά­νει τον Ιού­λιο, έχο­ντας πλη­ρώ­σει ακρι­βό ει­σι­τή­ριο και ακρι­βό­τε­ρη δια­μο­νή, δεν δια­βά­ζει ανα­κοι­νώ­σεις για μι­σθώ­σεις και αρ­μο­διό­τη­τες. Δεν τον εν­δια­φέ­ρει ποια­νού είναι το φταί­ξι­μο. Βλέ­πει την ακτή μπρο­στά του, την πα­ρα­λία που πε­ρί­με­νε από το φυλ­λά­διο, και βγά­ζει τα δικά του συ­μπε­ρά­σμα­τα. Συ­μπε­ρά­σμα­τα που με­τα­φέ­ρει πίσω στη χώρα του, σε κρι­τι­κές και σε συ­στά­σεις, με κό­στος που κα­νείς Δήμος δεν μπο­ρεί να αγο­ρά­σει πίσω με likes.

Πάρκα ζού­γκλα, χόρτα και ένας κίν­δυ­νος που μετρά αντί­στρο­φα

Στο κέ­ντρο της πόλης της Ρόδου, τα πάρκα δεν χρειά­ζο­νται πλέον φρο­ντί­δα. Χρειά­ζο­νται μη­χά­νη­μα. Η βλά­στη­ση έχει πάρει τα πάνω της σε ση­μείο που θυ­μί­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νο οι­κό­πε­δο παρά χώρο πρα­σί­νου μιας πρω­τεύ­ου­σας νη­σιού με διε­θνή του­ρι­στι­κή προ­βο­λή. Εκεί όπου θα έπρε­πε να υπάρ­χει σκιά, ξε­κού­ρα­ση και ει­κό­να φρο­ντί­δας, υπάρ­χει αγριό­χορ­το, ξη­ρα­σία και η αί­σθη­ση ότι κά­ποιος ξέ­χα­σε αυτόν τον τόπο κάπου τον Απρί­λιο και δεν ξα­να­πέ­ρα­σε.

Το ζή­τη­μα, ωστό­σο, δεν στα­μα­τά στην αι­σθη­τι­κή, όσο σο­βα­ρή κι αν είναι αυτή για έναν του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό. Έχει και μια διά­στα­ση κα­θα­ρά επι­κίν­δυ­νη. Παρά τις πα­ρα­τά­σεις που δό­θη­καν από την Πυ­ρο­σβε­στι­κή, δη­λα­δή παρά το επι­πλέ­ον πε­ρι­θώ­ριο που δό­θη­κε ακρι­βώς για να προ­λά­βει ο Δήμος να κάνει τη δου­λειά του, καμία ου­σια­στι­κή μέ­ρι­μνα δεν φαί­νε­ται να έχει λη­φθεί για τον κα­θα­ρι­σμό των δρό­μων πε­ρι­με­τρι­κά του νη­σιού από τα ξερά χόρτα.

Μπαί­νει η καρ­διά του κα­λο­και­ριού, οι θερ­μο­κρα­σί­ες ανε­βαί­νουν, οι άνε­μοι δυ­να­μώ­νουν, και το νησί πε­ρι­βάλ­λε­ται από άφθο­νη εύ­φλε­κτη ύλη σε άκρες δρό­μων και σε αδια­μόρ­φω­τους χώ­ρους. Ο κίν­δυ­νος πυρ­κα­γιάς δεν είναι σε­νά­ριο κα­τα­στρο­φο­λο­γί­ας. Είναι το προ­φα­νές που αγνο­εί­ται, μέχρι τη στιγ­μή που θα πάψει να είναι προ­φα­νές και θα γίνει εί­δη­ση. Και τότε, όπως πάντα, θα ανα­ζη­τη­θούν πάλι ευ­θύ­νες αλλού.

Σκου­πί­δια, χω­μα­τε­ρές και ένα κό­στος που δεν βγαί­νει

Οι ανε­ξέ­λεγ­κτες χω­μα­τε­ρές πλη­θαί­νουν με γε­ω­με­τρι­κή πρό­ο­δο. Σε κάθε γωνιά που δεν φω­το­γρα­φί­ζε­ται, σε κάθε δρόμο που δεν περνά από μπρο­στά η κά­με­ρα της επό­με­νης εξαγ­γε­λί­ας, στοι­βά­ζε­ται ό,τι δεν μα­ζεύ­τη­κε εγκαί­ρως. Μπάζα, ογκώ­δη, σκου­πί­δια που ξε­χει­λί­ζουν, όλα εκεί, μάρ­τυ­ρες μιας απο­κο­μι­δής που δεν προ­λα­βαί­νει ή δεν ορ­γα­νώ­νε­ται σωστά.

Και εδώ μπαί­νει το ερώ­τη­μα που δεν είναι ρη­το­ρι­κό. Η απο­κο­μι­δή απορ­ριμ­μά­των βρί­σκε­ται σε επί­πε­δο που δύ­σκο­λα δι­καιο­λο­γεί­ται, ιδίως αν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς το κό­στος που κα­τα­γρά­φε­ται στον τομέα της κα­θα­ριό­τη­τας. Όταν η δα­πά­νη είναι υψηλή και το απο­τέ­λε­σμα στον δρόμο είναι χα­μη­λό, κάτι δεν συμ­βα­δί­ζει. Πλη­ρώ­νει ο δη­μό­της, πλη­ρώ­νει ακρι­βά, και σε αντάλ­λαγ­μα βλέ­πει το νησί του να μυ­ρί­ζει την ώρα που θα έπρε­πε να λά­μπει. Πού πάνε οι πόροι, με ποια ορ­γά­νω­ση κα­τα­νέ­με­ται το έργο και γιατί το απο­τέ­λε­σμα δεν αντι­στοι­χεί στο ποσό, είναι ερω­τή­μα­τα που πε­ρι­μέ­νουν απά­ντη­ση με στοι­χεία, όχι με ανάρ­τη­ση.

Ασφαλ­το­στρώ­σεις στα λόγια και δρό­μοι που θυ­μί­ζουν Κα­μπούλ

Οι ασφαλ­το­στρώ­σεις στους πε­ρι­με­τρι­κούς δρό­μους δια­φη­μί­ζο­νται με τυ­μπα­νο­κρου­σί­ες, σαν να πρό­κει­ται για κα­τόρ­θω­μα και όχι για στοι­χειώ­δη υπο­χρέ­ω­ση. Όμως για τον οδηγό που κι­νεί­ται κα­θη­με­ρι­νά, οι εξαγ­γε­λί­ες αυτές απο­τε­λούν στά­χτη στα μάτια. Κε­ντρι­κές αρ­τη­ρί­ες θυ­μί­ζουν εμπό­λε­μη ζώνη, με τις λακ­κού­βες να έχουν πάψει να είναι έκτα­κτο συμ­βάν και να έχουν γίνει μό­νι­μο, ανα­γνω­ρί­σι­μο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της δια­δρο­μής. Ακόμη και στην πλα­τεία Ελευ­θε­ρί­ας, στην ίδια την καρ­διά της πόλης, εκεί όπου το βλέμ­μα του επι­σκέ­πτη πέ­φτει πρώτο, η ει­κό­να δεν δια­φέ­ρει.

Οι δια­βό­η­τοι κυ­βό­λι­θοι του κέ­ντρου έχουν κα­τα­ντή­σει πίστα μότο κρος. Οι πεζοί ισορ­ρο­πούν για να μην στρα­μπου­λή­ξουν, οι οδη­γοί ελίσ­σο­νται για να προ­στα­τέ­ψουν το όχημά τους, και όλοι μαζί έχουν συ­νη­θί­σει σε μια κα­νο­νι­κό­τη­τα που δεν θα έπρε­πε ποτέ να είχε γίνει κα­νο­νι­κό­τη­τα. Και μέσα σε αυτό ακρι­βώς το σκη­νι­κό, με τους κυ­βό­λι­θους ξε­κολ­λη­μέ­νους και το οδό­στρω­μα ανώ­μα­λο, η δη­μο­τι­κή αρχή πα­ρου­σιά­ζει το φι­λό­δο­ξο σχέ­διό της για την πε­ζο­δρό­μη­ση του κέ­ντρου και τη δη­μιουρ­γία νέων χώρων.

Στα φω­το­ρε­α­λι­στι­κά, το απο­τέ­λε­σμα μοιά­ζει με ευχή που ήδη εκ­πλη­ρώ­θη­κε. Κα­θα­ρές πλα­τεί­ες, χα­ρού­με­νοι πε­ρι­πα­τη­τές, φως και τάξη. Στην πράξη όμως, μια αρχή που αδυ­να­τεί να ισιώ­σει έναν υπάρ­χο­ντα κε­ντρι­κό δρόμο δύ­σκο­λα πεί­θει ότι θα ανα­σχε­διά­σει με επι­τυ­χία ολό­κλη­ρο το κέ­ντρο. Το χαρτί, όπως λέ­γε­ται, αντέ­χει τα πάντα. Το οδό­στρω­μα, όχι. Και οι πο­λί­τες, έχο­ντας μάθει να ξε­χω­ρί­ζουν την εξαγ­γε­λία από το έργο, κοι­τούν πλέον τα σχέ­δια με μια δι­καιο­λο­γη­μέ­νη επι­φύ­λα­ξη.

Η πλα­τεία των συ­ναυ­λιών και η πο­λι­τι­κή των likes

Η πλα­τεία Ελευ­θε­ρί­ας, παρά τη χρό­νια και άλυτη έλ­λει­ψη χώρων στάθ­μευ­σης, έχει ανα­δει­χθεί σε κέ­ντρο πο­λι­τι­στι­κών εκ­δη­λώ­σε­ων και συ­ναυ­λιών. Η λο­γι­κή πίσω από αυτό είναι παλιά και γνώ­ρι­μη. Όσο πε­ρισ­σό­τε­ρα πα­νη­γύ­ρια, τόσο λι­γό­τε­ρο ακού­γε­ται η δυ­σα­ρέ­σκεια. Το θέαμα λει­τουρ­γεί ως αναλ­γη­τι­κό, η μου­σι­κή κα­λύ­πτει τον θό­ρυ­βο των πα­ρα­πό­νων, και η αδια­φο­ρία απέ­να­ντι στα πραγ­μα­τι­κά προ­βλή­μα­τα βα­φτί­ζε­ται ζω­ντά­νια και εξω­στρέ­φεια.

Έτσι, σιγά σιγά, η ουσία υπο­χώ­ρη­σε και τη θέση της πήρε η επι­κοι­νω­νία. Το έργο δεν με­τριέ­ται πλέον σε ολο­κλη­ρω­μέ­νες υπο­δο­μές, σε κα­θα­ρές πα­ρα­λί­ες ή σε δρό­μους χωρίς λακ­κού­βες, αλλά σε αντι­δρά­σεις στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης. Το κρι­τή­ριο της επι­τυ­χί­ας έγινε πο­σο­τι­κό και ψη­φια­κό. Με­τριέ­ται σε likes, σε κοι­νο­ποι­ή­σεις, σε θε­τι­κά σχό­λια που συχνά προ­έρ­χο­νται από τα ίδια πάντα πρό­σω­πα. Και όλα αυτά την ώρα που ο πο­λί­της ζητά κάτι πολύ πιο απλό και πολύ πιο γήινο. Έναν δρόμο που να πα­τιέ­ται με ασφά­λεια, μια πα­ρα­λία που να κα­θα­ρί­ζει, ένα πάρκο που να μοιά­ζει με πάρκο και όχι με χερ­σό­το­πο.

Το γε­φύ­ρι της Άρτας και η Νέα Αγορά με βήμα ση­μειω­τόν

Η επέ­κτα­ση του ξύ­λι­νου πε­ζό­δρο­μου είναι το υπό­δειγ­μα αυτής ακρι­βώς της νο­ο­τρο­πί­ας. Ένα έργο που πήρε τη μία πα­ρά­τα­ση μετά την άλλη, με την τε­λευ­ταία να εκ­πνέ­ει τον Μάιο, ξε­κί­νη­σε μόλις πρό­σφα­τα, με το κα­λο­καί­ρι να έχει ήδη μπει για τα καλά. Και όπως ήταν ανα­με­νό­με­νο, απέ­κτη­σε αμέ­σως τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του γε­φυ­ριού της Άρτας. Χτί­ζε­ται με ρυθμό που κάνει τους κα­τοί­κους να ανα­ρω­τιού­νται με πικρό χιού­μορ αν θα προ­λά­βει να τε­λειώ­σει η σεζόν πριν τε­λειώ­σει το έργο, ή το αντί­στρο­φο.

Πα­ρό­μοια, αν όχι χει­ρό­τε­ρη, είναι και η πο­ρεία της Νέας Αγο­ράς, ενός εμ­βλη­μα­τι­κού κτη­ρί­ου και ση­μεί­ου ανα­φο­ράς για την πόλη, που προ­χω­ρά με βήμα ση­μειω­τόν. Οι υπο­σχέ­σεις για τα­χεία ολο­κλή­ρω­ση επα­να­λαμ­βά­νο­νται με τη στα­θε­ρό­τη­τα ρο­λο­γιού, χωρίς όμως η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στο ερ­γο­τά­ξιο να τις επι­βε­βαιώ­νει. Το μο­τί­βο είναι πα­νο­μοιό­τυ­πο σε κάθε με­γά­λο έργο. Κα­θυ­στέ­ρη­ση απελ­πι­στι­κή στο πεδίο, τα­χύ­τη­τα εντυ­πω­σια­κή στην εξαγ­γε­λία. Η μία τα­χύ­τη­τα για τα μπετά και τα ξύλα, η άλλη για τα δελ­τία Τύπου.

Ό,τι μένει στο τέλος

Αν δεν αλ­λά­ξει ρότα, και μά­λι­στα σύ­ντο­μα, το νησί κιν­δυ­νεύ­ει να θυ­μά­ται από αυτή τη θη­τεία όχι έργα αλλά αναρ­τή­σεις. Όχι υπο­δο­μές που άλ­λα­ξαν την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, αλλά αριθ­μούς αντι­δρά­σε­ων που άλ­λα­ξαν μόνο τη διά­θε­ση εκεί­νων που τα ανέ­βα­σαν. Θα μεί­νουν τα likes στο facebook, στη­μέ­να και με­τρη­μέ­να, για να τα χει­ρο­κρο­τούν όσοι έχουν ανα­λά­βει με συ­νέ­πεια τον ρόλο του κλα­κα­δό­ρου, την ώρα που ο απλός κά­τοι­κος και ο επι­σκέ­πτης θα συ­νε­χί­σουν να ζουν στην άλλη γλώσ­σα.

Εκεί­νη τη γλώσ­σα που δεν ανε­βαί­νει ποτέ στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης, γιατί δεν κο­λα­κεύ­ει κα­νέ­ναν και δεν μα­ζεύ­ει αντι­δρά­σεις. Τη γλώσ­σα που δεί­χνει το νησί όπως πραγ­μα­τι­κά είναι, μπαί­νο­ντας στην πιο κρί­σι­μη του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο του χρό­νου απρο­ε­τοί­μα­στο, ακαλ­λώ­πι­στο και, για έναν προ­ο­ρι­σμό αυτού του βε­λη­νε­κούς, απλά απα­ρά­δε­κτο.